İstanbul 21. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/32 K.2021/644

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satıma Konu Malın İadesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

A. Tarafların Talepleri

Davacı vekili tarafından sunulan 19/01/2021 tarihli dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı arasında Finansal Kiralama Sözleşmesinin akdedildiğini, makine ve ekipmanların finansal kiralama yolu ile kiralandığını ve kiracı-davalıya teslim tesellüm belgeleri, proforma faturalar ve sevk irsaliyeleri ile teslim edildiğini, kiracı tarafından borçların vadesinde ödenmediğini, ihtarnamenin keşide edildiğini, buna rağmen ihtarname ile kendisine tebliğ edilen borçlarını ödemediğini aynı zamanda finansal kiralamaya konu malları verilen sözleşmesel süre içinde müvekkili şirkete teslim etmediğini,

Finansal Kiralama Sözleşmesinin konusunu teşkil eden malların kaçırılmasının ve saklanmasının önlenmesi için taraflarınca ihtiyati tedbir kararı alındığını belirterek davalı tarafından iade edilmesi gereken sözleşme muhteviyatı aracın ve sözleşmeye ekipmanların müvekkili şirkete iadesini, muhakeme masrafları ve ücreti vekaletin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili tarafından sunulan 19/04/2021 tarihli dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin şirket adresinin Kocaeli olduğunu, yetkili mahkemenin ... Mahkemeleri olduğunu, davanın dava şartı yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiğini, taraflar arasındaki sözleşmenin davacı tarafça haklı neden bulunmaksızın ve yasal dayanaktan yoksun şekilde feshedildiğini, sözleşmeye konu kira bedellerinin mücbir sebep dolayısıyla müvekkili şirketin geçici ifa imkansızlığı içerisinde olması nedeniyle ödenemediğini, davacının sözleşmeyi feshinin hukuka aykırı olduğunu belirterek davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

B.Uyuşmazlık, Deliller, Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe

Huzurdaki dava finansal kiralama konusu malın iadesi davasıdır. Uyuşmazlık davacı finansal kiralama şirketi ile davalı şirket arasında akdedilen finansal kiralama sözleşmesinin edimlerinin davalı tarafından ifa edilip edilmediği, davalının bu edimleri yerine getirirken temerrüde düşüp düşmediği, sözleşmenin davacı tarafça fesih şartlarının oluşup oluşmadığı, malın iadesine karar verilip verilemeyeceği noktalarında toplanmaktadır.

Dilekçeler aşaması tamamlanmakla mahkememizce ön inceleme duruşmasında dava şartları ve ilk itirazlar değerlendirilmiş, dava şartına dair eksiklik bulunmaması ve davalı tarafça haklı bir sebebe dayalı olan herhangi bir ilk itiraz ileri sürülmemesi nedeniyle ön inceleme tamamlanmış, tarafların sulh olma imkanı bulunmadığından uyuşmazlık noktaları belirlenip tahkikat aşamasına geçilerek dosyamızın delillerini oluşturan, finansal kiralama sözleşmesi, tedbir dosyası, davalı tarafın davacı nezdindeki hesap dökümleri, ihtarnameler ve ticaret sicil kayıtlarından oluşan dosyamız delilleri üzerinden bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle sonuca gidilmiştir.

Mahkememizce görevlendirilen Bankacı bilirkişi ... hazırladığı 27/07/2021 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "davacı tarafından finansal kiralama sözleşmesi ile davalıya dava konusu makinenin kiralanmış olduğunu, davacı tarafından ihtarnamenin davalı şirket adresine iletildiğini, ancak ihtarnamenin davalıya tebliğ edilmemiş olduğunu, davalının temerrüde düşürüldüğüne ve temerrüt faizi ödemesine karar verilmesi durumunda 26.08.2020 ihtarname tarihi itibari ile; davalının davacıya olan Finansal Kira Borçları: 1 1.042,27 EUR ve 3.179,69 TL, davalının davacıya olan Temerrüt Faizi Borçları: 1.435,54 EUR ve 1.133,33 TL olarak hesaplandığını, sözleşmenin fesih şartlarının oluştuğunu" mütalaa etmiştir.

Mahkememizce bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş; davacı taraf 29/07/2021 tarihli dilekçe ile bilirkişi raporuna karşı beyanda bulunmuş, beyanda raporun dikkate alınmasını ve rapor doğrultusunda karar verilmesini, raporda ihtar tebliğ edilmediği belirtilmişse de sözleşmedeki adrese tebligat yapıldığının değerlendirilmesini talep etmiştir. Davalı taraf 06/09/2021 tarihli dilekçe ile sözleşmenin fesih şartlarının oluşmadığını, davalının mücbir sebep nedeniyle ödeme güçlüğü içinde olduğunu, fesih haksız olduğunu belirterek rapora itiraz etmiş ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davacının talebi 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu 18. vd. maddelerine dayalı olup, finansal kiralama konusu malın davalı kiracıdan alınarak davacı kiralayana verilmesi istemine ilişkindir.

Taraflar arasında 6361 sayılı Finansal Kiralama Kanunu çercevesinde 21/04/2017 tarih, ... nolu finansal kiralama sözleşmesi akdedilmiştir. Sözleşmede yazılı mal davacı tarafından sunulan belgelere göre, kiralayan davacı tarafından davalı - kiracıya teslim edilmiştir.

Davacı tarafça davalıya ... Noterliğinin 26/08/2020 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamesi gönderilmiş, 60 günlük mehil verilerek kira borcunun ödenmesi aksi halde sözleşmenin fesholunacağı bildirilmiştir.

... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2021/... D.İş sayılı dosyasında verilen kararın incelenmesinde, dava konusu edilen mallar ile ilgili davacı tarafa teslimine dair ihtiyati tedbir kararı verildiği görülmüştür.

Finansal kiralama konusu mal 6361 sayılı Kanun 18 ve 23. maddeleri gereğince kiralayan şirketin mülkiyetindedir. 6361 sayılı Kanun 24/1.maddesi hükmü gereğince de kiracı, sözleşme süresince finansal kiralama konusu malın zilyedi olup, malı sözleşmede öngörülen şart ve hükümlere göre özenle kullanmak zorundadır.

6361 sayılı Kanun 30.maddesi sözleşmenin sona ermesi, 31.maddesi sözleşmenin ihlali (finansal kiralama bedelini ödemede temerrüde düşme), 33.maddesinde de sözleşmenin feshinin sonuçları düzenlenmiş ve 23.maddesi hükmüne göre de sözleşmenin ihlali hallerinde aynı yasanın 24 ve 25.mad. gereğince ve 6361 sayılı Kanunun 33/1.maddesinde de sözleşmenin kiralayan tarafından feshi halinde (ve yine 30/2.maddede öngörülen “kiracının tasfiye sürecine girmesi gibi” hallere ilişkin olarak sözleşmenin kiracı tarafından feshi halinde de),

kiracının finansal kiralama konusu mal yahut malları kiralayana geri vermek/ teslim etmekle yükümlü olduğu belirtilmiştir.

Bu açıklamalar ışığında dosya incelendiğinde, davalının süresinde ödemeleri yapmadığı ve sözleşmenin feshine sebep olduğu anlaşılmaktadır. Dosyaya sunulan rapor değerlendirildiğinde, davalı kiracının finansal kiralama sözleşmesinde belirtilen ödeme tablosu dahilinde kira bedelini ödemediği saptanmıştır. 6361 sayılı Kanun 23/1.maddesi uyarınca finansal kiralama konusu malın mülkiyeti kiralayana aittir. Yine 6361 sayılı Kanun’un 33/1maddesi hükmüne nazaran da sözleşmenin kiralayan tarafından feshi halinde kiracı malı iade ile yükümlüdür. Davalının sözleşmenin haksız nedenle feshedildiği ve mücbir sebebe dair soyut itirazları dışında bir savunmasının bulunmadığı, süresinde ödeme yaptığını ispatlayamadığı değerlendirilerek davanın kabulüne ilişkin aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

Katip ... · e-imzalıdır. Hakim ... · e-imzalıdır.