İstanbul 21. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/481 K.2025/215

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekilinin 21/08/2024 tarihli dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı arasında 13.10.2023 tarihinde 52.171,20 Euro (KDV )bedelli satış sözleşmesinin akdedilerek, davalı tarafından satış bedelinin.

10.435,00 Euro'nun sözleşme anında 31.10.2023 tarihli çek, 10.434,20 EURO karşılığı 342.519,00 TL'nin 05.01.2024 tarihli çek, 10.434,00 Euro karşılığı 351.693,00 TL'nin 05.02.2024 tarihli çek, 10.434,00 Euro karşılığı 360.869,00 TL'nin 05.03.2024 tarihli çek, 10.434,00 Euro karşılığı 370.042,00 TL'nin 05.04.2024 tarihli çek ile ödeneceğinin belirtildiği, satış sözleşmesinin Euro para birimi üzerinden akdedildiğinden ve ödeme tarihindeki döviz kuru bilinemeyeceğinden dolayı tahmini bir kur üzerinden TL değeri hesaplandığı ve Sözleşmenin 3.10.maddesinde bu durum belirtilerek açıkça;"...Satış bedeli, 3.5 maddede gösterilen döviz cinsindendir.

3.6 maddede gösterilen TL tutarlar, hiçbir şekilde satış bedelinin Türk Lirasına dönüştürüldüğü anlamına gelmez. Çek/senet bedelleri; her bir çekin/senedin ödeme günündeki "... Bankası Döviz Satış Kuru' esas alınarak, her bir çek/senet için ilgili döviz cinsine çevrilir ve 3.5 maddede gösterilen döviz cinsinden satış bedelinden mahsup edilir.

3.6 maddesi uyarınca yapılacak son ödemeden sonra; her bir çekin ödeme yönünden doğan farklar Satıcı tarafından hesaplanacak, tüm demeler ve farklara ilişkin yapılacak hesaplama sonucunda bir farkın oluşması halinde ayrıca bir ihbar ya da ihtara ve fatura kesmeye gerek olmaksızın, 3 (üç) gün içinde bu fark satıcıya/Alıcıya nakden ve defaten ödenecektir Satış bedeli döviz cinsinden bundan, Türk Lirası ödeme yapılması halinde aradaki farkın kur farkı olduğu Alıcı tarafından öne sürülemez...” hükümlerinin olduğu,

30.10.2023 tarihinde 10.198,84 Euro (306.475,00 TL), 30.01.2024 tarihinde 13.606,26 Euro (449.687,00 TL) 28.02.2024 tarihinde 13.630,40 Euro (462.752,00 TL) 29.03.2024 tarihinde 13.556,95 Euro (475.849,00 TL) ödeme yaptığı ve toplamda ödediği miktarın 50.992,45 Euro olarak kayıtlara işlendiğini, satış sözleşmesi gereğince taraflarca kararlaştırılan 52.171,20 Euro'dan yapılan ödeme mahsup edildiğinde 1.178,75 Euro'luk satış bedeli bakiyesinin kaldığı ve bu bedelin tüm ihtarlara rağmen ödenmediğinden davalı aleyhine ....

İcra ün ... E. Sayılı dosyası ile aleyhine icra takibi başlatıldığını, davalının süresinde borca itiraz ederek takibin durduğunu ifade ederek, fazlaya dair talep ve dava haklarının saklı kalmak kaydıyla; itirazın iptali ile takibin devamına, haksız itiraz nedeniyle davalının %20 den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama gider ve vekalet ücretinin davalıya ait olarak davanın kabulünü talep etmiştir.

Davalı vekilinin 09/09/2024 tarihli cevap dilekçesinde özetle; Taraflar arasında yapılan ticari alışveriş neticesinde, müvekkili şirketçe davacı alacaklı tarafa borç ödemesi için çeklerin verildiğini ve çek bedellerinin tahsil edilmesiyle, tüm borcun ödenerek müvekkilinin davalı tarafa herhangi bir borcu kalmadığını, çekle ödenen borç sebebiyle sonradan kur farkı istenmesinin yasa ve Yargıtay'ın yerleşik içtihatlarına aykırı olduğu beyanıyla, davanın reddine, haksız ve kötü niyetli takip nedeniyle davacı alacaklı aleyhine %20 den aşağı olmamak üzere tazminata hükmedilmesine, yargılama masrafları ile avukatlık vekalet ücretinin davacı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

- .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasının Uyap kayıtları, - Mali Müşavir ... tarafından hazırlanan 11/03/2025 tarihli bilirkişi kök raporu

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Yapılan yargılama, toplanılan deliller ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Dava, Taraflar arasında yabancı para cinsi ile yapılan satış sözleşmesi kapsamında davacının davalıdan kur farkına dayalı bakiye alacağının bulunup bulunmadığı, .... İcra Müdürlüğünün ... e sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın haklı olup olmadığına ilişkin itirazın iptali davasıdır.

.... İcra Dairesinin ... Sayılı dosyası celp edilmiş ve incelenmesinde; davacı tarafından davalı aleyhine icra takibi başlatıldığı, yasal süresinde borçlunun borca ve ferilerine itiraz ettiği, itiraz sonucu icra takibinin durduğu, mahkememiz nezdinde görülen davanın İİK.m67 uyarınca 1 yıllık hak düşürücü süre içinde açıldığı anlaşılmıştır.

Mahkememizce re'sen görevlendirilen bilirkişi Mali Müşavir ... marifetiyle hazırlanan 11/03/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "...a-yargıtay kararları dikkat edilerek yapılan incelemede. Taraflar arasında her satış faturası için “ Satış Sözleşmesi “ başlıklı sözleşme hüküm altına alınmış ve davacı tarafından davalıya ticari ilişki boyunca düzenlenen faturalarda fatura bedelleri hem TL olarak 1.528.980,04 TL, hem de Euro olarak 46.654,30Euro karşılığı yazılmıştır.

Faturalar davacının ticari defterlerinde Euro TL olarak, davalının ticari defterlerinde ise TL karşılıkları işlenmiştir. Davalı Şirket İtirazı Ve Cevap Dilekçesinde emsal olarak sunduğu Yargıtay Kararları doğrultusunda yapılan incelemede.

Çekin ödeme aracı olduğu ve Yargıtay kararlarında verildiği gün ödeme olarak kabul edildiğinden, çeklerle yapılan ödemeler için de tahsil tarihi gözetilerek kur farkının talep edilemeyeceği, Davalının fatura bedelinin tamamının Türk Lirası olarak ödediği, davacıya TL borcunun kalmadığı,B-) Taraflar Arasındaki Sözleşme Doğrultusunda Yapılan İncelemede. Taraflar arasındaki SATIŞ sözleşmesinin 3.5. maddesinde Çek/senet bedellerinin her bir çekin/senedin ödeme günündeki "...

Bankası döviz satış kuru" esas alınarak, her bir çek/senet için ilgili döviz cinsine çevrilir ve 3.5 maddede gösterilen döviz cinsinden satış bedelinden mahsup edilir.

Hükmü gereğince Davalı tarafından TL bazında verilmiş çeklerin her birinin ödeme tarihindeki TL/Euro karşılığı belirlenerek ve Davacıya keşide edilen çeklerin keside/iktisap tarihlerindeki Kur Üzerinden Euro Para Birimine Cevrilerek, fatura üzerinde yazılı 46.654,30 Euro asıl alacaktan düşülerek yapılan hesaplamada.

Davacının, davalıdan 1.178,75 Euro asıl alacak, 16,70 Euro işlemiş faiz olmak üzere toplam 1.195,45 Euro ( 43.164,23 TL) alacağının hesap edildiği, davacının asıl alacağına takip tarihinden itibaren 3095 sayılı kanunun 4/A maddesi gereğince Devlet Bankalarının Euro para birimi ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranının uygulanması gerekecektir..." Şeklinde görüş bildirmiştir.

Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş; davacının beyan, davalının ise itiraz dilekçesi sunmuş olduğu görülmüştür.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde.

Davacı, tarafların 13/10/2023 tarihinde yaptıkları sözleşme uyarınca satış bedelinin Euro üzerinden belirlendiğini, çekle yapılan ödemelerde çekin verildiği tarihdeki kurun değil, çekin tahsil edildiği tarihteki kurun esas alınacağı hususunda sözleşmede madde olduğunu, davalı tarafından verilen çeklerin tahsil edildiği itibariyle 1.178,75 Euro kur farkı oluştuğunu ileri sürerek itirazın iptali talebinde bulunmakta, davalı ise davacının taraflar arasında kur farkı alacağı doğduğu hususundaki iddiasının doğru olmadığını, davacının alacaklarının çekle ödenerek ticari ilişkinin sonlandırıldığını savunarak davanın reddini talep etmektedir.

Uyuşmazlık, yabancı para cinsi üzerinden yapılan sözleşme kapsamında kur farkı faturalarından kaynaklanan alacağın bulunup bulunmadığı hususuna ilişkindir.

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 2020/2682 Esas, 2020/5731 Karar sayılı Kararında belirtildiği üzere taraflar arasındaki sözleşmede kararlaştırılan bedel yabancı para cinsinden olduğu halde davacı, alacağının tahsili için davalı tarafından verilen TL cinsinden düzenlenen çekleri teslim almışsa, çekin bir ödeme aracı olması nedeniyle alacaklı çek üzerindeki bedel dışında herhangi bir kur farkı talep edemez.

Ticari ilişkide kur farkı alacağının istenebilmesi için sözleşmede açık hüküm veya taraflar arasında buna ilişkin bir teamül bulunması gerekmektedir. Normal koşullarda çek bir ödeme aracı olup.

Euro cinsinden de düzenlenebilecekken TL cinsinden düzenlenmesi halinde bundan dolayı doğacak kur farkı istenemeyecektir; ancak taraflar arasındaki sözleşmenin 3.5.maddesinde TL bazında verilen çeklerin ödeme tarihindeki kur üzerinden dövize çevrilerek, ödenen bedellerin döviz cinsinden toplam satış bedelinden düşülerek hesap edileceği kararlaştırıldığından, aksine bir hesabın taraflar arasında kurulan sözleşmeye aykırı olacağı, satış bedelinin eksik tahsil edilmesi sonucunu doğuracağı göz önünde bulundurularak,

dosya kapsamındaki sözleşme ve hükme esas alınan bilirkişi raporu doğrultusunda davacının kur farkı alacağına hak kazandığı hususunda kanaate varılarak davasının kabulüne dair karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır