İstanbul 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/864 K.2025/339

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Komisyonculuk Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili tarafından Mahkememize sunulan dava dilekçesinde özetle; "

"Müvekkil şirket ile davalı şirket arasında imzalanan 23.07.2020 tarihli "Danışmanlık ve Komisyon Sözleşmesi" ile , 3'lü ... Cerrahi Maske Makinası ve FFTP2 Makinesi alım ve satımında müvekkil şirketin aracılık etmesi konusunda anlaşma sağlanmıştırSözleşmenin IV-1 maddesi uyarınca davacı şirkete 60.000 Euro hizmet bedeli ödeme günündeki kur üzerinden ödenecektir.

Taraflar arasındaki sözleşmenin VII maddesi uyarınca, taraflar arasındaki uyuşmazlıkların çözümünde İstanbul Mahkeme ve icra daireleri yetkili kılınmıştır. Davalı şirketin, sözleşme ile kararlaştırılan ücret bakiyesini ödememiş olması nedeniyle İ...Arabuluculu Bürosunun 2021/... Büro no. Ve 2021/... Arabuluculuk no.

İle ticari uyuşmazlıklarda arabuluculuk başvurusu yapılarak 11.05.2021 tarihinde anlaşmazlık ile sonuçlanmıştırTaraflar arasındaki 23.07.2020 tarihli Danışmanlık ve Komisyon Sözleşmesi uyarınca ödenmeyen bakiye komisyon bedelinin fazlaya ilişkin talep haklarımız saklı kalmak kaydı ile şimdilik 5.000 Euro ( Beşbin Euro ) 'nun, fiili ödeme tarihindeki T.C.

Merkez Bankası efektif satış kuru üzerinden, 11.05.2021 tarihinden itibaren işleyecek 3095 sayılı kanunun 4/a maddesi uyarınca, devlet bankalarınca bir yıllık euro mevduat hesaplarına işletilen en yüksek mevduat faizi oranında faizi ile birlikte davalıdan tahsiline,

yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalıya tahmiline.." talep ve dava etmiştir.

CEVAP; Davalı vekili tarafından Mahkememize sunulan cevap dilekçesinde özetle;

"Müvekkil şirket ile davacı şirket arasında imzalanan 23.07.2020 tarihli "Danışmanlık ve Komisyon Sözleşmesi" ile , 3'lü ... Cerrahi Maske Makinası ve FFTP2 Makinesi alım ve satımında müvekkil şirketin aracılık etmesi konusunda anlaşma sağlanmıştır. Davacı şirketin yetkilisi ile makineleri satan firma olan ... Makine , ... firmasının danışıklı işlemler yaparak müvekkilimizi dolandırması ve ayıplı malları satmaları nedeniyle müvekkil davacı şirketin yetkilisine ihtarname göndererek bu bu işlemden doğan zararlarını tazmin edeceğini söylemiştir.

Davacı şirket ile makine tedarikçisi olan ... müvekkilimizi dolandırarak Çin menşeili makineleri Türk malıymış satarak dolandırmışlardır. Müvekkil satılan malların ayıplı olması nedeniyle ... 5.Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Es sayılı davası ile sözleşmenin feshi ve ayıplı malların iadesi davasını açmıştır.

Haksız ve hukuka aykırı açılan davanın reddi ile yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini.." savunmuştur.

(II) YARGILAMA SÜRECİNDE TOPLANAN DELİLLER

(1) Y a z ı l ı D e l i l l e r ; Tarafların iddia ve savunmaları, sundukları deliller, dosya kapsamı belgeler ve davacı tarafa ait ticari defter ve kayıtlar incelenmek sureti ile takip tarihi itibari ile davacının davalıdan alacaklı olup olmadığı konusunda ... Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılarak bilirkişi incelemesi yapılarak rapor alınmasına karar verilmiştir.

Talimat mahkemesinden alınan 06/10/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle: 'Davacı ... Tekstil İnş.muh.ltd.şti. 29.12.2021 tarihli dava dilekçesi ile , Davalı şirket ile aralarında 23.07.2020 tarihli Danışmanlık ve Komisyon sözleşmesi bulunduğunu, sözleşmeden kaynaklanan , 5.000.00 (beşbin) Euro bakiye komisyon ücreti alacağı olduğu, dava açılmıştır.

Davacının davalı şirket İntec İnter.tekn.ltd.şti. düzenlediği faturalarda , dava konusu imza edilen sözleşmede açıklanan danışmanlık hizmeti şeklinde olmadığı , ... Flim, 435*125 Işıklı Tabela ,ateş Ölçer şeklinde ticari mal satışı olduğu görülmüştür, komisyon yada danışmanlık hizmeti faturası tespit edilmemiştir. Davacı şirket ...

Tekstil İnş.muh.ltd.şti, ticari defter kayıtlarında, davalı ile aralarındaki, raporum detaylarında açıklandığı gibi muavin hesap ,yevmiye kayıtları ve faturalar incelendiğinde, ödemeler ve düzenlenen faturalardan sonra bakiye kalan 91062,45 TL fazlaca davalının davacıdan sipariş avansı alacağı olduğu tespit edilmiştir..' rapor edilmiştir.

Davacı tarafın ticari defterlerinin incelenmesi için ... Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine yazılan talimata cevap verildiği, raporun 06/10/2022 tarihinde mahkememizce tebligat çıkarıldığı, itiraz ve beyan sürelerinin henüz dolmadığı anlaşılmıştır. Tarafların iddia ve savunmaları, sundukları deliller, dosya kapsamı belgeler ve davalı tarafa ait ticari defter ve kayıtlar incelenmek sureti ile takip tarihi itibari ile davacının davalıdan alacaklı olup olmadığı konusunda bilirkişi incelemesi yapılmasına, talimat yoluyla alınan bilirkişi raporunun da işbu raporda göz önünde bulundurulmasına karar verilmiştir.

Bilirkişiden alınan 18/11/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle: 'Yukarıdaki uyuşmazlık konusu Nihai takdir Sayın Mahkemeye Ait Olmakla davacı tarafça davalı yana gönderildiği iddia edilen 2 adet faturanın davalı tarafın ticari defterlerinde olmadığı ve yine faturanın e-arşiv portalı https://ebelge.gib gov.tr/earsivsorgula.htmlüzerinden teslimi sorgulandığı ve faturanın davalı yana teslim edilmediği görülmüş olduğu , bir diğer uyuşmazlık konusu olan davalı tarafından ödeme dekontların delil olarak Sayın Mahkemenizce kabul edilmesi halinde davalı yanın davacı 185.592,45 TL alacaklı olacağı,

yukarıdaki detaylıca açıklanan uyuşmazlık konusu Nihai takdir Sayın Mahkemeye ait olmakla davacı tarafça davalı yana gönderildiği iddia edilen 2 adet faturanın davalı tarafın ticari defterlerinde olmadığı ve yine faturanın e-arşiv portalı https://ebelge.gib.gov.tr/earsivsorgula.html üzerinden teslimi sorgulandığı ve faturanın davalı yana teslim edilmediği görülmüş olup davacı tarafından bu hususun ispata muhtaç olduğu,

bir diğer uyuşmazlık konusu olan davalı tarafça yapılan ödemelerin davalı tarafından ödeme dekontlarının sunulduğu davacı tarafın ticari defterlerinde dekontların yer almadığı ancak davalıca sunulan dekontların delil olarak Sayın Mahkemenizce kabul edilmesi halinde davalı yanın davacı 91.062.45TL alacaklı olacağı, Sonuç ve kanaatine varılmaktadır. Elbetteki Nihai Takdir ve karar Sayın Mahkemenize aittir..' rapor edilmiştir.

Dosyanın celse arasında bilirkişiye tevdi edildiği, bilirkişi tarafından raporun ibraz edildiği ve raporun tebliğ edildiği anlaşıldı. Davacı vekilince rapora beyan ve itiraz dilekçesi sunmuş olduğu görülerek okunup dosyasına konulmuştur. Davacı vekilinin talebinin kabulü ile her iki bilirkişiden davacının itirazları tek tek irdelenmek suretiyle ek rapor alınmasına karar verilmiştir. ... 5. ATM'nin ... Esas sayılı dava dosyasının bir suretinin UYAP sistemi üzerinden gönderilmesi istenilmiş olup gelen cevap dosyamız arasına alınarak incelenmiştir.

Talimat mahkemesinden alınan 17/07/2023 tarihli ek bilirkişi raporunda özetle: ''Davacı ... Tekstil İnş.muh.ltd.şti. 29.12.2021 tarihli dava dilekçesi ile , davalı şirket ile aralarında 23.07.2020 tarihli Danışmanlık ve Komisyon sözleşmesi bulunduğunu, sözleşmeden kaynaklanan , 5.000.00 (BEŞBİN) EURO bakiye komisyon ücreti alacağı olduğu, iddiası ile dava açılmıştır.

Davacının davalı şirket İntec İnter.tekn.ltd.şti. düzenlediği faturalarda , dava konusu imza edilen sözleşmede açıklanan danışmanlık hizmeti şeklinde olmadığı , ... flim, 435*125 ışıklı tabela ,ateş ölçer şeklinde ticari mal satışı olduğu görülmüştür, komisyon yada danışmanlık hizmeti faturası tespit edilmemiştir. Davalı şirket İntec İnter.tekn.ltd.şti nin davacı şirket ...

Tekstil İnş.muh.ltd.şti, ticari defter kayıtlarında, raporum detaylarında açıklandığı gibi muavin hesap ,yevmiye kayıtları ve faturalar incelendiğinde, düzenlenen faturalar ve yapılan TL ve Euro ödemelerden sonra kalan 340 sipariş avansları hesabında 262.845.36 tl bakiyenin olduğu..' rapor edilmiştir.

Talimat mahkemesine yazılan müzekkereye cevap var, ek raporun geldiği, tebliğ edildiği, taraflarca beyan dilekçesi sunulduğu görülmüştür. Önceki bilirkişi ...'ın yanına sözleşme hukuku alanında akademisyen ve nitelikli hesaplamalar uzmanı bilirkişi eklenmek suretiyle tarafların itirazları her iki tarafın ticari defter ve kayıtları ... icra dosyası ve taraflar arasındaki sözleşme incelenerek davacının davalıdan alacaklı olup olmadığı, alacaklı ise miktarının belirlenerek tüm itirazların irdelenerek ek rapor alınmasına karar verilmiştir.

Bilirkişi heyeinden alınan 29/07/2024tarihli bilirkişi ek raporunda özetle: ''Somut olaya bakıldığında davacının “Danışman ve Komisyoncu", davalının ise "İş Sahibi” olarak adlandırıldığı 23.07.2020 tarihli “Danışmanlık ve Komisyon Sözleşmesi” akdedildiğinin müşahede edildiği, “3'lü ... Cerrahi Maske Makinası ve ...

Makinası alış satışı” başlıklı II/A maddesinde sözleşmenin konusunun davacının, davalının makineleri alması aşamasında simsarlık faaliyeti göstereceği, buna karşın davalı ise davacıya 60.000,00-€'luk ödeme yapacağına ilişkin olduğu,

TBK m. 521 hükmüne göre simsarın verdiği bilgiler ya da yaptığı aracılık neticesinde taraflar sözleşme akdederlerse, simsarın ücrete hak kazanacağı, bu durumda, taraflar arasında satışa yönelik ve hukuken geçerli bir sözleşmenin akdedilmesi ile simsarın faaliyeti arasında bir illiyet bağı kurulması halinde simsarın ücrete hak kazanacağından bahsedilebileceği, dosyaya mübrez “Teslimat Sözleşmesine” göre 28.07.2020 tarihinde yapılan sözleşme ile satılan makinelerin 16.09.2020,

21.09.2020 tarihlerinde yapılan testler ve numune çalışmaları ile Firma (Davalı) yetilisi ... ve Danışma Firma (Davacı) yetkilisi ...'e tam çalışır vaziyette teslim edildiğinin tespit edildiği, aynı sözleşmenin devamında ise “... ...'a ödenen 421.085 Euro'luk bedel ve kalan borç 70,015 Euro bedeli toplam karşılığı olan 491.100 Euro tutarındaki mal ve hizmeti eksiksiz teslim aldım.” ifadelerinin yer aldığı, bu açıklamalardan sonuçla taraflar arasındaki “Danışmanlık ve Komisyon Sözleşmesi” gerekse de “Teslimat Sözleşmesi” nazara alındığında davacının, davalı ile dava dışı satıcı “...

Makine” arasında sözleşmenin yapılmasına aracılık ederek, sözleşmenin kurulmasını sağladığı bu nedenle de ücrete hak kazandığının düşünüldüğü, bu noktadan itibaren açıklamalarımıza davacının ücret alacağının tespiti yönü ile devam edecek olursak, davacı ile davalı arasındaki sözleşmede kararlaştırılan 60.000,00-EURO'luk bedelin fatura karşılığında ödeneceğinin kararlaştırıldığının müşahede edildiği, 5.000.00 (beşbin) Euro bakiye komisyon ücreti alacağı olduğu, iddiası ile dava açıldığı, davacının davalı şirket İntec İnter.tekn.ltd.şti.

Düzenlediği faturalarda , dava konusu imza edilen sözleşmede açıklanan danışmanlık hizmeti şeklinde olmadığı , ... flim, 435*125 ışıklı tabela ,ateş ölçer şeklinde ticari mal satışı olduğunun görüldüğü, komisyon yada danışmanlık hizmeti faturasının tespit edilemediği,

ancak taraflar arasında Akdedilen 23.07.2020 tarihli “Danışmanlık ve Komisyon Sözleşmesi” 60.000,00-Euro'luk bedelin fatura karşılığında ödeneceğinin kararlaştırıldığı ve bu tutarın davalı alacağından mahsubunun gerektiği, heyetimiz mali üyesince dosyaya sunulan dekont suretleri incelendiğinde davalının davacıya 240.600,00TL tutarında ödeme yaptığı ve bu noktada yapılan ödemenin 60.000,00-Euro'dan mahsubu neticesinde davacının bakiye alacağının Takdiri Sayın Mahkemeye ait olmakla birlikte dava Tarihi İtibariyle(30.12.2021) 643.248,00 TL Alacağın bulunduğu (Merkez Bankası Euro Kuru (14.7308*60.0006uro-883.848,00-240.600,00),

sonuç ve kanaatine ulaşılmıştır..''rapor edilmiştir.

Davacı vekilinin 09/09/2024 tarihli bilirkişi raporuna karşı itiraz dilekçesi üzerine dosya ele alınarak davacı vekilinin itirazı ve dosya kapsamı incelenmek suretiyle dava dosyasının aynı bilirkişilere tevdii edilerek itirazın tek tek irdelenmek ve cevaplandırılmak kaydı ile ek rapor alınmasına karar verilmiştir.

Bilirkişi heyetinden alınan 04/12/2024 tarihli ek bilirkişi raporunda özetle: ''Ticari simsarın ücret alacağının 6762 sayılı TTK m.106/ll'ye paralel bir şekilde bir yıllık zamanaşımı süresine tabi olması gerektiği ; bu nedenle dava tarihi itibari ile alacağın zamanaşımına uğradığının düşünüldüğü; şayet Mahkemece alacağın 5 veyahut 10 yıllık zamanaşımı süresine tabi olduğu kanaatine varılırsa zamanaşımı süresinin dolmadığı, dosyaya mübrez belgelerden borca aykırılık hususu anlaşılamadığı, bu haliyle davacı tarafın ücret hakkına hak kazandığına ilişkin ek rapordaki görüşümüzün aynen muhafaza edildiği,

şayet Mahkemece davacı tarafın borca aykırı davrandığı, tarafsız kalmadığı, davalı tarafın çıkarlarını gözetmediği kanaatine varılırsa davacı tarafın ücret hakkını kaybedeceğinin düşünüldüğü, davacının 643.248,00 TL alacağının dava tarihi itibariyle (30.12.2021) 43.666,8748 Euro'ya denk geldiği, (643.248,00-TL/Merkez Bankası Euro Kuru 14.7308x43.666,8748-EURO), sonuç ve kanaatine ulaşılmıştır..''rapor edilmiştir.

Celse arasında bilirkişilerin raporlarını sunduğu, raporun taraflara tebliğ edildiği, taraflarca rapora karşı itiraz ve beyan dilekçeleri sunulduğu, 01/10/2024 tarihinde dosyanın yeniden bilirkişi heyetine tevdiine dair ara karar kurulduğu, dosyanın bilirkişilere tevdi edildiği, bilirkişilerin raporlarını sunduğu, raporun taraflara tebliğ edildiği, davacı vekili tarafından rapora karşı itiraz dilekçesi sunulduğu görülmüştür.

Celse arasında davalı vekilinin süresinde olmayan bilirkişi raporuna itiraz dilekçesi sunduğu görülmüştür.

... 5. Asliye Ticaret Mahkemesine müzekkere yazılarak ... esas sayılı dosyalarının UYAP üzerinden mahkememize gönderilmesi istenilmiş olup gelen cevap dosyamız arasına alınarak incelenmiştir.

1 nolu ara karar ikmal edildiğinde tarafların beyanları doğrultusunda gerekirse dosyanın ek rapor alınmak üzere bilirkişiye gönderilip gönderilmeyeceği hususunda ara karar oluşturulmasına karar verilmiştir.

Mahkememizin 07/01/2025 tarihli duruşma zaptının 1 nolu ara karar cevabı gereği dosya ele alınarak dosyanın raporunu sunan bilirkişi heyetine tevdii ile, simsarın ücret hakkı yönünden dosyaya kazandırılan ... 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas, ... Karar sayılı ilama dayanak bilirkişi raporlarında malların ayıplı olduğuna dair iddiaya yönelik tespitler nazara alınarak seçenekli ek rapor rapor alınmasına karar verilmiştir.

Bilirkişi heyetinden alınan 30/01/2025 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle: ''Ticari simsarın ücret alacağının bir yıllık zamanaşımına tabi olması gerektiğine ilişkin 2.ek rapordaki görüşümüzün muhafaza edildiği, Sayın Mahkemece, alacağın 5 veya 10 yıllık zamanaşımı süresine tabi olduğu kanaatine varılırsa somut ihtilafta zamanaşımı süresinin dolmadığının ifade edilebileceği, davalı taraf, davacı tarafın kök ve ek raporda borçlu olduğuna ilişkin tespitler yapılmasına karşı 2.ek raporda geçersiz bir sözleşme nedeniyle alacaklı olduklarının tespit edilmesini kabul etmediklerini belirttiği, 2.ek raporda da belirtildiği üzere.

“Dosyaya mübrez belgelerden borca aykırılık hususu anlaşılamadığı, bu haliyle davacı tarafın ücret hakkına hak kazandığına ilişkin ek rapordaki görüşümüzün aynen muhafaza edildiği” bu haliyle taraflar arasında akdedilen 23.07.2020 tarihli “Danışmanlık ve Komisyon Sözleşmesi” 60.000,00-EURO'luk bedelin fatura karşılığında ödeneceğinin kararlaştırıldı ve bu tutarın davalı alacağından mahsubunun gerektiği,

Heyetimiz mali üyesince dosyaya sunulan dekont suretleri incelendiğinde davalının davacıya 240.600,00TL tutarında ödeme yaptığı ve bu noktada yapılan ödemenin 60.000,00-EURO'dan mahsubu neticesinde davacının bakiye alacağının Takdiri Sayın Mahkemeye ait olmakla birlikte dava tarihi itibariyle (30.12.2021) 643.248,00 TL alacağın bulunduğu, dava tarihi itibariyle 43.666,8748- EURO'ya denk geldiğine dair görüşümüzün muhafaza edildiği,

dava dışı ...'ın davalıya teslim ettiği makinelerin ayıplı olduğu anlaşılmaktaysa da, davacının ...'ın menfaatine hareket ettiği veya dürüstlük kurallarına aykırı olarak ücret sözü aldığını tevsik eder nitelikte bir bilgi ya da belgeye rastlanılamadığı; bu hususta şayet Mahkemece, davacı şirketin dava dışı ...'ın menfaatine hareket ettiği veya dürüstlük kurallarına aykırı olarak dava dışı ...'dan ücret sözü aldığı kanaatine varılırsa, davacının ücrete hak kazanamayacağı; şayet Mahkemece davacı tarafın borcuna aykırı olarak davranmadığı kanaatine varılırsa, davacının 643.248,00-TL