İstanbul 3.Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi E.2021/250 K.2024/121

Mahkememizde görülmekte bulunan Faydalı Modelin Hükümsüzlüğü ve Sicilden Terkini davasının yapılan açık yargılamasının sonunda.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: TPMK nezdinde, ... numaralı ve buluş başlığı "..." ibareli faydalı modelin müvekkili adına tescilli olduğunu, davalının ... numara ile yapmış olduğu başvurunun; müvekkilinin faydalı modeliyle tamamen aynı olduğunu, yenilik ve tekniğin bilinen durumunu aşma kriterlerini taşımadığını, bu nedenle TPMK nezdinde davalı adına tescilli ... numaralı faydalı modelin hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmesini, yargılama gideri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: Davacının, müvekkilinin tescil haklarına tecavüzde bulunduğunu, bu hususta dava açtıklarını ve davanın derdest olduğunu, huzurdaki dava ile ... 1.Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin ... E. sayılı davasının taraflarının ve konusunun aynı olduğunu, aralarında hukuki ve fiili bağlantı olması nedeniyle davanın, ... 1.Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin ... E. sayılı davası ile birleştirilmesini, müvekkiline ait faydalı modelin özgün ve yeni olduğunu, haksız davanın reddini talep etmiştir.

... 1.FSHHM'nin ... E. ... K. ve 25/02/2019 tarihli kararı ile:"...Mahkememizin ... Esas sayılı dava dosyası ile ... 1.Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas nolu dava dosyaları arasında hukuki ve fiili irtibat bulunması, biri hakkında verilecek hükmün diğer dava dosyasını da etkileyecek olması nedeniyle HMK 166/1 MADDE GEREĞİNCE her iki dava dosyasının BİRLEŞTİRİLMESİNE..." şeklinde karar verilmiştir.

Karara karşı davacı vekili İSTİNAF yasa yoluna başvurmuştur.

İstanbul BAM 16. H.D'nin 2019/2780 E. 2019/2704 K. ve 10/12/2019 tarihli ilamı ile:"...6100 sayılı HMK 166/2 maddesi "Davalar, ayrı yargı çevrelerinde yer alan aynı düzey ve sıfattaki hukuk mahkemelerinde açılmış ise bağlantı sebebiyle birleştirme ikinci davanın açıldığı mahkemeden talep edilebilir. Birinci davanın açıldığı mahkeme, talebin kabulü ile davaların birleştirilmesine ilişkin kararın kesinleşmesinden itibaren, bununla bağlıdır." şeklindedir.

Yukarıda belirtilen yasa hükmü uyarınca farklı yargı çevrelerinde yer alan aynı düzey ve sıfattaki hukuk mahkemelerinde açılmış olan davaların bağlantı sebebiyle birleştirilmesine karar verilebilmesi için, ikinci davanın açıldığı mahkemeden bu yönde talepte bulunulması gerekir.

... 1.FSHHM'nin ... Esas sayılı dosyası UYAP üzerinden incelendiğinde; davacının ...ŞTİ, davalının ...Ltd ŞTi olduğu, dava konusunun patent ve faydalı modele müdahalenin meni, haksız rekabetin meni ve tespiti ile maddi- manevi tazminat istemli olduğu ve ilgili davanın 21/01/2019 tarihinde açıldığı anlaşılmaktadır.

Birleştirme, 6100 sayılı HMK 166/2 maddesi gereğince, ikinci davanın açıldığı mahkemeden talep edilebilecektir. Somut olayda; istinaf istemine konu ... 1.FSHHM'nin ... Esas sayılı dosyasında davanın 04.01.2019'da açıldığı, ... 1.FSHHM'nin ... esas sayılı dosyasında ise davanın 21.01.2019'da açıldığı dikkate alındığında ilk derece mahkemesince birleştirme kararı verilmesi yerinde görülmemiş ve davacı vekilinin istinaf isteminin kabulü ile ilk derece mahkemesinin kararının HMK'nın 353/1-a-5 maddesi gereğince kaldırılmasına..." şeklinde karar verilmiştir.

HSK’nın ... tarih ve ... sayılı kararı gereğince ... 3. ve 4. FSHH Mahkemelerinin 11/11/2021 tarihi itibarıyla faaliyete geçirilmesine, 1. FSHH Mahkemesinde görülmekte olan tek esaslı dava, iş ve arşiv dosyalarının Mahkememize devrine karar verildiğinden, ... 1. FSHHM'nin ... E. sayılı davası Mahkememize tevzi edilerek 2021/250 E. sırasına kaydı yapılmış, yargılamaya devam edilmiştir.

... 1 FSHHM'nin ... E. sayılı davasının, bu dava ile birleşmesine karar verildiği, ... 1 FSHHM ... E. sayılı dava dosyası incelendiğinde: Davacının ... A.Ş., davalının ... Ltd. Şti, davanın patent faydalı model haklarına tecavüz ve haksız rekabetin tespiti, men'i, önlenmesi ve maddi - manevi tazminat olduğu, ... 1 FSHHM ... E. sayılı davasının, ... 1 FSHHM ... E. sayılı davası ile birleştiği görülmüştür.

TPMK kayıtları istenmiş, HMK'nın 266. maddesi kapsamında bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.

28/03/2022 tarihli bilirkişi kurulu raporunda özetle: ASIL DAVA YÖNÜNDEN; ... nolu "..." buluş başlıklı faydalı model belgesinin, ... nolu faydalı model ile karşılaştırılması sonucunda; ... nolu "..." buluş başlıklı faydalı model belgesinin istemlerinin başvuru tarihi itibariyle yenilik vasfına haiz olmadığı, ... nolu "..." buluş başlıklı faydalı model belgesinin başvuru tarihi itibariyle yenilik vasfına haiz olmaması nedeniyle 551 Sayılı KHK 165. maddede tanımlanan Faydalı Model Belgesinin Hükümsüzlük Halleri koşullarının oluştuğu, BİRLEŞEN DAVA YÖNÜNDEN;

... nolu faydalı model belgesi yenilik vasfını haiz olmadığından tecavüz koşullarının oluşmadığı, ... nolu faydalı model belgesi yönünden ise birleşen davanın davalısı tarafından bu belgenin hükümsüz kılınması için ... 2.Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinde ... E. sayı ile 18/01/2019 tarihinde ilgili dava açılmış olmakla, bu davadaki hükümsüzlük talebinin kabul veya red durumuna göre değerlendirme yapılabileceği bildirilmiştir.

28/10/2022 tarihli bilirkişi kurulu ek raporunda özetle: ... nolu "..." buluş başlıklı faydalı model belgesinin, ... nolu faydalı model ile karşılaştırılması sonucunda; ... nolu "..." buluş başlıklı faydalı model belgesinin istemlerinin başvuru tarihi itibariyle yenilik vasfına haiz olmadığı, ... nolu "..." buluş başlıklı faydalı model belgesinin başvuru tarihi itibariyle yenilik vasfına haiz olmaması nedeniyle 551 Sayılı KHK 165 maddede tanımlanan Faydalı Model Belgesinin Hükümsüzlük Halleri koşullarının oluştuğu kanaatini değiştirecek bir hususun bulunmadığı ve kök rapordaki görüşlerin değişmediği bildirilmiştir.

... 2.Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin ... E. ... K. ve 11/01/2024 tarihli kararı incelendiğinde: Davacının ... ŞTİ., davalının ... A.Ş., davanın Patentin Hükümsüzlüğü ve Sicilden Terkini olup, 11/01/2024 tarihinde: "Davanın KABULÜ ile davalı adına TPMK nezdinde tescilli bulunan... tescil numaralı patentin hükümsüzlüğü ile sicilden terkinine..."şeklinde karar verildiği, kararın kesinleşmediği görülmüştür.

Mahkememizin 14/03/2024 tarihli duruşmasında:"...Birleşen ... 1. FSHHM nin ... E. sayılı davasında davaya dayanak olarak gösterilen TPMK nezdinde ... A.Ş. adına tescilli ... numaralı patentin; ... 2. FSHHM'nin ... E. ...K. ve 11/01/2024 tarihli kararı ile hükümsüzlüğüne karar verildiği ancak kararın kesinleşmediği, yine Birleşen ... 1. FSHHM' nin ... E. sayılı davasında davaya dayanak olarak gösterilen TPMK nezdinde...A.Ş. adına tescilli ... numaralı patentin hükümsüzlüğünün ise huzurdaki davada talep edildiği,

Hükümsüzlük davalarında verilen kararların; birleşen ... 1. FSHHM'nin ... E. sayılı davasında verilecek kararı etkileyeceği bilinmekle, ... 1. FSHHM'nin ... E. sayılı davasının bu davadan tefrik edilerek Mahkememizin ayrı bir esasına kaydının yapılmasına..." şeklinde karar verilmiş, tefrik işlemi yapılarak; ... 1.FSHHM'nin ... Esas sayılı davasının, Mahkememizin 2024/50 Esas sırasına kaydı yapıldığı, davanın derdest olduğu anlaşılmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava: TPMK nezdinde davalı şirket adına tescilli ... numaralı faydalı modelin hükümsüzlüğü ve sicilden terkinine ilişkindir.

6769 sayılı SMK, 10/01/2017 tarihinde yürürlüğe girmiştir. 6769 sayılı SMK' nın, 551, 554, 555 ve 556 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamelerin hükümlerinin uygulanması başlığını taşıyan Geçici Madde 1- (1) Bu Kanunun yayımı tarihinden önce Enstitüye yapılmış olan ulusal ve uluslararası marka ve tasarım başvuruları ile coğrafi işaret başvuruları, başvuru tarihinde yürürlükte olan mevzuat hükümlerine göre sonuçlandırılır. Ancak bu Kanunun yayımı tarihinden önce Enstitüye yapılmış olup yayımlanmamış coğrafi işaret başvuruları, itiraz süresi bakımından mülga 555 sayılı Kanun Hükmünde Kararname hükümleri saklı kalmak şartıyla Bültende yayımlanır.

(2) Bu Kanunun yayımı tarihinden önce yapılmış ulusal patent başvuruları ve faydalı model başvuruları, başvuru tarihinde yürürlükte olan mevzuat hükümlerine göre sonuçlandırılır. Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten sonra yapılan ek patent başvurularının sonuçlandırılmasında, ek patent başvurusu veya ek patentin bağımsız patent başvurusu ya da patente dönüştürülmesinde, asıl patent başvurusunun başvuru tarihinde yürürlükte olan Mevzuat hükümleri uygulanır.

İncelemesiz verilen patentin incelemeli patent başvurusuna dönüştürülmesinde, patent başvurusunun faydalı model başvurusuna ya da faydalı model başvurusunun patent başvurusuna değiştirilmesinde, patent ve faydalı modellerin hükümsüz kılınmasında, başvuru tarihinde yürürlükte olan mevzuat hükümleri uygulanır.

Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce ulusal aşamaya giren uluslararası veya bölgesel anlaşmalar yoluyla yapılmış patent başvuruları ve faydalı model başvuruları, başvurunun ulusal aşamaya girdiği tarihte yürürlükte olan mevzuat hükümlerine göre sonuçlandırılır.

(3) Mülga 551 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin geçici 4 üncü maddesi kapsamındaki patentler hakkında aynı maddenin uygulanmasına devam edilir.

(4) Önceki mevzuat hükümlerine göre verilmiş patent ve faydalı modeller için 99 uncu, 138 inci ve 144 üncü maddeler ile 113 üncü maddenin beşinci fıkrası ve 121 inci maddenin sekizinci fıkrası hariç olmak üzere bu Kanun hükümleri uygulanır.

Bu durumda 6769 sayılı SMK'nın yürürlüğe girmeden önce geçerli olan 551, 554, 555 ve 556 KHK'ların uygulanması hakkında açık bir düzenleme getirilmiş olup, bu Kanunun yayımı tarihi itibariyle önceki mevzuat hükümlerine göre verilmiş olan patent ve faydalı modellerin hükümsüzlük iddiaları ile ilgili değerlendirmenin verildikleri mevzuat hükümlerine göre, hak ihlali/tecavüz ile ilgili değerlendirmelerin ise yayınlanan 6769 sayılı Kanun hükümlerine göre yapılacağı ifade edilmiştir.

551 sayılı KHK'nın "Faydalı Model Belgesi Verilerek Korunan Buluşlar" başlıklı 154.maddesinde: Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin 156. maddesi hükmüne göre yeni olan ve 10 uncu madde anlamında sanayiye uygulanabilen buluşlar, faydalı model belgesi verilerek korunur.

551 sayılı KHK'nın "Faydalı Model Belgesi Verilerek Korunamayan Buluşlar ve Konular" başlıklı 155.maddesinde: Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin 6 ncı maddesinde belirtilen konuların yanısıra usuller ve bu usuller sonucunda elde edilen ürünler ile kimyasal maddeler hakkında faydalı model belgesi verilmez.

551 Sayılı KHK 156.maddesinde: Faydalı Model belgesi başvurusuna konu olan buluş başvuru tarihinden önce,Türkiye içinde veya dünyada herkesin ulaşabileceği şekilde yazılı olarak veya başka bir yolla açıklanmış veya yöresel veya ülke çapında kullanılmış ise yeni değildir, hükmünün yer aldığı, 165. maddede ise faydalı model belgesinin hükümsüzlük halleri madde madde açıklanmış olup, 1-a bendinde, faydalı model belgesi konusunun KHK 154, 155 ve 156. maddelerinde belirtilen hükümlere aykırılığı ispat edildiği takdirde, faydalı model belgesinin hükümsüz sayılmasına yetkili mahkeme tarafından karar verileceği belirtilmiştir.

551 Sayılı KHK'nın "Faydalı Model Belgesinin Hükümsüzlük Halleri" başlıklı 165.maddesinde: "Aşağıdaki hallerde faydalı model belgesinin hükümsüz sayılmasına yetkili mahkeme tarafından karar verilir.

a - Faydalı model belgesi konusunun, bu Kanun Hükmünde Kararnamenin 154 üncü, 155 inci ve 156 ncı maddelerinde belirtilen, hükümlere aykırılığı ispat edilmişse,

b - Faydalı model belgesi konusu buluşun, buluş konusunun İlgili olduğu teknik alandaki bir uzmanın onu uygulamaya koyabilmesini mümkün kılacak yeterlikte, açık ve tam olarak tanımlanmadığı ispat edilmişse..." hükmü yer almaktadır.

551 Sayılı KHK 166. maddede yapılan atıf gereğince, "Faydalı model belgelerine ilişkin açık bir hüküm bulunmadığı ve faydalı model belgelerinin özelliği ile çelişmediği sürece, patentler için öngörülen hükümlerin, faydalı modeller için de uygulanacağı" düzenlenmiştir.

Davacıya ait faydalı model belgesinde belirtilen istemlerin yorumlanmasında, 551 Sayılı KHK'nın 47. maddesi ve Patent KHK'nın Uygulanma Şeklini Gösterir Yönetmelik hükümleri ile birlikte aynı KHK'nın 83.maddesine göre değerlendirme yapılarak buluşun koruma kapsamının belirlenmesi gerekmektedir.

Bu bakımdan, tescilli bir faydalı model belgesinin koruma sınırlarına dair istemlerin kapsamı tayin edilirken, esasen faydalı model belgesinin küçük/faydalı buluş niteliğinin de dikkate alınması gerekir. (Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 2015/6216 E. 2016/2834 K. ve 15.03.2016 tarihli kararı)

551 sayılı KHK hükümleri, mevzuat, mahkememizce itibar edilen kök/ ek bilirkişi raporları ve bütün dosya kapsamından: TPMK nezdinde ... numaralı "..." buluş başlıklı faydalı modelin, davalı ... ŞİRKETİ adına tescilli olduğu anlaşılmıştır.

... numaralı "..." buluş başlıklı faydalı model belgesinin, ... numaralı faydalı model ile karşılaştırılması sonucunda; ... numaralı "..." buluş başlıklı faydalı model belgesinin istemlerinin başvuru tarihi itibariyle yenilik vasfına haiz olmadığı, ... numaralı "..." buluş başlıklı faydalı model belgesinin başvuru tarihi itibariyle yenilik vasfına haiz olmaması nedeniyle 551 Sayılı KHK'nın 165.maddede tanımlanan hükümsüzlük koşullarının oluştuğu kanaatine varıldığından, davanın kabulüne karar verilmiştir.

DAVANIN KABÜLÜNE

1-TPMK nezdinde davalı şirket adına tescilli ... numaralı faydalı modelin hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine,

2-Kararın kesinleşmesine müteakip kesinleşmiş karar örneğinin ilgili sicile işlenmek üzere TPMK'ya gönderilmesine,

3-Alınması gereken 427,60 TL ilam harcından, peşin harcın mahsubu ile eksik 391,70 TL harcın davalıdan tahsiline,

4-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 25.500 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

5-Davacının yaptığı; 35,90 TL başvuru harcı, 35,90 TL peşin harcı, 451,70 TL posta/tebligat masrafı ve 3.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 3.523,50 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

6-Davalının yaptığı yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,

7-Taraflarca fazla yatırılan gider avansının, karar kesinleştiğinde ve talepleri halinde iadesine,

Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde İSTİNAF YASA YOLU AÇIK olmak üzere verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı. 09/07/2024

Katip · ¸e-imzalıdır Hakim · ¸e-imzalıdır