İstanbul 21. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/790 K.2023/419

Mahkememizde görülmekte olan Alacak ( Sözleşmeden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili 20/03/2023 tarihli dilekçesi ile, müvekkili ile davalı yan arasında 01.12.2020 tarihli vidanjör kira sözleşmesi akdedildiğini, davalının kiralamış olduğu ... plakalı vidanjörün üst yapısına ait her türlü bakım, amortisman ve yedek parça giderleri kendisine ait olduğu ve kiracı tarafından bu işlemlerin yerine getirilmediğini,

müvekkili tarafından karşılanan işbu üst bakım gideri harcaması olan 43,896,00 TL'sinin fatura tarihinden itibaren işleyecek reeskont avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ve aracın kiracıdan teslim alındıktan sonra bakımı süresince 15 gün çalıştırılmaması nedeniyle yoksun kalınan kazanç kaybı için fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla 1,000.00 TL kazanç kaybının reeskont avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ve tüm yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekilinin 24/04/2023 tarihli cevap dilekçesi ile, iş bu davanın yetkili ve görevli mahkemede açılmadığını, davacı tarafça bir ticari işletme kapsamında kira sözleşmesi yapılmadığını, ve davacının esnaf işletmesi kapsamını aşan bir çalışmasının olduğu da yine kendileri tarafından ispatlanmadığını, bu nedenle 6102 sayılı kanun 4. Maddesi kapsamında bir ticari davadan söz edilemeyeceğini ve huzurdaki davada Asliye Ticaret Mahkemeleri görevli olmayacağını davanın görev yönünden reddi gerektiğini, 6100 sayılı Kanun 6. Maddesi gereğince genel yetkili mahkeme davalı kişinin dava açıldığı tarihteki yerleşim yeri olması gerektiğini,

Başakşehir ilçesi Küçükçekmece adliyesi yargı çevresinde bulunduğunu davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, davacı tarafça 28.10.2022 tarihinde faturalandırılan bakım, onarım, yedek parça masrafı müvekkili şirket tarafından ödenmiş olduğunu, müvekkili şirketin dava konusu kiralama sözleşmesinden kaynaklı herhangi bir borcu bulunmadığını, davacı tarafça dava dilekçesinde bakım masrafı talep edilmesine karşın, delil olarak dava dışı firma tarafından düzenlenen pompa değişim ücreti delil olarak gösterildiğini, dava dosyasında söz konusu pompanın çalışmadığına ilişkin bir delil sunulmadığını,

davacı iddiası uyarınca dava konusu araç 30.09.2022 tarihinde davacıya teslim edildiğini, davacı tarafça 13.10.2022 tarihinde dava konusu araçta pompa değişimi yapıldığını, 28.10.2022 tarihinde söz konusu pompa değişim bedelinin içinde yer almadığı bir bakım ve yedek parçadan kaynaklı müvekkiline fatura düzenlendiğini, bu tarihten 3 ay sonra ise pompa değişim ücreti için arabulucuya başvurulduğunu müvekkilinden teslim alındığında çalışmadığına ilişkin hiçbir delil sunulmadığını ve vidanjör pompası değişiminden müvekkili şirket sorumluluğu doğmayacağını beyanla;

dosya görevsiz ve yetkisiz mahkemede açıldığından öncelikle görevsizlik aksi halde yetkisizlik nedeniyle davanın usulden reddine ve mahkemeniz aksi kanaatte ise sübuta ermeyen huzurdaki davanın esastan reddine yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava, sözleşmeden kaynaklı alacak davasıdır.

HMK.nun 1. Maddesine göre, göreve ilişkin kurallar kamu düzeninde olup, aynı yasanın 114/1-c bendi uyarınca dava şartı olan bu husus, HMK.nun 115/1 maddesi gereğince mahkemece davanın her aşamasında kendiliğinden araştırılır.

Bu kapsamda...Odası'na ve ... Odaları Birliği Başkanlığı'na ve Kocaeli Vergi Dairesi'ne müzekkere yazılarak davacının esnaf/tacir araştırmasına ilişkin kayıtlar dosyamız arasına alınmşıtır.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4. maddesinde mutlak ticari davalar belirtildikten sonra her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları nispi ticari davalar olarak sayılmış ve 5. maddesinde de "Aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir" hükmü getirilerek görev hususunun kapsamı düzenlenmiştir. Buna göre bir davada Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli olabilmesi için mezkur kanunun 4. maddesinde sayılan mutlak bir ticari dava olması veya her iki taraf tacir olup uyuşmazlığın da her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili bir husustan doğması gerekmektedir.

Somut olayın incelenmesinden; taraflar arasında 01.12.2020 tarihli vidanjör kira sözleşmesinin bağıtlandığı hususunda ihtilaf bulunmamaktadır.

Davalı her ne kadar mahkememizin görevli olmadığı, kira sözleşmesi nedeni ile Sulh Hukuk Mahkemesi' nin görevli olduğunu beyan etmişse de sözleşmenin incelenmesinden sadece kira ilişkisine yer verilmediği aynı zamanda kiralanan aracın bakım amortisman gibi gereklilikleri, makinenin çalışılacağı iş ve yer ile yakıt durumu ve hak edişe ilişkin düzenlemeler bulunduğu görülmüştür. Buna göre taraflar arasında akdedilen sözleşme karma tip sözleşme olup artık uyuşmazlıkta Sulh Hukuk Mahkemesi değil genel mahkemeler görevlidir.

Davacının tacir olup olmadığına ilişkin yapılan araştırmada ise ... Ticaret Sicil Müdürlüğü' nün 24/03/2023 tarihli cevabına göre davacı adına kayıtlı gerçek kişi işletme kaydı bulunmadığı, İlyasbey Vergi Dairesinden gelen 29/03/2023 tarihli müzekkere cevabında davacının işletme hesabına göre defter tuttuğu anlaşılmıştır.

Bunlara göre davacının tacir olmadığı sabittir. Az yukarıda da belirtildiği gibi bir davanın ticaret mahkemesinde görülebilmesi için ya 6102 Sayılı TTK'da düzenlenen mutlak ticari davalardan olması yahut her iki tarafının tacir ve uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesine ilişkin olduğu nispi ticari dava olması zorunludur.

Somut uyuşmazlık mutlak veya nispi ticari dava kapsamına girmemektedir. Buna göre mahkememiz huzurdaki uyuşmazlığa bakmakla görevli olmayıp görevli mahkeme İstanbul Asliye Hukuk Mahkemesidir.

Tüm bunlara göre davanın usulden reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

Katip · ¸e-imzalıdır Hakim · ¸e-imzalıdır