Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2022/802 K.2025/950

Davalı vekili tarafından yukarıda belirtilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca yapılan ön inceleme sonucu eksiklik bulunmadığı anlaşılmış olmakla dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde gereği görüşülüp düşünüldü:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davalı firmanın dijital baskı sistemleri ve tekstil makineleri konusunda faaliyet gösteren...

Ltd.'nin Türkiye mümessili olduğunu, davacı firma dijital baskı sistemleri ve tekstil makineleri satışı ve kurulumu konularında faaliyetlerini sürdürmekle birlikte davalı firmanın Bursa bayiliğini de yürütmekte olduğunu, davalı firmanın mümessilliğini yürüttüğü firmanın 145 Seri numaralı ....marka makinenin baskı kafaları ile birlikte davacı tarafından 02.04.2018 tarihinde satın alındığı ve bayilik güvencesiyle 05.04.2018 tarihinde dava dışı .... Tic. Ltd.

Şti.'ye satılıp kurulumunun gerçekleştirildiğini, ancak belirtilen makinenin satışı ve kurulumunun üzerinden kısa bir süre geçmesinden sonra ...Şti. tarafından belirtilen makine hakkında vekil eden firmaya arıza bildiriminde bulunulduğunu, arızanın ... marka, '.... model, 18012055 ve 18012057 Seri numaralı “Kafa” olarak tabir edilen iki adet parçasında olduğunu, arıza konusu olarak ise parçaların, sürekli olarak,

yazılı parametreleri ve waveform bilgisi atılması ile parçaların seri numaraları okumaması olarak gösterildiğini, arıza hakkında teknik inceleme neticesinde arızanın yazılım kaynaklı olduğu tespit edildiğini, bu incelemenin neticesi davalı firmaya bildirildiğini, davalı firmanın arızalı parçaların ancak üretici firmaya gönderilmesi ve burada incelenmesi gerektiğini, bu sürecin en az 2 ay süreceği ve bu süreçte muadil parça temin edilemeyeceğini, makinede bu sürede kullanılacak kafaların ise satın alınması gerektiğini,

söz konusu bu parçalardaki arızanın nedeni ve garanti kapsamında olup olmadığının tespiti için Bursa 3. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ...D.İş sayılı dosyası ile 21.06.2018 tarihinde makine başında keşif ve bilirkişi incelemesi gerçekleştirildiğini, 2018/68 D.İş sayılı dosyasında bilirkişi kanaat ve raporunu dahi hazırlamadan aynı makinenin 18012058 seri numaralı kafasının da arızalandığını, arızalanan üçüncü kafa için de Bursa 1. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin...

D.İş sayılı dosyası ile 10.07.2018 tarihinde tespit edildiğini, 13.07.2018 tarihinde de makine başında keşif ve bilirkişi incelemesi gerçekleştirildiğini, her iki dosyadan da alınan bilirkişi raporları neticesinde “Her üç kafada da normalin dışında nozzle kayıplarının olduğu, yapısal ve fiziksel herhangi bir problem tespit edilemediği, makine ile kafa arasında elektronik/yazılımsal bir uyum problemi bulunması,

kullanımdan ya da kullanıcı kaynaklı bir arızası olmaması tespitleriyle alım tarihi de göz önüne alındığında garanti kapsamında muadili ile değiştirilmesinin uygun olacağı” belirtilmiş olduğunu, ayıplı olan makine kafalarının değişimi için ödenen 100.650,00TL'nin (fazlaya ilişkin istem haklarımız saklı kalmak kaydıyla) dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte vekil eden tarafa ödenmesini, bu nedenlerle davanın kabulüne karar verilerek yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davaya yetki, görev ve zaman aşımı yönünden itiraz ettiklerini, davacı tarafın Bursa 3. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2018/68 D.İş ve Bursa 1. Sulh hukuk Mahkemesinin ...D.İş sayılı dosyaları tarafından yapılan tespitleri kanuna aykırı olarak yapıldığını, davacının, davalı şirkete ait adreste yerine getirmek suretiyle dönem dönem makine alıp başka firmalara satan bir aracı firma olduğunu, makinelerin Pimms tarafından kurulumunun yapılması gerektiğini, ancak buna rağmen davacının işbu makinenin satışını yaptıktan sonra kendi kendine kurulumunu yaptırmış olduğunu,

bu tipteki endüstriyel baskı makinelerinin müvekkil şirket tarafından kurulması gerektiğini, tespiti isteyen firmanın showroom makineleri de yine müvekkil firmanın eğitimli teknik personeli tarafından kurulmuş olduğunu, dava konusu edilen makinelerin de yine davalı müvekkil firma tarafından davacıya ait showrooma kurulduğunun makinenin kurulumuna ait 14.07.2017 tarihli teknik servis formuyla sabit olduğunu,

davacı firma yetkilisince kuruluma müdahelede bulunularak makineye uygun tavsiye edilen boya yerine kendi dışarıdan satın aldıkları başkaca davalı müvekkil firma tarafından tavsiye edilmeyen bir boya takılmasının davacı tarafından talep edildiğini, kendilerine makineye uygun olan boyanın takılması gerekliliği aksi halde makinenin arızalanabileceği ve bunun kullanıcı hatası olduğunu, işbu makinelerde mutlak olarak makineye uygun olan boyanın kullanılmasının mecburi olduğu hususlarında defaten davalı müvekkil firma tarafından uyarılmış olduğunu,

yurtdışından getirdikleri Inkgenio marka uygun olmayan bir boya ile ilk kurulumdan itibaren makineleri kullanmış olduklarını, bu nedenle arızalar meydana geldiğini, hataların tamamı ile kullanıcı hatası sebebiyle oluğunu, bu hatalı kullanım sebebiyle kafalar arıza yapınca da boyadan kaynaklı olduğunu anlayıp yeni kafalar ile birlikte bu sefer yine tavsiye edilmeyen bir başka boya markası olan Sensient marka boyaya geçtiklerini, bu da yine tavsiye edilen uygun boya olmadığını, bu boyanın kullanıldığı müşterinin faturalarından tespit edilebileceğini, arızanın kurulumdan 2 ay sonra çıkması problemin boya kaynaklı olduğunun ispatı olduğunu,

bu nedenlerle davanın reddine karar verilerek, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, "Dava konusu baskı makinesi ve makinenin kafa kısımları üzerinde inceleme yapılarak Bursa 3. Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D.İş sayılı dosyası, Bursa 1. Sulh hukuk Mahkemesinin ...D.İş sayılı dosyası ile delil tespiti raporları, mahkememizce yapılan 11/08/2020 tarihli ve 30/04/2021 tarihli keşif ve bilirkişi incelemeleri sonucunda düzenlenen 12/12/2021 tarihli bilirkişi heyetinin raporunun hüküm kurmaya elverişli olduğu,

delil tespiti raporları ile 13/01/2021 havale tarihli bilirkişi heyetinin raporları arasındaki ayıbın kullanıcıdan mı üreticiden mi kaynaklandığına dair çelişkiyi giderdiği ve 12/12/2021 tarihli raporu düzenleyen bilirkişi heyeti tarafından baskı makinesi çalıştırılarak inceleme yapıldığından bu rapora itibar edilerek dava konusu baskı makinesinin kafa parçalarının gizli ayıplı olduğu, parçalarının alıcının beklediği faydayı ortadan kaldırdığı, hurda değerinin bulunmadığı, ayıbın üretimden kaynaklandığı, hatalı ve lisanssız boyadan kaynaklanmadığı,

her ne kadar 1801-2055 numaralı baskı makinesi kafası yönünden raporun sonuç kısmında belirtilmemiş ise de raporun içeriğinde ayıplı olduğunun tespit edildiği, ayıbın boyadan kullanıcıdan kaynaklanmadığı, önceki bilirkişi raporlarında da bu baskı makine kafasını açıkça ayıplı olduğunun vurgulandığı anlaşılmakla dava konusu ticari satıma konu baskı makinesi kafalarının kabul edilemeyecek derecede üretimden kaynaklanan ayıplı olduğunun tespiti ile,

-18.300,00-USD bedelinin satıma konu bu seri nolu makineye ait üç kafanın davacı tarafından davalı tarafa tesliminden itibaren işleyecek devlet bankalarının USD cinsinden bir yıllık vadeli mevduata ödediği en yüksek faizi ile birlikte ve fiili ödeme günündeki TCMB efektif satış kuru üzerinden TL'ye çevrilerek davalıdan alınarak davacıya verilmesine, -Dava konusu Pomer marka P1800 model makineye ait .... marka ve.... model.... seri numaralı üç kafanın davacı tarafından davalıya teslimine," karar verilmiştir. Karara karşı, davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesi ile; davanın açılmasına sebebiyet vermediklerinden aleyhlerine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmeyeceğini, zira dava konusu makinelere ilişkin olarak davacı tarafa gönderdikleri maillerde, makinenin kafalarında bir arıza olup olmadığının ancak üretici firmanın laboratuvarlarında yapılacak bir inceleme ile tespit edilebileceğini, bu nedenle arızalı kafaları kendilerine göndermelerinin istendiğini, bu incelemenin 2 ay süreceğinin bildirildiğini, ancak davacı tarafın bunu kabul etmeyerek arızalı olduğunu iddia ettiği ürünleri incelemeye sunmadığını,

davacının değişik iş tespitleri ile makinenin ayıplı olup olmadığını tespit ettirmeye çalıştığını, tespit dosyalarının tek taraflı hazırlandığını, davalıya raporların tebliğ edilmediğini, ürün teslim edilmediğinden davalının bu durumda ürünün ayıplı olup olmadığını bilemeyeceğini, şayet ürünler incelemeye gönderilse idi bu durumda ayıplı oldukları tespit edilirse zaten gerekli işlemlerin yapılacağını, bu nedenlerle davanın açılmasına kendilerinin sebebiyet vermediğinden davanın kabulü halinde dahi giderlerden sorumlu tutulamayacaklarını, ürünün elektronik ve karmaşık yapılı olduğunu,

ancak üretici firma laboratuvarlarında incelenerek doğru sonuca ulaşılabileceğini, bilirkişi incelemelerinin yetersiz ve eksik olduğunu, bilirkişi incelemesi sırasında makine kafalarının özel solüsyonlarla temizlendikten sonra denendiğinde boya püskürtme işleminde bir hata olmadığının görüldüğünü, buna göre davacı tarafından uygun olmayan boya kullanımı nedeniyle arızanın meydana geldiğinin açık olduğunu, tavsiye edilen boyaların kullanılmaması halinde kullanıcı kaynaklı hatalardan dolayı davalının sorumluluğunun bulunmadığının davacı tarafa bildirilmiş olduğunu, buna rağmen tavsiye edilmeyen boyalar kullanıldığını,

ürünün dava dışı 3. Kişiye davacı tarafından satıldığını, kurulumunun yetkili olmayan kişilerce yapıldığını, davalı tarafından kurulması gerektiğini, davacının bu nedenle kusurlu hareket ettiğini, ürünün 4 yıldır davacı tarafından alıkonulduğunu, davacının sözleşmeden dönme istediğini, ancak ürünü de iade etmediğini, kabul etmemekle birlikte bu durumda davacının ancak bedelden indirim istemesi gerektiğini, tüm bu nedenlerle kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE

Dava, ticari satıma konu makinenin ayıplı olması sonrası yenisi ile değiştirilmesine dair davacı tarafından yapılan masrafın tazmini talebine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince, yukarıda açıklanan gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiş, karara karşı davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Davacı, dava konusu makinelerdeki arızanın giderilmesi için yenileri ile değiştirildiğini, bu değişim nedeniyle yaptığı harcamanın davalıdan tahsilini talep etmiş, davalı ise makinedeki ayıbın tavsiye edilen boyaların kullanılmaması nedeniyle kullanıcı hatasından kaynaklandığını iddia ederek davanın reddini dilemiş, mahkemece yapılan yargılama sonunda makinedeki ayıpların gizli ayıp niteliğinde olduğu, ayıp ihbarının süresinde yapıldığı,ayıpların kullanıcı hatasından kaynaklanmadığı, makine kafalarının yenisi ile değiştirilmesine ilişkin yapılan harcamanın talebe uygun olduğu gerekçeleriyle davanın kabulüne karar vermiştir.

Uyuşmazlık, ticari satıma konu .... marka ...model makinanın ... marka ve ... model ... seri nolu makinenin kafa kısımlarının arızalanması sebebiyle bu parçaların ayıplı olup olmadığı, ayıbın türü, niteliği, üretici hatası mı kulanıcı hatasından mı kaynaklandığı, davacının bu kapsamda giderim bedeli alacağının varlığı ve miktarı hususlarına ilişkindir.

Mahkemece, öğretim görevlisi Makine Mühendisleri ve Endüstri Mühendisinden oluşan bilirkişi heyetinden daha önce dosyaya alınan raporlar arasındaki çelişkileri giderecek rapor alınmış olup, 12/12/2021 tarihli bilirkişi raporunda dava konusu dijital baskı makinesinin 18012055 seri numaralı yazıcı kafasında normalin dışında nozzle kayıplarının olduğu, 18012057 ve 18012058 seri numaralı yazıcı kafalarının belli bölümlerinde kısmi elektriksel ateşleme problemi olduğu, ayıbın üretim hatasından kaynaklandığı, bu ayıbın kullanıcı kaynaklı olmadığı, ayıbın garanti kapsamında kaldığı, ayıbın boyadan kaynaklanmadığı, ayıbın tamirle giderilmesinin mümkün olmadığı, ayıplı kafaların hurda değerinin bulunmadığı, fonksiyonlarını yerine getirmediği mütalaa edilmiştir.

Talep edilen bedele ilişkin alınan 12/01/2021 tarihli bilirkişi raporunda, dava konusu makine kafalarının üreticinin/satıcının sorumlu olduğu gizli ayıp sebebiyle arızalı olduğunun kabul edilmesi durumunda davacının iş bu kafalar yerine ödediği satın alma bedeli olan 18.300 USD'nin rayiç bedellere uygun olduğu mütalaa edilmiştir.

Somut olayda, davacının davalıdan digital baskı makinesi satın aldığı, makinenin boya püskürten kafalarında arıza meydana geldiği, arızanın davalıya bildirildiği ancak davalının arızanın tespiti için ürünlerin yurt dışında bulunan üretici firmaya gönderilmesi gerektiğini ve sürecin 2 ay olabileceğini bildirdiği, davacı tarafın arızalı kafaları yenileri ile değiştirdiği, arızalı kafalara ilişkin tespit yaptırdığı, eldeki davayla yenilerinin alınması için harcanan bedeli talep ettiği görülmektedir.

Mahkemece keşif sonucu makinenin test edilerek alınan bilirkişi raporunda, kafalarda ki arızanın gizli ayıp niteliğinde olduğu, kullanıcı hatasından kaynaklanmadığı, yenisi ile değişimlerinin gerektiği, davacı tarafından yenileri için yapılan harcamanın arızalı ürünlerle uyumlu olduğu tespitleri yapılmış olup, alınan raporun daha önce dosyaya alınan raporları ve tespit dosyasında alınan raporları irdeleyerek, makinenin test edilmesi sonucunda düzenlendiği, hüküm vermeye elverişli olduğu anlaşılmakla, mahkemece davanın kabulüne karar verilmesinde hukuka aykırılık olmadığı kanaatine varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, Dairemizce yapılan değerlendirmede; ilk derece mahkemesinin kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddî olay ve hukukî değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı, davalı vekilinin istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşıldığından istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın m. 353/1-b-1 hükmü gereğince esastan reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-) Davalı vekilinin ilk derece mahkemesinin yukarıda anılan kararına yönelik istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,

2-) 492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 6.612,64 TL istinaf karar ve ilâm harcından davalı tarafından peşin olarak yatırılan 1.653,16 TL harcın mahsubu ile bakiye 4.959,48-TL harcın davalıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydına,

3-) İstinaf eden davalı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

4-) İstinaf incelemesi duruşma açılmadan yapıldığından vekâlet ücreti takdirine yer olmadığına,

5-) 6100 sayılı HMK'nın 7035 sayılı Kanun ile değişik 359/4 maddesi uyarınca kararın kesin olmaması nedeniyle Dairemizce taraflara tebliğine,

... · Başkan ... · ¸(e-imzalıdır) · ... · Üye ... · ¸(e-imzalıdır) · ... · Üye ... · ¸(e-imzalıdır) · ... · Katip ... · ¸(e-imzalıdır)