İstanbul 21. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/65 K.2022/228

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili 31/01/2022 tarihli dilekçesi ile, müvekkili şirket hakkında davalı tarafından .... İcra Dairesinin 2021/... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, icra takibinin kambiyo senetlerine özgü haciz yolu başlatılmış olduğunu, müvekkiline örnek 10 numaralı ödeme emri tebliğ edildiğini, icra takibine dayanak olarak icra dosyasının diğer borçlusu olan ... ...'ya ait ... / Şubesine ait 10.09.2021 günlü ...

Seri No'lu 120.000 TL bedelli çek gösterildini, müvekkiline tebliğ edilen ödeme emri ile birlikte müvekkili şirketten 117.330 TL asıl alacak, 1.140 TL vekalet ücreti, 11.733 TL çek tazminatı olmak üzere toplamda 130.203 TL alacak talep edildiğini, müvekkili şirketin 11.733 TL'lik çek tazminatından ötürü davalı şirkete borcu bulunduğunu, Türk Ticaret Kanununun ilgili hükmünde de açıkça yer aldığı üzere çek tazminatından sadece keşideci sorumlu olduğunu, takibe konu olan çekin keşidecisi olmayan müvekkil şirketin çek tazminatından sorumlu tutulmasının hukuka aykırı olduğunu,

müvekkili şirketin sorumlu tutulduğu 11.733 TL'lik çek tazminatına ilişkin borcu olmadığının tespiti için dava açma zaruretinin hasıl olduğunu, alacaklı tarafından işbu takibin kötü niyetle başlatıldığını, beyanla davanın kabulü ile davalı tarafa borçlu olmadıkları kısmın %20'sinden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini ve tüm yargılama masraflarının davalı yana yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekilinin 24/02/2022 Tarihli cevap dilekçesi ile, Borçlunun icra takibinden önce veya takip sırasında menfi tespit davası açabilmesi, ancak korunmaya değer bir hukuki yararının mevcut olmasına bağlı olduğunu, bir tespit davasında, hukuki yararın varlığının kabul edilebilmesi için "talepte bulunanın güncel bir hukuki hakkının tehlike altında bulunması" ve "mahkemeye başvurma zorunluluğunun mevcut bulunması" bulunması gerektiğini, kabul anlamına gelmemesiyle birlikte davacının çek tazminatından sorumlu olmadığı düşünülse dahi çek tazminatı ile ilgili kısmın iptalini ancak İcra Hukuk Mahkemesine başvurmak suretiyle talep edebileceğini,

burada davacının menfi tespit davası açmada hukuki yararı bulunmadığını, davacı icra takibine konu çek sebebi ile müvekkili şirkete karşı borçlu durumda olduğunu, nitekim dava dilekçesinde de çek bedeline itiraz etmemesi ve bedelsizlik iddiasında bulunmaması sebebiyle borçlu olduğunu ikrar ettiğini, çekin keşidecisi aleyhine takip başlatma halinde ciranta konumundaki davacı aleyhine ayrı bir takip başlatmanın derdestlik sebebiyle mümkün olamayacağını ve çek keşideci ve cirantalara karşı aynı takibe konu edildiğini, davacının çek dolayısıyla borçlu olduğu dava dilekçesindeki dolaylı ikrarı neticesinde sabit olduğunu, borçlu aleyhine ...

İcra Müdürlüğü 2021/...E. Sayılı icra takibi 30.12.2021 tarihinde açılmasına rağmen borçlu tarafından herhangi bir ödeme yapılmadığını, müvekkili şirketin zararının giderilmediğini beyanla; davanın hukuki yarar yokluğundan reddine karar verilmesini, mahkeme aksi kanaatte ise her halükarda şartları mevcut olmadığından kötüniyet tazminat talebinin reddini tüm yargılama masrafları ve vekalet ücretinin karşı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN VE GEREKÇE

Dava: icra dosyasına dayanak yapılan kıymetli evrak nedeni ile talep edilen çek tazminatından sorumlu ve borçlu olmadığının tespitine karar verilmesi istemine ilişkindir.

Taraf delillerinin toplanmasına geçilmiş; ... İcra Müdürlüğüne müzekkere yazılarak 2021/... E. Sayılı dosyası UYAP sistemi üzerinden celp edilerek dosyamız arasına alınmıştır. Dosyanın incelenmesinden davalının, davacı ve ... ... ile ... hakkında 10/09/2021 keşide tarihli 120.000,00 TL bedelli, keşidecisinin ... ..., lehdarının ... Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi olduğu çek nedini ile Kambiyo Senetlerine Özgü Haciz Yolu ile Takipte bulunduğu, takipte 117.330,00 TL asıl alacak, 1.140,00 TL ihtiyati haciz vekalet ücreti ve 11.733,00 TL çek tazminatı istemi olduğu görülmüştür.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arasındaki uyuşmazlık yukarıda numarası belirtilen icra müdürlüğü dosyası ile talep edilen çek tazminatından davacının sorumlu olup olmadığı ile davacının huzurdaki davayı açmakta hukuki yararı bulunup bulunmadığı hususlarındadır.

6102 Sayılı TTK' nın 783/3. Maddesi " Muhatap nezdinde karşılığı kısmen veya tamamen bulunmayan bir çek düzenleyen kişi, çekin karşılıksız kalan bedelinin yüzde onunu ödemekle yükümlü olduktan başka, hamilin bu yüzden uğradığı zararı da tazmin eder. " düzenlemesine havidir.

Dava konusu çekin incelenmesinde davacının keşideci değil lehdar ve 1. Ciranta olduğu sabittir. Yasa maddesi açık olup davalının çek tazminatından keşideci olmayan davacıyı sorumlu tutması usul ve yasaya açıkça aykırıdır. Davalı, davacının davayı açmakta hukuki yararı bulunmadığını ve bu itirazın İcra Hukuk Mahkemesi nezdinde dile getirilmesi gerektiğini savunmuştur.

Davacı borçlunun İcra Hukuk Mahkemesi nezdinde şikayet süresini kaçırdıktan sonra genel yetkili mahkemede borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini istemesine engel bir yasal düzenleme bulunmamaktadır. İcra dosyası içeriğinden takibin kesinleştiği ve fiili haciz işlemlerine geçildiği anlaşılmaktadır. Davalının, davacının bu davayı açmakta hukuki yararı bulunmadığı iddiası açıklanan nedenlerle yerinde görülmemiştir.

Buna göre davacının davasının kabulüne, davacının ise kötü niyeti sabit olmadığından davalının kötü niyet tazminatı talebinin reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis etmek gerekmiştir.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır