İstanbul 21. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/102 K.2024/43

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Tarafların Talepleri

Davacı vekilinin 06/02/2022 tarihli dava dilekçesinde özetle: davacı ... Sigorta A.Ş.'nin ..., ... ve ... nolu hasar ve rücu dosyalarına istinaden 3.şahsa ödemiş olduğu tazminatın rücuen tahsili amacıyla davalı ... aleyhine ... 2. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile takip başlatıldığını, davalı tarafından takibe, borca, faize ve ferilerine itiraz edilmesi üzerine takibin durdurulmasına karar verildiğini beyanla, davalının takibe, asıl alacağa, faize ve ferilerine ilişkin haksız tüm itirazlarının iptaline, ... 2. İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyası ile başlatılan takibin devamına, alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekilinin 07.04.2022 tarihli cevap dilekçesinde özetle:huzurdaki davada rücu şartları oluşmadığını, davacı sigorta şirketi müvekkilinin işleteni olduğu aracı kullanan ...'in olay anında alkollü olduğunu iddia etmiş ise de, bu iddianın ispata muhtaç olduğunu, dava dışı ...'in olay günü alkol kullanmadığını, davacı tarafça dosyaya ibraz edilen belgelerde aracı kullanan şahsın alkollü olduğuna dair tek bir delil olmadığını, dava dışı ...'in olay yerini terk etmediğini, terk etmiş olsa dahi davacının rücu hakkının olmadığını,

sigortacının olay yerini terk hali nedeni ile sigorta ettirene rücu imkanın "bedeni hasara" ilişkin yapılan tazminat ödemelerine münhasıran tanındığını, kazada müvekkilinin maliki olduğu araca atfedilen kusur oranını kabul etmediklerini, talep edilen tazminat tutarının fahiş olduğunu, takip öncesi işlemiş faiz oranı ve faiz miktarının fahiş olduğunu, İcra inkar tazminatı talebinin reddedilmesini. davacı aleyhine kötüniyet tazminatına hükmedilmesini davanın reddini, davacı aleyhine %20'den az olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı yana yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

B.Uyuşmazlık, Deliller, Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe

Dava ve cevap dilekçeleri kapsamında uyuşmazlığın davacı sigorta şirketine sigortalı aracın verdiği zararın sigortalıya rücu edilip edilemeyeceği hususunda toplanmaktadır.

Davanın itirazın iptali davası olması sebebi ile öncelikle itirazın yapıldığı icra dosyası mahkememiz dosyası arasına alınmış, yapılan incelemede ... 2. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile mahkememiz dosyasının taraflarının aynı olduğu, icra dosyasında borçlu olarak yer alanın dosyamızda davalı konumunda olduğu, dosyamız davacısının alacaklı, olduğu, davalı tarafından süresinde ve geçerli bir şekilde borca dair itiraz dilekçesi sunulduğu görülmüştür.

Dilekçeler aşaması tamamlanmakla mahkememizin ön inceleme duruşmasında dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiştir. Dava şartlarına ilişkin eksik ve incelenmesi gereken ilk itiraz bulunmadığı anlaşıldıktan sonra tarafların sulh olma imkanı bulunmadığından uyuşmazlık noktaları belirlenip tahkikat aşamasına geçilmiş, deliller toplanıp bilirkişi raporu alınmak suretiyle sonuca gidilmiştir.

Mahkememizce görevlendirilen mali müşavir bilirkişi ... hazırladığı 26.08.2021 tarihli bilirkişi raporunda özetle;

Mahkememizce görevlendirilen bilirkişi heyetinin hazırladığı bilirkişi raporunda özetle; "trafik kazasını, tanzim eden Polis görevlilerinin Trafik kazası Tutanağındaki yazılı beyanlarına göre, önce ... plakalı aracın sürücü olarak belirttikleri ...’in, çelişkili ifadeleri üzerine, tutanağın sonunda sürücünün tespit edilemediğinin belirtildiği, devamında daha sonraki tanık beyanlarına ve Polis Merkezi tahkikatlarında, ...’in sürücü olduğunun anlaşıldığı, ancak bu arada ...’in sürücü olmasıyla ilgili işlemlerin yapılamadığının anlaşıldığı, ... plakalı aracın sürücüsü ...’in;

trafik kazasına karıştığını, başlangıçta görevli Polislere bildirmemek suretiyle Karayolları Trafik Kanununun 81.maddesinin d) fıkrasına göre. “Trafik kazalarına karışanlar kazayı, yetkili ve görevli memurlara bildirmek zorundadırlar (…)”, şeklindeki hükmü ihlal ettiği anlaşılmıştır.

Polis Görevlilerince tanzim edilen Ölümlü/Yaralanmalı Trafik Kazası Tespit Tutanağına göre, meydana gelen trafik kazasında, ... plakalı aracın sürücüsü ...’in, (sonradan tanık ifadelerinde ... olduğunun anlaşıldığı) K.T.K.’nın 46/2-g (art arda tehlikeli şekilde şerit değiştirmek) kusurunu işlediği. Kanaati belirtilmiş olup, belirtilen kanaate uyulmuştur. ... plakalı aracın sürücüsü ...’in.

Karayolları Trafik Kanununun 46.maddesinin g) fıkrası, 47. maddesinin d) fıkrası ile 56.maddesinin a) fıkrasının 1.bendini ve 73.maddesi ile 81.maddesini ve 84.maddesinin g) fıkrasını ihlal ederek.

Karayolunda araç ile seyir halindeyken, Trafik güvenliği ve düzeni ile ilgili olan ve yönetmelikte gösterilen diğer kural, yasak, zorunluluk veya yükümlülüklere uymak zorunda olup, Trafiği aksatacak veya tehlikeye sokacak şekilde art arda şerit değiştirmemek, şerit değiştirmek zorunda kalındığında da, şerit değiştirmeden önce gireceği şeritte sürülen araçların emniyetle geçişini beklemek ve dolayısıyla diğer şeride tecavüz etmemek ve araçlarını kamunun rahat ve huzurunu bozacak veya kişilere zarar verecek şekilde saygısızca sürmemek zorunda olduğu halde, sevk ve idaresindeki ... plakalı aracı ile ...

İli, ...

İlçesinde, ... istikametinde seyir halindeyken, ... arası, ... önüne geldiğinde aracıyla art arda tehlikeli şekilde şerit değiştirdiği esnada aracının sağ arka kısımlarıyla sürücü ...’ın sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın sağ kapı kısımlarına daha sonra sürücü ...’ın sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın sağ arka ve ön tampon kısımlarına, daha sonrada sol ön kısımlarıyla sürücüsü ...’ın sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın arka kısımlarına çarpması ve ... plakalı aracın yolun sağındaki 8 metre derinlikteki şarampole devrilmesi ve ... plakalı aracında sağ yan kısımlarıyla bariyerlere çarpması neticesinde,

dava konusu trafik kazasının meydana geldiği, bu durumda, dikkatsizlik ve tedbirsizlik sonucu özen yükümlülüğüne uymayarak, aracı kamunun rahat ve huzurunu bozacak veya kişilere zarar verecek şekilde sürerek, aynı istikamette çok şeritli yolda art arda şerit değiştirerek şeride tecavüz ettiği, bu şekilde asli kusurlu olarak kazaya sebebiyet verdiği ve ayrıca meydana gelen kazaya direk etkisi olmasa da, karıştığı kazayı yetkili ve görevli memurlara bildirmek, bunlar gelinceye kadar veya iznini almadan kaza yerinden ayrılmamak zorunda olmasına rağmen, kaza yerini terk ettiği anlaşıldığından,

meydana gelen trafik kazasında %100 (yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu, ... plakalı aracın sürücüsü ...’ın; meydana gelen trafik kazasında, Trafik kuralı olarak uymak zorunda iken ihlal ettiği Karayolları Trafik Kanununun ilgili maddeleri bulunmadığından, meydana gelen trafik kazasında kusurunun olmadığı, ... plakalı aracın sürücüsü ...’ın.

Meydana gelen trafik kazasında, Trafik kuralı olarak uymak zorunda iken ihlal ettiği Karayolları Trafik Kanununun ilgili maddeleri bulunmadığından, meydana gelen trafik kazasında kusurunun olmadığı, ... plakalı aracın sürücüsü ...’ın; meydana gelen trafik kazasında, Trafik kuralı olarak uymak zorunda iken ihlal ettiği Karayolları Trafik Kanununun ilgili maddeleri bulunmadığından, meydana gelen trafik kazasında kusurunun olmadığı, yolcu ...’ in; meydana gelen trafik kazasında, Trafik kuralı olarak uymak zorunda iken ihlal ettiği Karayolları Trafik Kanununun ilgili maddeleri bulunmadığından, meydana gelen trafik kazasında kusurunun olmadığı,

davacı ... Sigorta toplam hasar tazmini için 51.031,02 TL ödemiştir.

Trafik Sigortasını düzenleyen davacı Sigortacının ... plakalı aracın trafikte işletilmesi sırasında üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlü olduğu,

Sigortanın kapsamı üçüncü şahısların, sigortalının Karayolları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlı olduğu, davacı sigorta şirketinin yapmış olduğu tazminat ödemelerinin kaza tarihinde geçerli tazminat limitleri dahilinde olup, Heyetimiz teknik bilirkişileri tutarları uygun bulunduğu,

rücu talebi açısından irdeleme: genel Şartlar zarar görenlerin haklarının saklı tutulması ve sigortacının sigortalıya rücu hakkı maddesinde bulunan alt madde (f) kaza tespit tutanağında belirtilen hususlar açısından önemlidir. bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller hariç olmak üzere, olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı, alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması halinde,

sigortacıya kendi sigortalısına rücu hakkı tanımaktadır. Dava dosyasında bulunan tanık ifadelerinden davalının işleteni olduğu ... plakalı aracı kaza sırasında sevk eden araç sürücüsünün olay yerini terk edip etmediği yeterince açık değildir.

Bu anlamda dava dosyasında bulunan belgelerden sigortacının aksini ispat yükümlülüğü açısından, araç sürücüsünün olay yerini terk ettiği ve/veya sürücü değişikliği iddialarına kanaat getirebilecek ölçüde bulguya rastlanmamıştır." şeklinde mütalaa etmişlerdir.

İtiraz üzerine hazırlanan ek bilirkişi raporunda özetle; "davacı ... Sigorta A.Ş.'nin ... plakalı araçta meydana gelen hasar için poliçe limitleri dahilinde 41.000-TL ; ... plakalı araçta meydana gelen hasar için ... Sigorta A.Ş. ye 8.164,02TL ve yol kenarında meydana gelen bariyer korkuluk hasarı için Karayolları Genel Müdürlüğüne 6.145,28TL Hasar tazminatlarını ödemiştir.(TOPLAM 55.309,30 TL) ve davalı ... aleyhine ... 2. İcra Müdürlüğünün ...

E. Sayılı dosyası ile 55.309,30TL Asıl alacak + 5.388,26TL işlenmiş Faizi ile toplam: 60.697,56 TL icra takibi başlatılmıştır. Davaya konu trafik kazası ölümlü/yararlanmalı ve maddi hasarlı bir trafik kazasıdır. Trafik kazasının meydan gelmesinde asli kusurlu ... plakalı aracın sürücüsü ... dir ve kusur oranı %100 dür. ölümlü/yararlanmalı ve maddi hasarlı meydana gelen trafik kazası sonrasında ... plakalı aracın sürücüsü ...

Kaza yerini terk etmiş trafik kaza tutanağı tutulurken beyanda bulunmayarak ve olaya müdahil olmayarak ve alkol muayenesine girmeyerek ortaya sürülen bahane ile kendini saklamıştır. Sonrasında Karakolda ifadesinde itiraf etmiştir. Ancak sigorta mevzuatı bakımından aracın sigorta sahibi Davalı ... dir. Karayolları Trafik Kanununun bir kazanın meydana gelmesi dolayısıyla ortaya çıkan hasardan aracın sürücüsünü sorumlu tuttuğu gibi aracın malikini de sorumlu tutmaktadır.

Genel Şartlar B.4./F hükmü gereği sigortacının rücu haklarının bulunduğu.

Bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller hariç olmak üzere, olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı, alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması halinde sigortacıya kendi sigortalısına rücu hakkı tanımaktadır. Bu sebeple davacı ...

SİGORTA tazmin ettiği 55.309,30TL Asıl alacak ve icra takip talep tarihi itibarıyla işlenmiş Faizi 5.388,26TL yi davalı taraftan talep edebileceğini" şeklinde mütalaa etmişlerdir.

Tanık ... Mahkememiz 2. Celsesi 20/12/2022 tarihli beyanında;" Ben davadışı ... amcası davalının da kardeşiyim. Olay günü yeğenim ... halden benden 3-5 dakika önce çıktı. Babasının aracıyla gitti. Daha sonra ben halden çıktım. Çevre yolunda ... gelmeden önce yolda bir kaza gördüm. Baktım abimin aracı sol tarafından komple çarpılmış vaziyetteydi. Bir Isuzu marka kamyonla çarpıştığını gördüm. Kamyonda yaralı bir kaç kişi vardı.

Hemen onlara müdahale etmek istedim onları araçtan çıkardım. Daha sonra olay yerine ambulans, itfaiye ve polis ekipleri gelmişti. Etrafıma baktığımda yeğenimi göremedim. Polis ekipleri aracım kime ait olduğunu sordu. Ben de abimin olduğunu söyledim. Ancak kullanan kişinin ... olduğunu söyledim. Daha dikkatli bir şekilde etrafıma bakınca yol kenarında çimenlerin üzerinde oturur ve dalgın vaziyette yeğenimi gördüm. Bana ölü olup olmadığını sordu.

Yeğenim yaklaşık 7-8 sene önce ölümlü bir trafik kazasına karışmıştı. Yine aynısı olduğu düşüncesiyle şoktaydı. Sonra polis ekiplerine yeğenimin olay yerinde olduğunu söyledim ve polislerin yanına getirdim. Polisler tutanağı karakolda tutacaklarını söylediler. Ben yeğenimi ve diğer yeğenim olan ferhat ile birliktepolis karakoluna gittim. Orada tutanaklar tutuldu. Tutanağa ne yazıldı bilmiyorum. Kamyon tahminime göre yaklaşık 8-9 ton eşya yüklüydü" dedi.

Tanık ... Mahkememiz 2. Celsesi 20/12/2022 tarihli beyanında; "Davadışı ... benim mahalleden tanıdığımdır. Ben kaza yerinin yakınında bulunan lisede okumaktaydım. Öğlen saatlerinde bir ses duyduk. Kaza olduğunu düşünüp olay yerine gittik. Olay yerinde ... gördüm. Aracımın sol tarafı komple çarpılmış vaziyetteydi. Kazaya üç aracın karıştığını gördüm. 1 beyaz araç 1 kamyon 1 de barışın aracı vardı. ... olay yerinden hiç ayrılmadı. Kazanasıl meydana geldi bilmiyorum. Daha sonra olay yerine ... amcası ve kuzeni geldi. Kamyondakiler yaralıydı. Kazaya karışan taraflarla amcası arasında bir gerginlik yaşandı. Polis tarafları toparlayıp karakola götürdü. Kamyon İçecek doluydu. Yüklü bir vaziyetteydi. Ben olay yerine geldiğimde kamyon devrilmiş vaziyetteydi," dedi.

Tarafların iddia ve savunmaları, sundukları delil ve ödeme makbuzları, kaza yeri tespit tutanakları ve bilirkişilerce hazırlanan raporlar ile tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde; davalının maliki olduğu ve davacı sigortanın da ZMMS sigortası olduğu ... plaka sayılı aracın dava dışı ... 'in sevk ve idaresindeyken trafik kazasına karıştığı, davacı sigortanın dava dışı kişilere ..., ... ve ... nolu hasar ve rücu dosyalarına istinaden ödeme yaptığı, yaptığı ödemelerin rücuen tahsili amacıyla davalı ... aleyhine ... 2. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile takip başlattığı ancak takibe, borca, faize ve ferilerine itiraz edilmesi üzerine takibin durduğu, işbu davanın itirazın iptali davası olduğu anlaşılmıştır. Davalı yan davanın reddini savunmuştur.

Dosya kapsamında alınan bilirkişi raporları ile dava dışı sürücü ...'ın kazada %100 kusurlu olduğu ve davacı sigortanın üçüncü kişilere yaptığı ödemelerin yerinde olduğu anlaşılmıştır. Uyuşmazlık davacı sigortanın davalı araç işletenine rücu talebinde bulunup bulunamayacağı hususlarında toplanmaktadır.

Kaza tespit tutanakları ve sürücü ...'ın kazadan bir süre sonra polis karakoluna giderek verdiği ifade ile tanık beyanları bir arada değerlendirildiğinde sürücü ...'ın kaza mahallini terk ettiği mahkememizce sabit görülmüş, davacı sigortanın sigortalı araç sürücüsünün kaza yerini terk etmesi halinde üçüncü kişilere yaptığı ödemeleri sigortalı araç malikine rücu edebileceği değerlendirilerek davanın kabulüne karar verilmiştir. Tarafların kusur durumlarının belirlenmesi ve yapılan ödemenin yerindeliğinin denetlenmesi yargılama faaliyeti gerektirdiğinden davacının icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip · E-imzalıdır Hakim · E-imzalıdır