İstanbul 20. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/369 K.2025/386

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili tarafından sunulan 27/06/2024 tarihli dava dilekçesinde özetle. 24/11/2023 tarihinde akşam saatlerinde sürücü davalı ... sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile ... İli ... ilçesi ...

Caddesinde orta şeritten ilerlediği ve sol şeride geçmek istediği esnada sol şeritte yoluna devam eden sürücü ... yönetimindeki davacıya ait ... plakalı otobüsün sağ yan kısmına kendi aracının sol yan kısmı ile çarpması neticesinde çift taraflı maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, 24/11/2023 tarihinde kaza tespit tutanağından da anlaşılacağı üzere, bu kazanın meydana gelmesinde davalı ...'ın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun asli kusurlu olduğunu, Kaza neticesinde davacının ... plakalı aracın ön tarafının hasarlandığını, davacının aracının kaza mahallinde ve kaza sonrasında çekilen fotoğrafları dilekçe ekinde bulunduğunu,

davacının aracının zararını tahmini öğrenmek için TTK 1426 maddesi gereğince eksper raporunun alındığını, alınan eksper raporunun dilekçe ekinde bulunduğunu, davanın yetkili mahkemede açıldığını, işbu davayı açma konusu eylem haksız fiilden kaynaklanan trafik kazasında zararların tazmini olduğunu,

04/12/2021 tarihinde yapılan resmi gazete yayınlanan değişikliğe istinaden karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartlarında değişiklik yapılmasına dair genel şartlar başlığı ile resmi gazete’de yayımlanan düzenleme ile araç hasarlarının onarımında öncelikle orijinal parça kullanımı şartı düzenlemesinin mevcut olduğunu, yani orjinal parça zorunlu olup, hasar bedelinin orjinal parça olma zorunluluğu göz önünde bulundurulmalısı zorunlu olduğunu, gereğince iskonto yapılmamasının gerektiğini, iş bu hususun göz ardı edilmemesinin gerektiğini, hasar bedeli kdv dahil edilerek hesaplanmasının gerektiğini,

yapılacak yargılamada davacının alacağının semeresiz kalmaması ve alacağının güvence altına alınması için trafik kazasına sebebiyet veren ... plakalı aracın tescil kaydına ve davalılar ... İç ve Dış Ticaret Ltd.

Şti. ve ... adına başkaca taşınır ve taşınmaz olması durumunda taşınırların tescil kaydına, taşınmazların ise tapu kayıtlarına ve 3. kişilerde bulunan hak ve alacakları üzerine İİK 257 vd. maddeleri gereğince İhtiyati Haciz Şerhi konulmasına, davacının aracında meydana gelen hasardan kaynaklı olarak talep edilebilir tazminat bedelinin Mahkememizce yaptırılacak bilirkişi incelemesi ile tespit edileceği baz alınarak,

fazlaya ilişkin talep ve dava haklarının saklı kalmak kaydıyla, davacının aracında meydana gelen hasara ilişkin olarak şimdilik 11.000,00 TL alacağının haksız fiilin meydana geldiği tarihten itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesini talep edilebilir tazminat bedelinin davacıya ait ... plakalı aracın geçirmiş olduğu maddi hasarlı trafik kazası sonucunda şimdilik 1.500,00 TL araç değer kaybı tazminatının haksız fiilin meydana geldiği tarihten itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesini davacıya ait ...

plakalı aracın 24.11.2023 tarihinde geçirmiş olduğu maddi hasarlı trafik kazası sonucu meydana gelen hasardan kaynaklı olarak davacı araç mahrumiyet tazminatı için HMK m.107 gereğince şimdilik, 6.000,00 TL'nin haksız fiilin meydana geldiği tarihten itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesini yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalılar tarafından davaya cevap sunulmadığı anlaşıldı.

DAVA DEĞERİ ARTTIRIM DİLEKÇESİ

toplamda 18.500 TL tutarındaki taleplerinin bilirkişi raporu doğrultusunda hak mahrumiyeti kaybı bedelini 4.794,60 TL artırarak davanın 20.249,6-TL üzerinden kabulüne, Değer kaybı bedeline ilişkin kısım ile hasar bedelinin 1545-TL'lik kısmı yönünden davanın konusuz kalmasına, HMK 331/1 gereğince davanın belirsiz alacak davası olması gözönünde bulundurularak, konusuz kalan kısım yönünden de lehlerine vekalet ücreti ve yargılama giderlerine hükmedilmesine, 20.249,6-TL bedele kaza tarihinden itibaren mevduata uygulanacak olan en yüksek faiz oranı işletilmesine, ve yargılama giderleri ve ücreti vekaletin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmişlerdir.

DELİLLER

.... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra dosyası, değer kaybı tespit raporu, e-fatura, kaza fotoğraflar, kaza tespit tutanağı, sigorta poliçesi, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı.

Bilirkişi ... ve bilirkişi ... tarafından hazırlanan bilirkişi raporunda; "...Olan trafik kazasında, ... plakalı araç sürücüsü ...' ın dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı hareket ederek, doğrultu değiştirme manevralarını ve manevraları düzenleyen genel kurallara uymayarak trafik güvenliğini tehlikeye düşürdüğü, ...

Caddesi yan yol sağ şerit üzerinde seyir halinde iken, geçiş yapacağı sol şeridin boş veya emniyetli olduğuna emin olmadan ani hareketle kontrolsüz bir şekilde soldaki şeride geçmek için manevra yaptığı esnada, aracının hızını, cinsine, teknik özelliğine, yol durumuna uygun ve süratini görüş alanı içerisindeki bir tehlike anında emniyetle durabileceği seviyeye göre ayarlaması, karayolunu kullananlar için tehlike doğurabilecek şekilde seyretmemesi, yolun icap ve şartlarına uygun seyretmesi, yol üzerindeki araç trafiğini kontrol ederek trafik güvenliğini tehlikeye sokmamak adına gerekli tedbirleri alması,

iki şeridi birden kullanmaması gerekirken, bu hususlara riayet etmeksizin seyretmesinden dolayı, aynı yön ve istikamette sol şeritte seyir halinde bulunan sürücü ...' in sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın sağ ön yan kısımlarına, kendi aracının sol yan kısımları ile çarparak maddi hasarlı ve yaralanmalı trafik kazasına neden olduğu,

2918 Sayılı K.T.K.’ nun 46/b,c (hatalı şerit değiştirme), 2918 Sayılı KTK’ nun 47/d (Trafik kurallarına uymama), 2918 Sayılı K.T.K.’ nun 67/ c. (hatalı manevra yapma), 2918 Sayılı K.T.K.’ nun 56/ 1-a (hatalı şerit değiştirmek), maddelerini ihlal ettiği, trafikte sürücülerin Asli Kusurlu hallerinin belirtildiği 2918 Sayılı KTK’ nun 84/f-j-g maddesinde (hatalı manevra, şeride tecavüz) tarif edildiği gibi hatalı bir şekilde doğrultu değiştirme manevrası yaparak ... plakalı aracın sağ yan kısımlarına, kendi aracının sol yan kısımlarıyla çarparak maddi hasarlı trafik kazasına sebep olduğu anlaşıldığından,

meydana gelen trafik kazasına % 100 (Yüzde Yüz) oranında kusurlu olduğu, ... plakalı araç sürücüsü ...' in ihlal ettiği trafik kuralının olmadığı, kazada kusurunun bulunmadığı, Dava konusu ... plakalı aracın markası, modeli ve dava konusu kazada hasarlanan parçaları dikkate alınarak yapılan inceleme ve piyasa araştırmasına göre; hasar ekspertiz raporunda ifade edilen 46.920,00 TL (KDV) hasar miktarının piyasa koşullarına uygun olduğu,

Dava konusu ... plakalı, 2013 model ... marka /model aracın, dava konusu trafik kazasında hasarlanmış olmasından dolayı, değer kaybının kaza tarihi itibarıyla 20.000,00 TL olacağı, Ekspertiz raporunda tespit edilen 20.000,00 TL değer kaybı tazminatına iştirak olunduğu Davacının kaza tarihi itibarıyla, kazanç kaybının 10.794,60 TL olacağı, ... plakalı aracın ZMMS poliçesinde maddi hasarlarda azami kaza tarihi dikkate alındığında.

120.000,00 TL teminat limiti mevcuttur ki, sigortalı aracın kazanın oluşumunda % 100 kusurlu olduğunun kabulü ile işbu 120.000,00 TL limit dahilinde aracın ZMMS sigortacısının da davacının aracında oluşan maddi hasar / onarım bedeli ile değer kaybı zararından sorumlu olduğu dikkate alınması gerektiği, Taraflar arasında düzenlenen maddi hasarlı trafik kazası tutanağı incelendiğinde, ... plakalı davalı ... sevk ve idaresindeki ve davalı ... İç ve Dış Tic.

Firmasının maliki olduğu ...tipi ticari aracın .../... nuamralı ZMMS poliçesi ile teminat altında olduğu, her ne kadar tutanakta, poliçe vade tarihi yazılmamış olsa da, öncelikle, 24/11/2023 kaza tarihinde ... plakalı aracın ZMMS sigortacısının hangi sigorta şirketi olduğunun Sigorta Bilgi Gözetim Merkezinden sorulmasının uygun olacağı, (plaka ile motor - şasi numaraları verildiğinde tespiti mümkün olacaktır) Sebepsiz zenginleşmenin önüne geçilebilmesi ve mükerrer ödeme olmaması açısından, ... plakalı aracın ZMMS sigortacısından (SBGM den tespiti ile) 24/11/2023 tarihli kaza nedeni ile herhangi bir maddi tazminatın ödenip ödenmediği,

ödenmiş ise miktarı yönünde gerekli tüm bilgilerin dosyaya kazandırılmasının uygun olacağı, Ayrıca; davacının maliki olduğu ... plakalı 2013 model ... tipi otobüsün kaza tarihine 476.736 km de olduğu dikkate alındığında, dava konusu kaza nedeni ile hasar aldığı bölgeden daha önce herhangi bir hasarı mevcut olup olmadığının da tespiti için (aynı bölgeden hasar almış olması halinde değer kaybı zararından söz edilemeyecektir) ayrıca yine Sigorta Gözetim Merkezinden davacının maliki olduğu ... plakalı aracın daha önceki tüm hasar kayıtlarının ve ilgili eksper raporlarının dosyaya alınmasının uygun olacağı,

ZMMS sigortacısının araç mahrumiyeti hasarından sorumlu olmadığı, bu zararın bir yansıma zarar olarak kabul edildiği ve genel şartlar dahilinde teminat dışı olduğu dikkate alındığında, heyetimizce hesaplanan araç mahrumiyeti zararından davalıların müşterek ve müteslesilen sorumlu oldukları, haksız fiil tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte (araçların ticari oldukları nazara alınarak) talep edilebileceğinin elbette hukuki takdirinin Yüce Mahkemeye ait olduğu..." görüş ve kanaatlerini bildirmiştir.

DAVANIN HUKUKİ NİTELİĞİ VE GEREKÇE

Dava, davacıya ait ... plakalı aracına davalıların sürücüsü ve işleteni olduğu ... plakalı aracın çarpması neticesinde meydana gelen hasar bedeli, değer kaybı ve araç mahrumiyet zararı talebinden ibaret olduğu anlaşılmaktadır. Mahkememiz taraflar tacir olduğundan görevli ve yetkilidir. Türk Borçlar Kanunun 49. maddesinde: Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Şeklinde yasal düzenleme bulunmaktadır.

6100 sayılı Kanunun 107. maddesine göre "(1) Davanın açıldığı tarihte alacağın miktarını yahut değerini tam ve kesin olarak belirleyebilmesinin kendisinden beklenemeyeceği veya bunun imkânsız olduğu hâllerde, alacaklı, hukuki ilişkiyi ve asgari bir miktar ya da değeri belirtmek suretiyle belirsiz alacak davası açabilir.(2) Karşı tarafın verdiği bilgi veya tahkikat sonucu alacağın miktarı veya değerinin tam ve kesin olarak belirlenebilmesinin mümkün olduğu anda davacı,

iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın davanın başında belirtmiş olduğu talebini artırabilir." düzenlemesi gereğince taraflar arasında maddi zarara ilişkin alacak talebinin belirli olmadığı ve uyuşmazlık bulunduğu, davacıdan maddi zararının ne kadar olduğunun tam ve kesin olarak bilmesinin mümkün olmadığı ve Mahkememizce yapılacak bilirkişi incelemesi sonucunda belli olacağından davanın belirsiz alacak davası olduğunun kabulü gerekmiştir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık; tahkim kararlarının, genel mahkemelerde görülen davalar bakımından kesin hüküm niteliği taşıyıp taşımadığı ve taşımakta ise kesin hüküm neden ve şartlarının somut olayda gerçekleşip gerçekleşmediğine ilişkindir. Bilindiği gibi kesin hüküm, ilişkin olduğu konuda uyuşmazlığı ortadan kaldırır.

Bu yüzdendir ki açılan bir dava hakkında kesin hüküm bulunmaması bir yargılama koşulu olup, mahkemece re'sen gözetilmesini gerektirir.(HMK.m.303) Somut olaya gelince; davacının, eldeki davanın açılmasından önce Sigortacılık Kanunu'nun kendisine tanıdığı seçimlik hakkını kullanarak, kendisi yönünden ihtiyari çözüm yolu olan Sigorta Tahkim Komisyonu nezdinde dava dışı sigorta şirketi aleyhine fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla hasar ve değer kaybı nedeniyle toplam 20,00-TL tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesi istemiyle başvuruda bulunduğu,

davacının bu başvurusunun, Sigorta Tahkim Komisyonu Uyuşmazlık Hakem Heyeti'nce verilen 04/07/2024 tarih ve 2023/.E... E., 2024/ ...

K. sayılı kararla 37.465,00TL hasar ve 30.000,00TL değer kaybı olmak üzere toplam 67.465,00TL 13/12/2023 tarihinden itibaren işleyecek AVANS faizi ile birlikte sigorta şirketinden alınarak başvuru sahibine verilmesine, -Sigorta Tahkim Komisyonu nezdinde itiraz yolu açık olmak üzere- karar verildiği, sigorta vekilince itiraz edilmesi üzerine İtiraz Hakem Heyeti'nin 09/08/2024 tarih, 2024/ İHK -... sayılı karar ile, itirazın reddine dair kesin olarak karar verildiği.

Sigorta Tahkim dosyası incelendiğinde, başvuranın kısmi dava açtığı, daha sonra artırım ile dava değerinin 67.465,00-TL olduğu, hal böyle olunca da dava değerinin bu rakam olduğu anlaşılmakla, itiraz hakem heyeti kararının kesin olduğu; davacı tarafından ....

İcra Dairesinin ... esas sayılı takip dosyasında hakem heyeti kararına konu hasar ve değer kaybı yönünden takibe geçtiği, dosyaya sigorta tarafından ödeme yapılarak dosyanın infaz edildiği, davacı tarafından dosyanın yenilenmesi talep edilmiş ise de 10/03/2025 tarihinde talebin reddine karar verildiği görülmüş olup davacının hasar ve değer kaybı zararlarının müşterek ve müteselsil borçlu olan sigorta tarafından ödendiği davacının davalılardan bu alacak kalemleri için talepte bulunmasında bir hak ve yararının bulunmadığı,

davacının sigorta tahkim komisyonu itiraz hakem heyetince verilen kesin karardan sonra aynı konuda, aynı dava nedenlerine dayanarak, ödeme yapıldıktan sonra aynı borcun sorumlusu müşterek ve müteselsil borçlulara artık genel yargı yoluna başvuramayacağından hasar ve değer kaybı talepleri yönünden kesin hüküm nedeniyle dava şartı yokluğundan davanın reddine karar verilmiştir.

Davacının araç mahrumiyet zararı talebi yönünden yapılan incelemede, aracın onarım süresinin 3 gün olacağı, 7.500,00TL günlük kiralama bedelinin makul olacağı ve zorunlu giderlerin mahsubu sonrası 3 gün*7.500,00TL - 11.705,40TL zorunlu giderler= 10.794,60TL tespit edilmiştir.

Düzenlenen raporların dosyadaki delillerle uyumlu, bilimsel ve denetime açık olduğu kabul edilerek ıslah/ talep artırım dilekçesi doğrultusunda haksız fiil tarihi olan 24/11/2023 tarihinden itibaren işleyecek (araç ticari olduğundan ) avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine dair aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur. (kabul oranı: % 53,31 )

Katip ... · e-imzalı Hakim ... · e-imzalı