İstanbul 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/93 K.2024/476

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;"Müvekkilinin meşru hamili olduğu ...bankası ...şubesine ait Keşidecisi ...Tic. A.ş olan, keşide yeri ... olan, 24.02.2017 keşide tarihli, 10.000 TL bedelli , ... seri nolu çekin zayi olduğunu, bu nedenle çekin iptaline karar verilmesini.." talep ve dava etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava hukuki niteliği itibariyle TTK'nın 818/s madde hükmü delaletiyle, aynı kanunun 757.madde hükümlerinde belirtilen zayi nedeniyle çek iptali isteğine ilişkindir. Mahkememizce ...Bankası'na yazılan müzekkere cevaplarında; söz konusu çekin davacı tarafından ibraz edildiğinin görülmüştür.

TTK'nun 757/1 maddesinde "İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir." düzenlemesine yer verilmiş olup çek zayii davası açılmasında, hamilin haklarının esas alınmış, iptal davası hamilin senetten kaynaklanan haklarını korumasına ve haklarını temine yönelik bir davadır.Öncelikle dava hasımsız olduğundan, 3. kişiler açısından kesin hüküm doğurmadığından, mahkemece iptal kararı verilse dahi yasal çerçevede çeki elinde bulunduran kişi henüz ödeme yapmamış keşideci, lehtar veya kendisinden önceki cirantalara müracaat edebilir.

Alınan iptal kararı da meşru hamilin senetten kaynaklanan haklarını sona erdirmez. Senedi kaybeden hamilin mahkemeden alacağı iptal kararı, senedi elinde bulunduran kişi meşru hamil ise sorumluluktan kurtarmaz. Ayrıca iptal kararı verilmemiş olması da, davacıyı ileride gerçekleşmesi muhtemel haksız takipte menfi tespit davası açmasına engel olmaz.

Yasa koyucunun iptal davasına gerek duymasının nedeni; iptal kararı sonrası hakkın hamil tarafından senetsiz tahsilini veya yeni bir senet düzenlenmesini sağlamak (TTK'nun 652)iyi niyetle, iptal kararı getiren hamile ödeme yapan borçluyu, senedi ele geçiren üçüncü kişilere karşı senetten kaynaklanan borç nedeniyle sorumluluktan kurtarmaktır.

Çek iptali davaları, özelliği itibari ile hasımsız açılan davalardan olup, yapılan yargılama sırasında çek hamilinin ortaya çıkması durumunda, çek iptali davasını açan davacıya, mevcut çek hamiline karşı çek istirdadı davası açması konusunda süre verilmeli, istirdat davasının açılması halinde, çek iptali davasının konusuz kaldığından bahisle karar verilmesine yer olmadığına, açılmaması halinde ise çek iptali davasının reddi yönünde hüküm kurulmalıdır.

Somut olayda, keşidecisi ...Tic. Keşide yeri ... 24/02/2017 keşide tarihli 10.000,00TL bedelli ... çek numaralı ...bank ...Şubesi/... ait çekte davacı yanın çekin ciro yoluyla yetkili hamili olduğu, çekin davacı tarafından bankaya ibrazında karşılıksız çıktığı, karşılıksız işleminden sonra çekin kaybılduğu yapılan yasal ilanlara karşın çek üzerinde hak iddia eden 3. Şahıs bulunmamasına göre çekin davacı uhdesinde kaybolduğunun kabulü gerektiği açıklanan nedenlerle, zayi nedeniyle iptal koşulları oluştuğundan dava konusu çekin zayi sebebi ile iptaline karar verilmiştir.

Katip · ... · ¸e-imza Hakim · ... · ¸e-imza