İstanbul 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2016/195 K.2019/251

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonucunda:

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkilinin promosyon malzemeleri satın almak üzere davalı ... ile 01/10/2015 tarihli sözleşmeyi imzaladığını, bu sözleşme gereğince de avans olarak bir kısım çekler verdiğini, ancak davalının iş bu promosyon malzemelerini tedarik edemediğini ve sözleşmenin taraflarca karşılıklı olarak 20/12/2015 tarihinde feshedildiğini, davalının elinde avans olarak kalan çeklerin müvekkiline iadesi hususunda tarafların mutabık kaldığını ancak davalının bu çekleri iade etmediğini, bir kısım banka ve faktoring şirketlerine ciro ettiğini, iş bu çeklerden ... şubesine ait, keşidecisi ...

Ltd.Şti olan çekin davalı ... tarafından diğer davalı ...'e ciro edildiğini, davaya konu çekin, davalı ... tarafından factoring sözleşmesi çerçevesinde nakde dönüştürülmek üzere ön ödemeli işlemler çerçevesinde diğer davalıya ciro edildiğini, müvekkilinin bedelsiz kalan bu çek ile ilgili davalı ...'e borcu bulunmadığı gibi, bu davalı tarafından müvekkiline satılan bir mal veya yerine getirilmiş bir hizmetin de bulunmadığnıı, dolayısıyla bu çek bedeli için düzenlenen bir fatura ve irsaliyenin söz konusu olmadığını,

davalı şirket bir faktoring şirketi olduğundan kambiyo senedine dayalı olsa bile bir mal veya hizmet satışından doğmuş fatura ile tevsik edilemeyen alacakları devralamayacağını, davalı faktoring şirketinin fatura ve sevk irsaliyesi ile belgelendirilmemiş bir alacağı satın almış olması sebebiyle meşru hamil sayılamayacağını beyanla öncelikle çek ile ilgili olarak ödeme yasağı ve takibe konu edilmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesi ile müvekkilinin çek nedeniyle davalılara borçlu olmadığının tespitine, çekin istirdadına ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı ... A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle. İŞ bu davada Mahkememizin yetkisiz, yetkili Mahkemenin ... Asliye Ticaret Mahkemleri olduğunu, müvekkili ... A.Ş.'nin ... Bankası ... Şubesi, ... çek seri nolu, 02/03/2016 keşide tarihli, 58.000,00 TL bedelli, keşidecisi dava dışı 3.kişi ... Ltd.Şti olan, lehdarı davacı ... Ltd.Şti ve cirantası dava dışı 3. kişi ... olan çeki dava dışı 3. kişi ... isimli şahıstan 04/12/2015 tarihinde ...

Ciro yolu ile teslim aldığını, işbu çekin meşru hamil olan müvekkili tarafından muhataba ibrazında çek bedelinin ödendiğini, müvekkilinin dava dilekçesinde iddia edildiğinin aksine Faktoring firması olmadığını, davacının, iş bu davaya konu çekin kendileri tarafından çekte cirosu bulunmayan ...'e her zaman düzenlenmesi mümkün olan bir sözleşme ile avans olarak teslim edildiğini iddia etmekte olduğunu, davacı tarafın dava dilekçesinde diğer davalı olarak gösterdiği ... isimli şahsın çek üzerinde cirosu veya aval şerhinin bulunmadığını,

doğal olarak müvekkiline dava konusu çeki beyaz ciro ile ciro ve teslim eden kişinin de diğer davalı olmadığını, işbu nedenle davanın hukuki yarar yokluğundan reddinin gerektiğini, davacı tarafından dosyaya sunulan 2 adet sözleşmenin her zaman ve her halde düzenlenmesi mümkün olan, işbu nedenle itibar edilmesi mümkün bulunmayan nitelikte olduğunu, çekin müvekkiline dava dışı ... tarafından 04/12/2015 tarihinde ciro edildiğini beyanla davanın reddine, davacı aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesi ile yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... usulüne uygun tebligata rağmen davaya cevap vermemiş ve duruşmaya katılmamıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, çek nedeniyle menfi tespit ve çekin istirdadı taleplerine ilişkindir.

Mahkememizce dava konusu çekin ibraz edilip edilmediği hususu ...'den sorulmuş, gelen cevapta çekin 02/03/2016 tarihinde takastan ibraz edilerek ödendiği bildirilmiştir.

Tarafların ticari defterleri ile dosya kapsamı üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılarak çekin, tarafların ticari defter ve kayıtlarında ne şekilde ve hangi ticari ilişki nedeniyle kayıtlı olduğu hususunda rapor alınmasına karar verilmiş, davacı ve davalı ... usulüne uygun tebligata rağmen ticari defterlerini ibraz etmemişlerdir. Davalı ...

Şirketinin ticari defterleri üzerinde talimat Mahkemesince görevlendirilen bilirkişi tarafından yapılan inceleme neticesinde sunulan raporda özetle; davalının incelemeye sunulan ticari defterlerinin usulüne uygun olarak tutulmuş olduğu, dava konusu çekin davalıya, dava dışı ... isimli kişi tarafından 04/12/2015 tarihinde ciro edildiği, bu ciro karşılığında ...'nin davacıdan 7.000,00 TL nakit, 49.973,40 TL banka havalesi yolu ile tahsilat yaptığı, aradaki fark olan 1.026,60 TL için de fatura düzenlendiği, davalı şirketin kayıtlarında diğer davalı ile doğrudan bir ticari ilişki kaydının olmadığı tespit edilmiştir.

Rapor taraflara tebliğ edilmiş, Mahkememizce denetime açık ve hüküm kurmaya elverişli görülmüştür.

Tüm dosya kapsamının değerlendirilmesi neticesinde; dava konusu ... Şubesine ait, ... çek seri nolu, 02/03/2016 keşide tarihli, 58.000,00 TL bedelli, keşidecisi dava dışı 3. kişi ... Ltd .Şti., lehdarı davacı ... Ltd. Şti. olan çekte ilk cironun davacıya ait olduğu, bundan sonra sırasıyla ... ve davalı ...

Şirketinin cirosunun geldiği, davalı ...'in çekte cirosunun olmadığı, davacının iddiasının çekin davalı ...'e avans olarak verildiği ve mal teslimi yapılmadığı için iade edilmesi gerekirken edilmediği yönünde olduğu, buna dayanak olarak sunulan tarihsiz sözleşmede dava konusu çekin davalıya avans olarak verildiğinin ve yine tarihsiz fesih protokolü başlıklı belgede çekin davalı tarafından 20/01/2016 tarihine kadar davacıya teslim edileceğinin belirtildiği, davalı ...'in davaya cevap vermediği,

her ne kadar davacı tarafça sunulan sözleşme ve fesih protokolünde yer alan imzanın aidiyeti hususunda çıkarılan isticvap davetiyesine rağmen davalı ... duruşmaya katılmadığı için imzaların tarafına ait olduğu kabul edilebilirse de, çekte cirosu olmayıp davacı tarafça da ticari defterler incelemeye sunulmadığından, çekin davalı tarafından davacıya iade edilmediği ve ...'ye davacı tarafından ciro edilmediği hususu ispat edilememiş olmakla davacının, davalı ...'e çek nedeniyle borçlu olmadığının tespiti talebinin reddine karar verilmiştir.

Davalı ... Şirketinin alınan bilirkişi raporu ile de tespit edildiği üzere çeki dava dışı ciranta ...'den aldığı, ciro silsilesinde herhangi bir kopukluk olmadığı, Türk Ticaret Kanunu'nun 792/1 maddesinde yer alan ''Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790. maddeye göre ispat etsin,

çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür.'' düzenlemesi uyarınca davalı Rota Finans Şirketinin çeki kötü niyetle veya ağır kusurlu olarak iktisap ettiğinin ispat edilemediği anlaşılmakla bu davalı yönünden de davanın reddine, davacı lehine ihtiyati tedbir kararı ile açılacak icra takibinin durdurulması yönünde tedbir kararı verilmediğinden davalının şartları oluşmayan tazminat talebinin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip ... · E-imza Hakim ... · E-imza