İstanbul 21. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/445 K.2024/666

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Uluslar Arası Hava Taşımacılğı Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesi ile, müvekkili şirketin Tayvan'dan satın almış olduğu tüm aksesuarlarıyla birlikte 4 eksenli yay sarma makinesi ve Endüksiyon Ocak ürünlerinin taşınması için davalı ile aralarında anlaştıklarını, davalı tarafın, taşıma konusu ürünlerinin taşınmasına ilişkin planlanan uçuş detaylarının ve ürünlerinin 5 Nisanda taraflarınca teslim edileceğinin bildirildiğini, müvekkili şirket çalışanlarından ... ...'ın sürekli olarak telefon ve mail yolu ile davalı taraf ile görüştüğünü, makinelerin zamanında gelmesinin son derece önemli olduğunu,

makineler ile yapılması gereken üretimin aksaması halinde şirkette telafisi güç maddi zararlar meydana geleceğini dile getirdiğini, müvekkili şirketin ürünlerin taşınacağı konusunda kurulan ticari anlaşmaya istinaden davalı tarafa 14.903,05 USD tutarında bedel ödendiğini, taşıma işlemine dair davalı tarafça anlaşılmış olup ilgili işlemlerin yapılan anlaşmaya göre gereği gibi yapılmadığı,

sorumsuzca davranıldığının gözler önüne serildiğini, müvekkili firmanın satın almış olduğu makinelerin şirketin üretimi ve ticareti için büyük önem arz ettiğini ve küçük bir gecikme dahi büyük derecede maddi zararlara sebebiyet verdiğini, öncelikle anlaşmaya konu makinelerin geç tesliminden kaynaklı bilirkişi raporundan sonra oluşacak fazlaya ilişkin haklarının saklı kalması kaydıyla şimdilik 20.000,00 TL maddi tazminat bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsil edilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesi ile, dava konusu taşımanın uluslararası taşıma olduğunu, dava konusu uyuşmazlığa uluslararası sözleşmeler uygulanması gerektiğini, davacının davasını kısmi dava mı belirsiz alacak davası olarak mı açtığını belirtmesi gerektiğini, davanın belirsiz alacak davası olarak açılamayacağını, müvekkili şirketin taşıyıcı olmadığını, taşıma işleri komisyoncusu olduğunu, taşımanın Katar Havayolları tarafından yapılmış olduğunu, davanın onlara açılması gerektiğini, davanın Katar Havayollarına ihbarını talep ettiklerini, taşıyıcının sadece gerçek zarardan sorumlu olduğunu,

davacının uğradığı iddia ettiği zararı ispatlaması gerektiğini, Montreal Konvansiyonu 22. Maddeye göre sınırlı sorumluluk halinin mevcut olduğunu, müvekkilinin Montreal Konvansiyonu 19. Maddeye göre gecikmeden sorumluluğu olmadığını, davacının eksik harcı tamamlamasına aksi takdirde davanın usulden reddini, haksız ve mesnetsiz davanın reddini, mahkeme masrafları ve vekalet ücretinin davacı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Tanığı ... ... Beyanında. "Ben davalı şirket bünyesinde 6 yıldır çalışmaktayım. Şuan için Hava ithalat müdürüyüm. Olayın gerçekleştiği esnada hava yolu supervizor'dum. Bu yıl terfi aldım. O zamanlar genel olarak fiyat teklifleri ile ilgileniyordum. Ancak operasyon işi ile de uğraşıyordum. Dava konusu olay ile ben ilgilendim. Tayvan'dan benimle irtibat sağladılar. Eşyalarımız gelecek dediler. Ben de fiyat teklifi ilettim. Kabul ettiler ve anlaşma sağlandı.

Ben kendilerine anlaşmadan önce iki adet opsiyon teklif ettim birisi Türk Hava Yolları ile direk aktarmasız uçuş idi, diğeri ise Katar Hava Yolları ile aktarmalı uçuştu. Kendilerine planlama dahilinde saatleri bildirdim. Kendileri, Fiyatı biraz daha uygun olduğu için aktarmalı uçuşu tercih ettiler. Gönderilmek istenen yük ölçülerinden dolayı kargo uçağına sığabilecek bir yüktü. O nedenle Katar Hava Yollarının Kargo uçuşu ayarlaması gerekti. Gecikme buradan kaynaklandı.

Bize hava yolları başka bir tarih bildirdi. Biz de bu tarihi davalıya bildirdik. Biz aracı firmayız. Uçuş zamanı hava yollarının takdirinde olan bir husustur. Bizden dolayı bir gecikme yaşanmadı. Hava yolları bir haftalık erteleme yaptıkları için sevkıyat uzadı Davalı vekilinin sorusu üzerine. Biz rezervasyon için başka bir firma ile iletişime geçiyoruz, onlar da hava yolu şirketi ile iletişime geçiyor.

Bizim ithalat yüklemelerinde birebir hava yolları ile iletişimimiz olmuyor. Kargo uçakları o dönem haftada bir kalkıyordu. Davacıya verilen teklifte şartlar kısmında uçuş tarihinin hava yolları inisiyatifinde olduğu ve anlık değişimlere tabii olabileceği yazmaktaydı. Önce Tayvan'dan çıkan eşyalar aktarma merkezine gidiyor. Normalde Doha'ya gitmesi gereken kargolar Bangkong'a gittiler. Daha sonra Bangkong'dan Doha'ya uçtu. Doha'dan da İstanbul'a geldi." şeklinde beyan etmiştir.

Davalı Tanığı ... ... Beyanında; "olay tarihinde hava ithalat operasyon uzmanı olarak davalı şirket bünyesinde çalışıyordum. Operasyonu ben yürütmüştüm. Fiyatlandırma aşamasında ... bey davalıya iki seçenek sunmuştu. Biri hızlı biri yavaştı. Kendileri maliyeti düşük olanı tercih ettiler. Yüklemenin boyutu dikkate alınarak her uçak kargoyu taşımıyordu. Taşıyan uçak haftada 1 kez kalkıyordu. Hava yolu bize uçağın kalkmayacağı bilgisini iletti. Biz de bunu karşı tarafa ilettik.

Önceden yapılan mail yazışmalarında hava yollarının bu konuda inisiyatif alıp uçuş tarihlerini değiştirebileceğini karşı tarafa bildirdik ve hava yolu bana gecikme olduğunda özür yazısı gönderdi. Biz de bunu müşteri ile paylaştık. Bu tarz gecikmeler genelde hava yolu kaynaklı oluyor. Bu gecikmelerden dolayı bizim bir sorumluluğumuz yoktur. Davacı vekilinin sorusu üzerine. Hava yolundan rezervasyon alındı.

İlk rezervasyon tarihi olarak 6 Nisan olarak bildirildi ancak gecikmeden dolayı 17 Nisan'da vardı. İlk bildirdiğimiz de 5 Nisan olarak bildirdi. Sonra hava yolu güncelleme yaparak 6 Nisan dedi. Daha sonra 17 Nisan'a çektiler. Biz bu tarihlerin hepsini karşı tarafa bildirdik." şeklinde beyan etmiştir.

Davacı Tanığı ... ... talimat mahkemesi tarafından alınan Beyanında. "Ben davacı şirkete bağlı şirket olan ... Makine Şirketi'nde dış ticaret müdürü olarak çalışıyorum. Davacı şirket dava dışı Tayvan'da bulunan şirketten 4 eksenli yay sarma makinesi ve endüksiyon ocak ürünlerini sipariş etti. Bu ürünlerin Türkiye'ye hava yolu ile getirilmesi ile ilgili davacı şirket davalı şirket ile anlaştı.

Davacı şirket söz konusu ürünlerin teslim tarihine göre aldığı siparişleri yetiştirmek zorundaydı. Bu sebeple deniz yolu ile taşıma yerine hava yolu ile makinaların getirtilmesi için davalı şirket ile anlaştı ancak söz konusu ürünler davacı şirkete teslim edilmesi gereken tarihten çok sonra davacı şirkete teslim edildi. E-mail yazışmalarında tarihler açıkça bellidir.

Ayrıca davacı şirket hava yolu ulaşımını ürünlerin hızlı teslim edilmesi için tercih etti ve bunun için deniz yolu ile taşımadan daha fazla bir ücreti davalı şirkete ödedi." şeklinde beyan etmiştir.

Davacı Tanığı ... ... talimat mahkemesi tarafından alınan Beyanında; "Ben davacı şirketin gümrük işlemleri ile ilgili vekaletname verdiği ... Ltd. Şti'de gümrük müşaviri yardımcısı olarak çalışıyorum. Davacı şirket Tayvan'dan makina ve bir kısım ürünleri hava yolu taşıması ile Türkiye'ye getirmek üzere şirketimize bilgi verdi. Biz davacı şirketin bize gönderdiği e-mailler gereğince gümrük beyannamesini düzenledik. Davacı şirketin sipariş ettiği ürünler hatırladığım kadarıyla 20 gün gibi bir süre geç teslim edildi. E-maillerden malın Tayvan'dan çıkması ve teslim edilmesi gereken tarih açık bir şekilde anlaşılmaktadır. Davalı şirket söz konusu ürünlerin süresinde teslimini vadettiği şekilde yapamadı. Benim bütün bilgim bundan ibarettir." şeklinde beyan etmiştir.

DELİLLER

-Dava ve cevap dilekçeleri ve ekleri -E-posta yazışmaları -Emtia faturası -Konşimento -Tanık beyanları

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava, davacı şirket ile davalı şirket arasında yapılan ulaşıma yönelik anlaşma neticesinde satıma konu malların yapılan anlaşmaya göre geç teslim edilip edilmediği, geç teslim edildi ise davacının bundan doğan zararı olup olmadığı ile zararı oluşmuş ise davalı şirketin bu zarardan sorumlu olup olmadığı hususlarına ilişkindir.

Davacı vekili tarafından dava dilekçesi ekinde, mail yazışmaları, ödemeye ilişkin fatura ve hava konşimentosu dosyaya sunulmuştur.

Dilekçeler aşaması tamamlanmakla mahkememizin ön inceleme duruşmasında dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiştir. Dava şartlarına ilişkin eksik ve incelenmesi gereken ilk itiraz bulunmadığı anlaşıldıktan sonra tarafların sulh olma imkanı bulunmadığından uyuşmazlık noktaları belirlenip tahkikat aşamasına geçilmiş, deliller toplanıp bilirkişi raporu alınmak suretiyle sonuca gidilmiştir.

Davacının, tanıklarının dinletilmesi için ... Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılmış ve tanık ... ... ile ... ... tanık olarak dinlenmiştir.

Davalının, tanık listesinde belirttiği tanıklara tebligat çıkartılmış ve mahkememizin 27.06.2024 tarihli duruşmasında tanıklar ... ... ve ... ... tanık olarak dinlenmiştir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın halli bakımından dosya Havayolu Taşımacılığı konusunda uzman bilirkişiye tevdii edilmiş olup, 19.08.2024 tarihli bilirkişi raporu ile; "...

Sevkiyat öncesi yapılan hazırlık ve planlama aşamalarında belirtilen sürenin terminli taşıma olarak tayin edilmediği, yapılan sözleşmede termin tarihi belirlenmediği, yazılı tarihin tahmini, ortalama süre olduğu, meydana gelen aksaklıkta ve sürecin tüm adımlarında forwarder olarak hizmet veren davalının yükümlülüklerini yerine getirdiği anlaşılmıştır.

Fiili taşıyıcı olan ihbar olunanın Operasyonel süreçlerinden kaynaklanan offlocad durumunda davalının önleyici aksiyon alması mümkün gözükmediğinden, takip eden süreçlerde gerekli aksiyonları alarak üzerine düşen görevi ifa ettiği anlaşılmıştır.

Tüm belirtilenler ışığında, IATA belgesinin, uluslararası regülasyonların gerekliliklerinin yerine getirildiği, alınan aksiyonların ve uygulanan işlemlerin havacılık kuralları ve teamülleri açısından uygun olduğu sonucuna varılmış olup..." şeklinde görüş bildirmiştir.

Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş, bilirkişi raporuna karşı davacı tarafın itiraz dilekçesi sunduğu, davalı tarafın ise beyan dilekçesi sunduğu anlaşıldı.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacı ile davalının dava konusu 4 eksenli yay sarma makinesi ve Endüksiyon Ocak ürünlerinin taşınması için anlaştıkları hususunda ihtilaf bulunmamaktadır. Taraflar arasındaki uyuşmazlık, malların yapılan anlaşmaya göre geç teslim edilip edilmediği, geç teslim edildi ise davacının bundan doğan zararı olup olmadığı ile zararı oluşmuş ise davalı şirketin bu zarardan sorumlu olup olmadığı hususlarına ilişkindir.

Tarafların dava ve cevap dilekçelerinde tanık deliline başvurdukları görülmekle öncelikle tanık listesi sunmaları istenilerek gösterilen tanıkların organizasyonun şekli ve yöntemi hususunda dinlenilmesi yoluna gidilmiştir. Akabinde, uzman bir bilirkişiden rapor alınarak tahkikat aşaması sonlandırılmıştır.

Tüm dosya kapsamında göre; taraflar arasında, dava konusu emtianın taşıma organizasyonunun davalı tarafından yaptırılması için anlaşma sağlandığı, davacının taşıma organizasyonu hizmeti alan şirket olduğu, davalının ise taşıma organizasyonunu üstlenen forwarder şirket olduğu, dinlenilen ve hükme esas alınan davalı taraf tanık beyanlarına göre; davacıya anlaşma esnasında taşıma için iki opsiyon sunulduğu, davacının daha maliyetli olan aktarmalı uçuş yolu ile taşımayı kendisinin tercih ettiğinin beyan edildiği, bunun aksine bir delilin davacı tarafından sunulmadığı,

alınan bilirkişi raporuna göre de sevkiyat öncesi yapılan hazırlık ve planlama aşamalarında belirtilen sürenin terminli taşıma olarak tayin edilmediği ve yapılan sözleşmede termin tarihi belirlenmediği, yazılı tarihin tahmini süre olduğu, meydana gelen aksaklıkta ve sürecin tüm adımlarında forwarder olarak hizmet veren davalının yükümlülüklerini yerine getirdiği ve dava dışı Katar Havayolları uçuşunda meydana gelen aksaklıkta davalının tedbir alma olanağının bulunmadığı anlaşılmıştır.

Tüm bu nedenlerle mahkememizce, davalının uçuşun gecikmesinden ötürü doğan zarardan sorumlu olmayacağı kanaatine ulaşılarak, davacının davasının reddine dair karar verilmiş; aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.