İstanbul 21. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/266 K.2026/285

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Tarafların Talepleri

Davacı vekilinin 17/09/2024 tarihli dava dilekçesinde özetle: Müvekkili ..., 2023 Model, ... ... marka, ... Plakalı aracıyla ticari taksi işlettiğini, 11.09.2023 tescil tarihli "O km" aracının bakımını düzenli olarak yetkili serviste gerçekleştiren müvekkilinin aracın 60.000 km bakımını yaptırmak üzere 17.04.2024 tarihinde yetkili servis olan davalı ... Tic.

A.Ş. ne müracaat ettiğini, bakım sonrasında kendisine "Motorun basınç pompasında hafif yağ kaçağı olduğu, değişmesi gereken contanın tedarikinden sonra bir iki gün içerisinde kendisini arayacakları, aynı gün içerisinde de aracın teslim edileceğini..." söylediklerini, 24.04.2024 tarihinde yetkili servise davet edilen müvekkiline aracın 25.04.2024 tarihinde teslim edileceğinin bildirildiğini, ertesi gün davalı yetkili servise giden müvekkiline aracı teslim etmek isteyen yetkili servis çalışanlarının aracı çalıştıramadığını,

parça değişimi esnasında tamamen teknik hatalarından kaynaklı olarak motorun sente ayarını kaçırmış oldukları için marşa basıldığı esnada aracın motoru zarar gördüğünü, Servis yetkililerinin kendi hatalarından kaynaklı bu sorun nedeniyle aracın 16.05.2024 tarihinde müvekkiline teslim edildiğini, aracının 22 gün boyunca serviste tutulmuş olması nedeniyle hem kazanç kaybı olan, hem de aracında değer kaybı gerçekleşen müvekkilinin zararının giderilmesi amacıyla davalı şirketle iletişime geçtiğini, kendisine herhangi bir ödeme yapılmadığını belirterek şimdilik, 1.000,00 TL'sı Kazanç Kaybı, 1.000,00 TL'sı da Değer Kaybı olmak üzere,

TOPLAM: 2.000,00 TL'nın alacağın hak kazanılma tarihinden itibaren işleyecek avans faizi,yargılama gideri ve vekalet ücreti ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... vekilinin 24/10/2024 tarihli cevap dilekçesinde özetle: bildirim yükümlülüğünün yerine getirilmediğini, davacı tarafın dava konusu aracın motorunun zarar gördüğüne yönelik ayıplı hizmet iddiası 24.04.2024 tarihli işleme dayandırdığını, mÜVEKKİLi ŞİRKET tarafından kusurlu veya ayıplı bir hizmette bulunulmadığını, davacının kazanç kaybı talebinin reddi gerektiğini, dava konusu araç yönünden müvekkili şirketin tüm yükümlülüklerini yerine getirdiğini, aracı standartlara uygun ve ayıpsız bir şekilde servis işlemlerini yaparak teslim ettiğini,

garanti kapsamında ilave parça siparişi yapılarak değişimi gerekli tüm parçaları değiştirdiğini, yol testlerinin yapılıp, sorunsuz bir şekilde 16.05.2024 tarihinde davacıya teslim edildiğini, geç ifanın da bulunmadığını, davacıya ait aracın motorunun zarar gördüğü iddiasının gerçeğe aykırı olduğunu, değer kaybı talebinin reddinin gerektiğini belirterek davanın reddini, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davacı yana yüklenilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekilinin 21.01.2026 tarihli ıslah dilekçesinde özetle; Kazanç kaybı taleplerini 71.500,00 TL'ye artırdıklarını, değer kaybı taleplerinin aynen talep ettiği beyanla,talep edilen alacakların, dava tarihinden itibaren avans faiz ile birlikte davalıdan tahsilini, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talepetmiştir.

B.Uyuşmazlık, Deliller, Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe

Dava, araç tamirine ilişkin tazminat talebine ilişkindir. Davacı, kendisine ait ticari taksinin tamiri için davalı ile anlaştığını, ancak davalının hatalı tamiratı yüzünden oluşan kazanç kaybı ve değer kaybı tazminatının davalıdan tahsilini istemiştir.

Dilekçeler aşaması tamamlanmakla mahkememizin ön inceleme duruşmasında dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiştir. Dava şartlarına ilişkin eksik ve incelenmesi gereken ilk itiraz bulunmadığı anlaşıldıktan sonra tarafların sulh olma imkanı bulunmadığından uyuşmazlık noktaları belirlenip tahkikat aşamasına geçilmiş, deliller toplanıp bilirkişi raporu alınmak suretiyle sonuca gidilmiştir.

Mahkememizce seçilen makine mühendisi bilirkişi ... hazırladığı 4.6.2025 tarihli raporda. Değer kaybıyla ilgili olarak. Aracın 60.000 km bakımının yapılması sırasında ve beraberinde Basınç pompasının yağ kaçağı probleminin de giderilmesi aşamasında tanzim edilmiş iş emrindeki zarar gören silindir kapağı parçaları incelendiğinde motorun sente atlatmış olduğu emareleri tespit edilmiş olup silindir kapağının hasarlandığı sonucu ve kanaatine varılmıştır.

Davalı cevabında ; aracın serviste uzun süre kalma sebebi olarak “ ...kompresörünün de motor yağını çektiği ve hava emiş sistemine yağ verdiği görülmüş ve ilaveten değişmesi gereken parçalar olduğu tespit edilmiştir.

Bu doğrultuda garanti kapsamında ilave parça siparişi yapılarak değişimi gerekli tüm parçalar değiştirilmiş “ ifadesi incelendiğinde turbo kompresörünün hava emiş sistemine yağ veriyor olmasının teknik olarak Silindir kapağına ciddi oranda zarar verme ihtimali olmadığı kanaatine varılmış olup , aracın 61.870 km’deyken servise yürür ve çalışır vaziyette geldiği tespit edilmekte ve Silindir kapağının hasarının araç servisteyken meydana geldiği kanaatine varılmıştır.

Ancak piyasa teamülleri gereği araç değer kaybına aracın kaza sonrası değişen, onarılan ve boyanan sac parçaları , tamponlar, airbağ değişimi gibi parçaların sebep olduğu, mekanik arızaların ve onarımlarının değer kaybına sebep olmadığı tespitiyle aracın sente atlatması sonucu onarılmış olan silindir kapağının araçta değer kaybına sebep olmayacağı sonucu ve kanaatine varılmıştır.

Ancak servisin hatası sonucu aracın serviste kalması sonucu mahrumiyet bedelinin oluşacağı kanaatine varılmıştır. Mahrumiyet bedeliyle ilgili olarak ;T.C.GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI, İstanbul Defterdarlığı ... Vergi Dairesi Müdürlüğü’nün müzekkereye verdiği cevapta ;“İlgide kayıtlı yazınızda bahsetmiş olduğunuz Dairemiz ... vergi, ...

T.C. kimlik numaralı Basit Usul mükellefi ...'ın 2023 yılında ... plakalı aracın işletmesinden elde edilen gelirine ilişkin beyannamesine, kayıtlarımız tetkikinde rastlanılmamıştır.” İfadesiyle Davacıya ait gelir beyanın dosyaya girmediği ve günlük gelirinin belirlenemediği anlaşılmakta ve bu sebeple mahrumiyet bedeliyle ilgili gelir beyanı üzerinden hesap yapılamamış ve hüküm kurulamamıştır.

Ancak , nihai karar Sayın Mahkemeye ait olmak üzere; aracın davacıya teslim edilemediği 25.4.2024 tarihi itibariyle geriye dönük yapılan piyasa araştırması sonucu davaya söz konusu araca muadil araçların günlük kiralama bedelinin ortalama 3.250 TL olduğu tespit edilmektedir. Davacı aracının serviste 22 gün kaldığını iddia etmekle birlikte , Nihai karar Sayın Mahkemeye ait olmak üzere.

Aracın sente atlatması sonucu zarar görmüş olan Silindir kapağının onarım detaylarını gösteren iş emri incelendiğinde ve değişecek parçalar dikkate alındığında yapılan piyasa araştırması sonucu ve Bilirkişi olarak servisçilik tecrübemize bağlı olarak silindir kapağının azami onarım süresinin ehil bir atölyede azami 5 gün süreceği sonucu ve kanaatine varılmıştır. Araçtan mahrum kalınacak 5 gün boyunca oluşacak mahrumiyet bedelinin.

5 Gün X 3.250 TL = 16.250 TL ( kdv dahil ) olacağı sonucu ve kanaatine varılmıştır. Şeklinde mütalaada bulunulmuştur.

İtirazlar üzerine bilirkişi hazırladığı ek raporda. “Davalı ... Otomotivin Silindir Kapağının hasarlanmasına Davacı sebep olmuştur iddiasıyla ilgili olarak. Aracın 17.4.2024 tarihinde yapılan bakımdan sonra Davacı tarafından teslim alındığı ve 24.4.2024 tarihinde yağ kaçağı şikayeti ile ... Otomotive aracını geri getirdiği tespit edilmektedir. Bir haftalık süre içerisinde 2.507 km aracın yol kat ettiği anlaşılmaktadır ( 59.363 km - 61.870 km ).

İş emrinin incelenmesi sonucu kök raporumuzda motorun sente atlatması sebebiyle hasarlanmış olduğunu gerekçeleriyle izah etmiştik. Bir motorun sente atlatması anlık oluşan ve triger kayışının kopmasıyla olan yada sök tak sonrası yanlış yapılan sente ayarıyla meydana çıkan bir arızadır. Diğer bir ifadeyle Davacının 59.363 km deyken aracını servisten alıp 2507 km yol kat etmesi sebebiyle sente atlatması teknik olarak mümkün değildir.

Zira sente atlatan bir motor ve silindir kapağı ani şekilde zarar görür ve çalışmaz hale gelir. Ancak burada görüldüğü üzere araç yağ kaçağı şikayeti ile servise yürür vaziyette geliyor ve araç serviste iken teknisyenlerin motoru çalıştırmaları sırasında hasarın meydana geldiği anlaşılmaktadır.

Sonuç olarak ifade ettiğimiz teknik gerekçelere bağlı olarak sente atlatma probleminin araç servisteyken olduğu yönündeki görüşümüzde bir değişiklik olmamıştır.Davacının Mekanik onarımların da değer kaybına sebep vereceği yönündeki iddialarıyla ilgili olarak. 60.000 km yol kat etmiş bir araçta bakımlar dahil olmak üzere bir çok arıza çıkabilir ve mekanik aksamlarda bir çok tamir yapılmış olabilir.

Zira araçlar yol kat ettikçe bir çok malzeme ve aksam aşınır ve ömrü olan parçalar arıza vermeye başlarlar. Doğal olarak da bu parçalar onarılır yada yenisi ile değiştirilerek problem çözülmüş olur. İddia edildiğinin aksine olarak 60.000 km sonra bir aracın silindir kapağının yenilenmesi motora değer kaybettirmeyip tam tersine motorun değerini artıran bir unsur olup alım satım aşamasında piyasa teamülleri gereği değer düşürmeyen bir unsurdur.

Örnek olarak bir aracın motoru zaman içerisinde aşınır ve bazen komple motorun yenisi ile değiştirilmesi yoluna gidilir ve örnek olarak 200.000 km'ye gelmiş bir aracın motoru yenilendiği için alıcısı için bu durum avantaja dönüşmüştür ve bu sebeple yeni motor pazarlık konusu olmayıp tam tersine satıcı için bir miktar daha fiyatı artırabilme imkanı vermektedir.

Davacı, Yargıtay 17. HD’nin işaret ettiği, aracın onarılmış halinin piyasa değeri ile hasarsız durumdaki değerine göre aradaki farkın değer kaybı olarak belirlenmesi" örneğini vermiş.

Aracın hasardan önceki piyasa değeri ile onarıldıktan sonraki piyasa değerine bakılarak değer kaybı hesabı Nispi değer kaybı olarak adlandırılmakta olup doğru değer kaybı hesabıdır ancak burada onarımdan kastedilen aracın kaporta boya onarımı gören parça adedine bağlı olarak oluşan değer kaybıdır. Zira bir araçta her bakımda ve mekanik arızada onlarca parça değişimi olmaktadır ve bu onarımlar ifade ettiğimiz gerekçeler ile değer kaybına sebep olmazlar.

İkinci el araç alım satım internet sitelerine girilirse ( sahibinden.com / arabam.com gibi ) satış ilanında aracın hasarlı ve onarım görmüş saç parça ve tampon gibi aksamlarının işaretlenerek kaç parçada onarım/boyama işlemi gördüğü belirtilerek fiyatlar tespit edilmektedir. 5 günlük Mahrumiyet Süresiyle ilgili olarak. Otomobil servisçiliğinde mekanik ve kaporta onarımlarında onarım süreleri çok değişkenlik göstermektedir.

Bunun sebepleri ise; işi yapan teknisyenlerin tecrübe seviyesi ve arızayı teşhis ederken ve onarırken harcadıkları süreler, onarım için gereken yedek parçaların tedarik süreleri , bulunamayan parçalar için uzayan onarım süreleri, sigorta kapsamındaki kaporta boya onarımlarında eksperin beklenmesi, sigorta şirketlerinin onay vermede gecikmeleri gibi bir çok unsur onarımın süresini etkilemektedir.

Piyasa şartlarında ise her türlü onarımın tecrübeye bağlı olarak bilinen ortalama makul onarım süreleri vardır ve yukarıda ifade ettiğimiz olağan dışı olan onarım sürelerini uzatan faktörler göz ardı edilerek "Makul Onarım Süresi" yaklaşımı ile süreler tayin edilmektedir.

Davaya söz konusu arızada da aracın 22 gün çalışmadığı öne sürülmekle birlikte bir Silindir Kapağı revizyonunun piyasa şartlarında azami 5 günde onarılması aşağıdaki süreler dikkate alındığında makul olan süredir ve 22 günlük süre makul değildir.

Silindir Kapağının sökülüp dağıtılması - 1 gün, Silindir kapağının revüzyonu yapan atölyeye gönderimesi ve kapağın revize edilmesi ( parçaların temini / taşlama - tornalama- sübapların alıştırma işlemleri , vs ) - 3 gün - Silindir kapağının motora takılması ve test edilmesi - 1 gün, bu gerekçelerle mahrumiyet bedeli tespitiyle ilgili kanaatimizde değişiklik olmamıştır.” Şeklinde mütalaada bulunmuştur.

Tarafların iddia ve savunmaları, sundukları deliller, mahkememizce celp edilen bilgi ve belgeler, alınan bilirkişi raporları ile birlikte tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde; davacının ... Plakalı aracı ticari taksi olarak işlettiği, davacının dava konusu aracın 60.000 km bakımını yaptırmak üzere 17.04.2024 tarihinde yetkili servis olan davalı ... Otomotiv San. Tic.

A.Ş. ne müracaat ettiği, 24.04.2024 tarihinde yetkili servise davet edilen davacıya aracın 25.04.2024 tarihinde teslim edileceğinin bildirildiği, ertesi gün davalı yetkili servise giden davacıya aracı teslim etmek isteyen yetkili servis çalışanlarının aracı çalıştıramadığı, bu nedenle de davacının aracını teslim alamadığı, aracın 16.05.2024 tarihinde davacıya teslim edildiği, davacının dava konusu aracın 22 gün boyunca serviste tutulmuş olması nedeniyle hem kazanç kaybı olan, hem de aracında değer kaybı gerçekleşen bahsle işbu davayı ikame ettiği, davalının davanın reddini savunduğu anlaşılmıştır.

Mahkememizce bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiş; makine mühendisi tarafından yapılan inceleme ile davacının kullanımındaki aracın silindir kapağında arıza meydana geldiği, bu arızanın dava konusu araç davalı servisteyken meydana geldiği , zira servise gelen araçta değişen parçalar incelendiğinde silindir kapağı arızasına işaret ettiğini tespit edildiği, aracın servise böyle bir sorunla gelmediği bu nedenle de hasarın davalı servisteyken oluştuğu konusunda mahkememizde tam kanaat oluşmuştur.

Davalının davacının zararından sorumlu olduğu tespit edilmiş; silindir kapağı arızasının araçta değer kaybı meydana getirmeyeceği anlaşılmıştır.

Davcının kazanç kaybı talepleri bakımından bilirkişi makul süre gözeterek rapor hazırlamışsa da işbu davanın haksız fiil sorumluluğundan kaynaklı tazminat olduğu bu nedenle de fiili durumda meydana gelen zarardan davalının sorumlu olacağı, davalı servisten celp edilen kayıtlara göre 24/04/2024 tarihinde servise teslim edilen aracın 23/05/2024 tarhinde müşteriye teslim edildiği görülse de davacının aracını 16/05/2024 tarihinde teslim aldığını beyan ettiği, aracın 22 gün serviste kaldığı,

davalının kusurlu eylemi sebebiyle davacının dava konusu ticari taksiyi 22 gün işletememesi sebebiyle kazanç kybının oluştuğu anlaşılarak bilirkişi tarafından hesaplanan günlük 3.250TL kazanç kaybının 22 gün ile çarpılması ile sonuca gidilmiş davacının bedel artırım talebi doğrultusunda davanın kısmen kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır