İstanbul 21. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/434 K.2021/594

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

A. Tarafların Talepleri

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin kendisi adına kaytıl olan ... plaka numaralı aracı 29.01.2019 tarihinde ... ... isimli şahsa günlük 150 TL bedelle 3 günlüğüne kiraladığını, ancak ... ...' ın müvekkilinin bilgisi dışında söz konusu aracı Adana'ya götürdüğünü, müvekkili tarafından araç takip sisteminden bu durumu fark ettiğini, tüm aramalara rağmen ... ...' a ulaşamadıklarını, 31/01/2019 tarihinde araçta yer alan takip sisteminden Gaziantep yolunda sinyal alındığını, GPS cihazının araçtan söküldüğünü araçtan bir daha haber alınamadığını, ilgili kişiler tarafından ...

Polis Merkezi Amirliğine şikayette bulunulduğunu araca ilişkin yakalama emri çıkartıldığını, savcılık soruşturmasında ... ...' ın ifadesinde söz konusu aracın çalındığını açıkça ikrar ettiğini, aracın bugüne kadar bulunamadığını, sigorta şirketine başvuruda bulunulmasına rağmen herhangi bir dönüş yapılmadığını, söz konusu durumun teminat dışında kalan halleri kapsamında olduğu gerekçesiyle Sigorta Tahkim Komisyonunun başvuruyu red ettiğini, ... ...' ın ifadesinde kendisinin biri tarafından bayıltıldığını ve aracın çalındığını ifade ettiğini,

ancak Hakem heyetinin söz konusu durumu aracı sanki ... ... çalmış gibi rapor hazırlayarak teminat dışı bırakıldığını, bu nedenlerle Sigorta Tahkim Komisyonu İtiraz Heyeti Bakanlığının 04/03/2020 tarihli kararın bozularak davanın kabulünü ve aracın rayiç bedelinin şimdilik 500 TL değer kaybı bedelinin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı sigorta şirketinden tahsil edilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; huzurdaki yargılama için kesin hüküm itirazında bulunduklarını, davacı tarafın sigorta tahkim komisyonunun ... sayılı dosya ile aynı talepli 18.06.2019 tarihinde başvurulduğunu, sigorta tahkim komisyonunu ... sayılı dosyası itiraz Hakem Heyeti Kararı ile 04.03.2020 tarihinde karara bağlandığını, verilen kararın kesinleştiğini, dosyada davacı taraf dava konusu ve taleplerin bu dava ile aynı olduğunu, bu nedenlerle HMK 114 maddesi gereğince davanın reddini talep etmiştir.

B.Uyuşmazlık, Deliller, Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe;

Dava kısmi davadır. Uyuşmazlık davacı tarafça dava dışı şahıslara kiralama amacı ile verilen ve çalındığı iddia edilen aracın çalınıp çalınmadığı, sigorta tahkim komisyonu kararının mahkememiz yönünden kesin hüküm oluşturup oluşturmadığı, zararın poliçe kapsamında kalıp kalmadığı, davalının bu zarardan sorumlu olup olmadığı, zarar doğmuşsa bunun miktarına ilişkindir.

Davanın hırsızlık nedeniyle uğranılan zararın kasko sigorta şirketinden tazminine ilişkin olması nedeniyle öncelikle ... plakalı aracın kaza tarihinde geçerli bir kasko sigorta poliçesinin olup olmadığı incelenmiştir. Dosyada bulunan kayıtlarından ... plakalı aracın davalı şirket nezdinde 19/05/2018 başlangıçlı ... numaralı genişletilmiş kasko poliçesinin bulunduğu anlaşılmıştır.

... Emniyet Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak dava konusu aracın tescil kayıtları istenmiş, 16/09/2020 tarihli yazıya ek olarak kayıtlar gönderilmiş, incelenmesinden anılan plakalı aracın davacıya ait olduğu görülmüştür.

Davaya konu hırsızlık olayına ilişkin soruşturma dosyası ... Cumhuriyet Başsavcılığı'ndan istenmiş, mahkememize verilen 23/10/2020 ... Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2020/... Es sayılı dosyasında dava açıldığı görülmüştür.

Davalı sigorta şirketinin kesin hüküm itirazı nedeniyle ilgili dosya Sigorta Tahkim Komisyonundan istenmiş, Sigorta Tahkim Komisyonu'nca gönderilen cevaplardan davacının 18/06/2019 tarihinde 2019/E ... K sayılı başvuru ile başvuru yapıp huzurdaki dava ile aynı taleplerini ilettiği, Tahkim Komisyonunca 28/11/2019 tarihli ve 2019/ ... K sayılı karar ile başvurunun reddine karar verildiği, davacının bu karara karşı 17/12/2019 tarihinde itiraz ettiği itiraz hakem heyetince 04/03/2020 tarihinde ... sayılı kararla itirazın reddine karar verildiği görülmektedir.

Davacı mahkememize başvurarak sigorta tahkim komisyonu itiraz hakem heyetinin 04/03/2020 tarihinde ... sayılı kararının bozularak şimdilik 500,00 TL zararının kendilerine ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Dilekçeler aşaması tamamlanmakla mahkememizin ön inceleme duruşmasında dava şartlarının incelenmesine geçilmiştir. Mahkememizce öncelikli olarak görev hususu incelenmiştir. Her ne kadar taraflar arasında bir tüketici işlemi var ve aracın hususi olması nedeniyle davacı tüketiciymiş gibi görünse de davacının beyanları ve dosyadaki kayıtlardan davacının dava konusu aracı dava dışı ... ... isimli şahsa kiraladığı, böylece anılan araç ile gelir elde etme amacını taşıdığı, bu yönüyle tüketici sayılamayacağı, mutlak ticari dava olan huzurdaki davada mahkememizin görevli olduğu anlaşılmıştır.

Göreve ilişkin dava şartı eksikliği bulunmadığı anlaşılmakla davalının kesin hüküm dava şartının incelemesine geçilmiştir.Türk Ticaret Kanunu'nun 1401-1520. maddelerinde Sigorta Hukuku düzenlenmiş, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30. maddesinde ise sigortacılıkta tahkim düzenlenmiştir. Buna göre sigorta ettiren veya sigorta sözleşmesinden menfaat sağlayan kişiler ile riski üstlenen taraf arasında sigorta sözleşmesinden doğan uyuşmazlıkların çözümü için dava açılabileceği gibi sigorta tahkim komisyonuna da başvuru yapılabilir. Güvence hesabı da tahkime tabidir.

Somut olayda, davacı eldeki dava açılmadan önce Sigorta Tahkim Komisyonu'na başvuruda bulunmuş, taraflar arasındaki sigorta poliçesine dayanan uyuşmazlık hakkında Sigorta Tahkim Komisyonu Uyuşmazlık Hakem Heyeti tarafından 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'ndaki usul ve esaslara göre inceleme yapılarak karar verilmiştir.

Bilindiği üzere dava şartları, mahkemece davanın esası hakkında yargılama yapılabilmesi için gerekli olan şartlardır. Diğer bir anlatımla; dava şartları, dava açılabilmesi için değil, mahkemenin davanın esasına girebilmesi için aranan “Kamu Düzeni” ile ilgili zorunlu koşullardır. Mahkeme, hem davanın açıldığı günde, hem de yargılamanın her aşamasında dava şartlarının tamam olup olmadığını kendiliğinden araştırıp, incelemek durumunda olup; bu konuda tarafların istem ve beyanları ile bağlı değildir. (6100 sayılı HMK'nun 114-115.maddeleri)

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun "Dava şartlarının incelenmesi" başlıklı 115. maddesi "(1) Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler.

(2) Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir. Ancak, dava şartı noksanlığının giderilmesi mümkün ise bunun tamamlanması için kesin süre verir. Bu süre içinde dava şartı noksanlığı giderilmemişse davayı dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddeder.

(3) Dava şartı noksanlığı, mahkemece, davanın esasına girilmesinden önce fark edilmemiş, taraflarca ileri sürülmemiş ve fakat hüküm anında bu noksanlık giderilmişse, başlangıçtaki dava şartı noksanlığından ötürü, dava usulden reddedilemez." hükmünü amirdir.

6100 sayılı HMK'nın 114/1-ı bendiyle "aynı davanın daha önceden açılmış ve halen görülmekte olmaması" ve aynı maddenin (i) bendiyle "aynı davanın daha önceden kesin hükme bağlanmamış olması" dava şartı olarak kabul edilmiştir.

Bu itibarla, eldeki davanın açıldığı tarihten önce aynı taleplerle Sigorta Tahkim Komisyonu'na başvurulduğu, Sigorta Tahkim Komisyonu'nca talebin reddine dair karar verildiği davacı tarafça itiraz edildiği, itiraz hakem heyetince itirazın reddedildiği, davacı tarafça istinaf kanun yoluna başvurulmak yerine mahkememize huzurdaki davayı ikame ettiği görülmektedir. Anılan hakem heyeti kararının huzurdaki dava yönünden kesin hüküm oluşturacağı açıktır.

Nitekim ... BAM ... Hukuk Dairesi'nin 2020/ ... K sayılı kararında "...Somut olayda sigorta tahkim komisyonu 29/11/2017 tarihli ve 2017/... esas kararıyla davaya konu uyuşmazlık konusunda karar verdiği verilen hükmün kesinleştiği anlaşılmakla, 114/1-i maddesinde, aynı davanın daha önce açılmış ve halen görülmekte olması dava şartları arasında sayılmış olup, aynı yasanın 115/2. maddesinde dava şartı noksanlığının tespit edilmesi halinde davanın usulden reddine karar verileceği belirtilmiştir. Bu nedenle davanın kesin hüküm sebebiyle 6100 sayılı 114/1-i ve 115/2 maddeleri uyarınca dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir. Mahkemece yapılan tespitler dosya kapsamına, usul ve yasaya uygundur." denilmekle aynı husus vurgulanmıştır.

Son tahlilde aynı davanın daha önce kesin hüküm ile sonuçlandırıldığı anlaşılmakla dava şartı noksanlığı bulunduğundan davanın HMK 114/1-i ve 115/2.maddeleri uyarınca usulden reddine dair aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir

Katip ... · e-imzalıdır. Hakim ... · e-imzalıdır.