İstanbul 20. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/769 K.2025/537

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle. 30.05.2015 tarihinde, müvekkil. sigorta şirketi nezdinde trafik sigortalı ... plakalı otobüsün karıştığı kazada, yolcu ... vefat etmiş; ..., ..., ...ve ...'ın yaralandığını, kazadan doğan tazminat talepleri nedeniyle, müteveffa ...'ın destekçileri ve yaralılar tarafından .... Asliye Hukuk Mahkemesi'nde ... esas sayılı dava açılmış, mahkeme ...

K. sayılı kararla müvekkili şirketi sorumlu tuttuğunu, karar istinaf edilmiş; ... Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi'nin 2023/2712 E. ve 2023/2575 K. sayılı kararıyla kesinleştiğini. bunun üzerine, müvekkil şirket, ... İcra Dairesi'nin ...

E. sayılı dosyası kapsamında haciz tehdidi altında toplam 456.755,79 TL ödeme yaptığını, kazaya karışan ... plakalı aracın yolcu taşımacılığı yaptığı ve bu nedenle zorunlu taşımacılık sigortası bulundurması gerektiği halde, kaza tarihinde böyle bir poliçesinin olmadığını. 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 14. maddesi uyarınca, sigortasız araçların neden olduğu bedensel zararlardan ... Hesabı sorumluı olduğunu, müvekkili şirketin ödediği tazminatın ...

Hesabı'ndan tahsili gerektiğini, müvekkil şirket, ... Hesabı'na yaptığı başvuruda sonuç alamayınca, alacağını tahsil amacıyla .... İcra Müdürlüğünün 2024/... esas sayılı dosyası ile icra takibi başlattığını ancak davalı ... Hesabı tarafından takibe itiraz edilerek takibin durdurulduğunu iddia ederek, davalının ....

İcra Müdürlüğünün 2024/... esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin 456.755,79 TL asıl alacak ve 17.118,96 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 473.874,75 TL üzerinden devamına, davalı aleyhine %20 oranında icra inkâr tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekilinin mahkememize verdiği cevap dilekçesinde özetle.

Davanın TBK'nın 73. Maddesi gereği zamanaşımına uğradığını, kaza tarihi ile dava tarihi arasındaki süre ve sorumlunun öğrenildiği tarih dikkate alındığında, iki yıllık zamanaşım süresinin dolduğunu kazaya karışan ... plakalı aracın trafik sigortasının davacıda mevcut olduğunu, ancak zorunlu karayolu taşımacılık sigortasının bulunmadığını, 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu'nun 19. maddesi uyarınca, bu iki sigorta türü arasında sıralı sorumluluk ilişkisi bulunduğunu ve taşımacılık sigortasının yokluğunda trafik sigortasının devreye girmesi gerektiğini, bu nedenle müvekkili ...

Hesabı'na başvuru hakkının olmayacağını, ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... sayılı kararında, il valiliğinin özel düzenlemesi bulunmayan 100 kilometreyi aşmayan taşımalarda zorunlu taşımacılık sigortası aranmayacağının hükme bağlandığını savunarak, davanın; zamanaşımı süresinin dolması, dava şartlarının eksikliği ve rücu hakkının bulunmaması gerekçeleriyle reddini, davanın araç maliki ... ile işleten firma ... Nak. ve Hub. San. Tic. Ltd. Şti.

İhbarına, yargılama giderleriyle vekalet ücretinin davacıya yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

.... İcra Müdürlüğünün 2024/... esas sayılı dosyası, .... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası, ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası, arabuluculuk son tutanağı, ... plakalı aracın trafik tescil kayıtları, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Mahkememizce yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamına göre; Dava, ZMMS sigortacısının sıralı sorumluluk gereğince sorumlu olmadığı halde yaptığı yersiz ödemenin davalıdan rücuen tahsili istemine ilişkin başlatılan icra takibine davalı tarafından yapılan itirazın iptali ve icra inkar tazminatı istemine ilişkindir.

Dava zorunlu arabuluculuğa tabi davalardan olup davacı tarafça dosyaya sunulan 10/10/2024 tarihli arabuluculuk son anlaşmazlık tutanağı ile davacı tarafça zorunlu arabuluculuk dava şartının yerine getirildiği ve tarafların anlaşamadığı anlaşılmıştır.

.... İcra Müdürlüğünün 2024/... E. Sayılı icra dosyasının incelemesinde; davacı/alacaklı tarafından davalı/borçlu aleyhine 456.755,79 TL asıl alacak ve 17.118,96 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 473.874, 75 TL borcun ödenmesi amacıyla 08/08/2024 tarihinde ilamsız icra takibi başlatıldığı, borçluya çıkartılan ödeme emrinin 26/05/2024 tarihinde tebliğ edildiği, borçlunun 23/05/2024 tarihinde icra takibine itiraz ettiği, takibin durdurulmasına karar verildiği anlaşılmıştır.

Mahkememizce yapılan yargılama sırasında yaptırılan bilirkişi incelemesi neticesinde Sigortacı Bilirkişi ... tarafından 28/07/2025 tarihinde düzenlenen bilirkişi raporunda özetle. "Dava konusu tek taraflı 30/05/2015 tarihli trafik kazası nedeni ile zarar gören 3. Şahısların cismani zararları nedeni ile ikame ettikleri ve davacı ZMMS sigortacısının (... Sigorta A.Ş. ' nin) taraf olduğu .... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... E. Ve ...

K. Sayılı ilk derece yargılamasında, trafik poliçesiyle sigortalı ... plakalı aracın zorunlu taşımacılık poliçesi bulunmadığı, davacı sigorta şirketi tarafından trafik poliçesi ile sigortalı ... plakalı aracın 26 yolcu kapasiteli otobüs tarzı bir araç olduğu, sigortalı aracın yolcuları düğün için taşıdığı, taşımanın para karşılığı yapıldığı ve şoförün firmadan talimat aldığı hususları gözetildiğinde kaza sırasında yapılan taşımanın nitelik itibariyle ticari bir taşıma olduğu,

yapılan taşımanın ticari niteliği de gözetildiğinde aracın zorunlu taşımacılık sigortası yaptırma zorunluluğu bulunduğu ve meydana gelen kazanın taşımacılık poliçesi kapsamında kaldığı, dava konusu olayda taşımayı gerçekleştiren ... plakalı aracın kaza tarihinde herhangi bir zorunlu taşımacılık poliçesi bulunmadığı, bu sebeple .... Asliye Hukuk Mahkemesinin ...

E. Sayılı dosyasında yapılan yargılamada zorunlu sorumluluk sigortasının müvekkil şirket nezdinde olduğu gerekçesiyle zararın ZMMS kapsamında karşılanması talep edildiği, yargılama sonucunda davacı ZMMS sigortacısı tarafından (haciz tehdidi altında) ödeme yapmak zorunda kaldığı toplam 456.755,79 TL ' yi, geçerli bir zorunlu taşımacılık poliçesinin bulunmadığı durumlarda yukarıda verilen ayrıntılı yüksek yargı kararları dahilinde davalı ...

Hesabından ödeme tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte rücuen talep etme hakkının bulunduğu, (rücu ilişkisinin olduğu) kanaatine ulaşılmış olup, icra takibinde talep edilen işlemiş faizin de yerinde olduğu" şeklinde rapor düzenlenmiştir.

Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın A.1. maddesine göre, “Bu sigorta ile sigortacı, poliçede belirtilen motorlu taşıtta seyahat eden yolcuların, duraklamalar da dahil olmak üzere, kalkış noktasından varış noktasına kadar geçecek süre içinde meydana gelebilecek bir kaza sonucu bedeni zarara uğraması halinde, sigortalının 10.07.2003 tarih ve 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu’ndan doğan sorumluluğunu, poliçede yazılı sigorta tutarlarına karar temin eder.“

4925 Sayılı Karayolu Taşıma Kanunu’nun 18. maddesi uyarınca taşımacılar, yolcuya gelebilecek bedeni zararlar için bu Kanunun 17. maddesinde düzenlenen sorumluluklarını sigorta ettirmek zorundadır. Anılan Kanunun 19/son ve Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın B.8. maddeleri hükümlerine göre, meydana gelen zarar öncelikle taşımacının sorumluluk sigortasından karşılanır. Ancak bu sigortanın hiç yapılmamış olması, yapılmış fakat geçersiz hale gelmiş olması, süresinin bitmiş olması veya meydana gelen zararın bu sigorta teminatlarının üzerinde bulunması halinde teminatların üzerinde kalan kısım için, sırasıyla zorunlu mali sorumluluk sigortasına ve varsa ihtiyari mali sorumluluk sigortasına başvurulur.

Bahse konu düzenlemelerden de anlaşılacağı üzere, yasa koyucu yolcuların uğradığı bedeni zararlar bakımından taşımayı yapan aracın zorunlu karayolu taşımacılık sigortacısı, trafik sigortacısı ve varsa ihtiyari mali sorumluluk sigortacısı bakımından müştereken ve müteselsilen bir sorumluluk öngörmemiş, sıralı bir sorumluluk düzenlemiştir. Başka bir anlatımla, yolcunun uğradığı bedeni zararlar, taşımayı yapan aracın zorunlu karayolu taşımacılık sigortası kapsamında ise bu aracın trafik veya ihtiyari mali mesuliyet sigortacısının sorumluluğu doğmayacaktır. Ancak limit aşımında sırasıyla zorunlu ve ihtiyari mali mesuliyet sigortacılarının sorumluluğu söz konusu olacaktır.

... Hesabı Yönetmeliği'nin 9/1-b maddesi; "Rizikonun meydana geldiği tarihte geçerli olan teminat tutarları dâhilinde sigortasını yaptırmamış olanların neden olduğu bedensel zararlar için ... Hesabı'na başvurulabilir" düzenlemesini yapmıştır.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; ... plakalı aracın kaza tarihi itibari ile geçerli Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası bulunmadığı, yolcu taşımacılığı yapılan araçlarda Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası bakımından poliçe yapılması zorunlu olduğundan ve 5684 sayılı Sigortacılık Kanun'unun 14. ve ...

Hesabı Yönetmeliği' nin 9. Maddeleri uyarınca, dava konusu olayda meydana gelen maddi zararlardan öncelikle teminat limiti ile sınırlı olmak üzere davalı ...

Hesabı' nın sorumlu olacağı, buna göre de davacının ödediği tutarı teminat limitine kadar davalıdan talep edebileceği anlaşılmış olup, dosya içerisinde bulunan kaza tespit tutanağındaki olayın oluş şekli ve kusur durumuna ilişkin açıklamalar, mevzuat ve uygulamaya uygun hükme esas alınmaya elverişli bilirkişi raporu dikkate alınarak davacı ZMM sigorta şirketi tarafından yapılan 456.755,79 TL ödemeyi davalı ...

Hesabından talep edebileceği, icra dosyasında ödeme tarihinden itibaren yasal faiz talep edilmişse de ödeme başvurusunun reddi tarihi olan 15/02/2024 tarihinden itibaren yasal faiz isteyebileceği Mahkememizce kabul edilmiş olup (emsal nitelikte İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesinin 2024/395 E. 2024/1213 K. Sayılı ilamı) ödeme başvurusunun reddi tarihi olan 15/02/2024 tarihinden icra takip tarihi 21/05/2024 tarihine kadar yasal faiz üzerinden asıl alacağa işleyecek işlemiş faiz miktarı (456.755,79 TLx96x9/36500) 10.811,97 TL olduğundan davacı tarafça açılan davanın kısmen kabulü ile; davacı tarafın başlattığı ....

İcra Müdürlüğü'nün 2024/...

Esas sayılı icra dosyasında borçlu davalı tarafından 456.755,79 TL asıl alacak ve 10.811,97 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 467.567,76 TL alacağa yönelik yapılan itirazın iptaline, takibin 456.755,79 TL alacağa takip tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine, davacı tarafından talep edilen tazminat miktarı likit (muayyen, belirli) olmayıp, gerçek zarar miktarının tespiti yargılamayı gerektirdiğinden koşulları oluşmayan icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.

Katip · e-imzalı* Hakim · e-imzalı*