İstanbul 20. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/750 K.2025/712

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

Talep eden tarafından sunulan talep dilekçesinde özetle; ... kızı ...'ın, eşi ile boşanma aşamasındayken bir şirket kurduğunu, kafasını toparladıktan sonra şirketi kendi üzerine alacağını söyleyerek 5-6 aylığına şirketi temsilci ...'e devretmek istediğini, ...'in kızına güvenerek kabul ettiğini ve ...'nin ... adına devredildiğini, ...'in bu tip işlerle ilgisi ve alakası olmadığı için bu işlemler esnasında bana kızının yardımcı olduğunu, daha sonra aradan aylar geçmesine rağmen kızının iletişime geçmediğini ve şirketi de kendi üzerine almadığını, bunun üzerine şirket muhasebecisi ... ile görüştüğünü, ...'ın,

...'nin şirket yetkilisi olarak atandığını söylediğini, ayrıca e-devlet üzerinden de kontrol ettiğinde, ...'nin şirkete münferiden temsile yetkili müdür olarak atandığını gördüğünü, muhasebeci ile tekrar görüştüğünde, ...'nin muhasebeciden şirket defterlerini alarak gittiğini ve bazı işlemler tesis ettiğini, ...'nin 04.08.2023 tarih ve 1 sayılı Genel kurul kararı ile kendisini şirkete müdür olarak atadığını öğrendiğini, bahse konu genel kurul kararına imza atmadığını, genel kurul kararına adıma atılan imzayı taklit eden kızımdan şikayetçi olduğunu, bu konu ile ilgili ....

Asliye Ceza Mahkemesi'nde "Özel Evrakta Sahtecilik" suçundan dava görüldüğünü, dava sonucunda kızının ceza aldığını, daha sonra, adına kayıtlı olan ... şirketinin vergi borcu olduğunu öğrendiğini, bunun üzerine haricen yaptığı araştırma neticesinde;

kızı ... ve eski eşinin sahibi olduğu ... adındaki firmayı ...'ne çevirdiklerini, birkaç ay sonra ...'yu benim adıma devrettiklerini, ... üzerindeki tüm borçların ...'ya geçtiğini, ...'ün adına yapılan işlemlerdeki tüm faturaların ... adına kesildiğini öğrendiğini, Bursa'da faaliyet sürdüren ve ... ile iş yapan ... adındaki firma ile iletişime geçtiğinde, ... adına kestikleri faturalarda firma ismi olarak ...'yu yazdıklarını söylediğini, ayrıca ...'nun sicilde kayıtlı adresinde o isimde bir firmanın olmadığını, aksine aynı adreste ... adındaki firmanın faaliyet gösterdiğini öğrendiğini,

şu an üzerine kayıtlı ... adındaki firmadan kaynaklı 150.406,64 TL vergi borcu bulunduğunu, haricen yaptığı araştırmalar neticesinde firmanın başka borçları olduğunu da öğrendiğini, bunun üzerine İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı'na şikayette bulunduğunu, ... Cumhuriyet Başsavcılığı 2025/... Soruşturma sayılı dosyası ile olaya ilişkin soruşturma devam ettiğini, üzerine kayıtlı olan ...

TEKSTİL'e ait hiçbir ticari evrak ve muhasebe defterinin olmadığını, ... ile iletişime geçerek şirkete ait tüm ticari evrakları istediğini ancak kendisinin evrakları kaybettiğini söyleyerek oyaladığını, biraz zaman geçtikten sonra ise evrakları bulduğunu ve vereceğini söylediğini, Kastamonu'da ikamet etmesine rağmen evrakları almak için İstanbul'a gittiğini, fakat kızının görüşmeyi reddettiğini, ... bana, diğer kızım aracılığıyla "annem gidip şikayetini geri çeker, akli dengem yerinde değildir, hiçbir şey hatırlamıyorum, kızımın her şeyi yasaldır derse onunla görüşürüm" şeklinde haber gönderdiğini,

...'ya ait evraklara hiçbir şekilde ulaşamadığını, ...'ın, annesinin imzasını taklit ederek ...'ya yetkili kıldığı için bankalardan ve diğer kuruluşlardan resmi olarak bilgi verilmediğini, ayrıca 2024 yılının 3. ayından itibaren maliyeye, ...'ya ilişkin vergi beyannameleri verilmediğini, buna ilişkin de cezai işlemler uygulandığını, hesaplarının şu anda blokeli olduğunu, ...'ya ait evraklar olmadığı için ne vergi dairesinde ne de bankalarda hiçbir işlem yapamadığını, bu nedenle mağduriyet yaşadığını, bu sebeplerle;

adına kayıtlı olan ...'ne ait karar defterinin ve diğer tüm ticari evrakların zayi olduğuna dair belgenin verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Mahkememizce toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; Talep, TTK’nun 82/7 maddesi uyarınca zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.

TTK’nun 82/7 maddesi “Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir.” düzenlemesini içermektedir.

Anılan yasa maddesinde zayi belgesi verilmesini gerektiren afet halleri sınırlı şekilde sayılmamış ise de zayi belgesi verilebilmesi için maddede belirtilenler gibi hallerden birinin olayda mevcut olması ve defterlerin zayi olmasında kusur ve sorumluluğunun bulunmaması, tedbirli bir tacir gibi davranmasına rağmen zayi olayına engel olamamış durumda olması gerekir.

Somut olayda davacı; şirkete ait karar defterinin, muhasebe kayıtları ve diğer tüm ticari defterlerin kızı ... tarafından el konulduğunu, şirket ile ilgili işlerin şirket yetkilisi olarak yapamadığından bahisle zayi belgesi verilmesini talep etmiştir. Tacirin TTK'nun 82/7. maddesindeki düzenlemeden faydalanabilmesi için öncelikle ticari defterlerin korunması amacıyla gerekli dikkat ve ihtimamı göstermiş olması gerekmektedir.

Tacirin ticari defterlerini korumada gerekli dikkat ve özeni göstermediği hallerde zayi belgesi verilmesi talep edilemez. Defterlerin herhangi bir sebeple kaybolma hali kanunda harici bir etken ile gerçekleşmiş olsa dahi önlenmesi mümkün olmayan mücbir sebep olarak kabul edilemez.

Davacının beyanları ve tüm dosya kapsamında toplanan deliller birlikte değerlendirildiğinde talebe konu ticari defter ve kayıtların kaybolmadığı, defterlerin ticaret sicil kayıtlarından da görüldüğü üzere şirketin münferiden şirket yetkilisi olarak görünen ... ...'in himayesi altında bulunduğunun anlaşıldığı, bu haliyle zayii belgesi talep koşullarının bulunmadığı anlaşılmakla talep eden tarafça zayi belgesi isteminin reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.(Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2013/5791 E. 2013/20560 K. Sayılı ilamı, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesinin 2022/841 E. 2022/675 K. Sayılı ilamı)

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır