İstanbul 21. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/287 K.2026/340

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekilinin 21/04/2025 tarihli dava dilekçesinde özetle: müvekkil ... İnşaat Taahhüt ve Ticaret Ltd. Şti. tarafından davalı ... ... San. Tic, Ltd. Şti.'ye, ... ... ... Şubesi'nin 30.08.2024 keşide tarihli, 350.000,00TL bedelli, ... seri numaralı çekinin verildiğini, söz konusu çekin davalıya teslim edilmesine rağmen bu çek karşılığında herhangi bir mal veya hizmet alınmadığını, çekin hukuka aykırı ve yasal olmayan işlemler sonucunda verildiğini, davalı ... ... Ltd.

Şti.nin bu çeki diğer davalı ... A.Ş.'ye ciro ettiğini, çekin müvekkile iade edilmediğini, bilakis bankaya ibraz edilerek karşılıksızdır işlemi yapıldığını ve bu işlem üzerine müvekkil aleyhine şikâyet yoluna gidildiğini, bu kapsamda ... İcra Ceza Mahkemesi'nin 2024/...

Esas sayılı dosyasının derdest olduğunu, müvekkil ile davalılar arasında hiçbir mal veya hizmet ilişkisi bulunmadığını, dolayısıyla aralarında alacak-borç ilişkisi tesis edilmediğini, tarafların ticari defterleri incelendiğinde de müvekkil ile davalı şirket arasında herhangi bir ticari işlem, fatura düzenlenmesi ya da cari ilişki bulunmadığının açıkça görüleceğini, bu durumda faktoring işleminin de mümkün olmadığını ve davalı ...

A.Ş.'nin kötü niyetli olduğunu, ayrıca dava konusu çek de dâhil olmak üzere müvekkil şirketin şikâyeti üzerine başlatılan ... ... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2024/... Esas sayılı soruşturmanın da derdest olduğunu, tüm bu nedenlerle 30.08.2024 keşide tarihli, 350.000,00TL bedelli, ... seri numaralı çek nedeniyle müvekkilin borçlu olmadığının tespitine karar verilerek, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalılara yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... şirketine dava dilekçesi ekli usulüne uygun davetiye gönderilmiş, mezkur davalı yasal süresi içerisinde mahkememize cevap dilekçesi sunmamış ve duruşmalara katılmamıştır.

DELİLLER

-.... İcra Ceza Mahkemesinin 2024/... Esas sayılı dosyası Uyap kayıtları, -...'in sunduğu 26/12/2025 tarihli bilirkişi raporu,

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Yapılan yargılama, toplanılan deliller ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Dava, davaya konu ... ... Şubesine ait 30/08/2024 keşide tarihli, ... seri numaralı, 350.000,00TL bedelli çek nedeniyle davacının borçlu olup olmadığının tespitine ilişkindir.

Davacı vekilinin 28/03/2026 tarihli beyan dilekçesi ile diğer davalı ... yönünden feragat ettiğini bildirdiği görüldü.

Mahkememizin 31/03/2026 tarihli ara kararı gereğince davalı ... yönünden tefrik kararı verilmiş olup, davalı ... yönünden Mahkememizin 2026/... Esasına kaydı yapılmış ve feragat nedeniyle davanın reddine karar verilmiş, davalı ... yönünden işbu dosya üzerinden yargılamaya devam olunmaktadır.

Davaya konu çekin keşidecisinin davacı ... İnşaat Taahhüt ve Ticaret Ltd. Şti. olduğu, çekin lehtarının davalı ... ... San. Tic. Ltd. Şti. olarak düzenlendiği, çek bedelinin 350.000,00TL olduğu, keşide tarihinin 30/08/2024 olarak yer aldığı, çekin ... ... ... Şubesine ait olduğu ve çek seri/numarasının ... olduğu görülmüştür. Daha sonra çekin lehtar ... ... San. Tic. Ltd. Şti. tarafından ... A.Ş. lehine ciro edildiği, bu suretle ciranta/hamil zincirinde davalı ... Ltd. Şti.’nin ciranta, önceki davalı ... A.Ş.’nin ise çekin ciro yoluyla devredildiği hamil konumunda bulunduğu görülmüştür.

Yargıtay 11. HD'nin 2023/3278 Esas - 2024/5521 Karar sayılı ilamında: "..davacının davaya konu çeklerin keşidecisi olduğu, çeklerin lehtarının ise dava dışı .... olduğu, çeklerin lehtar tarafından faktoring sözleşmesi kapsamında davalıya temlik edildiği, davacının lehtar ile aralarında ticari ilişki bulunmadığı ve çeklerin hileli işlemlerle lehtara verildiği yönündeki bedelsizlik iddiası bulunduğu,

6361 sayılı Kanun'un 9 uncu maddesinin üçüncü fıkrası dikkate alındığında çek keşidecisi olan davacı ile lehtar arasındaki defilerin davalı faktoring şirketine karşı da ileri sürülebileceği, davalı tarafça dava konusu çeklerin kendisine tesliminde gerekli istihbarat çalışmasının yapıldığının ispatlanamadığı, davalının çekin keşidecisi ile lehtar arasında gerçek bir ticari ilişki bulunduğu yönünde gerekli araştırmayı yapmadığının anlaşılması karşısında davacının asıl ve birleşen davaya konu çekler nedeniyle davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmesi yerinde olduğu..." belirtilmiştir.

Mahkememizce re'sen görevlendirilen Mali Müşavir ... ... ve Bankacı ... ... tarafından hazırlanan 26/12/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "...Huzurdaki uyuşmazlığın, 30/08/2024 keşide tarihli, 350.000,00 TL bedelli, ... seri numaralı çek nedeniyle borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkin olduğu; çekin lehtarının ... ... San. Tic. Ltd.Şti. Olduğu ve çekin ...

A.Ş. lehine ciro edildiği, 2024 yılı BA-BS karşılaştırmalarında, davacı AVM Mühendislik ile ... arasında 1 adet belge üzerinden KDV hariç 291.667,20 TL tutarlı karşılıklı bildirimlerin uyumlu göründüğü, Dosyaya sunulan e-faturada; ... tarafından AVM Mühendislik adına 23/05/2024 tarihli, ... numaralı e-fatura düzenlendiği, fatura içeriğinde “C 60 Alüminyum Profil (tamamlanmış ürün)” açıklamasıyla 364,584 m x 800 TL — 291.667,20 TL mal bedeli oluştuğu, buna 9620 KDV (58.333,44 TL) eklenerek toplam 350.000,64 TL tutara ulaşıldığı, Mahkeme ara kararı kapsamında davacıdan temin edilen e-defter kayıtlarında.

02/05/2024 tarihinde dava konusu çekin ...'ye verildiği, davalı tarafından düzenlenen 23/05/2024 tarihli350.000,64 TL tutarlı e-faturanın kayıtlara alındığı, davacı tarafından bu faturaya istinaden 07/06/2024 tarihinde ... numaralı iade faturası düzenlendiği, Ticari fatura senaryosunda faturaya ret/iade işleminin 8 gün içinde yapılması gerektiği; davacı tarafından iade faturasının 07/06/2024 tarihinde düzenlenmiş olması nedeniyle 8 günlük sürenin aşıldığı, Dosyada;

davalı tarafından düzenlenen fatura içeriğindeki malın davacı tarafa fiilen teslim edildiğini gösteren sevk irsaliyesi/teslim tutanağı /teslim belgesi vb. bir belgenin sunulmadığı, Faktoring sürecinde; fatura alacağına dayalı temlik kapsamında çekin ödeme aracı olarak bildirildiği, temliğin 30/05/2024 tarihinde yapıldığı ve bu tarih itibarıyla davacı tarafından henüz iade faturası düzenlenmemiş olduğu, 6361 sayılı Kanun m.9/2 çerçevesinde;

fatura tutarı (350.000,64 TL) ile çek tutarının (350.000,00 TL) uyumlu olduğu ve dosyaya yansıyan veriler itibarıyla faktoring işleminin kanun hükmüne aykırı yürütüldüğünü gösterir somut bir tespite bu aşamada ulaşılamadığı,..." yönünde kanaat bildirilmiştir.

Dosyada yer alan belgelerin incelenmesinde; davalı tarafından düzenlenen faturalara konu ürünlerin davacı tarafa fiilen teslim edildiğini gösterir herhangi bir teslim belgesi, sevk irsaliyesi, teslim tutanağı veya benzeri bir belgenin dosyaya sunulmadığı, fatura içeriğinde yer alan mal açıklamalarının teslimi tevsik eden ayrı bir belgeyle desteklenmediği tespit edilmiştir. Bunun yanında, davacı yasal defter ve kayıtlarının incelenmesinde ise; 02/05/2024 tarihinde ... seri numaralı ve 350.000,00TL bedelli çekin ...’ye verildiği, 23/05/2024 tarihli faturanın muhasebe kayıtlarına alındığı, akabinde 07/06/2024 tarihinde aynı tutarda iade faturası düzenlenerek ters kayıt oluşturulduğu, bu kayıtlar sonucunda davacı defterlerinde çek bedeli tutarında alacak bakiyesi oluştuğu anlaşılmaktadır.

Tüm dosya kapsamı incelendiğinde; her ne kadar dava dışı Faktoring şirketi davaya konu çeki faktoring Sözleşmesi uyarınca alındığını, aradaki alışverişin fatura ile tevsik edildiğini, çeklerin üzerinde davacının imzasının olduğunu, faktoring mevzuatına uygun olarak çeki aldığını ve iyiniyetli hamil olduğunu savunmuş ise de.

Mevzuat hükümleri ve Yüksek Mahkeme Kararı da dikkate alındığında, dava konusu çeklerin kendisine tesliminde gerekli istihbarat çalışmasının yapıldığını iddia ve ispatlayamadığı gibi kanunda sayılan yükümlülüklerin yerine getirilmediği; diğer bir anlatımla çekin keşidecisi ile lehtar arasında gerçek bir ticari ilişki bulunduğu yönünde gerekli araştırmayı yapmadığı gibi kendisine temlik yapan lehtarın gerçekte bir alacağının bulunduğu konusunda yeterli kanıt sunmadığı,

buna bağlı olarak faktoring mevzuatına uygun bir alacağın temlikinin sözkonusu olmadığı kanaatine varıldığından davanın kabulü ile davacının borçlu olmadığının tespitine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

20/04/2026 Katip ... · E-imzalıdır Hakim ... · E-imzalıdır