İstanbul 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/342 K.2025/354

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamaları sonunda :

TALEP

Davacı vekilinin mahkememize vermiş olduğu dilekçesinde özetle: "Müvekkil Şirket tarafından işletilen ...otoyolundan, davalıya ait, dava dilekçemiz ve delil listemiz ekinde sunulan listede belirtilen ... plakalı aracı ile 07.01.2022 tarihinde gerçekleştirilen ihlalli geçişler nedeniyle doğan ve yasal süresi içerisinde ödenmeyen geçiş tutarı ve yasadan kaynaklı para cezasının tahsili amacıyla, ... 29. İcra Müdürlüğü...

Esas Sayılı dosyasından başlatılan icra takibinden gönderilen ödeme emri, davalıya tebliğ edilmiştir. Borçlu, borcunun bulunmadığı iddiası ile borcun tamamına itiraz etmiştir. İtiraz konusu alacak hakkında takibin devamı amacıyla işbu dava ikame edilmektedir. Yapılan itiraz haksız ve yersiz olup itirazın iptali gerekmektedir.

Davalı, takipte müvekkil şirkete herhangi bir borcu bulunmadığı iddiası ile asıl alacağa ve ferileri bakımından takibe itiraz ettiğini beyan etmiş ve takibi durdurmuştur.Bu doğrultuda ihlalli geçiş vakıasına itiraz etmemiş olduğu açıktır. Aşağıda detaylı şekilde açıklanacağı üzere yapılan takip tamamen usul ve yasaya uygundur. Fakat buna rağmen borçlu bu güne kadar müvekkil şirkete hiçbir ödeme yapmış değildir.

Müvekkil Şirket, 3996 sayılı “Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-İşlet-Devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanun” ve ... (eski ...) sayılı “3996 Sayılı Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-İşlet-Devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanunun Uygulama Usul ve Esaslarına İlişkin” Bakanlar Kurulu Kararı çerçevesinde özel yetkili bir anonim şirket olarak kurulmuş olup, ülkemizdeki en büyük alt yapı projelerinden biri olan “...(...” nin yap-işlet-devret modeli ile yapımı ve işletilmesini, Karayolları Genel Müdürlüğü ile imzalamış olduğu 27 Eylül 2010 tarihli Uygulama Sözleşmesi çerçevesinde üstlenmiş bulunmaktadır.

Bu doğrultuda, yapımı tamamlanan ... (Km: 12+664) ile Kesim sonu (Km:43+296) arası ve ... kesimi başlangıcı (Km:43+296) ile ... ...) Kavşağı (Km:58+1529) arası 16 Nisan 2016 tarihli ve 29686 sayılı Resmi Gazete’de ilan edilmek suretiyle 21.04.2016 tarihinde işletmeye açılmıştır. Ayrıca, ...’nün de içinde bulunduğu ... Kesimi, K-1 ... Kavağı ile...

Kavşağı (Km: 12+664) arası yapım işlerinin tamamlanması ile 24 Haziran 2016 tarihli ve 29752 sayılı Resmi Gazete’de ilan edilmek suretiyle 01.07.2016 tarihinde işletmeye açılmıştır. ... Kavşağı (Km: 58+152) ile 2. Kesim sonu (Km: 83+441) arası ... tarihli ve ... sayılı Resmi Gazete’de ilan edilmek suretiyle ile 12.03.2017 tarihinde işletmeye açılmıştır.

Müvekkil Şirket tarafından işletilen otoyolda yer alan tüm gişelerden nakit, kredi kartı/banka kartı tahsilatı yapılabilmesi mümkün olup ücret toplama sisteminin süresi içerisinde OGS için OGS bankasından/HGS için PTT’den provizyon alamaması ve bu nedenle OGS veya HGS’den geçiş ücreti tahsilatı yapılamaması halinde geçiş esnasında gişede yer alan bariyerler açılmamakta ve gişe memuru tarafından geçiş ücretinin gişede nakit, kredi kartı/banka kartı ile ödenmesi talep edilmektedir.

Nakit, kredi kartı/banka kartı ile de ödeme gerçekleşmez ise oluşan ihlalli geçiş kaydına ilişkin, geçiş ücretinin hangi surette nereye ödeneceğini, yasal ödeme süresinin ne kadar olduğunu, yasal sürenin bitiminde geçiş ücreti ile birlikte 4 (dört) katı cezanın ödenmek zorunda kalınacağını, ödemenin geciktirilmesi halinde tutara eklenecek diğer masrafların neler olduğunu belirtir ihlalli geçiş bildirimi (“İGB”), her ne kadar Müvekkil Şirket için yasal bir yükümlülük olmasa da sadece bilgilendirme amaçlı olarak düzenlenerek ihlalli geçiş anında, araç sürücüsüne teslim edilmektedir.

HGS/OGS bankasına uygun şekilde talimat verip, ödeme kanallarını müsait tutması gereken borçlu, söz konusu yükümlülüğünü yerine getirmeksizin ücret ödemeden köprüden geçiş sağlamıştır.

Basit bir örnekle açıklamak gerekirse, ay sonunda cep telefonu faturanızı ödemesi için bankaya otomatik ödeme talimatı verdiğinizde, bankanız herhangi bir sebepten ötürü, otomatik ödeme talimatınızı gerçekleştirmeyip, GSM operatörüne olan borcunuzu ödemediğinde, sorumlu ve kusurlu GSM operatörü mü olmaktadır. Kişinin HGS/OGS hesabı olup, otomatik ödeme talimatı vermesiyle tüm borçları ve yükümlülükleri son bulmamaktadır.

Aynı zamanda hesaplarındaki gelir gider dengesini kontrol ederek, borçlarının ödenip ödenmediğini de kontrol etmesi gerekir. HGS ve OGS hesabını müsait tutmayarak ve kara listeye düşmesine sebebiyet vererek, geçiş ücretini uygun şekilde ifa etmeyen davalı borçlu, geçiş ücretiyle beraber, 6001 sayılı kanunun m.30/5 hükmü gereği tahakkuk eden 4 katı tutarında ihlalli geçiş cezasını da ödemek durumundadır.

davalı borçlunun ihlalli geçişi inkâr etmeksizin, icra dosyasına yapmış olduğu itirazın hukuki dayanaktan yoksun olduğu açıktır. Takip talebi ile talep edilen geçiş ücreti, ceza tutarı ve süresi içinde ödemesini yapmamış olması nedeniyle talep edilen faiz yasalara uygun olduğundan, itirazın iptal edilerek takibe devam edilmesine cevaz verilmesini talep ederiz. İzahatlar çerçevesinde davalı borçlunun itirazlarının hukuki dayanaktan yoksun, icra takibini sürüncemede bırakmaya yönelik itirazlar olduğu açık olarak görüldüğünden itirazlarının tümden iptali gerekmektedir.

Ortaya koyduğumuz üzere, icra takibimizin dayanağı 6001 sayılı kanunun m.30/5 hükmüdür. Bu hükme göre, müvekkilin işletmekte olduğu Otoyoldan ihlalli şekilde geçilmesi üzerine, araç sahibinden, geçiş ücretinin 4 katı tutarında ceza tahakkukuyla beraber bu meblağın talebinin yapılması mümkündür. Tahakkuk eden 4 katı tutarında ceza tamamen hukuka ve kanuna uygundur. Nitekim Anayasa Mahkemesi de yakın zamanda vermiş olduğu ilam ile tarafımız lehine karar vermiştir.

İcra takibimizin ve işbu davamızın dayanağını oluşturan 6001 sayılı kanunun m.30/5 hükmünün iptali için yapılan başvuruyu reddetmiş ve söz konusu kanun hükmünün hukuka ve Anayasaya uygunluğunu tasdik etmiştir. Dikkat edilmelidir ki, sayın Anayasa Mahkemesince ilgili ceza 10 katı tutardayken dahi bunun Anayasa’ya uygun olduğuna dair karar verilmiştir. Bugün ilgili ceza tutarı 7144 sayılı yasa ile 10 katından 4 katına düşürülmüştür.

İhlalli geçişler sonucu tahakkuk eden bedellerin ve cezanın tahsili için ikame edilen davada işletmeci davacı şirketin ihtiyati haciz talebinin kabulünün gerektiği, ihtiyati haciz kararının teminatsız olarak verilmesi gerektiği, 15 günlük yasal ödeme süresi geçirildiğinden vadesinin geldigi ve ihlalli geçiş listesi ve DVD kayıtları ile yaklaşık ispat kuralı gereğinin yerine getirildiği, ihtiyati haciz isteme şartlarının oluştuğu,

Davalı tarafın ödeme olgusunu ispat etmesi gerektiği, ihlalli geçişlere binaen, işletmeci şirketlere yüklenmiş olan bir bildirim yükümlülüğünün olmadığı, araç sahiplerine ayrıca bir bildirim - ihtar - uyarı yükümlülüğünün bulunmadığı,

Geçiş ücretleri ve cezalardan araç maliklerinin sorumlu olduğu,

Davacı İşletmeci Şirket Lehine İcra-inkar tazminatına hükmedilmesi gerektiği,

Ceza miktarının Kanun düzenlemesi olduğundan davalı tarafından bilenmesi gerektiği, 'Kanunu bilmemek mazeret sayılamaz.' kuralı gereği tebligata gerek olmadığı,

Geçiş ücretini ödediğini iddia eden tarafın bu iddiasını kanıtlaması gerekiği, otomatik ödeme talimatı vermenin borcu ödemek anlamına gelmediği, bankanın görevini yerine getirip, borcu ödeyip ödemediğini kontrol yükümlülüğünün yine, herkesin hesaplarındaki gelir giderleri kontrol yükümlülüğü kapsamında, borçlu da olduğu vurgulanmıştır.

Görüldüğü üzere, sayın Bölge Adliye Mahkemesi (BAM), yapmış olduğu istinaf incelemelerinin tamamında, tarafımız lehine karar vermiş olup, icra inkar tazminatına hükmedilmesi gerektiğini ifade etmiştir. Bununla beraber, tebligat yapılmasına gerek olmadığı, kanunun getirdiği bir ceza olması hasebiyle, kesinlikle uygulanacağı ve ödeme hususundaki ispat yükünün, davacı işletmeci şirkette değil, ödeme yapması gereken davalı borçlu kişi de olduğu gibi, davamız açısından çok önemli tespitlerde bulunmuştur.

Davamızın kabulü ile ... 29. İcra Müdürlüğü... Esas sayılı dosyasında davalının icra takibine vaki itirazının iptaline, alacağın yasal faizi ve diğer tüm ferileri ile birlikte tahsili için takibin devamına,

Davalı borçlu tarafından icra takibine haksız bir şekilde itiraz edildiğinden icra takibine konu alacağın %20sinden aşağı olmamak üzere belirlenecek icra inkâr tazminatının davalıdan tahsili ile müvekkil şirkete ödenmesine,Yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına, peşin olarak ödenen yargılama giderleri ve harçlarla tespit edilecek avukatlık vekâlet ücretinin davalı borçludan tahsili ile müvekkilimize verilmesine, karar verilmesini" talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalıya usulüne uygun tebligat yapıldığı ancak davalının cevap dilekçesi sunmamış olduğu görülmüştür.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava, Davacı şirketin işletmekte olduğu otoyoldan davalı şirkete ait aracın ihllali geçiş yaptığı iddiasıyla başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali istemi davasıdır.

Mahkememiz ara kararı gereği alanında uzman bilirkişiden rapor aldırtıldığı ve bilirkişinin mahkememize vermiş olduğu raporda özetle: "Takibe konu davacı talebi; davalı şirkete ait ... plakalı aracın 07.01.2022 tarihinde aynı gün içerisinde ...istikametinde, ... köprü ve otoyol gişe geçiş bedellerini ödemeksizin yapılan geçişler sebebiyle, geçiş ücreti (918,00 TL.) * ceza geçiş ücreti (3.672,00 TL.) £ 4.590,00 TL. toplam bedelin tahsiline yöneliktir.

Talep edilen asıl alacak bedeli, geçiş tarihleri itibariyle araç sınıfı gözetilerek davacı otoyol işletme tarifesine uygundur.

PTT Ödeme Sistemleri Daire Başkanlığı'nın bila tarihli yazısı içeriğinde, davalı şirket aracına 4 adet HGS ürünü tanımlandığı, ihlalli geçiş günü | bunlardan 3 tanesinde HGS bakiyesinin 0,10 TL — 1,10 TL — 2,00 TL. yetersiz bakiye bulunduğu, ... numaralı HGS ürününde ise davalı : şirket araç HGS bakiyesinin 80,00 TL. altına düşmesi halinde 80.00 TL. otomatik bakiye yükleme tanımlamasının yapıldığı anlaşılmaktadır. Bu tutar ihlalli geçişler için yeterli değildir.

Otomatik tanımlanan yükleme tutarının, takibe konu ihlalli geçişleri takip eden 15 gün içerisinde de ödemek için yeterli olmadığı tespit edilmiştir.Yukarıda da belirtildiği üzere, İstanbul — Bursa - İzmir otoyolunda çıkış gişelerinin tamamı bariyerlidir. ihlalli geçiş bildirim formları araç sürücülerine tebliğ edilmeden bariyerler açılmayacaktır. Bu nedenle olay günü itibariyle araç sürücülerine İhlalli geçişi bildirimlerinin yapılmış olduğuna kanaat getirilmiştir.

İhlalli geçişleri takip eden 15 gün süre içerisinde, ihlalli geçiş bedellerinin ödenmiş olduğuna dair kayıt görülememiş, davalı tarafça da sunulmadığı anlaşılmaktadır. İhlalli geçişler esnasında aracın HGS ürününde gişe geçiş bedelini karşılayacak yeter bakiye bulunduğu hususu davalı tarafça belgelendirilememiştir.

Üstelik, İhlalli geçişlere esas gişelerdeki HGS/OGS tahsilatı hususunda davacı tarafa herhangi bir kanuni yükümlülük, yasal düzenleme ve protokol ile sorumluluk yüklenmemiştir. HGS/OGS protokolleri araç sahibi ile banka veya PTT arasında yapılmaktadır. Açıklanan nedenlerle, Takibin, 5 ayrı ihlalli geçiş bakımından.

918,00 TL. (geçiş bedeli) 3.672,00 TL. (ceza bedeli) - 4.590,00 TL. tutar üzerinden, davalı ....Ltd.Şti. adına devam edebileceği, Davacı tarafın takip tarihine kadar işlemiş faiz talebi bulunmadığı" şeklinde görüş ve kanaat bildirmiştir.

Anayasa Mahkemesinin ... Esas- ...Karar sayılı kararında da açıklandığı gibi, işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar, köprüler veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarında işletici şirketlerce işletme hakkının bir uzantısı olan kontrolsüz geçişlerde takdir edilen para cezalarının geçiş ücreti ile ve işletme gelirleriyle bağlantılı olduğu, bu nedenle klasik anlamda idari para cezası niteliğinde olmadığı, kendine özgü bir yaptırım olup geçiş ücreti ve bununla irtibatlı para cezasının tahsilinin özel hukuk hükümlerine tabi kılındığı, somut olayda da İİK çerçevesinde başlatılan takibe davalı tarafça yapılan itiraz üzerine bu davanın açıldığı anlaşılmakla davaya bakmaya adli yargının görevli olduğu anlaşılmıştır.

Mahkememizce ... 29. İcra Dairesi'nin... Esas sayılı dosyası UYAP üzerinden getirtilmiş olup incelenmesinde; alacaklısı ... Şirketi tarafından, borçlu ... Şirketi aleyhine geçiş ücreti ve ceza ücreti olarak 4.590,00 TL'nin icra takip tarihinden itibaren asıl alacağa reeskont faiz işletilmek kaydı ile tahsili talebi ile ilamsız icra takibi başlatıldığı, yasal süresinde borçlu vekilinin borca ve fer'ilerine itiraz ettiği, itiraz sonucunda icra takibinin durduğu, iş bu itirazın iptali davasının mahkememize İİK.m.67 hükmü uyarınca 1 yıllık yasal süresi içerisinde açılmış olduğu anlaşılmıştır.

Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak incelendiğinde; Mahkememizce alınan bilirkişi raporlarında davalı tarafından davacının işletmekte olduğu otoyolları kullandığı ve ücretlerinin davacı şirket tarafından tahsil edilemediği sabittir. Bu sebeple davanın kabulüne karar vermek gerekmiş, alacağın likit ve muayyen olması nedeniyle davalı aleyhine %20 oranında icra inkar tazminatına hükmetmek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip · e-imzalıdır Hakim · e-imzalıdır