İstanbul 20. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/220 K.2025/604

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle; ...

A.ş.'nin işletmeciliğinde olan Köprü ve otoyollardan davalı olduğu ...Şirketi'ne ait ..., ..., ..., ... plakalı araçla 12.09.2023 - 24.11.2023 tarih aralığında muhtelif günlerde ücret ödemeksizin geçişler yapılmış olduğunu, araçların ihlalli geçişinden dolayı müvekkilinin alacaklı olduğunu, davalıya İcra takibi yapıldığını, davalının borcun tamamına itiraz ettiğini, dolayısıyla alacaklarının tahsili için dava açtıklarını, dava şartı olan zorunlu arabuluculuğa başvurulmuş olduğunu, anlaşamama ile sonuçlandığını, isteklerinde yasa değişikliklerine dikkat edildiğini,

bu gerekçe ile Davalı-borçlu şirket aleyhine başlatılan icra takibinde müvekkili şirketin talep ettiği asıl alacağın içinde yer alan gecikme cezaları 7144 Sayılı Kanun'un 18 İnci Maddesi İle 6001 Sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanunun 30.Maddesinin 5. Fıkrasında yapılan değişiklik nedeniyle 10 katından 4 katına indirilmiş olduğunu,

bu nedenle harca esas 4.225,00 TL bedelli itirazın iptali davasını açtıklarını belirterek Davalı borçlu tarafından icra takibine haksız bir şekilde itiraz edildiğinden icra takibine konu alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere belirlenecek icra inkâr tazminatının davalıdan tahsil edilmesini, Yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına, peşin olarak ödenen yargılama giderleri ve harçlarla tespit edilecek avukatlık vekâlet ücretinin davalı borçludan tahsil edilerek müvekkiline verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekilinin mahkememize verdiği cevap dilekçesinde özetle; davacı taraf, müvekkili şirkete ait aracın üret ödemeden otoyoldan geçiş yaptığı iddiasıyla İcra takibi başlattığını, geçişin hangi tarih ve saatlerde yapıldığı, hangi plakalı aracın, hangi gişeden geçtiği, geçiş ücretinin neden tahsil edilemediği, borç miktarının neye göre belirlendiği, faiz işletme tarihi ve hesaplama yöntemi,

gibi borçun esaslı unsurları belirsiz olduğunu, icra takibine yapılan itiraz tamamen haklı olduğunu, davacı, 6001 sayılı Karayolları Kanunu’na ve ekte bulunan Anayasa Mahkemesi'nin ...

E. sayılı kararına dayanarak ceza uygulamasını hukuka uygun göstermek istediğini, Anayasa Mahkemesi bu kararda, bu cezanın “sui generis” yani kendine özgü bir niteliğe sahip olduğunu, klasik anlamda idari yaptırım olmadığını, ancak özel hukuk içinde de keyfi olarak uygulanamayacağını, ölçülülük ve öngörülebilirlik ilkelerine uygun olmak zorunda olduğunu belirttiğini, 4 kat cezanın uygulanması özel hukukta ancak sözleşmesel dayanakla mümkün olmadığını, taraflar arasında ceza tahakkukuna yol açabilecek bir rıza ya da edim ilişkisi mevcut olmadığını,

sözleşme olduğu varsayılsa bile tarafların müzakere etmedikleri ve açıkça bir tarafın( tüketicinin) aleyhine olan maddeler geçersiz olduğunu, davacı taraf, müvekkiline bu geçişler hakkında herhangi bir resmi bildirimde bulunmadığını ve sms, e-posta, ihbarname gibi iletişim yollarının kullanıldığına dair hiçbir somut belge sunmadığını, ilgili geçiş için 120 TL'lik bir geçiş bedeli üzerinden toplam 480 TL borç talep edilmesi açıkça TBK m.182'deki orantılılık ilkesine aykırı olduğunu, Davanın tamamen reddini, icra takibinin iptalini,

yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacıya yüklenmesine ve davacının kötü niyetli davacı sıfatıyla HMK m.329 uyarınca 20 den az olmayacak şekilde kötü niyet tazminatı ödemesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

.... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası, İhlalli Geçiş Bildirimi (İGB) sureti, İhlalli geçiş yapan aracın plakası tarih ve saat bilgileri giriş ve çıkış yapılan yol güzergâh ve şerit bilgilerini gösterir ayrıntılı tablo ve Otomatik Tahsilat sorgu sonucu ekranı, UYAP sistemi üzerinden alınan araç tescil bilgileri, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı.

.... İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı icra dosyasının incelemesinde; davacı/alacaklı tarafından davalı/borçlu aleyhine 4.225,00 TL borcun ödenmesi amacıyla 20/03/2024 tarihinde ilamsız icra takibi başlatıldığı, borçluya çıkartılan ödeme emrinin 30/03/2024 tarihinde tebliğ edildiği, borçlunun 01/04/2024 tarihinde icra takibine itiraz ettiği, takibin durdurulmasına karar verildiği anlaşılmıştır.

Karayolu Taşımacılığı alanında uzman bilirkişi ... tarafından düzenlenen 07/07/2025 tarihli bilirkişi raporuna göre "...6001 sayılı kanunun 30/7 maddesine göre 15 gün içerisinde ihlalli geçişler takdirde gecikme cezası alınmayacağı hükmünün bulunduğu, yanı sıra sürücülerin HGS ve OGS cihazlarını sürekli bakiyesi müsait tutmakta ve kontrol etmekle sorumlu olduğu, 6001 sayılı kanunda ve işletme protokolünde hiçbir şekilde ihlalli geçiş gerçekleştiren araç sahiplerine SMS, E-POSTA, İHTARNAME veya herhangi bir şekilde bildirim yapma yükümlülüğü ile ilgili herhangi bir düzenlemenin bulunmadığı,

Karayolları Genel Müdürlüğü Sitesinde OGS ve HGS ile açıklamalarda, OGS sistemlerinden geçiş ihlali yapılması durumunda geçiş ihlali yapılan plaka üzerine 15 gün içinde OGS veya HGS abonesi olunması veya mevcut OGS veya HGS hesaplarında geçiş için yeterli bakiyesi olması durumunda cezai geçiş ücreti uygulanmadığının duyurulduğu,

6001 sayılı kanunun 30/7 maddesinde, geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapanlardan ödemesiz geçiş tarihini izleyen 15 gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere, bu maddenin 1.fıkrası ile 5.fıkrasında belirtilen cezalar uygulanmaz, hükmünün bulunduğu dolayısıyla davalının bu süre zarfında hesabını kontrol ederek ihlalli geçişleri cezasız ödeme imkanının olduğu, davalının hesabını kontrol ederek cihazını sürekli müsait tutma yükümlülüğünde bulunduğu,

3095 sayılı KDV Kanunu'nun 24.Maddesi c bendinde faiz alacağı da KDV matrahları arasında gösterildiğinden ve yaygın Yargıtay kararlarında da aynı yönde içtihatlar olduğundan davacının, davalıdan icra yolu ile tahsil edeceği faiz alacaklarından KDV tahakkuk ettirip, talep edebileceği, davacının tüzel kişi tacir olduğunu, davalının da, aracını basiretli davranma yükümlülüğü uyarınca ihlalli geçişlerin zamanında ödenmediğinde olası sonuçlarının, bilincinde olduğu, davalının uygulanan faiz oranına itirazının nihai takdiri ve değerlendirmesinin Sayın Mahkemenin takdirinde olduğu, ....

İcra Müdürlüğü - ... E.dosyasının incelenmesinde ; davacı tarafın geçiş ücdetlerinin süresi içinde ödenmemiş olması üzerine 24.03.2024 tarihinde borçlu aleyhine başlattığı İcra takibinin (845,00 TL geçiş ücreti + 3.380,00 TL cezası) =TOPLAM 4.225,00 TL üzerinden ilamsız olarak, .... İcra Müdürlüğü - ...

E.dosyası ile yapıldığı, davalı tarafın davacının başlattığı icra takibine itiraz ettiği ve icranın durdurulmuş olduğu, Dosya muhteviyatında bulunan Uyap sistemi üzerinden dosya arasına alınan Davaya konu olan ... plakalı aracın araç tescil bilgilerine göre aracın 24.11.2023 geçiş tarihinde davalı ... ...

ANONİM ŞİRKETİ 'ne ait olduğu, Dosya muhteviyatında bulunan Uyap sistemi üzerinden dosya arasına alınan Davaya konu olan ... plakalı aracın araç tescil bilgilerine göre aracın 19.09.2023 geçiş tarihinde davalı ... ... ANONİM ŞİRKETİ 'ne ait olduğu, Dosya muhteviyatında bulunan Uyap sistemi üzerinden dosya arasına alınan Davaya konu olan ... plakalı aracın araç tescil bilgilerine göre aracın 12.09.2023 geçiş tarihinde davalı ... ...

ANONİM ŞİRKETİ 'ne ait olduğu, Dosya muhteviyatında bulunan bilgi ve belgelere göre Davacının işletmeciliğinde olan köprü ve otoyollardan davalıya ait ... plakalı araçla 12.09.2023 Tarihinde, ... plakalı araçla 19.09.2023 Tarihinde ve ....

Plakalı araçla 24.11.2023 tarihinde köprü ve otoyol geçişleri yapılmış olduğu, geçiş tarihinden 15 gün içerisinde geçiş ücretlerinin ödenmediği bu nedenle 4 katı kadar ceza uygulandığı, Toplam 845,00 TL ödenmeyen geçiş ücretlerinin 4 katı olan cezaların Toplamının 3.380,00 TL olduğu, anapara ve ceza ile birlikte Toplam 4.225,00 TL davacı yönünden davaya konu alacağın oluştuğu, Dosya muhteviyatında davaya konu tahsilatın yapıldığını gösteren herhangi bir belgenin bulunmadığı,

Davaya konu asıl alacağa en az Yüzde Yirmiden az olmamak üzere icra inkar tazminatı yönünden değerlendirmenin Sayın Mahkemenin takdirinde olduğu..." şeklinde rapor düzenlemiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Mahkememizce yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamına göre;

Dava İİK 67 ve devamı maddeleri uyarınca açılan itirazın iptali istemidir.

Dava, davalının otoyol geçiş tutarı ve 6001 sayılı Kanun gereğince tahakkuk ettirilen ceza tutarının tahsili amacı ile başlatılan icra takibine karşı itirazın iptali davasıdır.

İtirazın iptali davası, müddeabihi takip konusu yapılmış ve borçlunun itiraz etmiş olduğu alacak olan, bir eda davasıdır. Mahkemenin davanın reddi ya da kabulü yönünde verdiği karar, maddi anlamda kesin hüküm teşkil edeceğinden; davanın reddi halinde alacaklı, borçluya karşı aynı alacaktan dolayı yeni bir alacak davası açamayacağı gibi, davanın kabulü halinde borçlu da, alacaklıya karşı bir menfi tespit veya istirdat davası açamayacaktır.

Bu nedenledir ki, mahkeme itirazın iptali davasında tarafların iddia ve savunmalarını genel hükümlere göre inceleyerek, borcun varlığını ve miktarını araştırmak zorundadır.

Yasal dayanağını İİK'nın 67. maddesinden alan itirazın iptali davası, alacaklının icra takibine karşı borçlunun yaptığı itirazın iptali ile İİK’nın 66. maddesine göre itiraz üzerine duran takibin devamını sağlamayı amaçlamaktadır. Takip hukukundan doğan bu davada tespit edilecek husus, borçlunun icra takibine yapmış olduğu itirazında haklı olup olmadığının belirlenmesidir.

Dosyaya getirtilen .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; davacı alacaklı tarafından davalı borçlu aleyhine 4.225,00 TL alacağın tahsili amacıyla 20/03/2024 tarihinde 7 örnek nolu ilamsız icra takibi başlatıldığı, davalı borçlunun borca itiraz ettiği, itirazın ve davanın süresinde olduğu görülmüştür.

6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun’un 30. maddesinin 5. fıkrasında; 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin dört katı tutarında cezanın genel hükümlere göre tahsil edileceği, 7. fıkrasında geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapanlardan, ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere bu maddenin birinci fıkrası ile beşinci fıkrasında belirtilen cezaların uygulanmayacağı belirtilmiştir.

Tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde; dosya kapsamına uygun, denetime elverişli ve hükme esas alınan bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere, davalı şirketin ... plakalı araçları ihlalli geçiş yaptığı, köprü ve otoyol geçiş ücretlerinin ödenmediği,davacının tüzel kişi tacir, davalının aracını ticari amaçla kullandığı, 6001 sayılı kanunda ve işletme protokolünde hiçbir şekilde ihlalli geçiş gerçekleştiren araç sahiplerine sms, e-posta, ihtarname veya herhangi bir şekilde bildirim yapma yükümlülüğü ile ilgili herhangi bir düzenlemenin bulunmadığı bu nedenle bildirim yapılması zorunluluğunun bulunmadığı,

toplam 845,00 TL borcun köprü ve otoyol geçişlerinde, ücretinin ödenmemesinden kaynaklandığı, ödenmeyen geçiş ücretlerinin 4 katı olan cezaların toplamının 3.380,00 TL olduğu, toplamda 4.225,00 TL davacının alacağının bulunduğu ve ceza tutarını 6001 Sayılı Yasanın 30/5 maddesine göre davacının cezayı talep etme hakkı olduğu, davacı tarafça sunulan ihlalli geçiş görüntülerinin bilirkişi raporunda yer alan tespitlerle uyumlu olduğu anlaşılmakla düzenlenen bilirkişi raporu hükme esas alınarak davacı tarafça açılan davanın kabulü ile; davacı tarafın başlattığı ....

İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra dosyasında borçlu davalı tarafından yapılan itirazın iptaline, takibin takip talebindeki şartlarla kaldığı yerden devamına karar verilmiştir.

Anılan durum karşısında takip konusu alacağın likit ve hesap edilebilir nitelikte olması nedeniyle davalı-borçlunun İİK'nın 67/2. maddesine göre hükmolunan asıl alacağın %20 oranı (845,00 TL) üzerinden hesaplanan icra inkar tazminatından da sorumlu olması gerektiği hususu da göz önünde bulundurularak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur

Katip ... · e-imzalı Hakim ... · e-imzalı