İstanbul 20. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2026/188 K.2026/146

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) talebinin yapılan inceleme sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

Davacı tarafından sunulan 05/03/2026 tarihli dava dilekçesinde özetle; Ticari ilişki kapsamında 89 adet çekin iradesi dışında kaybolması nedeni ile ödeme yasağı konularak çeklerin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Mahkememizce yapılan yargılama, taraf beyanı, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; Talep, TTK'nın 818/s madde hükmü delaletiyle aynı kanunun 757, 762, 764 madde hükümlerinde belirtilen zayi nedeniyle çeklerin iptali istemine ilişkindir.

Talep eden tarafça ticari ilişki kapsamında 89 adet çekin iradesi dışında kaybolması nedeni ile ödeme yasağı konularak çeklerin iptaline karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.

Talep eden tarafça eldeki talebe konu 89 adet çekin de arasında bulunduğu 97 adet çek için daha önce İstanbul... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin...Esas, ...Karar sayılı dosyası ile 25/02/2026 tarihinde çek iptali talebinde bulunduğu, Mahkemece yetkisizlik kararı verilmesi üzerine, dosyanın Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin... Esasına kaydedildiği, Mahkemece ara karar ile talep eden tarafa talep konusu çeklerin önlü arkalı suretlerinin sunulması ve çek keşidecilerinin bildirilmesi hususunda süre verildiği ve dosyanın derdest olduğu anlaşılmıştır.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 114/1-ı maddesi uyarınca, aynı davanın daha önceden açılmış ve halen görülmekte olmaması dava şartıdır. Aynı Kanun'un 115. Maddesi gereğince dava şartı noksanlığının tespiti halinde davanın usulden reddine karar verilmesi gerekir.

Bu hukuksal olguların ışığı altında duraksamasız belirtmek gerekirse hukuki yarar, dava şartıdır. Hukuki yarar olumlu dava şartı olup, taraflarca öne sürülmese dahi mahkemece "re'sen" kendiliğinden dikkate alınması zorunludur.

Bu haliyle talep eden tarafça talep konusu olan çeklere ilişkin çek iptali davası açılmış ise de; aynı çeklere ilişkin 25/02/2026 tarihinde İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nde çek iptali davası açıldığı görüldüğü, yetkisizlik kararı üzerine dosyanın Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esasına kaydedildiği ve dosyanın derdest olduğu, bu dosyanın eldeki talep ile derdestlik oluşturduğu sabit olduğundan talep eden tarafından mahkememize açılan aynı çeklere ilişkin zayi nedeniyle iptali talebinin daha önceden açılmış ve hâlen görülmekte olmaması (derdestlik) dava şartı yokluğundan HMK 115/2 maddesi gereğince usulden reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

Talep eden tarafça eldeki talebe konu çeklere ilişkin daha önce aynı talep hakkında Bakırköy ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin...Esasında kayıtlı talepte bulunmasına rağmen sırf ibraz/ödeme tarihi yaklaşan yetkili hamili olduğuna ilişkin yeterli kayıt ve kanıt bulunmayan talebe konu çeklerin ödemesini ve karşılıksızdır işlemini engellemek maksatıyla birden fazla mahkemeden aynı konudaki taleplerine ilişkin davalar açtığı,

eldeki talebin bu yönüyle ve verilecek olası ödeme yasağı halinde ticari hayatı olumsuz yönde etkileyerek mağduriyete sebebiyet vereceğinden açıkça TMK 2. maddesindeki dürüst davranma ilkesine aykırı olmasından dolayı talep eden tarafın hiçbir hakkı olmadığı halde kötü niyetli olarak eldeki hasımsız davayı açma yoluna giderek dava açma hakkını kötüye kullandığı anlaşıldığından talep eden aleyhine disiplin para cezası uygulanmasına karar vermek gerekmiştir.