İstanbul 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/789 K.2025/475

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

"Müvekkiline tebliğ edilen ödeme emrine konu kambiyo senedi üzerinde tahrifat yapılmış olması nedeniyle takibe konu çek kambiyo vasfını yitirdiğinin tespitini, müvekkilinin işbu kambiyo senedi (çek) dolayısıyla borçlu olmadığının tespitini, davalı alacaklı icra takibini başlatmakta haksız ve kötü niyetli olduğunu ve takibe konu alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatını, icra dosyasına haciz tehdidi altında yatan 104.836,26 TL'nin istirdadını, ..., ...

Caddesi Şubesi, ... Çek no'lu, Keşide yeri ..., Keşide tarihi 25.05.2019 ve 75.000,00 TL ( YetmişbeşbinTürkLirası) istinaden haksız ve hukuka aykırı olarak başlatıldığını, ... 36. İcra Dairesinin ...

Esas Sayılı takip dosyasının işbu dava sonuçlanıncaya kadar öncelikle teminatsız mahkememiz aksi kanaate olması halinde ise uygun bir teminat karşılığında tedbiren durdurulmasını, karar verilmesini, kambiyo senetlerine mahsus icra takibi dosyasında 01.06.2022 tarihinde yapılan tebliğ müvekkilinin gösterilen adresten taşınmış olması nedeniyle tebliğ edilemediğini, müvekkili...'in Mernis adresine 13 Haziran 2022 tarihinde TebK.

21/2'ye göre tebligat yapıldığını, takibe dayanak kambiyo senedinin üzerinde tahrifat yapıldığını ve tahrifatın paraf atılarak onanmaya çalışıldığı tespit edildiğini, takibe dayanak kambiyo senedi incelendiğinde; senedin keşide tarihinde gözle görülür nitelikte değişiklik yapıldığını, ay hanesindeki rakamın sonradan 5 (beş) rakamına çevrildiğini, yıl hanesindeki 8 (sekiz) rakamının ise 9 ( dokuz)' a çevrildiğini, ve bu değişikliğin paraf atılarak usulüne uygun hale getirilmeye çalışıldığını, senet üzerindeki değişiklik ve paraf keşideci ve müvekkiline ait olmadığını,

senet üzerinde yapılan tahrifat müvekkil...'in cirosundan sonra meydana geldiğini, bu nedenle senet üzerinde yapılan değişikliklerin, geçerli olabilmesi için düzenleyen tarafından imza veya paraf edilmek suretiyle onanması gerektiğini, değişiklik yanında bulunan imzaya veya parafa itiraz halinde ise, mahkemece, usulüne uygun surette imza incelemesi yapılması gerektiğini, somut olayda ... 36. İcra Dairesi'nin ...

Esas Sayılı takip dosyasına konu kambiyo senedinin keşide tarihi üzerinde müvekkili ve keşideciden sadır olmayan değişiklik ve paraf bulunduğunu, kambiyo senetlerine özgü takip kapsamında ödeme emrini, müvekkil ödeme emrinin tebliğ edildiği adresten taşınmış olması nedeniyle süresi içinde itiraz edilemediğini ve takibin kesinleştiğini, takip konusu senetten hukuken sorumlu olmadığından 104.836,26 TK haksız ve hukuka aykırı olarak tahsil edildiğini, müvekkilinin tahrifat sonrası başlatılan icra takibinden sorumlu tutulmasının, müvekkilinin hukuken ve ekonomik olarak telafisi imkansız zararlara uğramasına neden olacağını,

işbu dava sonuçlanıncaya kadar öncelikle teminatsız sayın mahkeme aksi kanaatte ise uygun bir teminat karşılığında tedbir yoluyla durdurulmasını, müvekkilin bu senet dolayısıyla borcunun bulunmadığının tespit edilmesi ve davalı taraf işbu icra takibini başlatmakta kötü niyetli olduğundan takibe konu alacağın %20'sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesi ile icra takibinin işbu dava sonuçlanıncaya kadar öncelikle teminatsız mahkememiz aksi kanaatte ise uygun bir teminat karşılığında durdurulmasına karar verilmesini, mahkeme aksi kanaatte ise uygun bir teminat karşılığında tedbir yoluyla durdurulmasını,

yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa tahmilini, karar verilmesini..." talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle. "Davalı müvekkil ile dava dava dışı ...Tic. Ltd. arasında münakit Faktoring sözleşmesi gereğince dava dışı ...Şti toplam 740.000 TL bedelli 3 adet faturayı müvekkil davalıya temlik etmiştir.Dava Dışı ... Ltd. Şti.

Alacak Temlik işlemi ile birlikte müvekkil şirketten 628.500 TL ön ödeme / fon kullanmıştır.Dava dışı şirket tarafından temlik edilen faturalar ve faturaların ödeme araçları ciro edilerek faturalar ile birlikte davalı Faktoring Şirketine teslim edilmiştir. Dava konusu ... nolu 75.000. TL bedelli çek Ekli Alacak bildirim formunda yer alan toplam 740.000 TL bedelli faturalardan 29.03.2019 tarih B seri ... nolu 75.000.

TL bedelli faturanın ödeme aracı olarak ciro edilerek dava dışı .... Ltd. tarafından davalı faktoring şirketine verilmiştir.Dava dışı şirketin davalıya 29.03.2019 tarihli Alacak bildirim formu kapsamında temlik ettiği 29.03.2019 tarih B seri ... nolu 75.000. TL bedelli faturanın ödeme aracı olarak verilen dava konusu ... nolu 75.000. TL bedelli çek makbuz karşılığı ... Tic. Ltd. Den temlik alınmıştır. Faturanın ödemesi olarak verilen çek vadesinde ödenmemiştir.

Temlik edilen 29.03.2019 tarih B seri ... nolu 75.000. TL bedelli fatura ya ilişkin olarak da temlik borçlusunca hiçbir ödeme yapılmamıştır. Temlik edilen faturanın ve fatura ödemesi olarak verilen çekin vadesinde ödenmemesi nedeniyle davacı ile çek keşidecisi ve diğer cirantalar aleyhine ... 36. İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyasında icra takibi başlatılmıştır. Dava konusu Çek i ciro ile müvekkil şirkete temlik edilen faturanın ödemesi olarak veren ... Ltd.

Keşideci ve diğer çek cirantaları müvekkil şirkete borçludur. Davacının beyanına göre dava konusu çek davacı tarafından ciro ile dava dışı ...'a verilmiştir.... tarafından ciro ile dava dışı ... Ltd. Ye verilen çek müvekkile factoring sözleşmesi kapsamında Temlik verilmiş ve karşılığında fon kullandırılmıştır.Davanın reddine , davaya konu alacağın %20'den aşağı olmamak kaydıyla davacının tazminata mahkum edilmesine,

Davacının haksız davası nedeniyle HMK 329 gereğince yargılama giderleri dışında davalının vekil müvekkil ilişkisi gereğince ödediği bedelin tamamını veya bir kısımını ödenmesine, Dava masraf ve ücreti vekaletin davacı ya yüklenilmesine karar verilmesini..." savunmuştur.

DELİLLER

... 36.İcra Dairesi'nin ...E.sayılı dosyası, İstanbul ATK'dan alınan rapor, kaza tespit tutanağı, hasar faturası, kaza fotoğrafları, tramer kaydı ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; İİK 72. Madde uyarınca menfi tespit ve istirdat talebine ilişkindir. ... 36.İcra Dairesi'nin ... takip sayılı dosyasının incelenmesinde; alacaklısı ...A.Ş. tarafından, borçlu ... Şirketi, ...Tic. Ltd. Şti., ...ve ... aleyhine 75.000,00TL asıl alacak, 7.500,00TL çek tazminatı, 32.762,00TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 115.262,00TL'nin icra takip tarihinden itibaren asıl alacağa yıllık %15,75 oranında faiz işletilmek kaydı ile tahsili talebi ile ilamsız icra takibi başlatıldığı anlaşılmıştır.

Adli Tıp Kurumu Fizik İhtisas Dairesi'den alınan raporda özetle. "İnceleme konusu çekte keşide tarihinin altında bulunan imzanın teşhise götürecek önemli karakteristik materyal ve yazı unsuru içermeyen, tersimi basit, taklidi kolay imzalar olması nedeniyle söz konusu imzaların aidiyetinin, bu meyanda sorulduğu üzere ...'in eli ürünü olup olmadığının tespit edilemediği,

İnceleme konusu çekte keşide tarihi bölümünde aylar bölümünün birler basamağında evvelce "..." olan yıl bölümünde yer alan ibarenin de birler basamağında evvelce "..." olan ibarelerin üzerlerinden optik ve spektroskopik olarak farklı fiziki evsafta bir kalem ile tamamlama ve sürşarj yöntemiyle gidilerek sırasıyla mevcut okunur "..." ve "..." ibarelerine dönüştürülmüş olduğu ve aynı kalemle yıl bölümü onlar basamağındaki 1 okunur ibarenin üzerinden mükerrer gidilmiş olduğu..." rapor edilmiştir.

Davacı taraf, dava konusu çekin keşide tarihinde tahrifat yapılmış olması nedeniyle çekin kambiyo senedi vasfını yitirdiğini ileri sürerek çek nedeniyle borçlu olmadığının tespitini talep etmektedir.

Yerleşik Yargıtay kararlarında belirtildiği üzere çekin keşide tarihinde tahrifat yapılmış olması, tek başına kambiyo senedi vasfını yitirmesine neden olmaz.(Yargıtay 19. HD. ...Esas,...Karar sayılı kararı) Böyle bir durumda çekin keşide tarihinin tahrifattan önceki tarih olduğunun kabulü gerekir. Bu durumda gerçek keşide tarihine göre çekin süresinde ibraz edilip edilmediği belirlenerek sonucuna göre işlem yapılması gerekir.

Süresinde ibraz edilmeyen çekler yönünden taraflar arasında temel ilişki bulunması halinde böyle bir çeke yazılı delil başlangıcı olarak dayanabilir ve alacaklı alacağını her türlü delille kanıtlayabilir. Taraflar arasında temel ilişki bulunmaması halinde ise hamil keşideciye karşı Türk Ticaret Kanunu'nun 732. maddesi uyarınca sebepsiz zenginleşme nedeniyle alacak talebinde bulunabilir.

Ayrıca hamil, sebepsiz zenginleşmenin gerçekleştiği tarihten itibaren faiz talebinde de bulunabilir.

Toplanan deliler, tüm dosya kapsamı ve yukarıda yapılan açıklamalar ışığında dava konusu somut olay değerlendirildiğinde; dava konusu çekin keşide tarihinin 25/01/2018 tarihi olduğu, daha sonra bu tarihin ay ve yıl bölümünde kısmen tahrifat yapılarak üzerinin çizildiği ve 25/05/2019 tarihinin yazıldığı anlaşılmaktadır.

Çekin vade tarihi kısmındaki paraf imzasının davacıya ait olup olmadığı belirlenemediği, dava dışı keşideci tarafından dosyaya gönderilen cevabi yazıya göre de, çek üzerindeki tahrifatın dava dışı keşideci tarafından da gerçekleştirilmediğinin bildirilmesi nedeniyle çek üzerine sonradan yazılan tarihin geçersiz kabul edilmesi ve çekin keşide tarihinin 25/01/2018 tarihi olduğunun kabulü gerekmektedir.

Dava konusu çek 27/05/2019 tarihinde bankaya ibraz edildiğinden çekin yasal süresi içerisinde ibraz edilmediği anlaşılmıştır. Dava konusu somut olayda davalı çeki ciro yoluyla devraldığından ve taraflar arasında temel ilişki bulunmadığından davalı TTK 732. Maddesi gereğince sebepsiz zenginleşme hükümleri çerçevesinde davacıdan alacak talebinde bulunabilir.

Ancak çek tazminatı ve komisyon kambiyo senedi olan çekin vasfını yitirmemesi halinde talep edilebilecek haklardan olduğundan hamilin çek tazminatı ve komisyon gibi alacakları talep etme hakkı bulunmamaktadır. Buna göre davacının TTK 732. madde uyarınca çek nedeniyle sebepsiz zenginleşmediğini ispatlaması gerekir.

Davacı taraf, çekteki paraf imzasının geçersiz olduğu iddiası dışında başkaca herhangi bir geçersizlik sebebi ileri sürmediği gibi davalı aleyhine sebepsiz zenginleşmediğini ispat edecek herhangi bir delil de ibraz etmemiştir.

Yukarıda belirtilen nedenlerle davalı yanın çek bedeli ve işlemiş faizini talep etme hakkının bulunduğu, ancak çek tazminatı talep etme hakkının bulunmadığı anlaşılmakla çek tazminatı yönünden davanın kabulüne, fazlaya ilişkin talebin ve koşulları oluşmayan kötü niyet tazminatı talebinin reddine verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip · ¸e-imza Hakim · ¸e-imza