İstanbul 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/260 K.2024/969

... 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2022/260 Esas

KARAR NO : 2024/969

DAVA

İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)

DAVA TARİHİ : 07/04/2022

KARAR TARİHİ : 17/12/2024

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılamaları sonunda :

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Dava dilekçesi özetle şöyledir:

" ...'de yerleşik dava dışı ... tarafından ... tarih ve ... nolu fatura ile dava dışı sigortalı ... A.Ş.'ye net 250 kg - brüt 259 kg Etofenamete (ilaç hammaddesi) cinsi emtia 31.000,00 EUR bedel ile satılmıştır. ...'den ...'a sevk edilecek 250 kg ... (ilaç hammaddesi) cinsi emtia ... numaralı ve 24.07.2020 tanzim tarihli nakliyat emtia abonman alt sigorta poliçesi ile müvekkil şirket tarafından teminat altına alınmıştır.

Emtianın ...'den ...'ya nakliyesi 27.07.2020 tarih ve ... numaralı nakliye faturası ile ... Ltd. Şti. tarafından üstlenilmiştir. Emtianın ...'dan sigortalı ... A.Ş. fabrikasına nakliyesi ise 11.08.2020 tarih ve ... numaralı nakliye faturası ile davalı... Ltd. Şti. tarafından üstlenilmiştir. Dava konusu emtianın ithalat işlemi tamamlandıktan sonra ...'dan ... A.Ş.'nin fabrikasına taşıma işi davalı ...

Şti. tarafından ... plakalı araç ile ... sevk ve idaresinde gerçekleştirilmiştir. Emtianın yüklenmesinin ardından araç 06.08.2020 tarihinde yola çıkmıştır. A.5. ... plakalı araca tam ve sağlam olarak yüklenen emtianın, araçtan tahliyesi öncesi 1 Adet – 25 kg. emtianın patlak ve akarlı olduğu görülerek hasar tutanağı tanzim edilmiş ve ... plakalı aracın şoförü ... tarafından da imza altına alınmıştır.

Dava dışı sigortalı tarafından yapılan hasar ihbarı üzerine müvekkil şirket nezdinde ... no'lu hasar ve rücu dosyası açılarak ekspertiz çalışmalarına başlanmıştır. Eksper incelemesi neticesinde hasar miktarı ve nedeni tespit edildikten sonra müvekkil şirket tarafından dava-dışı sigortalı ... A.Ş.' ye 3.100,00 EUR hasar tazminatı ödemesi yapılmıştır.

Söz konusu hasar sonucu müvekkil şirket sigortalısına ödenen tazminatın rücuen tahsili amacıyla davalı ...Şti. aleyhinde ... 3. İcra Müdürlüğü'nün ...E. sayılı dosyası üzerinden takip başlatılmış davalı/borçlu tarafından takibe, borca ve faize itiraz edilmiş ve takip durmuştur.

Arabuluculuk görüşmelerinden de olumlu bir sonuç elde edilmemesi üzerine işbu itirazın iptali davası açılmıştır.Sigortalı firma tarafından 250 kg net (10 kap) 31.000,00 EUR kıymetli ilaç hammaddesi cinsi emtianın fabrikasına teslimi esnasında 25 kg net (1 kap) ve 3.100,00 EUR kıymetli kısmının hasar görerek kullanılamayacak durumda olması nedeniyle ilgili hasarın karşılanması talep edilmiştir.

Talep miktarı ve birim fiyatının fatura ile aynı, emtianın etiket detayı incelendiğinde de bu sevkiyata konu olduğu anlaşıldığından talep uygun bulunarak hesaplanmada dikkate alınmıştır. Fatura ve talebe istinaden hasar tazminatı 3.100,00 EUR olarak hesaplanmıştır. Söz konusu hasar ... hükümlerine göre düzenlenen poliçe teminatı dahilinde olduğundan ekspertiz raporu doğrultusunda dava dışı sigortalıya 3.100,00-EUR ödenerek sigortalının zararı tazmin edilmiştir.

Davalı ...Şti., ...-Sigortalının fabrikası (...) arası (Yurtiçi) taşıma işi gerçekleştiren taşıyıcı olduğu için Türk Ticaret Kanunu altında davalının sorumluluk ve yükümlülükleri incelenmelidir.

Uyuşmazlığa konu emtia hasarı, yukarıda ayrıntılarıyla izah etmiş olduğumuz ve eksper raporundan da görüleceği üzere taşıma süreci esnasında meydana gelmiş olup, Türk Ticaret Kanunu Madde 875 hükmü gereği taşıyıcılar emtiayı teslimalma ve teslim etme arasındaki periyotta meydana gelen hasarlardan sorumlu olacaklardır. Söz konusu emtia 06.08.2020 tarihinde düzenlenen sevk irsaliyesine istinaden, ...'dan sigortalının fabrikasına teslim edilmek üzere davalı ...Ltd.

Şti. tarafından hasarsız ve eksiksiz olarak teslim alınarak sigortalının fabrikasına gelmiş ve emtianın tahliyesi sırasında hasarlı olduğu tespit edilmiştir. Öncelikle davalı taraf söz konusu emtianın hasarlı bir şekilde araca yüklendiğine ilişkin beyanlarda bulunamayacaktır. Gümrükte yapılan incelemeler sırasında emtiada herhangi bir hasar tespit edilmemiştir.

Buna ek olarak, hasarlı bir yüklemenin olması durumunda, taşıyanın sorumluluktan kurtulması adına bu hasarı da taşımaya ilişkin gerekli belgelere şerh düşmesi veya tutanak düzenlenmesi gerekirdi.

Taşıyıcı taşıma sözleşmesi gereğince taşıma işini bizzat fiilen yerine getirebileceği gibi gerek iş bölümü, gerek iş hacmi gerekse de ekonomik sebeplerle taşıma işi esnasında yardımcı kişilerden de faydalanılabilmektedir. Günümüzde de çok sıkça rastlanıldığı üzere taşıyıcılar taşıtları kullanacak şoförlerden istifade etmekte ve taşıma işlemlerini onlar vasıtasıyla gerçekleştirmektedirler. Somut olayda da taşıma işlemi davalı taşıyıcının sürücüsü ... tarafından gerçekleştirilmiştir.

Görüldüğü üzere taşıma işlerinde, taşıyıcıya yüklenen sorumluluk "EN YÜKSEK ÖZENİ GÖSTERME" sorumluluğudur. Ancak, somut olayda eksper raporunda da ifade edildiği üzere araç içi emniyete almada yetersizlik, sürücü dikkatsizliği(Ani Fren/Sert Manevra) sonucu emtianın araç içi istifi bozulmuştur. Davalı tarafın taşıma sırasında basiretli bir taşıyıcıdan beklenecek en yüksek özeni göstermediği açıktır. Taşıyıcının özen sorumluluğu salt kendi fiilleriyle sınırlı olmayıp, borcun ifası sırasında yararlandığı yardımcıların fiilleri de kapsama dahil edilmiştir.

Uyuşmazlığa konu emtianın sigortalının adresine geldiğinde hasarlı olduğu tespit edilmiş ve davalının çalışanı olan şoförün de imzasının bulunduğu hasar tutanağı tanzim edilmiştir. Bir diğer ifade ile davalıya emtiaların teslimi anında hasar bildirimi yapılmıştır. Yani taşıma işi esnasında meydana gelmiş olan hasar davalının da bilgisi dahilindedir.

Buna ek olarak dava dışı sigortalı tarafından davalı taşıyıcıya gönderilen ihtarname ile de ihbar yükümlülüğü ek olarak yerine getirilmiştir. Taşımaya konu emtia eksiksiz ve hasarsız olarak taşıyana teslim edilmiş ancak taşıma esnasında taşıyanın kusuru sebebiyle hasar görmüştür.

Emtianın usulüne uygun olarak taşıyıcıya hasarsız ve eksiksiz teslim edildiği ve araca yüklenmesi, istiflenmesi ve sabitlenmesi işlemlerinin davalının sorumluluğunda gerçekleştiği göz önüne alındığında, taşıyıcı, sözleşmeden ve kanundan doğan hiçbir özen sorumluluğunu yerine getirmemiştir. D.2.Müvekkil ... Sigorta A.Ş. dava dışı sigortalısının tüm zararını tazmin edilmiştir. Sigortalıya yapılan tazminat ödemesine ilişkin banka dekontu delillerimiz arasında mübrezdir.

Buna ek olarak müvekkil şirket sigortalının olay nedeni ile 3. kişilere karşı olan talep ve dava haklarını delillerimiz arasında mevcut ibra ve temlik belgesiyle temlik almıştır. Dolayısıyla halefiyet ilkesi ve alacağın temliki hükümleri gereğince rücu hakkımız bulunmaktadır. Dava dışı sigortalının zararı ayrıntılı ekspertiz çalışması ve faturaya istinaden belirlenmiş müvekkil şirket tarafından da bu doğrultuda ödeme yapılmıştır.

Davalı taraf yasal evraklar,fatura, ekspertiz raporu ve banka ödemesi ile likit bir alacağa karşı kötüniyetli olarak borcu olmadığı yönünde itiraz etmiş olup, müvekkilimizin alacağını almasında gecikmeye sebebiyet vermiştir.

Davalı taraf icra takibi aşamasında ekspertiz raporundan haberdardır ve dava konusu alacak bu yönüyle likit bir alacak haline gelmiştir. Davalı/borçluya yönelik başlatılan icra takibinde alacak muayyen haldedir, borçlu yalnız başına ne kadar borçlu olduğunu tespit edebilir durumdadır; bu sebeple alacağın likit ve muayyen olduğunun kabulü zorunludur. Somut olayda icra inkar tazminatına hükmedilmesi için gerekli tüm şartlar gerçekleşmiş olup alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini..." talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Cevap dilekçesi özetle şöyledir:

"müvekkilim şirket ile ... arasında nakliye kalite sözleşmesi bulunmaktadır. müvekkilimin sözleşmeye göre taraf sıfatı “tedarikçi”dir. ilgili sözleşme incelendiğinde; taşıma ile ilgili emtiada herhangi bir hasar veya zıya tespit edildiğinde, müvekkilime "taşıyıcı" sıfatıyla kayıtsız şartsız sorumluluk yükleyen bir hüküm bulunmamaktadır. ayrıca davacı hasarın hangi tarihte ve aşamada gerçekleştiğine dair somut ve kesin bir delil de sunamamıştır. iddiaları varsayıma göre düzenlenmiş ekspertiz raporuna dayalıdır. dava konusu emtia 27.07.2020 tarihli nakliye faturası ile eiken ...’den ...dava dışı ... ltd. şti’ne ait 81 abd 595 plakalı tırla taşınmıştır.

hasar göndericinin emtiayı paletlere yüklemesi sırasında gerçekleşebileceği gibi, ... ltd. şti.’nin taşıması sırasında da gerçekleşmiş olması muhtemeldir. bu nedenle müvekkile kusur ve sorumluluk atfedilemeyeceğinden, husumet itirazımız bulunmaktadır. ... a.ş. ile müvekkilim şirket arasında imzalanmış olan 21.3.2019 tarihli sözleşmenin 4.3. maddesi uyarınca "herhangi bir yasal işlem, yürürlükteki türkiye cumhuriyeti kanunları esas alınarak bakırköy mahkemelerinde ve icra müdürlüklerinde yapılacaktır." davacının, ilgili sözleşmedeki ticari ilişkiye dayanarak sözleşmedeki yetki kuralına uyması ve bakırköy mahkemelerinde dava açması gerekirdi. bu nedenle esasa girilmeden öncelikle yetkisizlik kararı verilmesi gerekmektedir.

müvekkil şirket herhangi bir sıfatla sorumlu kabul edilse bile, ttk.’nın 1188. maddesinde öngörülen bir yıllık ve doksan günlük hak düşürücü süreler dolduğundan, malların zıyaı ve hasarından dolayı her türlü sorumluluk davası hakkı düşmüştür.

davacı tarafından hasar tarihinin 6.8.2020 olduğu ihtar edilmiş fakat dava 07.04.2022 tarihinde açılmıştır. davacının dayanak olarak sunduğu ekspertiz raporundaki 10.08.2020 hasar tarihi esas alınsa bile hak düşürücü sürenin her halükârda geçtiği anlaşılmaktadır. zararın nerede ve ne şekilde gerçekleştiğine dair beyan ve raporlar çelişkilidir davacının dayanak gösterdiği poliçe kapsamında müvekkilimin sorumluluğuna gidilemez. müvekkil ile hasarı ilişkilendirecek illiyet bağı bulunmamaktadır emtiaların birbirine streçlenmiş olması emtianın araç içi istifinin bozulma ihtimalini, üzerinde emtia bulunan paletin kenarlarında kalan boşluk, sürücünün dikkatsizliği (ani fren/ser manevra) sonucu araç yapılarına temasını imkansız hale getirmektedir

emtiadaki gizli ayıp nedeniyle müvekkilimin hasardan sorumluluğuna yüklenemez. müvekkil şirketin hasardan herhangi bir kusuru, ihmali ya da etkisi bulunmamaktadır.

hasarın meydana gelmesindeki sorumluluğun kime ait olduğuna ilişkin mahkemece belirlenecek uzman bilirkişi kurulundan alınacak denetime elverişli rapora itibar edilmelidir.

söz konusu hasar sigortamıza bildirilmiş olup, sigortanın yapmış olduğu inceleme sonucunda herhangi bir kusur tespit edememiştir. ayrıca emtiayı ...’ den ...’ ya taşıyan ...ltd. şti’ne ve sigortacımız "... sigorta aş."ye davanın ihbar edilmesi gerekir. özetle söz konusu hasarın gerçekleşmesinde müvekkilimin kasıt, kusur veya ihmal/etkisi bulunmamaktadır. davacının iddiaları varsayım ve kurguya dayalı olup somut, kesin bir delile dayanmamaktadır. bu nedenle icra inkar tazminatına hükmedilmesini gerektirecek bir durum da söz konusu değildir. davanın -öncelikle- müvekkil şirket yönünden husumet yokluğu,

yetkili mahkemede ve/veya hak düşürücü süre içinde açılmamış olması sebepleriyle reddine,

davanın dilekçemizde açıklanan diğer sebeplerle esastan reddine, davacının %20'den aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına mahkum edilmesine,

tüm masraf ve vekalet ücretinin davacıya tahmiline karar verilmesini..." talep etmiştir.

DELİLLER

18/09/2024 tarihli bilirkişi kök raporu özetle şöyledir;

"... arasında gerçekleştirilen bu taşımacılığın “ulusal karayolu ile eşya taşınması” kapsamında yapılan bir taşımacılık olması nedeniyle taraflar arası uyuşmazlığın 6102 sayılı TTK” nun 4. Kitap - Taşıma işleri hükümleri ile çözülmesi gerektiği, Davalı taşıma şirketinin 06.08.2020 tarihinde sevk irsaliyesi ile teslim aldığı yükü alıcısına kısmen hasarlı teslim ettiğinin görüldüğü, davaya konu yükün alıcısına kısmen hasarlı teslim edilmesinden davalı taşıyıcının sorumlu olduğu kanaatine varıldığı, Davalı taşıma şirketi ile yükün araca yüklenmesi, istiflenmesi ve araç içi sabitlenmesi işini gönderici adına yapan dava dışı ...

Müterafik Kusurlarının Olduğu kanaatine varıldığı, taktiri Sayın Mahkemede olmak üzere yüklemeyi gönderen adına yapan dava dışı ... ile taşımayı gerçekleştiren davalı taşıma şirketinin kusur oranlarının *» S0'şer olduğu kanaatine varıldığı, Davaya konu kısmen hasar gören ürünlerin hasarından dolayı taşıma şirketinin veya çalışanlarının kastı veya kasta yakın bir davranışı olmadığı kanaatine varıldığı, bu nedenle; davalı taşıma şirketinin “taşıyıcının sınırlı sorumluluk” ilkesinden yararlanabileceği kanaatine varıldığı, taktirin Sayın Mahkemeye ait olduğu, Taşıyıcının sınırlı sorumluluk tazminat tutarının 2.184,87 TL olarak hesap edildiği,

Davaya konu taşımacılıkta. Sayın Mahkeme davalı taşıma şirketinin davacıya tazmin ödemesine hükmetmesi durumunda; davacının talep ettiği 3.100,00 EUR bedelin TL karşılığı olan 25.252,60 TL'sinin mi ödeneceği veya sınırlı sorumluluk ilkesi gereği hesaplanan 2.184,87 TL'sinin mi ödeneceği hususunda takdirin Sayın Mahkemeye ait olduğu,

Sayın Mahkemenin davalı taşıyıcı ile dava dışı gönderen adına yükleme yapan ... kusur oranlarını *4 50 olarak taktir etmesi durumunda davalı taşıyıcının ödeyeceği tazminat: Sayın Mahkemenin taşıyıcının sınırlı sorumluluk ilkesinden yararlanmasını taktir etmesi durumunda ödeyeceği tazminat: 2.184,87 TL/2 : 1.092,43 TL olacağı, Sayın Mahkemenin taşıyıcının sınırlı sorumluluk ilkesinden yararlanmasını taktir etmemesi durumunda ödeyeceği tazminat: 25.252,60 TL/2 : 12.626,30 TL olacağı, Kusur, zarar, sorumluluk ve tazminat bakımından yargılamayı gerektiren dosya kapsamı gözetilerek,

takip yolu ile alacak talebi yöneltilmiş ise de inkâr tazminatına hükmedilip hükmedilemeyeceği hususu Mahkemenin takdirinde olduğu..." rapor edilmiştir.

31/05/2024 tarihli bilirkişi ek raporu özetle şöyledir;

"Davaya konu taşımacılıkta meydana gelen kısmı hasar için davacı sigorta şirketinin 310,00 EUR talep ettiği, heyetimizce yapılan taşıyıcının sınırlı sorumluluk gereği davacının talep edebileceği tazmin tutarı 215,75 SDR olarak hesaplanmıştı.

SDR cinsinden hesaplanan taşıyıcının sınırlı sorumluluk tazminat tutarı taşınan emtianın dava dışı alıcısına teslim edildiği tarih itibari (06.08.2020) ile Türk Lirası cinsine çevrildiğinde tazminat tutarı 2.184,87 TL olarak hesap edilmişti. Buna ek olarak.

CMR Konvansiyonunda yapılan taşımacılıkta sigorta şirketlerinin hasar içi, sigortalısı firmaya ödeme yaptığı tarihteki (01.09.2020) tazminat Türk Lirası ve dövi; cinsinden tutara çevirerek Sayın Mahkemenin taktirine sunulmuştur. Taşı nın sınırlı sorumluluk Üst Tutarı: 2.256,26 TL/8,8269: 255,61 EUR olarak hesap edilmiştir. Davaya konu taşımacılıkta.

Sayın Mahkeme davalı taşıma şirketinin davacıya tazmin ödemesine hükmetmesi durumunda; davalı taşıma şirketinin davacının talep ettiği 3.100,00 EUR bedeli mi veya sınırlı sorumluluk ilkesi gereği hesaplanan 255,61 EUR bedelimi mi ödeneceği hususunda takdir Sayın Mahkemeye aittir.

Sayın Mahkemenin davalı taşıyıcı ile dava dışı gönderen adına yükleme yapan ... kusur oranlarını 96 50 olarak taktir etmesi durumunda davalı taşıyıcının ödeyeceği tazminat: Sayın Mahkemenin taşıyıcının sınırlı sorumluluk ilkesinden yararlanmasını taktir etmesi durumunda ödeyeceği tazminat: 255,61 EUR/2 : 127,81 BUR Sayın Mahkemenin taşıyıcının sınırlı sorumluluk ilkesinden yararlanmasını taktir etmemesi durumunda ödeyeceği tazminat: 3.100 EUR/2 : 1.550,00 EUR olarak hesap edilmiştir.

Davaya konu taşımacılık için davalı tarafın zaman aşımı itirazı için yapılan değerlendirme: Madde 855/1-2 maddesine göre taşınan emtianın alıcısına teslimi (06.08.2020) ile dava açma tarihi -icra takibi- (29.03.2021) arasından bir yıldan az süre olduğu, dava açma tarihinin zaman aşımına uğramadığı kanaatine varıldığı,

Madde 855/3 maddesine göre rücu alacaklısının, zararı ve rücu borçlusunu öğrendiği tarih ile (Ekspertiz Raporu tarihi:28.08.2020) dava açma tarihi -icra takibi- (29.03.2021) arasından üç aydan fazla süre geçtiği, dava açma tarihinin taktiri Sayın Mahkemeye ait olmak üzere zaman aşımına uğradığı kanaatine varıldığı..." rapor edilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, davacı tarafından nakliyat abonman sigorta poliçesi ile nakliye rizikolarına karşı sigorta örtüsü altına alınan emtiada taşıma sırasında oluşan hasar nedeniyle dava dışı sigortalıya ödenen tutarın, halefiyet ilkesi gereğince davalı taşıyıcılardan rücuen tahsili amacıyla başlatılan ilamsız takibe yönelik itirazın İİK'nın 67.maddesi uyarınca iptali istemine ilişkindir.

Mahkememizce ... 3.İcra Dairesinin ... takip sayılı dosyası getirtilmiş olup incelenmesinde; alacaklısı ... Sigorta Anonim Şirketi tarafından, borçlu ... Şirketi aleyhine 3.100,00EURO'nin icra takip tarihinden itibaren asıl alacağa yıllık %5 oranında faiz işletilmek kaydı ile tahsili talebi ile ilamsız icra takibi başlatıldığı, yasal süresinde borçlu vekilinin borca ve fer'ilerine itiraz ettiği, itiraz sonucunda icra takibinin durduğu, iş bu itirazın iptali davasının mahkememize İİK.m.67 hükmü uyarınca 1 yıllık yasal süresi içerisinde açılmış olduğu anlaşılmıştır.

Taraflar arasında taşıma sözleşmesinin varlığı konusunda herhangi bir uyuşmazlık bulunmayıp, davacı, taşımaya konu emtianın taşıma sırasında hazarlandığını ileri sürmüş, davalı ise emtianın hangi aşamada hasarlandığının tespit edilemediğini savunmuştur.

Davacı taraf rizikodan itibaren 1 yıl içinde icra takibine girişmiş olup , davalının hak düşürücü süre itirazın reddi gerekmiştir. ( ... BAM 12.HD...Esas- ... Karar)

Dava dışı ... A.Ş.'ye ait net 250 kg - brüt 259 kg ... (ilaç hammaddesi) Sırnak Antrepo'dan sigortalı ... A.Ş. fabrikasına taşınması işinin davalı tarafından üstlenildiğini, taşıma için davalı tarafından navlun faturası düzenlenmesi ile davalının akdi ve fiili taşıyıcı olarak taşıma ilişkisinde yer aldığı ve taşıma nedeniyle dava ile icra takibinde pasif husumetinin bulunduğu mahkememizce anlaşılmıştır.

TTK'nın 1472. maddesi uyarınca; sigortacının, sigortalısının haklarına halefiyet hakkının gerçekleşebilmesi için sigortacının hukuken geçerli bir sigorta poliçesi teminatı kapsamında sigortacısına tazminat ödemiş olması ve sigortalının zarar sorumlusuna karşı dava hakkına sahip olması gerekir. Sigortacı; ancak, sigortalısının meydana gelen zarardan dolayı üçüncü kişilere karşı dava hakkı varsa bu hakka ödediği bedel oranında halef olacaktır. Davacı vekili tarafından geçerli bir sigorta poliçesi ve hasar dosyasının sunulduğu , emtianın hasarlanması nedneiyle dava dışı şirkete hasar bedelini ödediği ve böylece haklara halef olduğu anlaşılmış , davacının aktif dava ehliyetinin bulunduğu anlaşılmıştır.

Davaya konu taşıma güzergahının Türkiye sınırları içerisinde bulunması nedeniyle, somut uyuşmazlığın çözümüne 6102 sayılı TTK hükümleri esas alınacaktır.

Türk Ticaret Kanunu'nun (TTK) 875. maddesi uyarınca taşıyıcı, eşyanın taşınmak üzere teslim alınmasından alıcısına teslim edildiği ana kadar geçen süre içinde eşyanın ziyaından veya hasarından doğan zararlardan sorumludur. Taşıyıcının bu yükümlülüğüne karşın eşyanın zıyaı veya hasara uğramış olması halinde gönderen veya gönderilene aynı Kanun'un 889. maddesi gereğince bildirimde bulunma yükümlülüğü yüklenmiştir.

Somut olayda; Davalı taşıyıcı firma yükü teslim alırken yükte herhangi bir hasar olduğuna dair taşıma senedine şerh düşmediği için yükün taşıyıcıya sağlam ve tam olarak teslim edildiği , yükün varıcı adreste teslimi sırasında yükte hasar tespit edilmiş olup hasar araç imzalatılarak kayıt altına alındığı anlaşılmakla TTK 889. Maddedeki hasar ihbarının süresinde olduğuna ve hasarın davalı firmanın taşıma eylemi anında gerçekleştiğine kanaat getirilmiştir.

6102 sayılı TTK'nın 875 ve 879. maddeleri uyarınca taşıyıcı, eşyanın taşınmak üzere teslim alınmasından teslim edilmesine kadar geçecek süre içinde, eşyanın zıyaından, hasarından veya teslimindeki gecikmeden doğan zararlardan; kendi adamlarının, taşımanın yerine getirilmesi için yararlandığı kişilerin görevlerini yerine getirmeleri sırasındaki fiil ve ihmallerinden, kendi fiil ve ihmali gibi sorumludur.

Diğer yandan sınırlı sorumluluk halleri TTK'nın 882. maddesinde düzenlenmiş olup, TTK'nın 886. maddesi hükmüne göre, zarara, kasten veya pervasızca bir davranışla ve böyle bir zararın meydana gelmesi ihtimalinin bilinciyle işlenmiş bir fiilinin veya ihmalinin sebebiyet verdiği ispat edilen taşıyıcı, kanunda öngörülen sorumluluktan kurtulma hallerinden ve sınırlı sorumluluk hükümlerinden yararlanamaz.

Yine TTK'nın 882. maddesi hükmüne göre gönderinin tamamının ziya veya hasarı halinde taşıyıcının sorumluluğu, gönderinin brüt ağırlığının kilogram başına 8,33 özel çekme hakkı ile sınırlıdır.

TTK'nın 882.maddesi uyarınca taşıyanın sınırlı sorumluluğu esas ise de TTK'nın 886.maddesi uyarınca zarara, kasten veya pervasızca bir davranışla ve böyle bir zararın meydana gelmesi ihtimalinin bilinciyle işlenmiş bir fiilinin veya ihmalinin sebebiyet verdiği ispat edilen taşıyıcı veya 879 uncu maddede belirtilen kişiler, sorumluluktan kurtulma hâllerinden ve sorumluluk sınırlamalarından yararlanamaz.

Taşıyıcının sorumluluktan kurtulmasında genel sebepler ve özel sebepler ayrımı yapılmış olup, taşıyıcı ancak 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 875/2, 876 ve 878 inci maddelerinde gösterilen hallerin mevcudiyetini ispat etmek suretiyle mesuliyetten kurtulabilir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 878. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi gereğince hasarın gönderen tarafından yapılan yetersiz ambalajlama sonucu oluşması halinde doğan zarardan taşıyıcı sorumlu tutulamayacaktır. Aynı maddenin ikinci fıkrasına göre ise, herhangi bir zararın hal ve şartlara göre birinci fıkrada öngörülen bir sebebe bağlanmasının muhtemel bulunduğu durumlarda zararın bu sebepten ileri geldiği de kabul edilecektir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 862. maddesi gereğince ambalaj ve işaretleme yükümü gönderene yüklenmiştir. Bu hükme göre eşyanın niteliği kararlaştırılan taşıma dikkate alındığında, ambalaj yapılmasını gerektiriyorsa, gönderen eşyayı zıya ve hasardan koruyacak ve taşıyıcıya zarar vermeyecek şekilde ambalajlamak zorundadır. Bununla birlikte ambalajlama gönderene ait olsa bile taşıyıcının malın sağlam ve tam olarak teslimi sorumluluğu çerçevesinde gerek istifleme gerekse ambalaj itibarıyla taşımaya uygunluğu noktasında denetleme görevi mevcuttur. Bir başka deyişle yetersiz ambalaja rağmen ihtirazi kayıt koymaksızın taşımayı kabul eden taşıyıcının meydana gelen zararda müterafik kusurunun (6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 52 nci maddesi) bulunduğunun kabulü gerekir.

Somut olayda Davaya konu ürünler 1 palet üzerine 10 adet Plastik Bidon dizilip bunların hepsi bir arada streçlenerek yüklendiği, yükün araca yüklenmesi işini dava dışı Sırnak Antrepo çalışanları tarafından üstlenildiği, taşıyıcının bu aşamada istifleme anında gözetim yükümlülüğü bulunması nedeniyle de davalının oluşan hasarda Müterafik Kusurunun olduğu Yargıtayın benzer olaylarda uygulamasının müterafik kusurlarda %50 oranında kusuru kabul ettiği anlaşılmış ve davalının hasardan %50 oranında kusurlu olduğu kanaatine varılmıştır.

Taşıyıcı, eşyanın tamamen veya kısmen hasarından dolayı tazminat ödemekle sorumlu tutulduğunda ise tazmin edilecek zararın kapsamı ve sınırları 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 880. maddesi gereğince belirlenecek olup, bu tazminat, eşyanın hasara uğraması hâlinde, onun taşınmak üzere teslim alındığı yer ve zamandaki hasarsız değeri ile hasarlı değeri arasındaki farka göre belirlenmesi gerekmektedir.

Aynı maddenin üçüncü fıkrasında eşyanın değerinin piyasa fiyatına göre, bu yoksa aynı tür ve nitelikteki malların cari değerine göre tayin edileceği belirlenmiştir. Bu şekilde belirlenerek ödenecek tazminat ise 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 882 nci maddesine göre, 880 ve 881 inci maddeleri uyarınca, gönderinin net olmayan ağırlığının her bir kilogramı için 8,33 Özel Çekme Hakkını karşılayan tutar ile sınırlıdır.

Gönderinin münferit parçalarının zıyaı veya hasarı hâlinde taşıyıcının sorumluluğu; gönderinin tamamı değerini kaybetmişse tamamının, gönderinin bir kısmı değerini kaybetmişse, değerini kaybeden kısmının, net olmayan ağırlığının her bir kilogramı için 8,33 Özel Çekme Hakkını karşılayan tutar ile sınırlıdır.

Somut olayda davaya konu edilen taşınan emtialarda oluşan zararın, davalı taşıyıcının teslim aldığı ve taşımasını üstlendiği emtianın zarar görmesini önleyebilmek için gerekli olan özeni göstermemiş olmasından ziyade taşımak üzere teslim aldığı emtianın zarar görebileceğine hiç aldırmadan, bilinçli olarak yaptığı pervasızca bir eyleminin neden olduğu belirlenmemiştir.

Bu durumda davalının sorumluluğu sınırlı sorumluluk olup, bilirkişi heyeti raporuna göre taşınan emtiaların toplam ağırlığı olan 259 kg'ın TTK'nın 882.maddesi uyarınca 8,33 SDR hesabı ile çarpımı sonucunda bulunan 215,75 SDR'nin ödeme tarihi itibariyle EURO karşılığı ile çarpımı sonucu davacının talep edebileceği azami tazminatın 255,61 Eutro olduğu , davalının %50 kusuru bulunması nedeniyle davacının 127,81 Eoru'yu davalıdan talep edebileceği anlaşılarak davanın kısmen kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur .

Katip · E-imzalıdır Hakim · E-imzalıdır