İstanbul 20. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/134 K.2024/843

"Kısmen Kabul - Kısmen Red"

ESAS NO

2024/134 Esas

KARAR NO : 2024/843

DAVA

İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 29/02/2024

KARAR TARİHİ : 24/12/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle.

Davalı-borçlu şirket ile müvekkili arasında yapılan ticari iş neticesinde borçluya teslim edilen mal gereğince kesilen fatura davalı tarafça ödenmediğini, müvekkili şirket tarafından alacağını tahsil edilebilmesi adına davalı aleyhine takip dayanağı 30/11/2023 tarih ve ... numaralı 137.857,46 TL bedelli fatura ve mezkur faturaya ilişkin 30/11/2023 tarih ve...numaralı irsaliye gereğince davalı-borçlu aleyhine Gaziosmanpaşa ...Müdürlüğü ...E.

Sayılı dosyası ile 31/01/2024 tarihinde icra takibi başlatıldığını, davalı-borçlu şirkete gönderilen ödeme emri 06/02/2024 tarihinde tebliğ edildiğini, karşı tarafca yasal süresi içerisinde borca, borcun faizine ve tüm fer'ilerine itiraz edilerek takibin durdurulduğunu iddia ederek; davalı borçlunun Gaizosmanpaşa...

Müdürlüğünün ...E. sayılı takip dosyasında yapılan takibe haksız ve kötü niyetli itirazının iptaline, takibin 137.857,46 TL asıl alacak ve 01/01/2024 (faturadaki vadenin bitim tarihi) tarihinden itibaren takip tarihi olan 31/01/2024 tarihine kadar işlemiş 5.013,86 TL faiz alacağı toplamı olan 142,871,32 TL üzerinden ve asıl alacağa da takip tarihinden itibaren işleyecek reeskont avans faiz ile devamına, davalı-borçlunun, hükmolunan meblağın %20‘den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatın hükmedilmesine, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekilinin mahkememize verdiği cevap dilekçesinde özetle; 30/11/2023 tarih ve ... numaralı 137.857.46-TL bedelli 30 gün vadeli e fatura bedeli içeriğinde yazılan 1.973.mt mop kumaş 1. Kalite olmadığını, davacı tarafından gönderilen bu parti ürün daha evvel gönderilen ürünler gibi kaliteli çıkmadığı için bu durumun davacı şirkete bildirildiğini müvekkilinin bu durumdan iskonto beklerken icra takibine maruz kaldığı savunarak; fatura ve irsaliyede bahsedilen ve daha evvel gönderilen ürünlerle kıyaslama yapılması ve mevcut haliyle hesaplana yapılması ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinimn karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Gaziosmanpaşa ... Müdürlüğünün ... e. sayılı dosyası, arabuluculuk son tutanağı, 30/11/2023 tarih ve...numaralı 137.857,46 TL bedelli fatura, 30/11/2023 tarih ve ... numaralı irsaliye, davacı şirketin ticari defter ve kayıtları, keşif, bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Mahkememizce yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamına göre; dava, davacı tarafça davalı aleyhine faturaya dayalı Gaziosmanpaşa ...Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı icra dosyası ile başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalının faturadan kaynaklı borcunun bulunduğunu, ödenmediğini, icra takibine haksız olarak yapılan itirazın iptali ile icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu faturaya ilişkin 1.973 metre mop kumaşın 1. kalitede olmadığını, bu durumun davalıya bildirildiğini, faturaya konu ürünlerin iade edilmeye hazır olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Dava zorunlu arabuluculuğa tabi davalardan olup davacı tarafça dosyaya sunulan 22/02/2024 tarihli arabuluculuk son anlaşmazlık tutanağı ile davacı tarafça zorunlu arabuluculuk dava şartının yerine getirildiği ve tarafların anlaşamadığı anlaşılmıştır.

Gaziosmanpaşa ...Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı icra dosyasının incelemesinde; davacı/alacaklı tarafından davalı/borçlu aleyhine 137.857,46-TL asıl alacak ve 5.013,86-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 142.817,32-TL borcun ödenmesi amacıyla 31/01/2024 tarihinde icra takibi başlatıldığı, borçluya çıkartılan ödeme emrinin 06/02/2024 tarihinde tebliğ edildiği, borçlunun 02/02/2024 tarihinde icra takibine itiraz ettiği, takibin durdurulmasına karar verildiği anlaşılmıştır.

Uşak ... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... Talimat Sayılı dosyasından davacı ticari defter ve kayıtlarının incelenmesi için alınan mali müşavir bilirkişinin 27/06/2024 tarihli raporunda özetle; "Davacının yasal defterlerinin TTK 64 Maddesi’ne göre usule uygun hazırlanmış; 213 sayılı VUK 175 ve mükerrer 257.maddesi gereğince; Tekdüzen Hesap planına göre tanzim edilmiş; TTK Madde 83’e göre Sahibi lehine delil niteliğinde olduğu, takip konusu faturanın davacı ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, dava konusu alacağın 30/11/2023 tarih ve... numaralı 137.857.46.-TL asıl alacak ve 9.592.58.-TL Temerrüt faizi olduğu" şeklinde rapor düzenlenmiştir.

Dava konusu fatura edilen malların bulunduğu adreste tekstil mühendisi bilirkişi marifetiyle keşif icra edildiği, tekstil mühendisi bilirkişi tarafından düzenlenen 24/09/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle.

"Davalı taraf cevap dilekçesinde söz konusu ürünlerin 1. Kalite olmadığını, daha önceki ürünlere nazaran alt kalitede olduğunu şeklinde genel ifadelerde bulunulmuş, ürünler için iddia olunan kusurlar bakımından ayrıntılı açıklama ve istenilen teknik özelliklere ilişkin herhangi bir bilgi, belge ve numune davalı tarafça dosya kapsamına sunulmamıştır. Bu nedenle ürünler keşif esnasında öncelikle fiziksel olarak incelenmiş ve ürünler üzerinde herhangi bir kusura rastlanmamıştır.

Sonrasında ise tevdi edilen ürünler arasında bir adet numune alınarak, davalı iş yerinde denenmiştir, yaklaşık 175 cm kumaş işlenmiştir. İşlem esnasında sadece bir sırada dikiş hatası olduğu diğer iğne gruplarına denk gelen sıralarda herhangi bir dikiş hatası bulunmadığı görülmüştür.

Dikiş hatası bakımdan yapılan incelemelerde, dikiş sıralarının şekli, devamlılığı, hatanın (kopmanın) tek bir sırada oluşu, diğer dikiş sıralarında olmayışı hususları değerlendirildiğinde söz konusu hatanın kumaş kaynaklı olmadığı işlem yapılan makine kaynaklı olduğu kanaatine ulaşılmıştır. Ayrıca davacı taraf 01/07/2024 tarihli beyan dilekçesi ekinde birinci ve ikinci kalite kumaşlara ilişkin test sonuçları sunmuştur.

Ancak söz konusu test değerlerinin sonuçları akredite laboratuar ortamında yapılan testler sonucu belirlenebileceğinden bu hususta dava konusu kumaşlar bakımından kesin bir değerlendirilme yapılamamıştır. Ancak davacı tarafından keşif esnasında 1. Kalite kumaş ibaresi ile sunulan kumaşın doku, sıklık gibi özelliklerinin dava konusu kumaş ile benzer olduğu görülmüştür" şeklinde rapor düzenlenmiştir.

Taraflar tacir olup, uyuşmazlığın ise ticari nitelikteki satım sözleşmesinden kaynaklanması nedeniyle olaya 6098 sayılı Borçlar Kanunu (TBK) ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK) hükümlerinin uygulanması gerekmektedir.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun satım sözleşmesine dair hükümlerinin (TBK m. 207 vd) esasen tacirler arasında yapılan satım sözleşmelerine de uygulanması benimsenmiştir. Bununla birlikte satım sözleşmesinde malın ayıplı olması halinde özel hükümler öngörülmüştür (TTK m. 23/1, 4). Dolayısıyla tacirler arası satım sözleşmelerine Borçlar Kanunu hükümleri ile birlikte TTK m. 23/I hükmü de uygulanacaktır.

Satım sözleşmesi 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 207. maddesinde “satıcının, satılanın zilyetlik ve mülkiyetini alıcıya devretme, alıcının ise buna karşılık bir bedel ödeme borcunu üstlendiği sözleşmedir.” şeklinde tanımlanmıştır. Satım sözleşmesi synallagmatik, başka deyişle tam iki tarafa karşılıklı borçlar yükleyen bir sözleşmedir. Tam iki yanlı sözleşmelerde, her iki yan birbirine karşı birer asli edim ile çeşitli yan ve tali edimler yüklenirler. Eş deyişle bu sözleşmeler nitelikleri gereği yanlardan her birini zorunlu olarak alacaklı ve borçlu kılar. Yanlardan her biri karşı edimi elde etmek için borç altına girer. Satıcının malın teslimi ve mülkiyetinin alıcıya geçirilmesi yükümlülüğü yanında satılanın ayıplardan ari olmasını sağlama yükümlülüğü de bulunmaktadır.

Bilindiği üzere Türk Ticaret Kanunu 23’üncü maddesinde. “Ticari satış ve mal değişimi” düzenlenmiş, tacirler arasında yapılan ticari satışlarda esas itibariyle Türk Borçlar Kanunun ilgili hükümlerinin uygulanacağı belirtildikten sonra bu tür satışlar hakkında özel bazı hükümlere yer verilmiştir. Bu hükümlerin uygulanabilmesi için somut olayda ticari satışın mevcut olması gerekir.

Ticari satış, sözleşmenin her iki tarafının da tacir olduğu ve her iki tarafın da ticari işletmesi ile ilgili olan satıştır.

Tacirler arası ticari satımlarda satıcının ayıplı ifadan sorumluluğu esas itibariyle Türk Borçlar Kanunu 219 ve devamı madde hükümlerine tâbidir ancak tacirler arasındaki ticari satımlardan kaynaklanan ayıplı ifa hallerinde alıcının muayene ve ihbar külfetlerinin süresi hakkında Türk Ticaret Kanunu 23/1-c madde hükmünde düzenlenmiş olan özel hüküm uygulanacaktır.

Satıcının ayıplı ifasına ilişkin diğer konularda ise Türk Borçlar Kanunu 219 ve devamı hükümlerinde düzenlenen genel hükümler uygulama alanı bulacaktır. (Prof. Dr. Ömer Adil ATASOY, Av. Hanife ÖZDİL Hukuk Fakültesi Dergisi Yıl 3 Sayı 1 - Haziran 2017 (1-19) 3)

6098 sayılı TBK’nun ayıba karşı tekeffül hukuki kurumunu düzenleyen 219 ve devamı maddelerine bakmak gerekir. Buna göre “Satıcı, alıcıya karşı herhangi bir surette bildirdiği niteliklerin satılanda bulunmaması sebebiyle sorumlu olduğu gibi, nitelik veya niteliği etkileyen niceliğine aykırı olan, kullanım amacı bakımından değerini ve alıcının ondan beklediği faydaları ortadan kaldıran veya önemli ölçüde azaltan maddi, hukuki ya da ekonomik ayıpların bulunmasından da sorumlu olur. Satıcı, bu ayıpların varlığını bilmese bile onlardan sorumludur.” düzenlemesi mevcuttur.

6098 sayılı TBK 222. Maddesinde; Satıcının, satış sözleşmesinin kurulduğu sırada alıcı tarafından bilinen ayıplardan sorumlu olmayacağı, satıcının, alıcının satılanı yeterince gözden geçirmekle görebileceği ayıplardan da, ancak böyle bir ayıbın bulunmadığını ayrıca üstlenmişse sorumlu olacağı düzenlenmiştir.

Ticari satış ve mal değişimi başlıklı 6102 sayılı TTK 23/1 maddesinde; Maddedeki özel hükümler saklı kalmak şartıyla, tacirler arasındaki satış ve mal değişimlerinde de Türk Borçlar Kanununun satış sözleşmesi ile mal değişim sözleşmesine ilişkin hükümlerin uygulanacağı buna göre malın ayıplı olduğu teslim sırasında açıkça belli ise alıcı iki gün içinde durumu satıcıya ihbar etmesi gerektiği, Açıkça belli değilse alıcının malı teslim aldıktan sonra sekiz gün içinde inceleyip veya incelettirmekle ve bu inceleme sonucunda malın ayıplı olduğu ortaya çıkarsa, haklarını korumak için durumu bu süre içinde satıcıya ihbarla yükümlü olacağı, diğer durumlarda, Türk Borçlar Kanununun 223 üncü maddesinin ikinci fıkrasının uygulanacağı düzenlenmiştir.

6098 sayılı TBK 223/2 madde hükmü incelendiğinde; Alıcının gözden geçirmeyi ve bildirimde bulunmayı ihmal etmesi halinde, satılanı kabul etmiş sayılacağı. Ancak, satılanda olağan bir gözden geçirmeyle ortaya çıkarılamayacak bir ayıp bulunması hâlinde, bu hükmün uygulanmayacağı, bu tür bir ayıbın bulunduğu sonradan anlaşılırsa, hemen satıcıya bildirilmesi gerektiği; bildirilmezse satılan bu ayıpla birlikte kabul edilmiş sayılacağı düzenlenmiştir.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacı şirket tarafından davalı şirket aleyhine 30/11/2023 tarih ve ... numaralı 137.857.46.-TL bedelli "Mop Kumaş 1. Kalite" açıklaması ile fatura düzenlendiği ve faturanın icra takibine konu edildiği, davacı ticari defter ve kayıtlarında yapılan inceleme sonucunda dava konusu faturanın davacı ticari defter ve kayıtlarında kayıtlı olduğu, davacı tarafından ürünün teslimine ilişkin olarak irsaliye ve teslim evraklarını dosyaya sunduğu, taraflar arasında ürünün teslimi ve fatura bedeli konusunda uyuşmazlık bulunmadığı, davalı tarafın iddiasının ürünün 1. Kalite olmadığı yönünde bulunduğu,

bu nedenle davalı ticari defter ve kayıtlarının incelenmesine yer olmadığına karar verilmiş olup, ispat yükünün ayıp iddiasında bulunan davalı taraf üzerinde olduğu, TTK'nın 23(1) -c hükmü gereği; malın ayıplı olduğu teslim sırasında açıkça belli ise alıcı iki gün içinde durumu satıcıya ihbar etmesi gerektiği, açıkça belli değilse alıcının malı teslim aldıktan sonra sekiz gün içinde inceleyip veya incelettirmekle ve bu inceleme sonucunda malın ayıplı olduğu ortaya çıkarsa, haklarını korumak için durumu bu süre içinde satıcıya ihbarla yükümlü olacağı,

davalının teslim aldığı mallar için süresinde usulüne uygun ayıp ihbarında bulunmadığı ve Mahkememizce yapılan keşif sonucunda düzenlenen bilirkişi raporunda keşif esnasında kumaşlar üzerinden herhangi bir ayıbın bulunmadığı, kumaşların makina üzerinde denenmesi üzerine sadece bir sırada dikiş hatasının olduğu, diğer sıralarda dikiş hatasının bulunmadığı, bu durumun kullanılan makinadan kaynaklı olduğu,

kumaşlarda ayıbın tespit edilemediği anlaşılmakla;davalı tarafça ayıp iddiasının ispat edilmesi gerektiği ve buna ilişkin ispata yarar delil sunmadığı anlaşıldığından bilirkişi raporuna karşı yapılan itirazların reddine karar verilmiş, bu haliyle davacı taraf takip konusu faturadan dolayı davalıdan alacaklı olduğunu ispat ettiği anlaşılmakla, düzenlenen uzman bilirkişi raporlarının da mahkememizce dosya kapsamına uygun ve denetime elverişli bulunması nedeniyle davacı tarafın davalıdan takip konusu faturadan kaynaklanan alacağının bulunduğu, davacı tarafın başlattığı Gaziosmanpaşa...

Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı icra dosyasında borçlu davalı tarafından 137.857,46 TL asıl alacağa yönelik yapılan itirazın iptaline, takibin 137.857,46 TL alacağa takip tarihinden itibaren işletilecek reeskont avans faizi ile devamına, her ne kadar takipten önce işlemiş faiz talep edilmişse de;

somut olayda davacının davalıyı takip tarihinden önce temerrüde düşürmediğinden temerrüt şartları oluşmadığından işlemiş faiz talebinin reddine, ayrıca alacağın likit olması nedeniyle takibe haksız itiraz eden borçlu davalı aleyhine hükmolunan asıl alacağın %20'si oranında icra inkar tazminatı yüklenmesine dair oluşan vicdani kanıya göre aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

Katip · e-imzalı* Hakim · e-imzalı*