İstanbul 21. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/487 K.2022/817

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekilinin 08/08/2022 dava dilekçesinde özetle.

14/02/2022 tarihinde meydana gelen kaza nedeniyle müvekkili şirket tarafından sigortalı ait ... plakalı araca ... plakalı otobüsün çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kaza sonrası eksper raporu, polis tutanakları ve kasko poliçeli araç sahibinin beyanlarından da anlaşılacağı üzere ... plakalı araç sürücüsünün olay yerine terk ettiğini, kazaya sebebiyetin davalıya ait otobüsün neden olduğunu, müvekkili şirketin kaza sonrası zarar gören araçta oluşan hasar nedeniyle 9.962,70 TL tazminat ödemesi yaptığını,

yapılan bu ödemeden davalının asli kusurlu olması nedeniyle ödeme tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte sorumlu olduğunu, ödeme miktarının tahsili amacıyla davalı aleyhine .... İcra Müdürlüğünün 2022/... E. Sayılı dosyası ile icra takibi başlattıklarını, davalının itirazı nedeniyle takibin durduğunu belirterek, itirazın iptali ile, davalının %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; idarelerine ait tüm araçların seferden döndükten sonra muayene edilerek herhangi bir hasarın bulunup bulunmadığının kontrol edildiğini, araçta hasar bulunması halinde sürücüden hasarla ilgili resmi belge istenerek,

bu belgenin sunulmaması halinde kendisine rücu edildiğini, sürücülerin kaza ile ilgili trafik ekiplerine tutanak tutmak zorunda olduğunu, müvekkilinin kayıtlarında bu kazaya ilişkin herhangi bir belge ve belge bulunmadığını, müvekkilinin trafik kaza tespit tutanağı ve zarar gören aracın ruhsat fotokopisinin gönderilmesi halinde araç sahiplerine ödeme yaptığını, olaya ilişkin herhangi bir trafik kaza tespit tutanağının düzenlenmediğini, müvekkilinin aracının kusurlu olduğunu ispatlayacak hiçbir kesin ve inandırıcı delil bulunmadığını belirterek, davanın müvekkili açısından reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Yapılan yargılama, toplanılan deliller ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Dava, takip talebine itirazın iptaline ilişkindir. İİK m.67’de "Takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir" hükmüne yer verilmiştir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 5. Maddesi "Aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir" şeklindedir.

Aynı kanunun 4. Maddesi "Her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın;... öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılır. Ancak, herhangi bir ticari işletmeyi ilgilendirmeyen havale, vedia ve fikir ve sanat eserlerine ilişkin haklardan doğan davalar bundan istisnadır." demek sureti ile ticari dava kavramını açıklamıştır.

Bu açıklama ışığında dosyaya bakıldığında; tarafların her ikisinin de tacir sıfatını haiz olduğu görülmektedir. Ancak davanın niteliği itibariyle TTK 1472. Maddesine dayandığı, davacının sigortalısına halef olduğu anlaşılmaktadır. Davacı sigorta şirketi, bu davayı sigortalısının halefi olarak açtığına göre, görevli mahkemenin tayininde sigortalı ile davalı arasındaki ilişkinin hukuki mahiyeti nazara alınır.

Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararının 22.3.1944 Tarih E. 37, K. 9, RG. 3.7.1944 sayılı kararında bu husus "Sigortacının sorumlu kişi aleyhine açacağı dava, sigorta poliçesinden doğan bir dava değildir. Bu nedenle, halefiyet davası bir tüketici dava sayılamaz. Bu dava, aynen sigortalı kimsenin sorumlu kişiye karşı açmış olduğu bir dava gibidir.

Sigortalının muhtelif mahkemelerde dava açma hakkı varsa, aynı hak sigortacının halefiyet hakkına dayanan rücu davası için de söz konusudur." şeklinde vurgulanmaktadır.

Davacı sigorta şirketi sigortalısının ise gerçek kişi olduğu, Noterler Birliğine yazılan müzekkere cevabında, kazaya karışan aracın gerçek kişi üzerine kayıtlı hususi araç olduğu anlaşılmaktadır.

Hal böyle iken huzurdaki dosyada davacı tarafın tacir olmadığı, bir ticari işletmesi bulunmadığı, dolayısı ile dava konusunun mahkememizin görevli olmasını gerektiren her iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirme şartının yerine gelmediği anlaşılmaktadır.

Görevle ilgili düzenlemeler kamu düzenine ilişkin olup, taraflar ileri sürmese dahi yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilir. Taraflar da yargılama bitinceye kadar görev itirazında bulunabilirler. Görev itirazı yapılmamış olsa bile re'sen mahkeme, ilk önce görevli olup olmadığını inceleyip karara bağlamalıdır.

6100 Sayılı Kanunun 2. Maddesinde bulunan "Dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın malvarlığı haklarına ilişkin davalarla, şahıs varlığına ilişkin davalarda görevli mahkeme, aksine bir düzenleme bulunmadıkça asliye hukuk mahkemesidir. Bu Kanunda ve diğer kanunlarda aksine düzenleme bulunmadıkça, asliye hukuk mahkemesi diğer dava ve işler bakımından da görevlidir" düzenlemesi ile Asliye hukuk mahkemeleri genel görevli mahkeme olarak belirlenmiştir.

Davacının sigortalısı ile davalı arasında haksız fiil nedeni ile meydana geldiği iddia edilen bir zarara istinaden dava ikame edildiğine göre uyuşmazlığın çözümünde genel yetkili mahkeme olan Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğu değerlendirilip HMK’nın 114/1-e ve 115/2. maddeleri uyarınca davanın usulden reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır