İstanbul 20. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/36 K.2025/150

- Menfi Tespit / RET -

ESAS NO

2024/36 Esas

KARAR NO:2025/150

DAVA

Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ:16/01/2024

KARAR TARİHİ:13/03/2025

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

Davacı vekili tarafından sunulan 16/01/2024 tarihli dava dilekçesinde özetle. Müvekkili şirket aleyhinde davalılar tarafından ..., Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Dİş, ... K. Sayılı kararıyla 16.08.2017 tanzim tarihli, 16.12.2022 vade tarihli 3.500.000 USD bedelli bono dayanak gösterilerek 27.039.300-TL alacak miktarı ile sınırlı olacak şekilde ihtiyati tedbir kararı alındığını, .... İcra Müdürlüğü'nün ...

E, Sayılı dosyası üzerinden tanzim edilen ödeme emrinin tebliği üzerine taraflarınca itiraz edildiğini, takibin durdurulması yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep ettiklerini, .... İcra Hukuk Mahkemesi'nin ...

E. Sayılı dosyası ile derdest olan takibe itirazlarıyla tedbir taleplerinin kabul edildiğini, takibin durdurulduğunu, takibe dayanak senedin keşide tarihi itibariyle müvekkili şirketin temsil ve ilzam yetkilisi ... olduğunu, mezkur senetin müvekkili tarafından düzenlenmediğini, müvekkilinin bilgisi ve rızası olmadan davalılar veya senette lehtar olarak görünen muris ... tarafından sahte olarak tanzim edilmekle takibe girişildiğini, müvekkilinin işbu bononun varlığından ancak aleyhinde girişilen takip sonrası haberdar olduğunu, davalılar hakkında Cumhuriyet Başsavcılığında şikayette bulunulduğunu,

müvekkili şirketin davalılara herhangi bir borcu bulunmadığını, bu nedenlerden dolayı; davanın kabulü ile, .... İcra Dairesi'nin ... E. Sayılı dosyası kapsamında davacı müvekkilinin davalılara herhangi bir borcunun bulunmadığının tespitine, .... İcra Dairesi'nin ...

E, sayılı dosyasına konu takibin ve takibe konu senedin iptaline, davalılar aleyhine takibe konu tutatın yüzde %20'sinden az olmamak kaydıyla kötüniyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı taraflara yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmişlerdir.

CEVAP

Davalılar vekili tarafından kendi adına asaleten müvekkilleri adına vekaleten sunulan 05/03/2024 tarihli cevap dilekçesinde özetle. Borçlunun bir taraftan senetteki imzanın kendisine ait olmadığını iddia ettiğini, diğer taraftan "mahkeme içi ikrarla" imzasının kendisine ait olduğunu kabul ettiğini, huzurdaki davada kendisine ait olmadığını iddia ettiğini, .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nde ihtiyati haciz kararına yapılan itirazda ve ....

İcra Hukuk Mahkemesi nezdinde yapılan imzaya ve borca itiraz başvurusunda bir taraftan imzaya itiraz ettiğini, diğer taraftan ise takip konusu senedin sonradan doldurulduğunu iddia ettiğini, senedin sonradan doldurulduğu, düzenlendiği ve bu yöndeki zaman tayini incelemesi talebine yönelik borçlu beyanları, imzanın kendisine ait olduğunun mahkeme içi ikrarı niteliğinde olduğunu, davacının ispat yükününün taraflarında olduğunu iddia ettiğini ve bu iddiasını desteklemek amacıyla bazı Yargıtay kararlarını dosyaya sunmuşsa da;

söz konusu kararların dosya kapsamı ile ilgisi bulunmadığını, ispat yükünün davacıda olduğunu, davalı ile miras bırakan ... arasında başka başka hukuki ve ticari ilişkiler ve bunlara ait yargılamaların bulunması, borçlunun senet sebebiyle taraflarına borcu olmadığını göstermeyeceğini, bu nedenlerden dolayı; davanın reddine, davacı aleyhine alacağın %20'sinden az olmamak kaydıyla tazminata hükmedilmesine, yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin davacı yana yüklenilmesine karar verilmesini talep etmişlerdir.

DELİLLER

....İcra Dairesi ... E. sayılı icra dosyası, 16.12.2022 vade tarihli 3.500.000 USD bedelli bono aslı, .... İcra Hukuk Mahkemesi ... E. dosyası ve dosya kapsamındaki davacı şirket yetkilisine ait evrak asılları ve grafolog raporu, .... Asliye Ticaret Mahkemesi ... D.İş dosyası, ...Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2023/... Soruşturma sayılı dosyası ve dosya kapsamında alınan grafolog raporu, Muris ...'ın mirasçılık belgesi, davacı şirketin imza sirküleri, İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğü kayıtları, ima incelemesine esas belge asılları, Mali Müşavir bilirkişi raporu, Grafolog Bilirkişi heyeti kök ve ek raporu, arabuluculuk tutanağı.

.... İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı icra dosyasının incelenmesinde; alacaklılar ..., ..., ... tarafından borçlu ... ... Ticaret Ltd.Şti aleyhine 16/08/2017 düzenleme 16/12/2022 vade tarihli 3.500.000,00-$(USD) bedelli bonoya dayalı 3.500.000,00-$(USD) asıl alacak ve 155.011,65-$(USD) işlemiş faiz olmak üzere toplam 3.655.011,65-$(USD) (TL karşılığı=105.815.145,77-TL) alacak için kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla icra takibi başlatıldığı anlaşılmıştır.

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... D.iş sayılı dosyasının incelenmesinde; ihtiyati haciz talep edenler ..., ..., ... tarafından borçlu karşı taraf ... ... Ticaret Ltd.Şti. aleyhine 16/08/2017 düzenleme 16/12/2022 vade tarihli 3.500.000,00-$(USD) bedelli bonoya dayalı ihtiyati haciz isteminin kabulü ile 934.000,00-$(USD) (TL karşılığı=27.039.300,00-TL) üzerinden %15 teminatla ihtiyati haciz kararı verildiği ve ihtiyati hacze itirazın reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

.... İcra Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; davacı ... ... Ticaret Ltd.Şti tarafından davalılar ..., ..., ... aleyhine açılan .... İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı icra dosyasına konu 16/08/2017 düzenleme 16/12/2022 vade tarihli 3.500.000,00-$(USD) bedelli bonoya dayalı başlatılan icra takibine karşı borca ve imzaya itiraza yönelik davanın derdest olduğu, tedbiren takibin durdurulmasına karar verildiği ve duruşmanın 25/06/2025 tarihine bırakıldığı anlaşılmıştır.

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2023/... soruşturma sayılı dosyasının incelenmesinde; müşteki ... ... Ticaret Ltd.Şti tarafından şüpheliler ..., ..., ... hakkında resmi belgede sahtecilik ve dolandırıcılık suçundan yapılan şikayete ilişkin kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiği, soruşturma aşamasında alınan bilirkişi raporu ile dava konusu senetteki imzanın davacı şirket yetkilisi eli ürünü olduğunun tespit edildiği, şüpheli ... hakkında iftira suçundan iddianame düzenlendiği ve davanın .... Asliye Ceza Mahkemesi'nin ... Esasında kayıtlı olduğu dosyanın duruşmasının 23/09/2025 tarihine bırakıldığı anlaşılmıştır.

.... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; davacı ... ... Ticaret Ltd. Şti. tarafından davalı ... aleyhine açılan süresi dolan ipotek hakkında icra takibi başlatılmasına karşın, takibin haksız olduğunun ve müvekkil şirketin bu nedenle borçlu bulunmadığının tespiti ve davaya konu taşınmazın tapu kaydında yer alan 150-c şerhinin terkini talebine ilişkin davanın derdest olduğu anlaşılmıştır.

.... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dava dosyasının incelenmesinde; davacı ...tarafından davalılar ..., ... İnşaat San. Taah. ve Tic. Ltd. Şti., ... ... Ticaret Ltd. Şti. aleyhine açılan .... İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkin davanın derdest olduğu anlaşılmıştır.

Grafolog Bilirkişiler ... tarafından hazırlanan 04/07/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle. İnceleme konusu A-4 kağıda hazırlanmış olup 16.12.2022 Ödeme Günü, 16.08.2017 Düzenleme Tarihli, alacaklısı ..., borçlusu ... ... Ticaret Ltd.

Şti. adına kaşe üzeri borçlu imzası olan, 3.500.000- USD tutarlı bono aslı metnindeki yazılar el yazısı ile doldurulmadığından yazı karşılaştırması yapılmadığını, Şirket kaşesi üzerinde yer alan borçlu imzası ile ...’nın mukayese imza örnekleri arasında imza eğim ve ölçüsü, başlangıç ve bitiriliş özellikleri, grama yapılanmasının iç gövde büklümlerinin şekil ve biçimlendirilişi ile bağlantı ve orantıları, aralıklar, baskı ve işleklik gibi unsurlar bakımından önemli düzeyde benzerlikler olduğu belirlendiğinden, senet borçlu imzasının ...’nın eli ürünü olduğunun sonuç ve kanaatine varmışlardır.

Serbest Muhasebeci Mali Müşavir Bilirkişi ... tarafından hazırlanan 18/12/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle. Davacı şirketin 2020-2021-2022-2023 yıllarına ait ibraz ettiği ticari defterlerinin açılış tasdiklerinin zamanında ve usulüne uygun olarak yaptırılmış olduğu, defterlerin birbirini teyit eder şekilde tutulduğu, kayıtların düzenli ve yasalara uygun tutulduğu, ticari defterlerin HMK 222 maddesi uyarınca sahibi lehine delil vasfına haiz olduğu,

ancak davaya konu senedin tanzim tarihi olan 2017 yılı ve 2018-2019 yıllarına ait Davacı ticari defterlerinin yasal süresinde kapanış tasdikinin mevcut olmadığı ve HMK 222 maddesi uyarınca sahibi lehine delil niteliğine haiz olamayacağı tespit edildiğini, davacı şirket ticari defterleri üzerinde yapılan incelemede menfi tespite konu 16.08.2017 tarih 16.12.2022 ödeme vadeli 3.500.000,00 USD tutarlı bononun kayıtlı olmadığı,

ticari defterler üzerinden yapılan incelemelerde Dava Dışı ...`tan bu bono karşılığında alınan borç/havale fatura gibi borçlanıcı bir kayıt olmadığının, davacı şirketin ticari defter ve kayıtları üzerinde yapılan incelemede dava konusu senetten dolayı davacı şirket ile davalılar arasında ticari ilişki bulunmadığı, ticari defterler üzerinde yapılan incelemede davacıların dava konusu senetten dolayı davalılara borçlu olmadığı tespit edildiğinin sonuç ve kanaatine varmışlardır.

Grafolog Bilirkişiler ... tarafından hazırlanan 14/01/2025 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; İnceleme konusu A-4 kağıda hazırlanmış olup 16.12.2022 Ödeme Günü, 16.08.2017 Düzenleme Tarihli, alacaklısı ..., borçlusu ... ... Ticaret Ltd. Şti. adına kaşe üzeri borçlu imzası olan, 3.500.000- USD tutarlı bono aslında şirket kaşesi üzerinde yer alan borçlu imzası ile ...’nın mukayese imza örnekleri arasında imza eğim ve ölçüsü, başlangıç ve bitiriliş özellikleri, grama yapılanmasının iç gövde büklümlerinin şekil ve biçimlendirilişi ile bağlantı ve orantıları, aralıklar, baskı ve işleklik gibi unsurlar bakımından önemli düzeyde benzerlikler olduğu belirlendiğinden senet borçlu imzasının ...’nın eli ürünü olduğu kanaatine varmışlardır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Mahkememizce yapılan yargılama, taraf beyanları, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; dava davacı tarafça davalılar aleyhine açılan kambiyo senedinden kaynaklı menfi tespit istemine ilişkindir.

Davacı taraf dava konusu 16/08/2017 düzenleme 16/12/2022 vade tarihli 3.500.000,00-$(USD) bedelli bonodaki imzanın müvekkil şirket yetkilisine ait olmadığını, şirket kayıtlarında da böyle bir borç olmadığını, bu nedenle müvekkilin borçlu olmadığının tespitine ve kötü niyetli takip yapan davalının %20 icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı taraf ise senetteki imzanın davacıya ait olduğunu, davacı imzaya itiraz etmesine rağmen ayrıntılarını dilekçelerimizde tekrar ettikleri şekilde imzanın kendisine ait olduğu yönünde ikrarda bulunduğunu, ayrıca gerek savcılık makamınca ve Mahkemeniz nezdinde ki bilirkişi raporları ile imzanın şirket yetkilisine ait olduğunun ortaya çıktığını, bu nedenle haksız açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Dosya kapsamındaki mirasçılık belgesi ile davalıların dava konusu senedin alacaklısı ...'ın yasal mirasçıları olduğu anlaşılmıştır.

Dava konusu ihtilaf dava ve icra takibi konusu bonodan dolayı davacının davalıya borçlu bulunup bulunmadığı, bonodaki imzanın davacı şirket yetkilisinin eli ürünü olup olmadığı hususlarından kaynaklıdır.

Dava zorunlu arabuluculuğa tabi davalardan olup davacı tarafça dosyaya sunulan 05/01/2024 tarihli zorunlu arabuluculuk son anlaşmazlık tutanağı ile davacı tarafça zorunlu arabuluculuk dava şartının yerine getirildiği anlaşılmıştır.

Dava konusu .... İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı icra dosyasının incelenmesinde; alacaklılar ..., ..., ... tarafından borçlu ... ... Ticaret Ltd.Şti aleyhine 16/08/2017 düzenleme 16/12/2022 vade tarihli 3.500.000,00-$(USD) bedelli bonoya dayalı 3.500.000,00-$(USD) asıl alacak ve 155.011,65-$(USD) işlemiş faiz olmak üzere toplam 3.655.011,65-$(USD) (TL karşılığı=105.815.145,77-TL) alacak için kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla icra takibi başlatıldığı anlaşılmıştır.

Dava konusu olan .... İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı icra dosyasına konu bono aslının incelenmesinde; 16/08/2017 düzenleme tarihli, 16/12/2022 vade tarihli, 3.500.000,00-$(USD) bedelli, bedeli nakden ahzolunan borçlusu ... ... Ticaret Ltd. Şti., alacaklısı ... olduğu anlaşılmıştır.

Mahkememizce davacı tarafın dava konusu bonoya ilişkin imza itirazında bulunması nedeniyle davacının imza asıllarının bulunduğu belge asılları getirtilmiş, davacı şirket yetkilisinin imza örnekleri alınmış ve dava konusu bono üzerinde imza incelemesi için grafolog bilirkişi heyetinden rapor alınmış, Grafolog bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 04/07/2024 tarihli raporda bir kısım belgelerin fotokopisi esas alınarak rapor düzenlendiği anlaşıldığından,

ilgili belgelerin asılları celp edilerek dosya tekrar grafolog bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, Garafolog Bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 14/01/2025 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle. İnceleme konusu A-4 kağıda hazırlanmış olup 16.12.2022 Ödeme Günü, 16.08.2017 Düzenleme Tarihli, alacaklısı ..., borçlusu ... ... Ticaret Ltd.

Şti. adına kaşe üzeri borçlu imzası olan, 3.500.000- USD tutarlı bono aslında şirket kaşesi üzerinde yer alan borçlu imzası ile ...’nın mukayese imza örnekleri arasında imza eğim ve ölçüsü, başlangıç ve bitiriliş özellikleri, grama yapılanmasının iç gövde büklümlerinin şekil ve biçimlendirilişi ile bağlantı ve orantıları, aralıklar, baskı ve işleklik gibi unsurlar bakımından önemli düzeyde benzerlikler olduğu belirlendiğinden senet borçlu imzasının ...’nın eli ürünü olduğu tespit edilmiştir.

...Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2023/... soruşturma sayılı dosyasının incelenmesinde; müşteki ... ... Ticaret Ltd.Şti tarafından şüpheliler ..., ..., ... hakkında resmi belgede sahtecilik ve dolandırıcılık suçundan yapılan şikayete ilişkin kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiği, soruşturma aşamasında alınan 14/05/2024 tarihli grafolog bilirkişi raporu ile dava konusu senetteki imzanın davacı şirket yetkilisi eli ürünü olduğunun tespit edildiği anlaşılmıştır.

.... İcra Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası kapsamında alınan grafolog bilirkişi raporunda mukayese belgelerdeki imza asılları ile dava konusu senetteki imza arasında farklılıklar saptandığından senetteki imzanın davacı şirket yetkilisi ...'nın eli ürünü olmadığı şeklinde tespitte bulunulduğu anlaşılmıştır.

Mahkememizce alınan grafolog bilirkişi heyet raporu ile İcra Hukuk Mahkemesi tarafından alınan grafolog bilirkişi raporunda farklı tespitler bulunsa da, İcra Hukuk Mahkemesinde alınan grafolog bilirkişi raporunda mukayese belge asıllarının çoğunun 2023 yılına ilişkin olduğu, dava konusu senedin düzenleme tarihi olan 2017 yılına yakın tarihte atılmış belge aslının çok az sayıda olduğu ve mukayese alınan belge aslı sayısının de Mahkememizce alınan ve Savcılık tarafından alınan raporlara nazaran sınırlı sayıda kaldığı,

Mahkememiz tarafından ve Savcılık tarafından alınan grafolog bilirkişi raporlarında mukayese alınan belge sayısının fazla olması ayrıca senedin düzenlendiği tarih olan 2017 yılına ait mukayese belge sayısının daha fazla olması ve soruşturma aşamasında alınan grafolog raporu ile Mahkememizce alınan grafolog bilirkişi heyet raporlarının birbiriyle uyumlu olması nedeniyle düzenlenen 14/01/2025 tarihli grafolog bilirkişi heyet raporu dosya kapsamına uygun olup,

denetime el verişli bulunduğundan ayrıca ceza soruşturması sırasında alınan raporlarla da uyumlu olduğundan davacı vekilinin imza incelemesine yönelik yeni rapor alınması talebinin reddine karar verilmiştir.

Mahkememizce yapılan yargılama neticesinde toplanan deliller kapsamında davacı tarafça dava konusu bonodaki imzaya itiraz edilerek borçlu olmadığının tespitine karar verilmesi talep edilmiş ise de; düzenlenen dosya kapsamına uygun, denetime elverişli bulunan 14/01/2025 tarihli grafolog bilirkişi heyet raporunda tespit edildiği üzere;

dava konusu bonodaki düzenleyen imzasının davacı şirket yetkilisi ...'nın eli ürünü olduğunun sabit olması ayrıca ...Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2023/... soruşturma sayılı dosyasında alınan imza incelemesine ilişkin raporda da senetteki imzanın davacının eli ürünü olduğunun tespit edildiği bu nedenle her iki imza incelemesi raporunun birbiriyle uyumlu olması,

Mahkememiz tarafından ve Savcılık tarafından alınan grafolog bilirkişi raporlarında mukayese alınan belge sayısının fazla olması ayrıca senedin düzenlendiği tarih olan 2017 yılına ait mukayese belge sayısının daha fazla olması nedeniyle raporlarda belirtildiği üzere senetteki imzanın davacı şirket yetkilisinin eli ürünü olduğu göz önüne alındığında davacı tarafça dava konusu bonodaki imzaya yönelik itirazın ispatlanamadığı ve imzaya itirazın haksız olduğu,

davacı şirketin ticari defter ve kayıtları üzerinde yapılan mali müşavir bilirkişi incelemesi sonrası dava konusu bonoya ilişkin bir kayıt bulunmadığından bahisle davacı şirketin borçlu olmadığı tespit edilmiş ise de dava konusu senedin kambiyo senedi olması ve üzerinde nakden ahzolunduğu kaydı göz önüne alındığında sebepten soyut olan kambiyo senedine dayalı borcun davacının ticari kayıtlarında yer almamasının tek başına davacı şirketin borçlu olmadığını göstermeyeceği aksinin yazılı belge ile ispatlanması gerektiği,

bu haliyle hem mahkememizce yapılan hem de savcılık soruşturması sırasında alınan imza incelemesine ilişkin raporların birbiriyle uyumlu ve denetime elverişli olduğundan bu raporlara itibar edilmesi gerektiği, icra hukuk mahkemesinde alınan raporda mukayese belge asıllarının çoğunun 2023 yılına ilişkin olması ve dava konusu senedin düzenleme tarihi olan 2017 yılına yakın tarihte atılmış belge aslının çok az sayıda olması nedeniyle rapordaki imzalar arasında farklılıklar bulunduğu yönündeki tespitin yetersiz kalması nedeniyle bu rapora itibar edilemeyeceği anlaşıldığından,

dava konusu bonodaki düzenleyen imzasının davacı şirket yetkilisinin eli ürünü olduğunun sabit olduğu, davacının ileri sürdüğü sahtecilik yapılmak suretiyle düzenlenen bonodan dolayı borçlu olmadığına yönelik iddiasını ispata yarar bilgi,

belge ve delil dosyaya yansımadığından dolayı ispat yükü üzerinde olan davacı bu iddiasını ispatlayamadığından davacı tarafça açılan davanın reddine ve davalı tarafın kötü niyet tazminatı talebinin Mahkememiz dosyasından icra takibine yönelik tedbir uygulanmaması nedeniyle davacının alacağına geç kavuşması söz konusu olmadığından İİK 72/4 gereği koşulları oluşmadığından reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

13/03/2025 Başkan ... · e-imza* · Üye ... · e-imza* · Üye ... · e-imza* · Katip ... · e-imza*