İstanbul 20. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/599 K.2025/4

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

Davacı vekili tarafından sunulan 15/10/2024 tarihli dava dilekçesinde özetle; müvekkiline ait ... plakalı araç ile ... plakalı araç sürücüsü arasında 09.08.2023 tarihinde maddi hasarlı trafik kazası gerçekleştiğini, kaza Tespit Tutanağında belirtilen kusur dağılım kaydına göre ... plakalı araç sürücüsü kazanın oluşumunda %100 kusurlu olduğunu, ... model müvekkiline ait orijinal aracın hasarlanması neticesinde tamir gördüğü süre zarfında müvekkili yanca aracın kullanılamadığı sabit olduğunu,

09.08.2023 tarihli kaza neticesinde müvekkilinin aracında meydana gelen araç mahrumiyet zararının tespiti için eksper ...'ya dosya teslim edildiğini ve eksper dosyaya tespit raporunu sunduğunu, raporda da görüleceği üzere müvekkilinin aracında 5.000,00TL mahrumiyet zararı tespit edildiğini, ilgili rapor için eksper ...'ya da 540,00 TL ekspertiz ücreti ödendiğini, müvekkiline ait araç ticari araç olduğunu, arabuluculuk başvurusu yapıldığını ancak arabuluculuk son oturum tutanağından da anlaşılacağı üzere taraflar arasında bir anlaşma sağlanamadığını,

somut olaya konu trafik kazasına karışan ve müvekkilinin aracının hasara uğramasına sebebiyet veren ... plakalı aracın kaza tarihi ile maliki ve işleteni davalı...Şirketi olduğunu, ilgili araç kaza tarihini kapsar şekilde ... poliçe numarası ile ...

Sıgorta'nın teminatı kapsamında olduğunu, ancak davaya konu zarar dolaylı bir zarar olup teminat kapsamında olmadığını, bu nedenle talep araç malikine yöneltildiğini, müvekkilinin uğramış olduğu ikame araç bedeli ve ekspertiz ücretinin tazmini için ...

35. İcra Dairesinin ...Esas sayılı dosyasından icra takibi başlatıldığını, yargıtay’ın yerleşik içtihatları doğrultusunda, müvekkilinin aracında kaza sonrası meydana gelen araç mahrumiyet bedelinin ve ekspertiz ücretinin kusurlu aracın malikinden haksız fiil hükümlerine göre karar verilmesi gerektiğini, müvekkili kaza sonrasında meydana gelen hasarın giderilmesi için aracını servise bırakmak zorunda kaldığını, bu süreç içerisinde aracını, kullanamadığını, davalının sorumluluğu bulunmak üzere araç ikame bedeli ve ekspertiz ücretini talep zorunluluğu hasıl olduğunu, ancak ...

35. İcra Dairesinin ...Esas sayılı icra takibine davalı tarafça itiraz edildiğini, davalı yan tarafından itiraz edilmiş olması sebebi ile dolayısıyla yapılan başvuru sonuçsuz kaldığından işbu davayı ikame etme zorunluluğu hasıl olduğunu, müvekkilinin uğramış olduğu araç ikame bedelinin ve ekspertiz ücretinin tazmini için sayın mahkemenize başvuru zorunluluğu hasıl olduğunu, davalı/ borçlunun ... 35. İcra Dairesinin ...

Esas Sayılı dosyaya yaptığı itirazın iptaline ve takibin devamına karar verilmesini ve yargılama giderleri ile avukatlık vekalet ücretinin davalı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmişlerdir.

CEVAP

Davalı vekili tarafından sunulan 04/11/2024 tarihli cevap dilekçesinde özetle; davacının talepleri zamanaşımına uğramıştır.

Öncelikle davanın zamanaşımı yönünden reddine karar verilmesini talep ettiklerini, davayı kabul anlamına gelmemek kaydıyla, kazanın meydana gelmesinde davacı tarafa ait araç sürücüsünün kusurlu olup olmadığını, varsa kusurun kaza ile zarar arasındaki illiyet bağını kesen durumların mevcut olup olmadığı hususu yargılamaya ve ispata muhtaç olduğunu, davacıya ait araç sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde kusuru olup olmadığının, varsa kusuru oranının tespiti,

kabul anlamına gelmemek kaydıyla yargılamanın ilerleyen safhalarında yapılacak bilirkişi incelemesi ile sürücünün kusurunun tespiti durumunda ise kaza ile zarar arasında illiyet bağı olup olmadığının, sürücünün ifade ettiği hava koşulları, zemin kayganlığı, su birikintileri ve sair durumun illiyeti kesip kesmediğinin tespiti gerektiğini, davacı tarafın sürücüsünün meydana gelen kazada uygun yerde doğru şekilde park edip etmediğinin ve kazanın meydana gelmesinde kusunun olup olmadığının da tespiti gerektiğini, kabul anlamına gelmemek kaydıyla,

müvekkiline atfedilecek bir kusurun bulunması halinde talep konusunun aracın zorunlu trafik sigortasından karşılanması gerektiğini, söz konusu bir trafik kazasından kaynaklanan araç mahrumiyet bedeli talebine ilişkin talebin aracın ZMSS’si olan ... Sigorta A.Ş. tarafından karşılanması gerektiğini, işbu davanın ...

Sigorta A.Ş.’ye "..." adresine ihbar edilmesini talep ettiklerini, davanın ... sigorta A.ş.'ye İhbar edilmesini talep ettiklerini, kazaya karışan ... plakalı aracın genişletilmiş kasko poliçesi ...

Sigorta A.Ş. tarafından yapıldığını, davayı kabul anlamına gelmemek kaydıyla aracın 09.08.2023 tarihinde karıştığı kaza, işbu sigorta poliçesi süresi içinde gerçekleşmiş olup tazminat talepleri de sigorta poliçesi kapsamında bulunduğunu, haksız ve mesnetsiz davanın reddini, haksız ve kötüniyetli alacaklı hakkında alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere tazminata hükmedilmesini ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmişlerdir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Mahkememizce yapılan yargılama, taraf beyanları, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre;Dava; davacı tarafça davalı aleyhine açılan itirazın iptali istemini konu almaktadır.

Mahkemelerin görevi kamu düzenine ilişkin olup yargılamanın her aşamasında mahkemece resen göz önüne alınır.

Ticaret Mahkemesinin görev alanını düzenleyen 6102 Sayılı TTK'nın 4 ve 5 maddeleri şu şekildedir:

"MADDE 4- (1) Her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın;

a) Bu Kanunda,

b) Türk Medenî Kanununun, rehin karşılığında ödünç verme işi ile uğraşanlar hakkındaki 962 ilâ 969 uncu maddelerinde,

c) 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun malvarlığının veya işletmenin devralınması ile işletmelerin birleşmesi ve şekil değiştirmesi hakkındaki 202 ve 203, rekabet yasağına ilişkin 444 ve 447, yayın sözleşmesine dair 487 ilâ 501, kredi mektubu ve kredi emrini düzenleyen 515 ilâ 519, komisyon sözleşmesine ilişkin 532 ilâ 545, ticari temsilciler, ticari vekiller ve diğer tacir yardımcıları için öngörülmüş bulunan 547 ilâ 554, havale hakkındaki 555 ilâ 560, saklama sözleşmelerini düzenleyen 561 ilâ 580 inci maddelerinde,

d) Fikrî mülkiyet hukukuna dair mevzuatta,

e) Borsa, sergi, panayır ve pazarlar ile antrepo ve ticarete özgü diğer yerlere ilişkin özel hükümlerde,

f) Bankalara, diğer kredi kuruluşlarına, finansal kurumlara ve ödünç para verme işlerine ilişkin düzenlemelerde,

öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılır. Ancak, herhangi bir ticari işletmeyi ilgilendirmeyen havale, vedia ve fikir ve sanat eserlerine ilişkin haklardan doğan davalar bundan istisnadır.

MADDE 5- (1) Aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir."

6100 Sayılı HMK'nın 2.maddesinde ise Asliye Hukuk Mahkemesi'nin görev alanı düzenlenmiş olup, bu madde;

"Dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın malvarlığı haklarına ilişkin davalarla, şahıs varlığına ilişkin davalarda görevli mahkeme, aksine bir düzenleme bulunmadıkça asliye hukuk mahkemesidir.'' hükmünü haizdir.

Somut olayda, eldeki davanın haksız fiilden kaynaklı olarak ikame araç bedelinden kaynaklı doğan alacağa ilişkin başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali istemiyle açılan davalardan olduğu anlaşılmış olup uyuşmazlık konusu TTK’da düzenlenmediğinden mutlak ticari dava niteliğinde değildir, ancak taraflardan her ikisinin de tacir olması halinde, davanın nispi ticari dava olduğu kabul edilecek Asliye Ticaret Mahkemesi görevli olacaktır.

Davalı tarafın tacir olduğu sabitse de davacının celp edilen vergi kayıtlarına göre tacir olmadığı, davanın nisbi ticari dava olması için her iki tarafın tacir olması ve her iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmesi gerektiğinden somut olayda, .. Ticaret Sicil Müdürlüğünün müzekkere cevabında davacının gerçek kişi ticari işletme kaydının bulunmadığının mahkememize bildirildiği ve ...

Vergi Dairesi 25/10/2024 tarihli müzekkere cevabında davalının ... kayıtlarında yapılan sorgulamalarda ilgilinin 01.01.2012 tarihinde dairemizde 0012-Yıllık Gelir Vergisi mükellefiyetinin başladığı 01.01.2019 tarihi itibari ile ...

Vergi Dairesine nakil edildiği tespit edildiğini, Ödevli sadece GMSİ yönünden gelir vergisi mükellefidir bu nedenle Yıllık Gelir Vergisi, Zırai Kazanç Gelir Vergisi, Kurumlar Vergisi, Basıt Usulde Ticari Kazanc vergi türlerinden mükellefiyeti bulunmadığı için vergi levhası bulunmadığını, bu nedenle davacının tacir olmadığı anlaşılmakla; eldeki davanın ticari dava olarak kabulü ve davada asliye ticaret mahkemesinin görevli olduğunun kabul edilebilmesi mümkün değildir.

Bu nedenle, somut olayda. 6102 sayılı TTK hükümlerinin uygulanamayacağı ve uyuşmazlığın çözümünde Asliye Ticaret Mahkemelerinin görevli olmadığı kuşkusuzdur. Genel görevli mahkeme 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 2. maddesi uyarınca aksine bir düzenleme bulunmadıkça Asliye Hukuk Mahkemesidir.

Yargıtay içtihatları, yasal düzenlemeler ve tüm bu açıklamalar uyarınca Mahkememizin görevli olmaması, eldeki davaya ilişkin aksine bir düzenleme bulunmadığından Asliye Hukuk Mahkemesi’nin görevli olması sebebiyle davanın görev yönünden usulden reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.