İstanbul 21. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/680 K.2026/348

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili ile davalı arasında makina satış sözleşmesi yapıldığını, bu anlaşma gereği olarak davalı şirketin söz konusu 2 adet makinayı müvekkiline 31/07/2025 tarihinde teslim edecek, karşılığında ise 84.000 USD karşılığı 3.260.000 TL alacağını sözleşmede yazılı sıralı çeklerle yapılacağı açıkça yazıldığını, söz konusu sözleşmede davalı şirketin belirttiği tarihte teslim etmediğini ancak davacının 7 adet çeki davalıya teslim ettiğini, davalı yanın makinelerin birisi için 19/05/2025 tarihinde 42.000 USD karşılığı 1.956.003,84 TL' lik fatura kestiğini,

söz konusu makineleri teslim alamayan müvekkilinin ise 18/09/2025 tarihinde iade faturasını kestiğini, yine aynı sözleşmenin 6. Maddesinde düzenlenen sözleşmeden dönme hükümlerinde de teslimatta gecikme yaşanması durumunda alıcının iade hakkının olduğunun da açıkça belirtildiğini, davalıya, mal karşılığı olarak davacıya ait ... BANKASI ...

ŞUBESİ’ne ait 21.06.2024 keşide tarihli, ... hesabına ait H1-..., çek nolu 375.000 TL H1-...,çek nolu 425.000 TL H1-...,çek nolu 450.000 TL H1-...,çek nolu 450.000 TL H1-...,çek nolu 450.000 TL H1-...,çek nolu 550.000 TL,H1-... çek nolu 550.000 TL keşidecisi davacı olan toplamda 3.250.000 TL tutarındaki çekler verildiğini, 30/08/2025 tarih vadeli çeki karşı tarafın teslim sözüne güvenerek ödediklerini, makinaların teslim edilmemesi nedeniyle müvekkilinin mağdur olduğunu, diğer bir çekin vadesinin 30/09/2025 olduğunu, müvekkilinin çok zor durumda kalacak ve telafisi zor veya imkansız zararlar doğuracağını beyanla,

menfi tespit davasının kabulüne, tedbiren çeklerin icra takibine konu edilmesinin önlenmesi için ihtiyati tedbir kararı verilmesini ve çeklere ödeme yasağı konulmasını talep ve dava etmiştir.

Davalı Vekili Cevap Dilekçesinde Özetle.

Davalı şirket ile davacı arasında imza edilen Makina Satış Sözleşmesi gereğince "ikinci el fagor- fortech CNC kayar otomat" tipli makinenin teslimi hususunda anlaştığını, satışa konu makina davacı yana ikinci el çalışır durumda fiilen teslim edildiğini, makinenin teslim edilmediğine dari iddiaların mahkemeyi yanıltmak maksadı ile başka bir sipariş ve başka makinanın iadesi faturasından söz eden yazışmalar sunduklarını, bu yazışmaların davaya delil gösterilse de 26/06/2023 tarihli taraflarca imzalanan sözleşmeyle uzaktan yakından ilgisinin olmadığını, sözleşme de makinanın ikinci el olduğunu tarafların kabul ettiğini,

davacının borçlunun vadesi geçtikten sonra ödemeden kaçınmak maksadıyla huzurdaki davayı ikame ettiğini, sözleşmeye istinaden verilen çeklerin ihtiyati tedbir verilmesini talep ettiğini mahkemenin bu davanın 15/12/2025 tarihli ara kararı ile davacının ihtiyati tedbir talebini kabul ettiğini, HMK md. 389 tahtında ihtiyati tedbir kararı verilebilmesi için aranan şartlar dahi somut olayda sağlanmadığını, mahkemenin ihtiyati tedbir kararına karşı etme zorunluluğunun doğduğunu,

davacı yanın müvekkiline olan borcundan kurtulmak maksadıyla söz konusu makinanın teslimatının gecikmelerini veya sorunların gösterse bile müvekkilinin meşru alacağının tehlikeye atan ödeme yasağı ihtiyati tedbir kararı verilmesinin hukuka aykırı olduğunu, bu nedenlerle ödeme yasağı olarak verilen ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

Cevaba cevap ve ikinci cevap dilekçeleri sunulmuş, aynı kapsamda oldukları görülmüştür. Davalı vekili sonradan dosyadan çekilme dilekçesi vermiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava konusu uyuşmazlığın; makinaların teslim edilmediği iddiası ile verilen çekler nedeni ile menfi tespit ve davacı tarafından verilen çeklerin iptaline ilişkin olduğu anlaşılmıştır. Davaya konu çeklerin ... BANKASI ... Şubesi'ne ait tanzim tarihlerinin sırasıyla 30/09/2025, 30/10/2025, 30/11/2025, 30/12/2025, 30/01/2026 ve 28/02/2026 tarihli toplamda 6 adet çeke ilişkin oldukları, keşidecinin ... olduğu, lehtarın ise ... İşletme olduğu çek bedellerinin toplamda 2.875.000,00 TL olduğu görülmüştür.

Uyuşmazlığın çözümü amacıyla dosyanın bilirkişiye gönderildiği, mahkememizce görevlendirilen Mali Müşavir bilirkişi tarafından hazırlanan 14/03/2026 tarihli bilirkişi raporunda özetle. "Davacı ...'ın incelenen delil niteliğine haiz ticari defter ve belgelerinde. Davalı ... Ltd. Şti.

320.49 Hesap Kodu ile Satıcılar hesabında hareket gördüğü, taraflar arasında akdedilen makine satım sözleşmesine istinaden 7 adet toplam 3.250.000,00 TL bedelli çeklerin davalı şirkete verildiği davalı şirketçe 17.05.2025 tarihli 1.956.003,84 TL tutarlı satış faturası düzenlendiği, sözleşmeye konu makinelerin teslim edilmediği gerekçesiyle davacı tarafça 18.09.2025 tarihli 1.956.003,84 TL tutarlı iade faturası düzenlendiği, dava bariyle davacının davalı şirketten toplam 3.250.000,00 TL alacaklı görüldüğü, Menfi Tespit'e konu çeklerin makine teslimi karşılığında davalı şirkete verildiği,

davalı şirketin makineleri teslim ettiğine dair herhangi bir belgenin mevcut bulunmadığı" şeklinde görüş ve kanaatini bildirdiği görülmüştür.

Düzenlenen bilirkişi raporunun taraflara tebliğ edildiği, davacı vekili tarafından beyan dilekçesi sunulduğu görülmüştür.

Belirtilen hususlar ile dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arasında makine satış sözleşmesinin yapıldığı, yapılan sözleşmede iki adet makine teslimi hususunda taraflar arasında anlaşma sağlandığı, 2. el ... Metal Levha Kesim Makinesinin teslim süresinin 15/06/2025 olarak, ...

Boru Kesim Makinesinin ise teslim tarihinin 31/07/2025 tarihi olarak kararlaştırıldığı, taraflar arasında iki makinenin toplam bedelinin 84.000,00 USD karşılığı 3.260.000,00 TL + KDV olarak kararlaştırıldığı, ödemelerin sözleşmede belirtilen vadelerde ve tutarlarda çek ile yapılacağının belirlendiği,

davalı şirket tarafından 15/05/2025 tarihinde 1.956.003,84 TL tutarında fatura düzenlendiği ancak davacı tarafından sözleşme konusu makinelerin teslim edilmediği gerekçesi ile 18/09/2025 tarihinde iade faturası düzenlendiği görülmekte ise de, davalı tarafa 26/09/2025 tarihli tensip zaptında "davalı tarafından makinelerin teslimine dair belgeleri sunması için bir haftalık süre verildiği," verilen süreye rağmen taraflar arasındaki makine satım sözleşmesine konu iki adet makinenin teslimine yönelik

davalı tarafından teslim olgusuna ilişkin herhangi bilgi veya belge sunulmadığı, davacının muavin defter kayıtları incelendiğinde davalı şirket adına düzenlenen çeklerin 05/05/2025 tarihinde borç olarak kaydedildiği, 19/05/2025 tarihinde davalı tarafından düzenlenen faturanın alacak kaydının yapıldığı, 18/09/2025 tarihinde düzenlenen iade faturasının borç olarak kaydedildiği, davalının BA formları incelendiğinde davacı tarafa alış satışın gerçekleştiğinin görüldüğü, iki tarafın da BA formlarının uyumlu ve birbirini doğrular nitelikte olduğu, tarafların sunduğu makine satım sözleşmesi,

faturalar, mailler, vergi beyannameleri, bilirkişi raporunda, davacı ile davalı arasında gerçekleşen sözleşmede belirlenen edimlerin davalı tarafından yerine getirilmediği, davacı tarafından sözleşme konusu edimlerin karşılığı olarak düzenlenen çeklerin davacı ile davalı arasındaki ilişkide geçerli olmak üzere iptaline karar verilmesi gerektiği vicdani kanaat hasıl olmuş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Kısa kararda her ne kadar " ... BANKASI ...

ŞUBESİ’ne ait 21.06.2024 keşide tarihli, ... hesabına ait" şeklinde yazılmış ise de, çeklerin keşide tarihleri farklı olup, bu maddi hatanın, dava dilekçesinden çek bilgilerinin kopyalanmasından kaynaklandığı anlaşılmış ve hükmün infazında tereddüt yaşanmaması adına ilgili kısım gerekçeli kararda "H1-... çek nolu 30/09/2025 keşide tarihli, 425.000 TL bedelli, H1-... çek nolu 30/10/2025 keşide tarihli, 450.000 TL bedelli, H1-... çek nolu 30/11/2025,keşide tarihli, 450.000 TL bedelli, H1-... çek nolu 30/12/2025 keşide tarihli, 450.000 TL bedelli, H1-... çek nolu 30/01/2026 keşide tarihli, 550.000 TL bedelli,

H1-... çek nolu 28/02/2026 keşide tarihli, 550.000 TL bedelli, toplam 2.875.000,00 TL bedelli çekler nedeni ile davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine, ve bu çeklerin davalı ve davacı arasındaki ilişkide geçerli olmak üzere iptaline" şeklinde tashih edilmiştir.

Başkan ... · e-imzalıdır · Üye ... · e-imzalıdır · Üye ... · e-imzalıdır · Katip ... · e-imzalıdır