İstanbul 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/928 K.2024/160

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamaları sonunda :

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkili şirkete ait işyerinde bulunan ... Makinasının 11/07/2016 başlangıç tarihli, ... nolu, Makina Kırılması Sigorta Poliçesi ile sigortalandığını, davalı sigorta şirketi tarafından sigortalanan ...Makinasının 03/09/2016 tarihinde, operatör ... kontrolünde çalışması esnasında normalin dışında sesler gelmesi sebebiyle çalışmasının durdurulduğunu ve durumun makinanın imalatçısı ... Tic. Ltd.

Şti'ne bildirildiğini, imalatçı firma yetkilileri tarafından yapılan inceleme sonucunda, presin aşağı yukarı hareket etmesini sağlayan ve kızıl somun olarak adlandırılan parçanın kırıldığının belirlendiğini ve makinenin yerinden sökülerek imalatçı firma tarafından tamir edildiğini, hasar sonrası müvekkili şirket taraından davalı sigorta şirketine müracat edildiğini ve davalı sigorta şirketi tarafından ... nolu hasar dosyasının açıldığını ancak davalı şirketi tarafından hasar bedeli ödenmeyeceğinin bildirildiğini, davalı sigorta şirketinin usulüne uygun müracaata rağmen haksız ve hukuka aykırı olarak ödeme yapmadığını,

söz konusu hasar sebebiyle müvekkiline ait makinada KDV dahil toplam 123.605,00-TL tutarında hasar meydana geldiğini, ayrıca makinenin yerinden sökülmesi ve imalatçı firmaya nakliyesine ilişkin olarak da müvekkili şirket tarafından 28.320,00-TL masraf yapıldığını, Makina Kırılması Sigorta Poliçesi'nde dava konusu makinalar üzerinde ... Bank A.Ş. ...

Şubesi'nin rehin hakkı gözükmekte olduğunu, rehin hakkının belirtilen banka tarafından 27/10/2015 tarihinde fek edildiğini beyanla fazlaya ilişkin her tür dava ve talep hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 60.000,00-TL sigorta alacağının 03/09/2016 tarihinden itibaren işleyecek reeskont avans faizi ile birlikte davalı sigorta şirketinden tahsiline, yargılama masrafları ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davacının, ...adresinde yer alan muhtelif makinalarının müvekkili sigorta şirketi nezdinde 11/07/2016-2017 vadeli, Makine Kırılması Sigorta Poliçesi ile sigortalandığını, dava konusu 2015 model, 1500 ton, ... marka, ... makinesinin ise hasardan sonra 18/10/2016 tarihli zeyilname ile poliçe listesine ilave edildiğini, davacının zararının eksper raporuyla ve ticari kayıtlarıyla belirli olduğunu, bu nedenle belirsiz alacak davası açılmayacağını, hasarın sigorta poliçesinin tanziminden sonra meydana geldiğini, hasarın, makine kırılması sigortası genel şartları "teminat dışında kalan haller" başlıklı 3j maddesi uyarınca teminat dışı olduğunu,

üretici firmanın hazırladığı raporda kızıl sarı somunun kırılma nedeni olarak gövdede meydana gelen kırılmanın gösterildiğini, davacı şirket tarafından makinenin düzenli bakımı yaptırılmış olsaydı ve gövdedeki çatlaklar giderilmeden makine çalıştırılmasa idi gövdede kırılma meydana gelmeyeceğini, bu nedenle ilgili genel şart hükmü ve sigorta poliçesinde yer alan kloz 591 bakım sözleşmesi özel şartı uyarınca dava konusu hasarın teminat kapsamı dışında olduğunu, davacının beyan yükümlülüğüne aykırı davrandığını, poliçe tanzim edilirken makinenin gövdesinde bulunan çatlakların müvekkiline bildirilmediğini,

davacı tarafından bilinen ve müvekkiline bildirilmeyen bu durum ile hasarın meydana gelmesinde açık bir bağlantı olduğunu, Mahkemece hasarın poliçe teminatı kapsamında olduğunun kabulü halinde ise müvekkili şirketin ödemek durumunda kalacağı tutarın muafiyet ve sovtaj değerinin düşülmesinden sonra 67.922,79 TL olduğunu, davanın hasarlı makinanın üreticisi ... Tic. Ltd.

Şti.'ye ihbarını talep ettiklerini beyanla haksız ve mesnetsiz davanın müvekkili sigorta şirketi yönünden reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

... 6. ATM'nin ... Esas sayılı dosyası, 19/07/2023 tarihli bilirkişi raporu, 03/01/2024 tarihli bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, makine kırılması sigorta poliçesi kapsamında sigortalı makinede meydana gelen hasarın tahsili talebine ilişkindir. Mahkememizin 2017/628 Esas, 2019/803 Esas sayılı dosyasında yapılan yargılama neticesinde davanın reddine karar verilmiş, verilen karara karşı davacı tarafça istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi'nin 2020/1163 Esas 2022/1218 karar sayılı kararı ile "...Dosyaya alınan makine mühendisi bilirkişi raporunun davaya herhangi bir katkısı olmadığı bilirkişiden mahkemece istenen hususların aydınlatılmadığı görülmüştür. Bu durumda ilk derece mahkemesince sigortacı bilirkişi ile heyete dahil edilecek yeni bir makine mühendisi bilirkişiden oluşan heyetten.

22/07/2019 tarihli bilirkişi raporunda belirtilen eksiklerin giderilerek hasarın teminat kapsamında kalıp kalmadığı tereddüde yer vermeyecek şekilde aydınlatılacak şekilde ve hasarın teminat kapsamanda kaldığının tespit edilmesi halinde davalı savunmalarında geçen makinenin gövdesinde hasar öncesi bulunduğu bildirilen çatlakların sözleşme imzalanmadan önce bulunup bulunmadığı,

sözleşme devamı sırasında ortaya çıkmış ise önemli hususlardan sayılıp sayılmayacağı, bu çatlakların hasarın oluşmasına etki edip etmediği hususlarını açıkılığa kavuşturacak şekilde alınacak bilirkişi raporu ve genel şartlar 3-J maddesi ile bakım sözleşmesi özel şartları ile beyan yükümlülüğüne ilişkin düzenlemelerde de nazara alınarak varılacak uygun dairesinde bir karar verilmesi gerektiği gözetilmeden yazılı şekilde hatalı değerlendirme ve eksik inceleme ile karar verilmesi doğru bulunmamıştır..." gerekçeleri ile mahkememiz kararı kaldırılarak dosya yeniden yargılama yapılmak üzere mahkememize gönderilmiştir.

Mahkememizin 24/05/2023 tarihli ara kararı ile dosya bilirkişi heyetine tevdi edilmiş bilirkişi heyeti 19/07/2023 tarihli raporunda özetle; "....Makina gövdesindeki çatlakların ... firmasının periyodik bakım yaptığı 30.06.2016 tarihi ile kırılmanın meydana geldiği 10.10.2016 tarihleri arasında geçen 4 aylık süre içinde meydana geldiği, b) Davacı firmanın çatlakları önemsemeyip makinayı devre dışı bırakmadığı ve periyodik bakımdan sorumlu olan ... firmasına bildirmediği ve makineyi çalıştırmaya devam ettiği, devamında da makinede kırılma meydana geldiği,

c) Hasarlı Makinanın tamiri ile alakalı ...Şti tarafından yapılan tamir için gerekli malzeme işçilik, hurda düşümü vb. hesaplamaların uygun olduğu, toplam tamir maliyetinin 111.150 TL den Sovtaj Tenzili olan 17.551,71 düşüldükten sonra hasar tutarı olan 93.598,29 TL nin kadri maruf olduğu, d) Gerek davacı firma gerekse dava dışı ... imalatçı firma yukarıda belirtilen mevzuata uygun sertifikalı ve ...'e kayıtlı periyodik bakım personeline periyodik bakım yaptırmadığı,

...'e kayıtlı sertifikalı ve yetkin personel tarafından periyodik muayene ve periyodik bakım yapılmaması nedeni ile davacı firma ve dava dışı ... firmasının meydana gelen hasardan sorumlu oldukları, e) Makine gövdesindeki çatlakların oluşmasının olası sebebinin, kullanıcı hatası ile oluşmadığı, darbeli olarak ve 1500 ton gibi çok yüksek güçte çalışan makinenin gövdesinde malzeme yorgunluğu sonucu çatlakların oluşabileceği, ancak makinenin 15 aylık olduğu,

malzeme yorgunluğunun 15 ay içinde oluşmasının beklenemeyeceği, garanti süresinin devam ettiği dikkate alındığında bu durumda gövde çatlaklarının nedeninin gövde malzeme seçiminin olması gereken malzemeden daha az dayanıklı mukavemete sahip çelik seçimi nedeni ile veya gövde malzemesi etının yeterli olmaması veya kaynak hataları veya montaj hataları vb. gibi nedenlerle olabileceği, bu nedenle gizli ayıplı olduğu, dava dışı ... firmasının makineye makine üzerinde sıkışma nedeni ile basınç artışını algılayıp makineyi stop ettirecek “aşırı basınç güvenlik sens bu nedenlerle meydana gelen hasardan dava dışı ... firmasının sorumlu olduğu,

f) Davalı/Sigortacı ... Sigorta A.Ş tarafından, Davacı/Sigortalı ...Tic.A.Ş nin faaliyette bulunduğu “...” adresindeki Metal Üretim işyerinde bulunan ve Poliçe Üzerinde özellikleri belirtilen 5 (Beş) Adet Makine için, 11.07.2016- 11.07.2017 Vadeli, ... No'lu MAKİNE KIRILMASI SİGORTA POLİÇESİ'ni 11.07.2016 tarihinde tanzim etmiş olduğu, Hasar gören ve davaya konu Mal hine 2015 Model ...

Marka 160.000 Euro” olup, Hasar gören makinenin Ana poliçe'deki Teminat altına alınmış Makineler Listesi'nd yer almadığı, e) Sigorta Ana Poliçesi düzenlenirken Makineler Davacı tarafından beyan edilirken, davaya konu "2015 Model ... Marka 160.000 Euro” makine yazılmak istenirken, SEHVEN 2013 Model ...

Marka 160.000 Euro luk makinenin teminata girecek makine olarak beyan edilmiş olduğu, bu durumun da 18.10.2016 tarihinde düzenlenen ve fakat 19.09.2016 tarihinden itibaren geçerli olacak şekilde vade konular 2 No'lu Zeyilname'de Nihai Teminat Altındaki Makineler listesi ile düzeltilmiş olduğu davacı tarafından açıklandığı, Bilirkişi Raporumuz düzenleme tarihine kadar Sayın Mahkeme'ce talep edilen bilgi/belgelerden sadece 1 Adet ...'in 400.000.- TL + 72.000 TL Kdv = 472.000.

TL ye alış Faturası ve bu faturanın Muhasebe'de kaydır sunulmuş olduğu, dair Mahsup Fişi nin h) Mevcut bilgi ve belgeler ışığında, 30.06.2015 tarihinde “...”nin poliçenin düzenlendiği tarih olan 11.07.2016 tarihinden önce sigortalı tarafından ..

Ltd.Şti'nden satın alınmış olduğu ve Muhasebe kayıtlarına işlenmiş olduğu ancak makinenin “Model Yılı” nin fatura açıklamasında görülemediği, bununla beraber poliçenin düzenlendiği tarihte “...” nin işletmede olup olmadığına dair teyid için talep edilmiş olan İşletme Ticari Defter Kayıtları görülemediğinden bu konuda bir yorum yapılamayacağı, bunun için 11.07.2016 tarihi itibariyle İşletme Ticari Defter/Demirbaş resmi kayıtlarının görülmesi gerekeceği, keza Sayın Mahkeme tarafından talep edilmiş olan, davaya konu poliçelerin tanzi Acente ile yapılan yazışmalar, acenteye verilen talimatlar,

acentenin yaptığı fiyat araştırması ve davalı sigorta şirketi ile yaptığı yazışmalar görülemediği için davaya konu Makinenin teminat kapsamında olup olmadığı hususunda tarafımızca nihai değerlendirme yapılamayacağı, i)Sigortalı yetkilisinin beyanı doğrultusunda, Sigortalı tarafından Sigorta Şirketi'ne hasar ihbarının 26.10.2016 tarihinde yapıldığı,

ancak hasarın 03-09.10.2016 haftasında meydana geldiği (09.10.2016 olarak dikkate alındığı), hatta makine üzerinde kılcal çatlakların daha önce olduğu ancak işe engel teşkil etme Genel Şartlar Md.11.a ya uygun olmayarak,“ itibaren en geç 5 gün içinde sigortacıya ihbar yükümlüli vukuunu öğrendiği tarihten irmemiş olduğu,

yerine getirmez ve bunun Davaya konu hasarda sigortalı tarafından makine gövdesindeki'deki kılcal çatlaklar oluştuğunda hasar ihbarında bulunulmadığı ve yetki in kontrolü sağlanılmadığı için devamındaki mekanik parçaların kırılması/hasar görmesi dolayısı ile oluşan hasardaki artıştan sigorta şirketinin sorumlu olmaya i) “...Firması tarafından yapılan incelemeler neticesinde, davaya konu hasarlı Makine'nin Onarımı, Nakliyesi, Montajı, mahsup edilmesi gereken Sovtaj Tutarı ve yine Poliçe gereği Muafiyet düşüldükten sonra Kdv Hariç 67.922,79 TL Hasar tazminatının hesaplanmış olduğu,

konu hesaplama ve ekspertiz sürecinin Genel Şartlar ve Poliçe Özel Şartları paralelinde gerçekleştirilmiş olduğu, k) Davalı/Sigortacı ...

Sigorta A.Ş, dava konusu 2015 model, 1500 ton, ... marka, 55 Kw friksiyon press makinesinin hasardan sonra 18/10/2016 tarihli zeyilname ile poliçe listesine ilave edildiğini , hasarın, makine kırılması sigortası genel şartları "teminat dışında kalan haller" başlıklı 3j maddesi uyarınca teminat dışı olduğu kararıyla hasar talebini Red etmiş olduğu, Davalı/Sigortacı'nın hasarı Red kararının, Sayın Mahkeme'nin 12.04.2023 tarihli 1 No'lu celsesinde alınan kararı doğrultusunda “Davacı Vekili'nden talep edilen beyan, bilgi ve belgeleri sunulması sonrasında değerlendirilebileceği, 2013 Model bir Makine'nin sigortalı işletmede hiçbir zaman olmadığı,

Poliçe ilk düzenlenme aşamasında Acente/Sigorta Şirketi ile yazışmalarda/talimatlarda ...

Makine'nin sigortalanmasının talep edildiğinin ispatı halinde konu makinenin sigorta teminatı altında olacağı, aksi takdirde teminat altına alınmamış bir makinenin hasarından Davacı/Sigortacı'nın tazminat yükümlülüğünün doğmayacağı, Konu hasar gören makinenin poliçe başlangıcından itibaren teminat altına alınmış makineler listesinde olduğu Davacı tarafından ispatı ya da Sayın Mahkeme'nin bu yöndeki takdiri oluştuğu taktirde.

Meydana gelen hasarın Genel Şartlar Madde 3-j (sigortalı iken hasarlanan ve hasar giderilmeden makinenin kullanılması neticesinde oluşacak zararlar teminat dışındadır), Bakım Sözleşmesi Klozu ve İş bu bilirkişi raporunun Makine Yönünden Değerlendirmesi bölümünde detaylandırıldığı üzere makinenin gizli ayıbı (konu makinede ilk meydana gelen kılcal çatlaklar ü firma ...ŞTİ iddiası olan “Malzeme Yorgunluğu” olarak değerlendirmiş ancak makine henüz 15 aylık bir makine olduğu için garanti süresi devam eden bir makinede bundan ziyade makinede Gizli Ayıp olduğu kanaatine varılmıştır) hususlarının dikkate alınması gerekeceği,

Genel Şartlar Madde 3. ve Bakım Sözleşmeleri gereği Sigortalının poliçe şartlarına uymadığı dikkate alındığında Hasarın Teminat Dışı olarak kabul edilmesi ve Davalı'nın Tazminatı Red kararının doğru olduğu sonucu çıkacağı, Makine'nin Gizli Ayıplı olduğu değerlendirmesinin sayın Mahkeme'ce kabul görmesi halinde, sigortalıya tazminat ödenmiş olsa dahi üretici ...ŞTİ'nden kusuru/sorumluluğu nispetinde ödenen hasar tazminatının rücuen talep edilebileceği...." yönünde görüş bildirmişlerdir.

Mahkememizin 27/09/2023 tarihli ara kararı gereğince dosya bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişi 03/01/2024 tarihli raporunda özetle; "...Davacı taraf ticari defter ve kayıtları üzerinde yapılan inceleme sonucu Davacının 2015 ve 2016 yıllarına ait, Yevmiye ve Kebir açılış kapanış beratlarının süresi içerisinde Gelir İdaresi Başkanlığına yüklendiği envanter defterlerinin noter açılış tasdiklerinin TTK Md.64 e göre yaptırıldığı görülmüş olup, defterlerin sahibi lehine delil niteliği taşıdığı, Davacı .. Tic.A.Ş. kayıtlarında, ... Marka makine kaydına rastlanılmadığı,... makinanın Dava Dışı ...Ltd.Şti'nden ,30.06.2015 tarihinde satın alındığı ve davacı ticari defterlerinde 253 15 12 nolu hesapta takip edildiği tespit edilmiştin ..." yönünde görüş bildirmiştir.

Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; taraflar arasındaki uyuşmazlığın dava konusu 2015 Model ... Marka makinenin poliçe teminatı kapsamında bulunup bulunmadığı ve teminat kapsamında ise meydana gelen hasardan davalı yanın sorumlu olup olmadığı hususlarına ilişkin olduğu, Bölge Adliye Mahkemesi kararı sonrasında davacı yanın ticari defter ve kayıtlarında yapılan inceleme neticesinde 2015 Model ... Marka makinenin 30/06/2015 tarihinde dava dışı ... Ltd.

Şti'den satın alındığı ve 11/07/2016-2017 tarihlerini kapsayan poliçe de teminat kapsamında bulunan makinelerden biri olduğu, 2013 model makine olarak sehven yazıldığı ancak mahkememizce hükme esas alınan ve denetlenebilir 18/07/2023 tarihli bilirkişi heyeti raporuna göre, makine gövdesindeki çatlakların dava dışı ... firmasının periyodik bakım yaptığı 30.06.2016 tarihi ile kırılmanın meydana geldiği 10.10.2016 tarihleri arasında geçen 4 aylık süre içinde meydana

geldiği, davacı firmanın çatlakları önemsemeyip makinayı devre dışı bırakmadığı ve periyodik bakımdan sorumlu olan ... Ltd.

Şti'ye firmasına da durumu bildirmediği ve makineyi çalıştırmaya devam ettiği, devamında ise makinede kırılma meydana geldiği, davacı firmanın ve dava dışı imalatçı firmanın mevzuata uygun sertifikalı ve...’e kayıtlı periyodik bakım personeline periyodik bakım yaptırmadığı, davacı tarafça makinenin gövdesinde kılcal çatlaklar oluştuğuna ilişkin olarak davalı sigorta şirketine ihbarda bulunulmadığı, yetkili servisin kontrolü sağlanmadığı,

bu sebeple akabinde yaşanan parça kırılmasına ilişkin hasardan davalı yanın sorumlu olmayacağı, Genel Şartlar Madde 3.j ve Bakım Sözleşmeleri gereği Sigortalının poliçe şartlarına uymaması nedeniyle hasarın teminat dışı olduğu ve davanın reddinin gerektiği anlaşılmakla aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip · E-imza Hakim · E-imza