İstanbul 3. Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi E.2021/177 K.2024/217

Mahkememizde görülmekte bulunan Alacak (FSEK'ten Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında eser sözleşmesi bulunduğunu, müvekkilinin çekimleri davalı tarafından yapılarak yayına hazır getirilecek bir dizinin senaryosunun yazımı işini yüklendiğini, ancak çekimlere ara verildiği halde durumun müvekkiline iletilmediğini, müvekkilinin 1,5 aylık çalışması karşılığında meydana getirdiği eserin bedeli için 22.500,00 TL alacaklı hale geldiğini, ancak bu bedelin ödenmediğini belirterek bu tutarın davalıdan tahsilini istemiştir.

CEVAP

Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle; davacının senaryo yazmadığını, taraflar arasında eser sözleşmesi ilişkisi bulunmadığını, davacının müvekkili şirketin senaryo ekibince oluşturulan ürünleri diyalog haline getirmek işini yüklendiğini, öte yandan davanın fikri ve sınai haklar hukuk mahkemesinde görülmesi gerektiğini bildirerek davanın reddini istemiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava; ''...'' isimli dizinin senaryo yazımından kaynaklı alacak istemine ilişkindir.

...

18. Asliye Ticaret Mahkemesinin ...esas, ... karar sayılı kararı ile somut olaydaki uyuşmazlığın, dava tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 6098 sayılı TBK'nın 470. vd. maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklandığı gerekçesi ile görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğundan bahisle görevsizlik kararı verilmiş ise de İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesinin... esas,...karar sayılı ilamı ile; ''...Dava, davalı için senaryo yazıldığı iddia edilerek alacak talebine ilişkindir.

Mahkemece her ne kadar taraflar arasındaki ilişki eser sözleşmesi olarak nitelendirilmiş ise de, Radyo ve Televizyon Kuruluşlarının ürünler üzerindeki manevi ve mali hakları belirlenmesi, korunması 5846 Sayılı Kanun kapsamındadır. Davacı taraf senaryo yazarak davalı için eser ürettiğini iddia etmiştir. Bu durumda 5846 Sayılı Kanunun 76. ve 6769 Sayılı SMK'nun 156.maddesi gözetildiğinde dava konusu uyuşmazlıkla ilgili olarak fikri ve sınai haklar hukuk mahkemesi görevlidir.

Mahkemece yanılgılı değerlendirme sonucu bu husus gözardı edilerek yazılı şekilde asliye hukuk mahkemesinin görevli olduğundan bahisle davanın usulden reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır.'' gerekçeleri kapsamında kararın kaldırılması üzerine ...

18. Asliye Ticaret Mahkemesinin... esas, ... karar sayılı kararı ile anılı İstinaf ilamı gereğince dosyanın görevli Fikri Sınai Haklar Hukuk Mahkemesine gönderilmek üzere görevsizlik nedeni ile davanın usulden reddine karar verilmesi üzerine mahkememize tevzi edildiği tespit edilmiştir.

Davalı tarafın cevap dilekçesi kapsamında zamanaşımı def'isine dayandığı görülmüş ise de FSEK kapsamında zamanaşımına ilişkin özel bir düzenleme bulunmadığından Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) zamanaşımına ilişkin hükümlerinin tatbik edilmesinin gerektiği, davacı tarafın 16/08/2017 tarihli sözleşme ilişkisine dayalı senaryo yazımından kaynaklı alacak iddiası yönünden uygulanması gereken TBK'nın 146. maddesinin Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, her alacağın on yıllık zamanaşımına tâbi olacağına ilişkin düzenlemesi ışığında dava tarihi (11/12/2017) itibari ile zamanaşımı süresinin dolmadığı anlaşılmakla, yargılamaya devam edilmiştir.

Davacı tarafça delil olarak senaryo metinlerine ilişkin belgeler, yazışmalar, taraflar arasındaki ihtarnameler, tanık beyanları, emsal ücretlere yönelik incelemeler ile bilirkişi incelemesine dayanıldığı, senaryonun gönderildiğine iddiasına yönelik e-mail yazışmaları, dizinin YouTube görselleri, davacı tarafça davalıya gönderilen ... 1. Noterliği ... tarih ve ... yevmiye no.lu ihtarnamesi, davalı yanın ... 19. Noterliğinin ... tarih ve ... yevmiye no.lu cevabi ihtarnamesi, WhatsApp yazışmalarını, ... senaryolarını dosyaya sunduğu görülmüştür.

Davalı tarafça delil olarak ... 1. Noterliğinin ... tarihli ve ... yevmiye nolu ihtarnamesi, ... 19. Noterliğinin ... tarihli ve ... Yevmiye nolu ihtarnamesi, emsal Ücret Araştırması, tanık, bilirkişi incelemesi, taraflar arasındaki her türlü e-posta yazışmaları, whatsapp vs. Sosyal mecra yazışmaları, dizinin TV ve Youtube yayınlanmış bölümleri, senaryo metinleri, taraflara ait ticari defter, kayıtlar ve belgelere dayanıldığı görülmüştür.

Tarafların beyan ettikleri meslek birliklerine emsal ücret hakkında gerekli bilgi ve belgelerin gönderilmesi için mahkememizce müzekkere yazılmış ve taraf tanıkları mahkeme huzurunda dinlenerek beyanları alınmıştır.

HMK'nın 266. maddesi kapsamında bilirkişilerin oy ve görüşünün alınması gerekmekle mahkememizce görevlendirilen ... Akademisyen bilirkişi ..., FSEK- telif hakları uzmanı bilirkişi ... ve mali müşavir bilirkişi ...'in 06/09/2023 tarihli bilirkişi raporunun sonuç kısmında özetle; davaya konu olan senaryonun FSEK 1/B Kapsamında fikir ve sanat eseri olduğunu, davacının ... olarak “...” dizisinin en az ... bölümünde ... olarak çalıştığını, Dizinin ....

Bölümünün jeneriğinin yazılmaması sebebiyle Davacının bu bölümde hak sahibi olup olmadığının tespitinin yapılamadığını, ancak jeneriğin talep edilmesi durumunda Davacının emeğinin olduğu tespit edilirse dizi üzerinde Davacının toplam 9 bölümde ... olarak çalışmış olabileceğini, Davacının “uyarlama senaryo” üzerinde “...” olarak emek sahibi olmasına istinaden, ... ve ...'in belirlediği dizi bölümü senaristi tarife ücretinin yarısına yönelik olarak hesaplama yapılması gerektiğini,

Buna istinaden 2017 yılı Ağustos ayı enflasyon verisi gözetilmiş biçimde ... ve ...'in verdiği müzekkere yanıtlarına istinaden zikredilen ücretlerin ortalaması olarak 36.845,37 TL'lik bir bedelin ortaya çıktığı sonuç ve kanaatine varıldığı anlaşılmıştır.

Mahkememizce görevlendirilen ...

Akademisyen bilirkişi ..., FSEK- telif hakları uzmanı bilirkişi ... ve mali müşavir bilirkişi...'in 10/09/2024 tarihli bilirkişi ek raporunun sonuç kısmından özetle; davaya konu olan senaryonun FSEK 1/B Kapsamında fikir ve sanat eseri olduğu, davacının ... olarak “...” dizisinin en az 8 bölümünde ... olarak çalıştığı, dizinin ... bölümünün jeneriğinin yazılmaması sebebiyle davacının bu bölümde hak sahibi olup olmadığının tespitinin yapılamadığı,

ancak jeneriğin talep edilmesi durumunda davacının emeğinin olduğu tespit edilirse dizi üzerinde davacının toplam 9 bölümde ... olarak çalışmış olabileciği, davacının “...” üzerinde “...” olarak emek sahibi olmasına istinaden, ... ve ...'in belirlediği dizi bölümü senaristi tarife ücretinin yarısına yönelik olarak hesaplama yapılması gerektiği, Buna istinaden 2017 yılı Ağustos ayı enflasyon verisi gözetilmiş biçimde ... ve ...'in verdiği müzekkere yanıtlarına istinaden zikredilen ücretlerin ortalaması olarak 36.845,37 TL'lik bir bedelin ortaya çıktığı sonuç ve kanaatine varıldığı anlaşılmıştır.

Huzurdaki davada; davacı tarafın, davalı şirket ile arasındaki 16/08/2017 tarihli sözleşme ilişkisi kapsamında ''...'' adlı dizinin senaryosunun yazımı karşılığında aylık 15.000.TL ücretle anlaşıldığını ve davacının çalışmalara başladığını, 19 Eylül 2017 tarihinde çekimlere ara verildiğini, ilk iki bölümün 23 ve 24 Eylül tarihlerinde yayınlandığını ancak reytinglerin istenilen gibi olmadığı için çekimlerin iptal edildiğini, davacının 1,5 aylık çalışması karşılığı 22.500TL’ye hak kazandığını, davalıya ihtar gönderildiğini, ancak ücretin ödenmediğinden bahisle alacak isteminde bulunduğu görülmüştür.

Davalı şirketi ise davacının beyan ettiği şekilde bir anlaşma olmadığını, davalının dizinin yapımcısı olduğunu belirttiği, şirketin kendi profesyonel ekibi olduğunu, dışarıdan senaryo yazdırmaya ihtiyacı olmadığını, davacının senaryodaki ufak tefek düzeltmeleri için davacının iddia ettiği ücretin uygun olmadığını savunduğu tespit edilmiştir.

Dosya kapsamında yazılı bir sözleşme metninin bulunmadığı saptanmakla, bu kapsamda yanlar arasındaki uyuşmazlığın; ''...'' adlı dizinin senaryosunun yazımı için davacının, davalı yapımcıya hizmet verip vermediği, davacının senaryo yazıp hizmetini ifa etmiş olması halinde talep edilmesi mümkün alacak miktarının tespiti noktasında toplandığı anlaşılmıştır.

Uyuşmazlık kapsamında ilk olarak ''...'' adlı dizinin eser vasfında olup olmadığı, eser niteliğinde ise davacının eser sahibi/ yahut bağlantılı hak sahibi olup olmadığı meselesinin resen irdelenmesi gerekmiştir. Davaya konu dizi, eser vasfı yönünden tetkik edildiğinde.

FSEK'in 1/B maddesinde tanımı yapılan; ''Eser: Sahibinin hususiyetini taşıyan ve ilim ve edebiyat, musiki, güzel sanatlar veya sinema eserleri olarak sayılan her nevi fikir ve sanat mahsulleri'' düzenlemesi ile FSEK 5. maddesinin;

''Sinema eserleri, her nevi bedii, ilmi, öğretici veya teknik mahiyette olan veya günlük olayları tespit eden filmler veya sinema filmleri gibi, tespit edildiği materyale bakılmaksızın, elektronik veya mekanik veya benzeri araçlarla gösterilebilen, sesli veya sessiz, birbiriyle ilişkili hareketli görüntüler dizisidir. '' şeklindeki düzenlemesi kapsamında koruma altında olan sinema eseri niteliğini hâiz olduğu saptanmıştır.

FSEK kapsamında eser olduğu tespit edilen “...” dizisinin bir televizyon programı olan “...” dizisinin dizi formatına çevrilmiş hali olduğu görülmüştür.

Davacının davaya konu dizide senaryo yazdığı iddiası karşısında, davalı yapımcının davacının yalnızca düzeltmeler yapıp diyaloglar yazdığı savunması kapsamında diziye esas olan ana fikrin özgün olmasa dâhi yazılan diyalogların hususiyet taşıdığının tespit edildiği, davalının uyarlamasının da kendi başına bir eser teşkil ettiği, ayrıca yazışmalar ve tanık beyanları ile örtüştüğü üzere ... üzerinde yayınlanan dizinin...bölümlerinde davacının “...” adı altında isminin jenerikte geçtiği tespit edilmekle, davacının FSEK 8. maddesi kapsamında eser sahiplerinden olduğu saptanmıştır.

Bir sonraki aşamada davacının senaryo yazdığı kısım itibari ile talep edilmesi mümkün alacak miktarının tespit edilmesi gerekmiş olup dosyada mübrez taraf delilleri ile kök ve ek bilirkişi raporları tetkik edilmiş olup teknik ve sektörel uzmanlığı bulunan bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen bilirkişi raporlarının dosya kapsamına uygun, gerekçeli olmakla hükme esas alınmaya elverişli oldukları saptanmış olup bu kapsamda yapılan inceleme neticesinde;

taraflar arasında yazılı bir sözleşme sunulmadığından hak edilen ücrete yönelik olarak takdiri delillerin irdelenmesi gerekmiş olup dinlenen tanık beyanları ile meslek birlikleri tarafından verilen yanıtların nazara alındığı, tarafların ortak tanığı Program Koordinatörü ...’in bölüm başına 15.000 TL’lik ücrete dair “uygun bir bedel” olarak bir tanımlama yaptığının görüldüğü, ... ve ...’den gelen ücretlere yönelik olarak da ayrı bir hesaplamanın yapıldığı, davacının isminin, dizinin... bölümlerinde toplam 8 bölümde jenerikte “...” altında yazılı durumda göründüğü,

davacının, davalı ile aylık 15.000 TL bedel ile anlaştığını belirterek 1,5 aylık süre karşılığında 22.500 TL’nin ödenmesini talep ettiği, bu alacak miktarının dışında başkaca bir alacak isteminin bulunmadığını beyan ettiği, dosya kapsamındaki anılı delillerin davacının ... olarak “...” dizisinin en az 8 bölümünde ... olarak çalıştığını gösterdiği, dizinin .... bölümünün jeneriğinin yazılmaması sebebiyle davacının bu bölümde hak sahibi olup olmadığının tespitinin yapılamadığı,

2017 yılı Ağustos ayı enflasyon verisi gözetilmiş biçimde ... ve ...’in verdiği müzekkere yanıtlarına istinaden zikredilen ücretlerin ortalaması olarak 36.845,37 TL’lik bir bedelin ortaya çıktığı, hesaplanan tutar ışığında davacının talep ettiği miktarın sektörel inceleme ışığında dosya kapsamına uygun olduğu saptanmakla; davanın kabulü ile 22.500-TL'nin ( davacının davalıya keşide ettiği ...

1. Noterliğinin ...tarihli ve ... yevmiye nolu ihtarnamesinin tebliğ şerhine rastlanılmadığından en erken temerrüt tarihi olarak davalının davacıya keşide ettiği ... 19. Noterliğinin...tarihli ve ...

Yevmiye nolu ihtarnamesinin düzenlenme tarihinden itibaren ilk ihtarname ile verilen 7 günlük süre sonrası olan 16/11/2017 tarihi, TBK'nın 117. maddesinin muaccel bir borcun borçlusu, alacaklının ihtarıyla temerrüde düşer şeklindeki düzenlemesi ile temerrüt tarihi olarak esas alınmıştır.) 16/11/2017 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulması gerekmiştir.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır