İstanbul 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2026/425 K.2026/318

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılamaları sonunda;

TALEP

Davacı vekilinin mahkememize vermiş olduğu dilekçesinde özetle: "Müvekkil ..., ticari faaliyetleri kapsamında kullanmak üzere bankadan çek defteri temin etmiştir.

Dilekçemiz ekinde sunulan çek koçanı detay bilgilerinden de anlaşılacağı üzere, ilgili bankanın ... şube kodlu ...Beyazıt Şubesi hesabına tanımlı çek defterindeki...E1 numaralı çek yaprağı müvekkil şirket tarafından kullanılmış olup, geriye kalan ve henüz keşide edilmemiş olan boş durumdaki toplam 24 adet çek yaprağı müvekkil şirketin uhdesindeyken kaybolmak suretiyle zayi olmuştur.

İptali ve ödemeden men kararı talep edilen çek numaraları sırasıyla şunlardır....,..,...,... ve ....Müvekkil şirketin iradesi dışında elinden çıkan bu evrakların, kötüniyetli üçüncü kişilerin eline geçmesi ve sahte imzalarla ciro edilerek tedavüle sokulması ihtimali son derece yüksektir.

Müvekkil şirketin ticari itibarının zedelenmemesi ve telafisi güç zararların doğmaması için 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) m. 389 ve devamı maddeleri ile TTK m. 757 gereğince ivedilikle ödemeden men kararı verilmesi gerekmektedir.

Uygulamada ticari hayatta güvenliğin sağlanması adına bu tür ihtiyati tedbir kararlarının derhal verildiği bilinmektedir. Nitekim Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin E. 2021/5428, K. 2022/9629 sayılı kararında yer alan "çekin zayi edildiği iddiasıyla İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ...Esas sayılı dosyasında çek iptali davası açılarak mahkemece 29.12.2016 tarihinde çeke ilişkin ödeme yasağı kararı verildiği" şeklindeki tespit, zayi olan çekler hakkında ödeme yasağı konulmasının hukuki bir gereklilik olduğunu kanıtlamaktadır.

Müvekkil şirketin boş çek yaprakları iradesi dışında kaybolmuştur. Bu hususta ... Cumhuriyet Başsavcılığı ... Soruşturma numarası ile soruşturma dosyamız bulunmaktadır. Bu nedenle, Dava konusu çeklerin de üçüncü kişilerce kötüniyetle doldurularak ibraz edilmesi tehlikesi mevcut olduğundan ödemeden men kararı alması hayati önem taşımaktadır. Telafisi güç zararların önlenmesi amacıyla, teminatsız olarak (veya Sayın Mahkemenizin takdir edeceği uygun bir teminat mukabilinde) müvekkil şirkete ait .... ve ... numaralı çekler üzerine ihtiyati tedbir konularak muhatap bankanın (... şube kodlu) ödemeden men edilmesine ve kararın ivedilikle ilgili banka şubesine müzekkere ile bildirilmesine karar verilmesini" talep ve dava etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava, 6102 sayılı TTK.nun 818/s maddesi yollamasıyla aynı yasanın 757 ilâ 764 maddelerine göre kaybolan çekin iptaline karar verilmesi talebine ilişkindir.

Emsal mahiyette Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 2016/2755 E 2017/4927 K sayılı ilamında özetle; "Mahkemece, tüm dosya kapsamına göre, 6102 sayılı TTK'nın 757/1 maddesine göre kıymetli evrakın iptalini ancak evrak üzerinde hak sahibi olan lehtar veya yetkili hamilin isteyebileceği, keşidecinin ise senet hamilinin ortaya çıkmasından sonra ancak menfi tespit veya istirdat davası açabileceği, davacının çek hamili sıfatı bulunmadığı, keşideci sıfatı ile kıymetli evrakın iptali davası açtığı, keşideci olan davacının kıymetli evrakın iptali davasını açma ehliyeti bulunmadığı gerekçesiyle aktif husumet yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde değildir." şeklinde karar verilmiştir.

Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak incelendiğinde; davacının keşidecisi bulunduğu ve içi doldurulmayan çeklerin kaybolduğu iddiasıyla kıymetli evrak iptali davası ikame edilmiş olsa da keşideci olan davacının kıymetli evrakın iptali davası açma ehliyeti bulunmadığından usul ekonomisi ilkesi gereğince davanın dosya üzerinden yapılan incelemesi neticesinde usulden reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir. Ayrıca her ne kadar davacı tarafından kıymetli evrak iptali istenmiş olsa da üzeri doldurulmamış çek koçanının çekin zorunlu unsurlarını taşımayacağı da gözetilerek kıymetli evrak vasfına da haiz olmayacağı anlaşılmıştır. Tüm bu sebeplerle davanın usulden reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır