İstanbul 21. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/734 K.2025/672

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Zayi Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekilinin 13/10/2025 tarihli dava dilekçesinde özetle: Müvekkilinin ticari ilişkide olduğu ... Anonim Şirketi'nden alacağına mahsuben ... Bankası, ... (... ) Şubesi ’nin, keşidecisi ... Anonim Şirketi olan, 15.10.2025 tarihli, ... çek numaralı, 600.000 TL bedelli ve keşide yeri ... olan Çeki aldığını, çekin kaybolduğunu, kaybolan çek hakkında müvekkilinin kesmiş olduğu faturayı sunduklarını belirterek ileride telafisi imkansız zararlara uğramasının önüne geçilmesi maksadıyla tedbir taleplerinin kabulünü, ödeme yasağı konulmasını talep ve dava etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Yapılan yargılama, toplanılan deliller ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; dava, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 818/1-s maddesi atfı ile TTK 757/1 maddesi gereği zayii olduğu iddiası ile çekin iptali talebine ilişkindir.

Türk Ticaret Kanununun 645–849. maddeleri arasındaki üçüncü kitapta kıymetli evrak düzenlenmiştir.

TTK nun 651–653. maddelerinde kıymetli evrakın genel olarak zayi nedeniyle iptali, TTK nun 657. maddesinde nama yazılı senetlerin zayi nedeniyle iptali, TTK nun 661–669. maddelerinde hamile yazılı senetlerin zayi nedeniyle iptali ele alınmıştır.

TTK nun 757–765. maddelerinde kambiyo senetlerinden poliçenin zayi nedeniyle iptali düzenlenmiştir. TTK nun 778/1-ı maddesinin yaptığı atıf gereğince kambiyo senetlerinden bononun zayi nedeniyle iptali poliçenin zayi nedeniyle iptali hükümlerine göre olacağı hususu ile TTK nun 818/1-s maddesinin yaptığı atıf gereğince (TTK nun 764/2. maddesi ile 765. maddesi hükümleri hariç olmak üzere) kambiyo senetlerinden çekin zayi nedeniyle iptali poliçenin zayi nedeniyle iptali hükümlerine göre olacağı hususları düzenlenmiştir.

Yargıtay 5. HD'nin 2021/10196 Esas - 2021/13170 Karar sayılı ilamında: "...Kanunun 757/1. maddesinde iradesi dışında poliçe elinden çıkan kişinin, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebileceği, 759/1. maddesinde ise poliçeyi eline geçiren kişi bilinmiyorsa, poliçenin iptaline karar verilmesi istenebileceği hususu düzenlenmiştir. Somut olayda davacı vekilinin, iptali istenen çekin davacının elinde iken zayi olduğunu beyan etmesine ve talepte bulunanın yerleşim yerinin de .../ ... olmasına göre, uyuşmazlığın ... 1.Asliye Hukuk (ticaret mahkemesi sıfatıyla) Mahkemesince görülüp, sonuçlandırılması gerekmektedir..." şeklinde belirtilmiştir.

Davada yetkili mahkeme, davacının yerleşim yerinin bulunduğu yerdeki Asliye Ticaret Mahkemesi olup ilgili düzenleme kesin yetki kuralı niteliğindedir. Somut olayda; davacı şirket merkezinin ... olduğu e-faturalar ile ortada olup mahkememiz yetki alanı içerisinde olmadığı, HMK 114-115 maddeleri gereğince yetki yönünden dava şartının mevcut olmadığı kanaatine varılmış ve mahkememizin yetkisizliğine yetkili mahkemenin ... Asliye Ticaret Mahkemesi olduğuna dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır