İstanbul 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/94 K.2024/921

Mahkememizde açılan davanın yapılan yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde ve aşamalardaki beyanlarında özetle; müvekkili şirketin sadece internet üzerinden satış yapan, ürün yelpazesinde kişisel bakım, kozmetik, beslenme takviyesi, takı, saat , konaklama, su ve hava arıtma cihazları şeklinde çeşitli günlük ve hızlı tüketim ürünleri bulunan bir şirket olduğunu, davacının satışlarını sadece internet üzerinden gerçekleştirdiğinden tüketicilerin satın aldıkları ürünlerin ödemelerini İnternet üzerinde gerçekleşen satın alma işlemi sırasında EFT , havale, kredi kartı, sanal pos şeklinde herhangi bir banka sistemi aracılığı ile gerçekleştirdiğini,

müvekkilinin banka kanalı dışında hiçbir şekilde ürün bedeli tahsilatı yapmadığını, davacının faaliyet ve iştigal konusuna uygun olarak davalı bankadan sanal pos hizmeti aldığını, bu amaçla taraflar arasında 28.12.2015 tarihli bir üye iş yeri sözleşmesi bulunduğunu, davacının 09.12.2016 gece saat 00.00 itibarı ile öncesinde veya sonrasında davalı banka tarafından hiç bir bildirim yapılmaksızın sanat pos cihazı ile gerçekleşen işlemlere ilişkin işlem gerçekleşmedi/başarısız uyarısı almaya başladıklarını, 332.350 TL'lik hesap bakiyesinin 0 (sıfır) olduğunu gördüklerini,

bunun üzerine derhal bankayı arayarak hesaptaki paranın akıbetinin sorduklarını ancak bu konuda hiç bir bilgi alamadıklarını, müvekkili hesabına şifahen bloke konulduğunun bildirildiğini, blokenin kaldırılması için ... 17. Noterliğinin ... tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarname ile hesaptaki blokenin kaldırılmasını ihtar ettiklerini, ancak davalı bankanın hiçbir cevapta bulunmadığını, bunun üzerine ... 20. İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı icra dosyası ile ilamsız takip yaptıklarını, davalının söz konusu takibe itiraz ederek takibin durmasına sebebiyet verdiğinden itirazın iptali ile takibin devamına, haksız ve kötüniyetli itiraz nedeni ile % 20 icra inkar tazminatına mahkum edilmesini,

davanın esası hakkında karar verilinceye kadar HMK nın 389 ve devamı maddeleri uyarınca ileride telafisi güç durumlara sebebiyet verilmemesi ve davacı hakkının elde edilmesinin imkansız hale gelmemesi amacıyla teminat verilmek suretiyle davalı tarafından bloke suretiyle haksız şekilde alıkonulan dava konusu 323.350,98-TL'lik cari bakiyesi üzerinde davalı bankanın dava süresinde tasarrufunun engellenmesi ve durdurulması amacıyla İhtiyati tedbir kararı verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde ve aşamalardaki beyanlarında özetle; davacının ödenmesini talep ettiği tutarın zaten davacının hesabında ve uhdesinde bulunduğunu, hesapta bulunan bir tutarın ödenmesi için açılan takibin hukuka aykırı olduğunu, davacın tarafın üye işyeri sözleşmesi gereği bankanın yurt içi ve yurt dışından yapılabilecek her türlü itiraz sonuçlanana kadar satış bedelini blokede tutmaya hakkı olduğunu kabul ve taahhüt etmiş olduğu için hiçbir şekilde kabul anlamına gelmemek ile birlikte huzurdaki davanın erken ikame edildiğini, bu açıdan davanın reddinin gerektiğini,

davacı şirketin şüphe çeken işlemleri sebebi ile sözleşme hükümleri uyarınca müvekkili bankanın bloke koyabilme hakkının mevcut olduğunu, müvekkili banka tarafından uygulanan bloke işleminin hukuka uygun olduğunu, davacı şirketin müvekkili bankanın sanal pos cihazı aracılığı ile şüpheli işlemler gerçekleştirdiğini, davacının sözleşme gereğince faiz talep edemeyeceğini, tedbir talebinin haksız ve hukuka aykırı olduğunu, icra inkar tazminatı talebinin reddinin gerektiğini, huzurda görülen davada tanık deliline dayanılamayacağını belirterek haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddine, davacının ihtiyati tedbir talebinin reddine,

davacı tarafın müvekkili banka lehine %20 oranından az olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkememizce ... 20. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası getirtilmiş olup incelenmesinde; alacaklı ...Ltd. Şti. tarafından ... A.Ş. ... Şubesi aleyhine banka hesabına ilişkin cari bakiye dayanak gösterilerek 332.350,98-TL asıl alacağın tahsili talebi ile 15/12/2016 tarihinde ilâmsız icra takibi başlatıldığı, yasal süresinde borçlu vekilinin borca ve fer'ilerine itiraz ettiği, itiraz sonucunda icra takibinin durduğu, iş bu itirazın iptali davasının mahkememize İİK 67. Maddesi uyarınca 1 yıllık yasal süresi içerisinde açılmış olduğu anlaşılmıştır.

Dava, davalı bankanın taraflar arasında akdedilen 28/12/2015 tarihli üye işyeri sözleşmesine dayanarak davacının sahte işlem yaptığı gerekçesi ile hesabına bloke koyması neticesinde bloke edilen hesapta yer alan tutara ilişkin olarak başlatılan takibe itirazın iptali talebine ilişkindir.

Mahkememizin ... E.K. sayılı kararı ile "1-Davanın reddine, Davacının icra inkar tazminatı talebinin reddine, Davalının kötü niyet tazminat talebinin reddine..." karar verilmiş olup anılan kararın istinafı neticesinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi'nin ...

E.K. sayılı kararı ile "...Davacı, davalı bankanın tek taraflı olarak, gerçekleşmesi muhtemel riskleri gerekçe göstererek haksız ve mesnetsiz olarak uyguladığı blokaj işlemi nedeniyle zararlarının tazminini talep ederken, davalı banka, sanal pos cihazı üzerinden yapılan alışverişler nedeniyle sahte bildirimler gelmesi ve sonrasında da chargeback taleplerinin gelmesi nedeniyle davacının hesabına bloke koyduğunu, bankanın risk altında olduğunu, bloke koyma hakkının sözleşme ile kendisine tanındığını savunmuştur.

Mahkemece, davalı banka tarafından davacının hesabına konulan blokenin yargılama sürecinde kaldırıldığı, kaldı ki konulan blokenin de üye iş yeri sözleşmesine uygun olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Dosya kapsamından da anlaşıldığı üzere, taraflar arasında, üye işyeri sözleşmesi bulunmaktadır.

Üye iş yeri sözleşmesinin 15. maddesine göre; banka, üye işyerinin rutin işleyişine ve normal harcama davranışlarına aykırı, riskli ve şüpheli veya hileli bir işlem tespit ettiği veya bu şekilde bir işlem kendisine bildirildiği veya herhangi bir nedenle gerekli gördüğü takdirde, üye işyeri hesabına bloke koyabilir ve bu şüpheli işlemlerle ilgili herhangi bir sorun olmadığına kanaat getirinceye kadar bloke ile kapatma işlemini devam ettirebilir.

Söz konusu sözleşme hükmü düzenlemesine göre, bankanın üye işyeri hesabına bloke koyma hakkı olmakla beraber, bu hak geniş yorumlanarak keyfi olarak kullanılmamalı ve üye işyerinin ticari hayatını sekteye uğratmamalıdır.

Bu kapsamda davalı banka da üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirmeli, kendisine ulaşan chargeback taleplerini süresinde üye işyerine bildirmeli, gerekli belgeleri istemeli ve belgeleri yeterli görürse chargeback talebini kabul edip, üye işyerinin hesabından o tutarda parayı bloke etmelidir.

Davalı bankanın doğan risk tutarınca ve chargeback süresince blokaj işlemi gerçekleştirilmesi gerekirken; doğması muhtemel riskler nedeniyle davacı üye işyerinin sanal pos hesabındaki tüm tutar üzerine, davacı üye işyerinin hesaptaki tasarrufunu da engelleyecek şekilde yapılan blokaj işleminin haksız ve keyfi bir işlem olduğu ve bankanın sebepsiz zenginleşmesine yol açacağı gözetilmelidir.

Yargılama sırasında davalı bankanın blokeyi kaldırdığı görülmüş ise de; mahkemece yukarıdaki anlatımlar ışığında "Riskli olan ve olmayan işlemlerin ayrı ayrı tespitiyle başlangıçtan itibaren haksız bloke edilen tutarların" belirlenerek, haksız bloke edilen tutarlar nedeniyle takibin devamına karar vermek gerekeceğinden, mahkemece belirtilen hususlarda yeniden yargılama yapılmak üzere davacı vekilinin istinaf isteminin kabulüne, davalının istinaf istemi konusunda karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle. 1-Davacı vekilinin istinaf talebinin KABULÜNE, 2-Davalı vekilinin istinaf istemi konusunda karar verilmesine yer olmadığına, 3-... 3.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 25/10/2018 tarih, ... E. - ... K. sayılı kararının KALDIRILMASINA..." karar verilmiş, yargılamaya 2022/94 esas numarası üzerinden devam edilmiştir.

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi'nin 21/01/2022 tarih ve ...Esas ... Karar sayılı ilamında yazılı olduğu üzere "Riskli olan ve olmayan işlemlerin ayrı ayrı tespiti ile başlangıçtan itibaren haksız bloke edilen tutarların" tespiti için ek rapor alınmasına karar verilmiştir.

30.11.2022 tarihli bilirkişi heyeti raporunun sonuç kısmında "...davacı Şirketin sitesinden internet erişim yolu ile sanal pos cihazı üzerinden müşterilerin yaptıkları alışverişler den kaynaklanan satış bedelleri mevduat hesabına alacak kaydedildikten sonra ,davalı bankanın,

müşterilerden sahte (fraud) bildirimlerin ve chargeback taleplerinin gelebileceği ,piramit satış olduğunu ,bu satışlarda şüpheli işlemlerin bulunduğunu gerekçe göstermek suretiyle davacının mevduat hesabına “riskli olan ve riskli olmayan” ayırımında bulunmaksızın tüm satış bedellerinin alacak kaydedildiği mevduat hesabına davalı bankaca bloke konulmuş olması Bankacılık Kanunu’nun 61.maddesine, bankacılık usul ve teamüllerine ve visa uygulamalarına aykırılık teşkil ettiğinden dolayı davacı Şirketin ...

20. İcra Müdürlüğünün ...e.sayılı dosyasında 15.12.2016 tarihinde davalı bankanın aleyhine başlattığı ilamsız icra takip dosyasındaki alacağı 332.350,98-TL'nin icra takip tarihinden itibaren işleyecek %10,50 nisbetinde avans faizi ile birlikte tahsilini talep edebileceği..." şeklinde görüş belirtilmiştir. Davalı beyan ve itirazları ile itirazları ekinde sunulan belgeler incelenmek kaydı ile bilirkişi heyetinden ek rapor alınmasına karar verilmiştir.

09.05.2024 tarihli bilirkişi heyeti raporunun sonuç kısmında "...Davacı Şirketin internet sitesinden sanal pos cihazı üzerinden müşterilere yapmış olduğu Konaklama Hizmeti Satışlarından kaynaklanan satış bedelleri mevduat hesabına alacak kaydedildikten sonra ,davalı bankanın , müşterilerden cayma, sahte (fraud) bildirimlerin ve chargeback taleplerinin gelebileceği ,yapılan satışların piramit satış olduğu, satışlarda şüpheli işlemler bulunduğu gerekçesi ile satış hasılatının kaydedildiği mevduat hesabına davalı Banka'ca bloke uygulaması Bankacılık Kanunu'nun 61.maddesine, bankacılık usul ve teamüllerine ve visa uygulamalarına uygun düşmediği,

Davalı bankanın mevduat hesabına uyguladığı blokajdan dolayı hesabın kullanımından mahrum bırakıldığı görülen Davacı Şirketin ... 20.İcra Müdürlüğünün ... e.sayılı dosyasında 15.12.2016 tarihinde banka aleyhine başlattığı ilamsız icra takip dosyasındaki alacağı 332.350,98 TL olarak hesap edilmiş olup, işbu tutarın icra takip tarihinden itibaren 10,50 nisbetinde avans faizi ile birlikte tahsilinin talep edebileceği..." şeklinde görüş belirtilmiştir.

Bilirkişi heyeti ek raporu denetime uygun, kanaat oluşturmaya ve hüküm kurmaya elverişli kabul edilmiştir.

Tüm dosya kapsamının değerlendirilmesi sonucunda; taraflar arasında 28/12/2015 tarihli 1 yıl süreli üye iş yeri sözleşmesi akdedildiği, anılan sözleşmenin 25. maddesi gereği taraflardan herhangi birinin sözleşmede belirtilen şekilde sözleşmeyi feshetmemesi halinde aynı koşullarda sözleşmenin 1'er yıllık süre ile uzayacağının düzenlendiği, anılan sözleşmeye istinaden davacı şirketin davalı bankanın sanal pos cihazı üzerinden 2016 Nisan ayından itibaren "..." isimli internet sitesinden satış yapmaya başladığı anlaşılmıştır.

İnternet üzerinden veya uzaktan yapılan satışların bedellerinin davalı banka nezdinde oluşan hesapta toplandığı, bankanın davacıya ödenmesi gereken para üzerinde blokaj uyguladığı her iki tarafın kabulündedir. Davalı banka, davacının şüpheli işlemleri nedeniyle blokaj uyguladığını iddia etmiş ve sözleşme kapsamında hesapta bulunan parayı bloke etme yetkisi bulunduğunu savunmuştur.

Ancak, davalı bankanın söz konusu savunmasını temellendirmediği, davacının hesabında bulunan paraya öngörülemez bir süre için bloke uygulamasının haklı bir nedene dayandığının ilgili banka tarafından ispatlanması gerektiği tartışmasızdır. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi'nin 21/01/2022 tarih ve ...

Esas ...Karar sayılı ilamında belirtildiği üzere "Riskli olan ve olmayan işlemlerin ayrı ayrı tespiti ile başlangıçtan itibaren haksız bloke edilen tutarların" tespiti için ek rapor alınmış ve davacının hesabında bulunan 332.350,98 TL bakiyenin haksız olarak bloke edildiği, davalının icra takibine yapmış olduğu itirazda haksız olduğu değerlendirilmiş ve davalının ...

20. İcra Müdürlüğü'nün ...esas sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin takip talebindeki şartlarla devamına, takip talebinden sonra yapılan ödemelerin icra müdürlüğü tarafından infaz aşamasında dikkate alınmasına, hüküm altına alınan alacağın %20'si üzerinden hesaplanan 66.470,20-₺ icra inkar tazminatının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM / Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davanın kabulü ile; davalının ... 20. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin takip talebindeki şartlarla devamına, takip talebinden sonra yapılan ödemelerin icra müdürlüğü tarafından infaz aşamasında dikkate alınmasına,

Hüküm altına alınan alacağın %20'si üzerinden hesaplanan 66.470,20-₺ icra inkar tazminatının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,

2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 22.702,89-₺ harçtan peşin alınan 4.013,98-₺ harcın mahsubu ile bakiye 18.688,91-₺ karar harcının davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,

3-Davacı tarafından yapılan 6.200,00-₺ bilirkişi ücreti, 416,40-₺ tebligat posta gideri olmak üzere toplam 6.616,40-₺ ile 4.049,98-₺ harç gideri olmak üzere toplam 10.666,38-₺ yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

4-Avukatlık asgari ücret tarifesi uyarınca kabul edilen dava değeri üzerinden davacı vekili lehine hesaplanan 53.176,16-₺ nispi vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

5-Taraflarca yatırılan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde HMK 333 maddesi uyarınca ilgili tarafa iadesine,

Dair; taraf vekillerinin yüzlerine karşı kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 05/12/2024

Başkan · e-imza · Üye · e-imza · Üye · e-imza · Katip · e-imza