İstanbul 20. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/51 K.2025/93

"Kısmen Kabul - Kısmen Red"

ESAS NO

2024/51 Esas

KARAR NO :2025/93

DAVA

Alacak (Cari Hesap Veya Ticari Kredi Sözleşmesi Kaynaklı)

DAVA TARİHİ:23/01/2024

KARAR TARİHİ:18/02/2025

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Cari Hesap Veya Ticari Kredi Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle; Davacı şirket, davalı üretici şirketten peyderpey mal satın almakta ve karşılığında keşide ettiği çekler vasıtasıyla ödeme yapmakta ve bu şekilde devam eden ticari bir ilişkileri olduğunu, fakat devam eden bu ticari ilişki sırasında davacının keşide ettiği bir kısım çeki ödemiş olmasına rağmen karşılığında 35.608,17 TL'lik ürün almadığı anlaşıldığını, davalı firmaya durum bildirilmişse de firma davacının alacak talebini kabul etmemiş, çekleri de iade etmediği gibi çek bedellerini tahsil ettiğini iddia ederek, davacının davalı şirketten olan 35.608,17 TL alacağının davacıya ödenmesine karar verilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekilinin mahkememize verdiği cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafın dava dilekçesinde belirmiş olduğu çeklerden kaynaklı davalı kayıtlarında bir alacağı kalmadığını, çeklerin davalı kayıtlarında bulunup bulunmadığı tespit olunamadığını, davalının kayıtları incelendiğinde tespit olacağı üzere davacı tarafın belirtmiş olduğu çeklerin davalı kayıtlarında olup olmadığı, davacı tarafın çeklere karşılık ürün alıp almadığı bilirkişi incelemesi sonucu ortaya çıkacağını beyan ederek; davanın reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Arabuluculuk son tutanağı, ....'nun 31/01/2024 tarihli müzekkere cevabı, ... Bankası A.Ş.'nin 28/02/2024 tarihli müzekkere cevabı, ...A.Ş.'nin 06/05/2024 tarihli müzekkere cevabı, ... Bankası A.Ş. 22/05/2024 tarihli müzekkere cevabı, ...A.Ş.'nin 23/05/2024 tarihli müzekkere cevabı, ... A.Ş.'nin 28/05/2024 tarihli müzekkere cevabı, ... Bankası A.Ş.'nin 10/09/2024 tarihli müzekkere cevabı, davacı ve davalı şirketin ticari defter ve kayıtları, bilirkişi kök raporları ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Mahkememizce yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamına göre; davacı tarafça davalı tarafa verilen çekler nedeniyle teslim edilmeyen ürünlerden kaynaklı olarak davacı tarafın davalı taraftan cari hesaptan kaynaklı alacak davasıdır.

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalıdan peyderpey mal aldığını, karşılığında keşide ettiği çekler vasıtasıyla ödeme yaptığını ve bu şekilde devam eden ticari ilişkilerinin bulunduğunu, müvekkilinin keşide ettiği bir kısım çeki ödemiş olmasına rağmen 35.608,17 TL'lik ürün almadığını, çekleri de iade etmediğini, bu nedenle müvekkilinin davalıdan olan 35.608,17 TL alacağın ticari temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; derdestlik itirazında bulunduklarını, çeklerden kaynaklı olarak müvekkili ticari defter ve kayıtlarında davacının alacağının bulunmadığını, temerrüt faizinin yerinde olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Dava zorunlu arabuluculuğa tabi davalardan olup davacı tarafça dosyaya sunulan 18/01/2024 tarihli arabuluculuk son anlaşmazlık tutanağı ile davacı tarafça zorunlu arabuluculuk dava şartının yerine getirildiği ve tarafların anlaşamadığı anlaşılmıştır.

Davalı vekilinin icra takiplerine konu edilen çek alacakları yönünde derdestlik itirazında bulunmuşsa da davacının itirazın iptali davası veya alacak davası açma konusunda seçimlik hakkının bulunduğu ve alacak davasının açıldığı anlaşılmakla reddine karar verilerek yargılamaya devam olunmuştur.

.... Asliye Hukuk Mahkemesinin... Talimat Sayılı dosyasından davacı ticari defter ve kayıtlarının incelenmesi için alınan mali müşavir bilirkişinin 03/07/2024 tarihli raporunda özetle; "Davacı Yasal Defterlerin açılış tasdikinin ve yevmiye defterinin açılış ve kapanış tasdiklerinin tam zamanında ve usülüne uygun olarak yapıldığı ve defter kayıtlarının da usülüne uygun ve birbirini onaylar nitelikte olduğu, Verilen Sipariş Avanslarında 159.18 ... hesabındaki kayıtlarda ,Davacı şirketin Davalı şirketten 31.441,32 TL.alacaklı olduğu" şeklinde rapor düzenlenmiştir.

Davalı ticari defter ve kayıtlarının incelenmesi ve davacı ticari defter ve kayıtları ile karşılaştırmalı rapor hazırlanması için Mahkememizce alınan mali müşavir bilirkişinin 16/12/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle.

"Davalının 2020 ve 2021 yılı ticari defterlerinin yasal süreler içinde ve usulüne uygun şekilde açılış ve kapanış onamalarının yapıldığı, tespit edilmiş olup, sahibi lehine delil olma vasfı Sayın Mahkemenin takdirlerine bırakıldığı, davalının incelenen ticari defterlerine göre, davalı 120. Alıcılar hesap kodu altında davacı ile olan cari ilişkilerini takip etmektedir.

120 hesap kodu, muhasebe sistemlerinde genellikle "Alıcılar" olarak adlandırılır ve bir işletmenin mal veya hizmet satışından dolayı müşterilerinden alacaklı olduğu tutarların kaydedildiği bir cari hesaptır. Bu hesap, işletmelerin alacaklarını vade, miktar ve ödeme koşulları gibi detaylarla takip etmelerine olanak tanır, davalı tarafından davacı adına düzenlenen faturalar ve ödemeler bu hesap üzerinden işlenmiştir.

Tüm faturalar davalının ticari defterlerinde 120 hesap kodu altında kaydedilmiş olup, davacı tarafından davalı yana toplamda 220.000,00 TL tutarlı çek ödemesi yapıldığı görülmekle süregelen ticari ilişkide davalı yanın dönem sonu (31.12.2021) itibariyle davacı yana 30.897,46 TL cari hesap bakiye borçlu olduğu, tarafların incelenen ticari defterlerinde dönem sonu (31.12.2021) itibarıyla davacı yanın 31.441,32 TL tutarında cari hesap bakiye alacaklı olmasına karşın davalı kendi ticari defterlerinde davacı yana 30.897,46 TL cari hesap bakiye borçlu olduğu, buna göre cari hesap farklılığının (31.441,32 TL - 30.897,46 TL=) 543,86 TL olduğu,

muhasebesel işlemlerde, taraflar arasındaki cari hesap farklılıklarının genellikle kayıt hataları, yuvarlama işlemleri, zamanlama farklılıkları ya da teknik nedenlerden kaynaklanabileceği dikkate alınmalıdır.

Özellikle söz konusu olan 543,86 TL gibi küçük tutarlı bir fark, genel muhasebe uygulamaları ve işletmelerin günlük ticari faaliyetleri açısından olağan bir durum olarak değerlendirilebileceği, Bu bağlamda, 543,86 TL gibi bir tutarın iki tarafın ticari defterlerinde yer alan tutarlar arasında oldukça küçük bir farklılık oluşturduğu ve bu tür farkların muhasebe süreçlerinde sıkça görülebildiği ifade edilebilir.

Bu nedenle, söz konusu farkın, genel ticari ilişki ve işlem hacmi göz önünde bulundurularak önem arz etmeyen bir detay olduğu ve cari hesap farkı üzerinde ayrıca durulmasına gerek olmadığı kanaatine varıldığı, netice olarak, rapor içeriğinde yapılan inceleme ve açıklamalar doğrultusunda, davacı tarafından davalıya keşide edilen tüm çeklerin davalı tarafından tahsil edildiği ve bu tahsilatların davalının ticari defterlerinde kayıtlı olduğu tespit edilmiştir.

Ayrıca, her iki tarafın ticari defter ve kayıtlarının karşılaştırılması sonucunda, davacı tarafın dönem sonu itibarıyla (31.12.2021) davalıdan 31.441,32 TL tutarında cari hesap bakiyesi alacaklı olduğu" şeklinde rapor düzenlenmiştir.

Taraflar arasında bulunan ticari ilişki kapsamında davacı yanın çekler aracılığıyla yaptığı ödemeler karşısında davalı tarafın ödemelerin karşılığı miktarda davacıya mal teslimi yapılmadığı iddiasına dayalı olarak alacak davası açıldığı, taraflar arasında ticari ilişki bulunduğu, davacı ve davalı ticari defter ve kayıtlarının usulüne uygun olarak tutulduğu ve sahibi lehine delil niteliği taşıdığı, bankalardan gelen müzekkere cevaplarında dava konusu çeklerin ödendiğinin sabit olduğu, davacı ticari defter ve kayıtlarına göre davacının davalıdan 31.441,32 TL alacaklı olduğu,

davalı ticari defter ve kayıtlarına göre davalı tarafından davacı adına düzenlenen faturaların ve davacı tarafından davalı yana yapılan toplamda 220.000,00 TL tutarlı çek ödemesinin davalı ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, davalı tarafın davacı tarafa 30.897,46 TL cari hesap bakiye borçlu olduğu, taraf ticari defter ve kayıtlarındaki bilirkişi raporunda 543,86 TL gibi küçük tutarlı bir fark, genel muhasebe uygulamaları ve işletmelerin günlük ticari faaliyetleri açısından olağan bir durum olarak değerlendirilebileceği belirtilmiş olmakla;

bu haliyle davacı taraf takip konusu cari hesap alacağından kaynaklı olarak davalı taraftan alacaklı olduğunu ispat ettiği anlaşılmakla bu hususta hesaplama yönünden hüküm kurmaya ve denetime elverişli bilirkişi raporları hükme esas alınarak 31.441,32 TL alacak yönünden davanın kısmen kabulüne karar verilmiş olup davacı tarafından dava açılmadan önce davalıyı temerrüde düşürmediğinden dava tarihinden itibaren; taraflar tacir olmakla avans faizi oranında faize hükmedilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · e-imzalı* Hakim ... · e-imzalı*