İstanbul 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/154 K.2021/137

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Çek İstirdadı ) davasının yapılan açık yargılamaları sonunda :

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA;Davacı vekili ... Asliye Ticaret Mahkemesi'ne sunduğu dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin hamili olduğu ...'den ...'a 15/05/2018 tarihinde kargolanan ...bank ... Şubesi'nden alınan keşide yere ... olan 09/07/2018 tarihli 20.184,00-TL bedelli, keşidecisi ... A.Ş.

Seri no:... olan çek alıcıya ulaşamadan kargo görevlisi dağıtıma çıkıp araçtan ayrıldığı esnada araçtan çalındığını, kargı önizleme formunda "araçtan çalınan" şeklinde kayıt düşüldüğünü, ayrıca müvekkili şirket çekin akıbeti hakkında bilgi almak maksadı ile kargoya dilekçe ile talepte bulunduğunu, kargı şirketi hırsızlık sonucu kaybolduğunun tespit edildiğini, dair bilgi verildiğini, çekin küt niyetli kişilerin eline geçmesi halinde oluşacak mağduriyetleri önlemek açısından 31/05/2018 tarihinde çek iptali davası açıldığını, ...

2. Asliye Ticaret Mahkemesi ... esas sayılı dosyasında davalı firma meşru hamil olduğu iddiası ile müdahale talebinde bulunmuş olduğundan taraflarınca iş bu dava ile çekin istirdadını isteme zarureti hasıl olduğunu, izah edilen yargılama sırasında ortaya çıkacak ve mahkemece resen dikkate alınacak nedenlerle davaya konu ...bank ... Şubesi'nden alınan keşide yeri ... olan 09/07/2018 tarihli 20.184,00-TL bedelli, Keşidecisi ... Ticaret A.Ş.

Seri no:... olan çekin istirdadına yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP;Davalı vekili ... Asliye Ticaret Mahkemesi'ne sunduğu cevap dilekçesinde özetle; davalı şirketin faaliyet merkezinin ... ili olması sebebiyle yetki itirazında bulunduklarını, davalı ... Şirketinin çalıntı olduğu iddia edilen çeki temlik alırken mevzuat ve yargı kararları ile kendisine yüklenilen tüm yükümlülükleri yerine getirdiğini, dolayısı ile davalı şirketin iyi niyetli ve meşru hamil olduğunu, davaya konu çekin ciro silsilesinin tam olduğunu, ciro silsilesinde bir kopukluk bulunmadığını, çekin temlik alındığı tarihte çekle ilgili bir dava dahi olmadığını, çalındığı iddia edilen kargo içerisinde davaya konu çekin bulunduğunun ispat edilmesi gerektiğini, çekin çalıntı olmadığını bildirerek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

DELİLLER

07/06/2020 tarihli bilirkişi raporu, bilirkişi ek raporu, keşidecisi ...Ticaret A.Ş , lehdarı davacı olan, ... nolu 09.07.2018 tarihli 20.184,00-TL bedelli çek , tarafların yazılı ve sözlü beyanları ile tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, 6102 sayılı TTK’nın 792. maddesi uyarınca açılan çek istirdadı istemine ilişkindir.

6102 sayılı TTK'nın 792. maddesinde "Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790'ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür.'' denilmiştir. Belirtilen kanun hükmü uyarınca davacının, kendisinin yetkili hamili olduğunu ve yeni hamilin çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğunu veya iktisapta ağır kusurlu bulunduğunu ispatlaması gerekmektedir.

Buna göre, zayi olan çekin istirdadı istemine ilişkin işbu davada ispat yükü davacıda olup, davacının, kendisinin yetkili hamil olduğunu, senedin rızası hilafına elinden çıktığını ve senedi elinde bulunduran davalının kötüniyetli ve iktisabında ağır kusurlu olduğunu ispat etmesi gerekir.

... 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas, ... Karar sayılı kararı ile dava hakkında yetkisizlik kararı verilerek dosya mahkememize gönderilmiştir.

Dosya kapsamında mevcut dava konusu çek incelendiğinde, keşidecisi ... A.Ş , lehdarı davacı olan,... nolu 09.07.2018 tarihli 20.184,00-TL bedelli, arkasında sırasıyla davacı, dava dışı ... Müh. Proje Otomotiv, ... - ...ve ... A.Ş ciroları olan, süresinde ibraz edilmiş ancak ödeme yasağı nedeniyle işlem yapılamamış bir çek olduğu, son hamil davalı ...Ş olduğu görülmüştür.

Mahkememizce tarafların ticari defter ve kayıtları üzerinde mali müşavir bilirkişi ile inceleme yapılarak rapor tanzimi istenmiş; bilirkişi tarafından düzenlenen 07/06/2020 tarihli raporda özetle; davaya konu çekin yasal mevzuata uygun şekilde, faturaya dayalı olarak alındığı, bu kapsamda temlik alınan alacak miktarının 33.184,00 TL olduğu, dava dışı ... hesabına 31.671,09 TL ödeme yapılması için talimat verildiği ancak sunulan belgeler içerisinde ödeme dekontu yer almadığından ödeme yapılıp yapılmadığı, yapılmış ise hangi tarihte yapıldığı hususunun tespit edilemediği yönünde görüş bildirilmiştir.

Taraf vekillerinin beyan ve itirazları ile itiraz dilekçelerinin ekinde sunulan belgeler incelenerek düzenlenen bilirkişi ek raporun sonuç kısmında özetle; incelenen davacı şirkete ait 2018 yılı ticari defterlerinin açılış ve kapanış tasdik /beratlarının yasal süresinde yapıldığı, bu anlamda davacı ticari defterlerinin usulüne uygun tutulduğu; davalı şirket ticari defterleri üzerinde yapılan incelemelerde, davalı şirketin dava dışı ... ile aralarında faktoring hizmetine dayalı ticari ilişki bulunduğu, dava konusu çekin yasal mevzuata uygun şekilde fatura dayalı olarak alındığı ve bu kapsamda dava dışı ...'a ödeme yapıldığı yönünde görüş bildirilmiştir.

Davacı vekiline kaybolduğu belirtilen çeke ilişkin varsa soruşturma dosyasının bildirilmesi için süre verilmiş, davacı vekili 17/03/2021 tarihli celsede, bildikleri kadarıyla çeke ilişkin soruşturma dosyasının bulunmadığını beyan etmiştir.

Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamı itibariyle; her ne kadar davacı tarafça davaya konu, keşidecisi ...

A.Ş , lehdarı davacı olan, ... nolu 09.07.2018 tarihli 20.184,00-TL bedelli çekin istirdatı talebiyle iş bu dava açılmışsa da, ; davacı tarafça çekin ,kargo ile alıcısına gönderirken kaybolduğunu iddia edildiği fakat çekin incelenmesinde davalı ...'in düzgün bir ciro silsilesi ile iktisap ettiği, çeki ciro ile aldığı ... ile aralarında faktoring sözleşmesinden kaynaklı ticari ilişki bulunduğu, dava konusu çekin yasal mevzuata uygun şekilde fatura dayalı olarak alındığı ve bu kapsamda dava dışı ...'a ödeme yapıldığı;

davalının çeki yasal olarak iktisap ettiği ve bu sebeple dava konusu çekin önceki cirantaların elinden rızası dışında çıkıp çıkmadığının araştırmasının beklenemeyeceği; muntazam ciro silsilesine uygun olarak iktisap edilen çekte hamile karşı açılan böyle bir davada davacı tarafından kanıtlanması gereken hususun, hamilin çekin bu niteliğini bilerek aldığı, yani kötü niyetli olduğu veya ağır kusurlu bulunduğunun da ispat edilemediği anlaşılmakla, ispat edilemeyen davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip ... · E-imza Hakim ... · E-imza