İstanbul Anadolu 10. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/371 K.2025/561

T.C. İstanbul Anadolu 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/371

KARAR NO : 2025/561

DAVA

Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı)

DAVA TARİHİ : 24/05/2024

KARAR TARİHİ : 19/06/2025

Mahkememizde görülmekte olan Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Davacı vekili dava dilekçesinden özetle davalı tarafça 17.09.2018 günü dava dışı --- sigortalı ----- plakalı araç ile davacının sigortalısı olan ---plakalı aracın karıştığı trafik kazasında----- plakalı araçta yolcu olarak bulunmakta iken yaralanması sebebi ile sürekli sakatlık ve rapor ücreti tazminatı talepli olarak Sigorta Tahkim Komisyonu Uyuşmazlık Hakem Heyeti nezdinde başvuruda bulunulduğunu, Sigorta Tahkim Komisyonu Uyuşmazlık Hakem Heyeti'nin ------sayılı dosyası ile 72.945,75TL. maluliyet tazminatı ve 354TL. rapor ücreti toplamı 73.299,75TL.lik tazminatın dava dışı ------ ile davacıdan müteselsilen tahsiline karar verildiğini,

söz konusu karar aleyhine davacı şirket tarafından itirazda bulunulduğunu, Sigorta Tahkim Komisyonu İtiraz Hakem Heyeti'nin ------ sayılı kararı ile kararın kaldırıldığını ve başvurunun usulden reddine karar verildiğini, bu kararın davalı tarafça temyiz yoluna başvurulduğunu, kararın Yargıtay----- Hukuk Dairesi'nin------.

Sayılı ilamı ile bozulması üzerine bozmaya uyularak Sigorta Tahkim Komisyonu İtiraz Hakem Heyeti'nin 17.06.2023 -----sayılı kararı ile --- sayılı karar itirazlarının reddine karar verildiğini, davalı tarafın tahkim dosyası temyiz incelemesinde iken Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararında davacı ile müteselsilen sorumluluğuna hükmedilen -----. ile sulh olarak söz konusu şirket yönünden temyizden feragat edildiğini, ancak müteselsil sorumluluk gereğince davalı tarafça söz konusu dava dışı şirketten tahsil edilen tutarların ----.

İcra Müdürlüğü'nün -----. dosyasına beyan edilmeyerek hiç tahsilat yapılmamış gibi toplam tutar yönünden davacı şirket mallarının haczini talep ettiğini ve davacı şirket tarafından haciz sebebiyle icra dosyasına dosya borcunun tamamı olan 128.274,42TL.nin 24.08.2023 tarihinde ödenmek zorunda kalındığını, davacının dava dışı -----.

İle sulh olarak tahsilat sağladığı hususunda -----ilgili Sigorta Tahkim Komisyonu kararları uyarınca yapılan ödemelerin, ibranamenin ve ödeme dekontlarının celbi sağlanarak dava dışı ----.

Tarafından davalıya yapılan ödeme tarihine göre söz konusu ödeme icra dosyasına davalı tarafça beyan edilse idi davacı şirketin sorumlu olacağı bakiye tutar hesaplamasına göre davacı şirket tarafından icra dosyasına yapılmak zorunda kalınan fazla ödemenin hesaplanması için dosyanın bilirkişiye tevdiini talep ettiklerini beyan etmiş ve belirsiz alacak olarak ----.

İcra Müdürlüğü'nün -----sayılı dosyasına 25.08.2023 tarihinde ödenen fazla tutarın, şimdilik 30.000TL.'sinin ödeme tarihi olan 25.08.2023 tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan istirdatına/ tahsiline masraf ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava edilmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle davayı kabul etmediklerini, kaza tarihi üzerinden 2 yıl geçtiğinden zama aşımı def'inde bulunduklarını, kesin hükme istinaden açılan ilamlı icra takibi doğrultusunda Yargıtay kararı doğrultusunda kurulan hükme göre yapılan ödemenin geri talep edilmesi açıkça kanuna dolanmak anlamına geldiğini, Yargıtay -----.

Hukuk Dairesi tarafından açıkça ------ temyiz taleplerinin reddedildiğini, kararın Yargıtay denetimi sonrasında kesinleştiğini, kesin hükme istinaden alınan ödemenin iadesinin HMK'da ve İİK'da hiçbir yeri bulunmadığını, davayı kabul etmemekle ve kesin hüküm itirazlarını tekrarlamakla birlikte ---- ödemeden kaçınmış ve kötüniyetle kanun yollarına başvurarak davalıya ödemesi gereken tazminatı ödemeyerek munzam zarar meydana getirdiğini, ülkemizdeki yüksek enflasyon oranları, döviz kurlarındaki yükseliş ve diğer ekonomik nedenlerle müvekkilinin sürekli ve geçici sakatlık tazminatlarının fahiş şekilde değer kaybına uğratılarak ödendiğini,

davalının temerrüt tarihinde alacağına kavuşamaması nedeniyle çok büyük zarara uğradığını beyanla haksız ve hukuksuz davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya tahmiline karar verilmesini talep edilmiştir.

RAPOR

Bilirkişi raporunda özetle;"Borçlar mevzuatına yönelik inceleme neticesinde: Davacı, "müteselsil sorumluluk gereğince davalı tarafça söz konusu dava dışı şirketten tahsil edilen tutarların ------ İcra Müdürlüğü'nün -----. dosyasına beyan edilmeyerek hiç tahsilat yapılmamış gibi toplam tutar yönünden davacı şirketin mallarının haczinin talep edildiğini" beyan ettiği görülmekle müteselsil borçlular açısından TBK m. 164/I hükmünün "Müteselsil borçlulardan biri, alacaklıya karşı, ancak onunla kendi arasındaki kişisel ilişkilerden veya müteselsil borcun sebep ya da konusundan doğan def’i ve itirazları ileri sürebilir." şeklinde olduğu;

bununla birlikte TBK m. 166/II ve III hükmünün ise "(f.1)Borçlulardan biri, alacaklıya ifada bulunmaksızın borçtan kurtulmuşsa, diğer borçlular bundan, ancak durumun veya borcun niteliğinin elverdiği ölçüde yararlanabilirler. (f.2)Alacaklının borçlulardan biriyle yaptığı ibra sözleşmesi, diğer borçluları da ibra edilen borçlunun iç ilişkideki borca katılma payı oranında borçtan kurtarır." şeklinde olduğu; hal böyle olmakla müteselsil borçlulardan birinin ödeme yapması halinde o oranda borcun sona ereceği ve diğer müteselsil borçlunun da bundan yararlanabileceği.

İcra ve iflas mevzuatına yönelik inceleme neticesinde: Davalı tarafından ----.

İcra Müdürlüğü’nün------Esas sayılı dosyasına dayanak ilam ile hüküm altına alınan alacak kalemleri için davacı -----ve dava dışı ----- müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları, davacı ----- tarafından toplamda 128.274,42 TL ödeme yapıldığı, davalının dava dışı sigorta şirketini 32.810,42 TL yönünden ibra ettiği, davalı tarafça ibranamenin ödeme ile birlikte hüküm ifade edeceğinin beyan edildiği,

dosyada ödemeye ilişkin dekont bulunmadığından Mahkemece ibra edilen bedelin ödendiğinin kabulü halinde haricen ödenen miktarın icra borcundan düşülmesi gerekeceği, bu durumda davacı ----- tarafından icra dosyasına haricen ödenen miktar kadar fazla ödeme yapıldığı sonucuna ulaşılarak davacı tarafından fazladan yapılan ödeme miktarına ödeme tarihinden dava tarihine kadar yasal faiz işletilerek hesaplama yapılacaktır. Davalı tarafından ---.

İcra Müdürlüğü’nün ------. sayılı dosya ile başlatılan icra takibi ve haricen yapılan ödemelerin İcra dosyasına bildirilmemesi nedeniyle davacının dosyaya fazla ödemek zorunda kaldığı miktarın 32.810,42 TL olduğu. Ayrıca dava dilekçesinde ödeme tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte tahsili talep edilmiş olduğundan ödeme tarihinden itibaren 24/05/2024 dava tarihine kadar işletilecek yasal faizin 2.216,73 TL olduğu;" şeklinde sonuç ve kanaatine varıldığı beyan edilmiştir.

EK RAPOR

Bilirkişi ek raporunda özetle. "Kök raporda icra ve iflas mevzuatı yönünden inceleme neticesinde fazla ödendiği tespit edilen 32.810,42 TL.nin ödeme tarihi olan 24.08.2023 tarihinden dava tarihi olan 24.05.2024 tarihine kadar %9'luk faiz üzerinden hesaplama yapılarak faiz miktarını 2.216,73 TL. olarak hesaplandığı.

İş bu ek raporda icra ve iflas mevzuatı yönünden inceleme neticesinde fazla ödendiği tespit edilen 32.811,03 TL.nin ödeme tarihi olan 24.08.2023 tarihinden dava tarihi olan 24.05.2024 tarihine kadar %9'luk faiz üzerinden hesaplama yapılarak faiz miktarını 2.216,77 TL. olarak hesaplandığı.

Sayın Mahkemece "davacının lehine hesaplanan 2.216,73 TL. hakkında davacının davalıyı temerrüde düşürüp düşürmediği, temerrüde düşürmeksizin söz konusu faiz alacağına hak kazanıp kazanmadığı, dosya kapsamında bu haliyle davacının davalıdan faiz talebinin yerinde olup olmadığı" hususunun irdelenmesine karar verilmiş olup huzurdaki davaya konu edilen fazla ödemenin "zenginleşme" niteliğinde olması nedeniyle (TBK'da sayılan borç ilişkisinin kaynaklarından biri olan) "sebepsiz zenginleşme" kapsamında TBK m. 77 hükmü gereğince zenginleşme miktarının geri verilmesinin/iadesinin gerekeceği;

bu kapsamda TBK m. 117/II hükmünün "...sebepsiz zenginleşenin iyiniyetli olduğu hâllerde temerrüt için bildirim şarttır." şeklinde olması nedeniyle sebepsiz zenginleşme kapsamında iade talep edildiğinde zenginleşen tarafın temerrüde düşmesi için temerrüt ihtarına gerek olduğu (zira TMK m. 3/I hükmünün "Kanunun iyiniyete hukukî bir sonuç bağladığı durumlarda, asıl olan iyiniyetin varlığıdır." şeklinde olduğu); ancak dosya kapsamı incelendiğinde davacı tarafından davalının temerrüde düşürüldüğünü gösteren (TTK m. 18 hükmüne uygun) bir ihtara rastlanmadığı;

dolayısıyla TBK m. 117/II hükmünce davalının temerrüde düşürülmemiş olması karşısında faizin talep edilemeyeceği kanaatine varılacağı; takdirin elbette TMK m. 4 ve HMK uyarınca Sayın Mahkeme'ye ait olduğu," şeklinde sonuç ve kanaatine varıldığı beyan edilmiştir.

BEYAN

Davacı vekili tarafından sunulan dava değeri arttırım dilekçesinde özetle; Fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, bilirkişi raporuna aleyhe hususlarda itirazla, itirazları doğrultusunda ek rapor alınmasına, mahkeme aksi kanaatte ise talep arttırım talepleri uyarınca 32.810,42 TL.'' ye ödeme tarihi olan 25.08.2023 tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan istirdatına/ tahsiline masraf ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER ve GEREKÇE: Dava; istirdat davasıdır. Davacı vekili dava dilekçesinde ---. İcra Dairesinin -----esas sayılı dosyasına yapılan ödemenin istirdatini talep ettiği anlaşılmıştır. Davalı vekili cevap dilekçesinde söz konusu davanın haksız olarak açıldığını beyan ederek davanın reddini savunmuştur. Taraflar arasındaki uyuşmazlığın davalının davacıdan haksız olarak tahsil ettiği beyan edilen bedele yönelik istirdat davası olduğu, davalının davacıdan tahsil ettiği bedelin haklı olup olmadığı, davacının davalıya ödemek zorunda kaldığı bedelin geri tahsil hakkının bulunup bulunmadığı, davacı haklı ise talep edeceği miktarın saptanması noktalarında olduğu anlaşılmıştır.

Sigorta Tahkim Komisyonu Uyuşmazlık Hakem Heyetinin 02/12/2019 tarih ve ----Karar sayılı ilamının safahattan henüz kesinleşmeden----.

İcra Dairesinin ----- esas sayılı icra dosyasında 82.107,49 TL toplam alacağın ödenmesinin talep edildiği, davacı borçlu ------ tarafından 24/08/2023 tarihinde 128.093,42 TL 25/08/2023 tarihinde 181,00 TL ödeme yapıldığı, davalı tarafından -----İcra Müdürlüğü’nün ------ Esas sayılı dosyasına dayanak ilam ile hüküm altına alınan alacak kalemleri için davacı ----- müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları, davacı ------tarafından toplamda 128.274,42 TL ödeme yapıldığı, davalının dava dışı sigorta şirketini 32.810,42 TL yönünden ibra ettiği, dosyaya ödemeye ilişkin dekont ibraz edildiği,

ibra edilen dekonta istinaden haricen ödenen miktarın icra borcundan düşülmesi gerekeceği, bu durumda davacı ------tarafından icra dosyasına (dava dışı sigorta şirketi tarafından) haricen ödenen miktar kadar fazla ödeme yapıldığı sonucuna ulaşılarak davacı tarafından fazladan yapılan ödeme kadar bedelin istirdatına karar vermek gerekmiştir.