İstanbul 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/675 K.2024/878

Mahkememizde açılan davanın yapılan yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde ve aşamalardaki beyanlarında özetle; müvekkili şirketin ... Şti.'ni Nakliyat Emtia Sigortası Abonman Sözleşmesi ve Sefer Poliçesi kapsamında sigorta güvencesine aldığını, dava konusu emtianın 28.05.2022 tarihli fatura ve ... Gümrük Müdürlüğü'nce düzenlenen gümrük beyannamesi ile sigortalı ... şirketi tarafından ...firmasına gönderilmek üzere davalı ... şirketine bağlı ...

Plaka sayılı frigorifik dorse ile sevk edildiğini, 16 palet 2.070 Plastik kasa net 12.400 kg brüt 13.500 kg taze kayısı. 6 palet, 790 plastik kasa, net 4.700 kg, brüt 5.150 kg taze nektarın. 4 palet, 490 plastik kasa, net 2.900 kg,, brüt 3.200 kg taze şeftali emtianın sevkiyata konu olduğunu; emtianın 31.05.2022 tarihli sevk irsaliyesi ile söz konusu araçlarla ... Müd. Üzerinden ...'nın ... Limanına sevk edildiğini; ...

01.06.2022 tarihli Gümrük müdürlüğü beyannamesi doğrultusunda kontrollerinin yapıldığını ve ... plaka sayılı dorsenin çekiciden ayrılarak ... gemisiyle ...

Limanına ve oradan da alıcı firmanın ...'deki hal deposuna sevk edilmek üzere yola çıktığını; sevkiyat sürecinde dorsenin soğutucusunun +2+3 aralığında çalışması gerekirken taşıyıcının kusuruna bağlı olarak +6,2 ila +19,8 derece aralığında düzensiz soğutma yapması dorse içi sıcaklığın ortalama +8,6 derecede seyretmesi kayısı, nektarin ve şeftali emtiasının bozulduğunu; davalılardan ... şirketinin taşımanın tamamını üstlendiğini, davalı ... ise ... plaka sayılı çekicinin maliki ve alt taşıyıcı olduğunu; davalı...şirketinin ise... plaka sayılı dorsenin maliki olduğunu, davalı ...

Sigortanın ise davalı ... şirketinin sorumluluk sigortacısı olduğunu.

Hasar sonrası yapılan ekspertiz çalışmasında hasar miktarının 51.000,00 USD olarak tespit edildiğini; bu miktarın müvekkili şirket tarafından sigortalısına ödendiğini; müvekkili şirketin ayrıca sigortalısından dava konusu hasara ilişkin üçüncü kişilerde bulunan dava ve talep haklarını devir aldığını; davalılar aleyhine başlattıkları icra takibine davalıların haksız itirazda bulunarak takibin durmasına neden olduklarını belirterek davanın kabulü ile itirazın iptaline, takibin devamına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde ve aşamalardaki beyanlarında özetle. Müvekkili şirketin dava konusu taşımaya ilişkin tüm sorumluluklarını yerine getirmiş olduğunu; dava dilekçesinde de beyan edildiği gibi emtianın 01.06.2022 tarihli Gümrük beyannamesi doğrultusunda Samsun limanında kontrolleri yapılmış ve ... Plakalı dorsenin ... plakalı dorseden ayrılarak 04.06.2022 tarihli konişmento düzenlenerek ...'ya gönderildiğini. Müvekkili şirketin sorumluluğunun ...

Limanında emtianın kontrollerinde bozulduğuna ilişkin herhangi bir bul edinilememesiyle son buluğunu, müvekkili şirketin emtianın ...'da alıcısına teslimine kadar güzergahın tamamında taşınmasını üstlenmediğini. Emtianın müvekkilinin sorumluluğunda olduğu sırada ısı derecesinin olması gerekenden farklı olduğuna dair davacının herhangi bir bilgi veya belge sunamadığını, iddialarının soyut olduğunu.

Davacı yanın 51.000-USD hasar ödemesi yaptığını ileri sürmesine rağmen buna ilişkin hiçbir ayrıntı vermediğini emtianın imha edilip edilmedi olmadığını, hangi kalemler için tazminat ödendiğinin belirli olmadığını. Emtianın satış faturasının kapalı fatura olduğunu, buna göre alıcının emtia bedelini peşin ödemiş olduğunu, dolayısıyla davacının sigortalısının herhangi bir zararının bulunmadığını;... plaka sayılı dorsenin 02.06.2022 tarihinde ...

Limanından... ile çıkış yaptığını, dorsedeki yükün varma limanında başka bir dorseye (...

Plakalı) aktarılması sonucu dorsenin Türkiye'ye 11.06.2022 tarihinde giriş yaptığının ekspertiz raporu ile sabit olduğunu; ... taşımasına ilişkin konişmentonun kendilerine iletildiğini ve konişmentoda herhangi bir hasar kaydına rastlanmadığını; tahliye limanı aktarma fotoğraflarının da bu durumu doğruladığını ve kendilerine herhangi bir hasara ihbarı da yapılmadığını; hasar bildirimini aylar sonra yapılmasının da yasaya aykırı olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde ve aşamalardaki beyanlarında özetle; davacı şirketin iddialarının aksine taşımada kullanılan araçların diğer davalılara ait olduğunu, dava konusu taşımanın diğer davalılar ... tarafından yapıldığını, Hasarın usulüne ve süresine uygun olarak taraflarına bildirilmediğini.

Taşıma konusu emtianın taşınması gereken ısı hususunda taraflar arasında bir sözleşme bulunmadığını, davacının hasar sebebinin ısının sabit tutulmaması kaynaklı olduğunu ispat etmesi gerektiğini, Hasara veya teslimdeki gecikmeye yol açan aolayın taşımanın hangi kısmında meydana geldiği bakımından ispat yükünün bunu iddia edene ait olduğunu.

Gümrükten kaynaklanan sorunlar sebebiyle oluşan zararlardan müvekkili şirketin bir sorumluluğu bulunmadığını; malların taşıma sonrasında gümrükte ne kadar bekletildiğinin ve gönderenin deposunda ne kadar bekletildiğinin belirli olmadığını; davacının tüm hak ve alacak taleplerinin zamanaşımına uğradığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ...vekili cevap dilekçesinde ve aşamalardaki beyanlarında özetle. Müvekkili şirketin emtianın güzergahın tamamında taşınmasına ilişkin bir taahhüdünün bulunmadığını, müvekkili şirketin sorumluluğunun ... Limanı ve ... Limanı arasında taşımayı üstlendiğini; ...

Limanında yapılan kontrollerinde emtiada herhangi bir bozukluk tespit edilememesiyle müvekkili şirketin sorumluluğunun sona ermiş olduğunu; müvekkili şirketin sorumluluğunda yapılan taşıma sürecinde dorse sıcaklığının olması gerekenden daha fazla olduğuna dair dava dosyasında herhangi bir veri olmadığını. Davacı tarafından ödenen 51.000-USD'lik hasar tespitinin nasıl ve ne şekilde yapıldığına dair dava dosyasında bir veri olmadığını.

Satış faturasının kapalı fatura olarak düzenlenmesine göre davacının sigortalısının hasardan dolayı herhangi bir zararının doğmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Sigorta vekili cevap dilekçesinde ve aşamalardaki beyanlarında özetle. Dava zamanaşımı süresinin aşıldığını, emtianın 31.05.2022 tarihinde yüklendiğini, hasarın 08.06.2022 tarihinde tespit edildiğini, davanın ise 19.10.2023 tarihinde açıldığını, bu nedenle davanın CMR m.32 gereği bir yıllık zamanaşımı süresi içinde açılmadığını.

Dava konusu taşımaya CMR hükümlerinin uygulanması gerektiğini, Emtianın gönderici firmanın deposundan gönderen firma tarafından araca yüklendiğini, müvekkillerinin yükleme, istifleme, ambalajlama ve sabitleme hatalarından meydana gelen hasardan sorumlu olmadığını. 08.06.2022 tarihinde alıcı şirketin adresine ulaştığında tahliye esnasında yapılan kontrollerinde hasara uğradığının tespit edildiğini.

Davacının aktif dava ehliyetini ispat etmesi gerektiğini, Hasar miktarının yüksek olduğunu ve ispatlanması gerektiğini, müvekkili sigorta şirketinin sorumluluk sigortacısı olduğunu ve poliçe şartlarında sorumluluğunun bulunduğunu; diğer müvekkili şirketin ise fiili taşıyıcı olduğunu ve sorumluluğunun CMR hükümlerine göre sınırlı olduğunu.

Emtianın gönderici tarafından soğuk hava akışını engelleyecek şekilde istiflendiğinin fotoğraflardan anlaşıldığını, CMR m.27 gereği faizin 965'ten yukarı olamayacağını; hasardan sovtaj indiriminin yapılması gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Dava, davanın taraflar arasında akdedilen sigorta sözleşmeleri kapsamında davacı tarafça davalı aleyhine başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali talebine ilişkindir.

Mahkememizce ... 31. İcra Müdürlüğü'nün ...esas sayılı dosyası getirtilmiş olup incelenmesinde; alacaklı ... Şirketi tarafından borçlular ... İnşaat Limited Şirketi, ... Limited Şirketi, ...Şirketi, ... Taahhüt Gıda Tarım Ürünleri Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi aleyhine 51.000,00-USD'nin tahsilde tekerrür olmamak kaydı ile tahsili talebi ile 16.05.2023 tarihinde ilamsız icra takibi başlatıldığı, yasal süresinde borçlular vekilinin borca ve fer'ilerine itiraz ettiği, itiraz sonucunda icra takibinin durduğu, iş bu itirazın iptali davasının mahkememize İİK 67. Maddesi uyarınca 1 yıllık yasal süresi içerisinde açılmış olduğu anlaşılmıştır.

Uyuşmazlığın çözümü için taraflar arasında akdedilen sigorta sözleşmeleri kapsamında davacı tarafça davalı aleyhine başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediğinin tespiti hususunda bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.

21.08.2024 tarihli bilirkişi raporunun sonuç kısmında "...Taraflar arasındaki ihtilaf noktalarının; davacı ... sigorta şirketinin davalı ... şirketinin sorumluluğunda davalı ... şirketinin fiili taşıma sürecinde ortaya çıktığı ileri sürülen hasar nedeniyle sigortalısına (... Şirketi) ödediği tazminatı, rucüen davalı şirketlerden tazmin etmesinin mümkün olup olmadığı, mümkün ise miktarının ne olduğu ve faiz türü hususlarında ortaya çıktığının anlaşıldığı.

Ddavanın esasının CMR hükümlerine tabir olduğu (CMR m.2) hüküm bulunmayan hallerde TTK m.850 vd hükümlerinin uygulama alanı bulacağı (MÖHUK m.29). CFR Rusya Novorrossiysk limanı teslim koşullu satışa konu emtiada teslimat öncesi meydana gelen hasarın satıcı/ihracatçı/sigortalı...ŞTİ.ye ait olduğu, davacı ...

Sigorta A.Ş.nin yürürlükte ve geçerli bir poliçe kapsamında kalan sigortalısının eksper raporu ile belirlenen 51.000-USD zararını tazmin etmesi nedeniyle TTK m.1472 gereği sigortalının kanuni halefi olarak işbu davayı açabileceğinin değerlendirildiği. Davalı... şirketinin akdi taşıyıcı, davalı ...şirketinin alt taşıyıcı, davalı ... Şirketinin fiili taşıcı olarak ve davalı ...

A.Ş. nin ise ... şirketinin CMR sorumluluk sigortacısı olarak işbu davanın muhatabı olabileceklerinin değerlendirildiği.

CMR m.30 hükmüne göre itirazı kayıt ileri sürülmeden emtianın teslim alınması halinde hasarın taşıma süreci içinde gerçekleşmediği yönünde eşya ilgilisi aleyhine karine oluşmasına rağmen gerek survey raporu gerekse casus cihaz kayıtları dava konusu hasarın taşıma süreci içinde meydana geldiğini açıkça ortaya koyduğu ve eşya ilgilisi aleyhine olan karinenin çürütülmüş olduğunun değerlendirildiği.

Taşıma hukuku bakımından emtianın taşıma sürecinde hasar görmüş olması halinde taşıyıcının sorumsuzluk sebeplerinden birinin hasara sebebiyet verdiğini ispat ederek sorumluluktan kurtulabileceği değerlendirilebilirse de dava konusu olayda hasarın termoking cihazının bileşenlerindeki arıza nedeniyle meydana gelmesi sebebiyle CMR m.17/3 gereği taşıma aracındaki kusurların somut olayda sorumluluktan kurutulma sebebi olarak ileri sürülemeyeceği.

Davaya konu olayda gerçek zararın (53,196,17 USD-299,66)- 52.896,51 USD olduğu davacının ödemesi bundan daha az olduğu için TTK m.1472 gereği rücu miktarının 51.000,00 USD olduğu; taşıyıcının sorumluluk sınırının gerçek zararın hayli üstünde olmasından dolayı davalıların gerçek zarardan sorumlu oldukları; davalıların her birinin davacıya karşı zararın tamamından sorumlu olmakla birlikte (CMR m.34) davalı taşıyıcılar arasındaki iç ilişkide, nihai olarak rücu miktarının tamamına, güzergahın tamamında taşımayı gerçekleştiren davalı ... şirketinin ve onun sigortacısı ...

A.Ş.nin katlanması gerektiğinin değerlendirildiği (CMR m37/1-a). Davacının talebi de gözetilerek, 3095 sayılı Kanunun 4-a maddesi uyarınca yıllık 965 oranını aşmamak üzere (CMR m.27) takip tarihinden itibaren faiz işletilmesinin yerinde olduğunun değerlendirildiği..." şeklinde görüş belirtilmiştir.

Tarafların kök rapora karşı beyan ve itirazları doğrultusunda ek rapor alınmasına karar verilmiş, bilirkişi ek raporunun sonuç kısmında kök rapordaki kanaatlerin değişmediği yönünde görüş belirtilmiştir.

Somut olayda, dava dışı ... Şti. ile davacı ... Sigorta A.Ş. arasında sigorta poliçesi bulunduğu ve davacının anılan poliçe kapsamında yapmış olduğu 51.000,00 USD hasar bedelini davalılara rücu ettiği anlaşılmaktadır. Bu çerçevede, dava dışı... Ltd. Şti. ile davalılardan ...Ltd. Şti. arasında ...'den yola çıkıp ... üzerinden ...'ya ulaştırılmak üzere taze kayısı, taze nektarın ve taze şeftali emtianın taşıması konusunda anlaşmaya varılmıştır.

Ürünlerin sevkiyatını yapan .. plakalı çekicinin davalı ....Şti.ye, çekicinin arkasında bulunan ...plakalı dorsenin davalı ..'a ait olduğu, bu şirketin diğer davalı ... A.Ş. ile arasında taşımacılık sigortası bulunduğu görülmektedir. Uyuşmazlık konusu kayısı, nektarin ve şeftali emtiasının hasar gördüğü ve bunun neticesinde davacının kendi sigortalısı dava dışı ... Ltd. Şti.ye ödeme yaptığı konusunda herhangi bir ihtilaf bulunmamaktadır.

Davadaki uyuşmazlık, davacının anılan hasar ödemesi nedeniyle davalılara rücu hakkının bulunup bulunmadığı ve varsa miktarının belirlenmesi ile sınırlıdır. Bu hususun çözümünün ise teknik inceleme, hesaplama ve değerlendirme gerektirmesi nedeniyle taşımacılık ve hesaplama alanında uzmanlardan oluşan bilirkişi heyeti teşekkül ettirilmiştir.

Yukarıda detaylarına yer verildiği üzere, meydana gelen hasarın taşıma sırasında oluşan teknik aksaklıktan meydana geldiği, "..." ve taşıyıcı araçta bulunan hayalet cihazın kayıtlarından ortaya konulmuştur. Buna karşılık, taşıtanın meydana gelen hasarda herhangi bir kusurunun bulunduğu tespit edilememiştir.

Bu durumda, taşıma şirketi, araç ve dorse sahipleri ile bunların sigortacısının meydana gelen hasardan müşterek ve müteselsil olarak sorumlu oldukları sonucuna ulaşılmıştır. Bu nedenle, davalılar hakkında başlatılan ... 31. İcra Müdürlüğü'nün ...esas sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmiştir.

Alacağın likit ve hesaplanabilir olması, davalı/borçluların itirazlarında haksız olduğunun anlaşılması karşısında hüküm altına alınan asıl alacak ve işlemiş faiz miktarı toplamının %20'si oranında İİK'nin 67/2. maddesi uyarınca icra inkar tazminatına hükmedilmiştir.

HÜKÜM / Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davanın kabulü ile; davalıların ... 31. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin devamına,

Alacağın takip tarihindeki Türk Lirası karşılığının %20'si olan 200.975,70-₺ icra inkar tazminatının davalı borçlulardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,

2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 68.643,25-₺ harçtan peşin alınan 24.437,45-₺ harcın mahsubu ile bakiye 44.205,80-₺ karar harcının davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,

3-Davacı tarafından yapılan 31.500,00-₺ bilirkişi ücreti, 268,00-₺ tebligat posta gideri olmak üzere toplam 31.768,00-₺ ile 24.951,2-₺ harç gideri olmak üzere toplam 56.719,2-₺ yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

4-Avukatlık asgari ücret tarifesi uyarınca kabul edilen dava değeri üzerinden davacı vekili lehine hesaplanan 152.682,99-₺ nispi vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

5-6325 Sayılı Yasa'nın 18/A-14 maddesi ile Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği'nin 26. Maddesine göre; Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.120,00-₺ arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,

6-Taraflarca yapılan yargılama giderlerinden kalan kısmın karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,

Dair; taraf vekillerinin yüzlerine karşı kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 21/11/2024

Başkan · e-imza · Üye · e-imza · Üye · e-imza · Katip · e-imza