İstanbul 3. Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi E.2023/57 K.2025/26

Mahkememizde görülmekte bulunan İtirazın İptali (Fikir ve Sanat Eseri Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Taraflar arasında imzalanan 01/08/2008 tarihli Müzik Eserleri Yayın İzin Sözleşmesi kapsamında lisans alan davalının sözleşmenin meslek birliklerine ödenecek lisans bedelleri başlıklı 4.maddesi uyarınca; lisans alan tarafından meslek birliklerine 01/01/2009 saat 9.00 tarihine kadarki süreç için ödenmesi gereken mali hak bedelinin toplam KDV hariç 9.922,50-TL olarak belirlenmiş mali şartlar başlıklı 7.maddesinde ödeme tarihleri ve şekli tespit edilmiş olduğunu, sözleşmenin yenilenmesi hususu ise sözleşmenin süresi ve feshi başlıklı 8. maddenin 2.bendinde;

"taraflardan her biri sözleşmenin sona erme tarihi olan 01/01/2009 tarihinden en geç 1 ay öncesinde sözleşmeyi haklı nedenlerle sona erdirdiğini, erdirmek istediğini ifade eden ve fesih nedenini ayrıntılı olarak anlatan bildirimi noter kanalı ile yazılı olarak karşı tarafa bildirmediği takdirde sözleşme aynı şartlarla yenilenir." şeklindeki düzenleme nedeniyle sözleşme uzayarak devam etmiş olduğunu, sözleşmenin mali şartlar başlıklı 7. maddesinin 3. bendine göre "01/01/2009 tarihinden itibaren sözleşmenin otomatik olarak yenilendiği her bir takvim yılı için ödenecek mali hak bedeli , bir önceki yılın mali hak bedeli esas alınarak,

TUİK tarafından bir önceki yıl için belirlenen (ÜFE+TÜFE) oranında artış uygulanmak suretiyle meslek birlikleri ile türofed arasında imzalanan taahhütname'ye uygun olarak nakden meslek birlikleri'nin yukarıda belirtilen hesaplarına ödenecektir. ” hükmünden de anlaşılacağı üzere sözleşmenin yenilendiği dönemler için vade ve ödeme miktarlarının ne olacağı kararlaştırılmış olduğunu, davaya konu sözleşme davacı Meslek Birliği ve davalı taraf arasında imzalanmış olup, davalı tarafın söz konusu sözleşmeden kaynaklanan faturalardan ve fatura vade tarihlerinden bilgisi bulunmakta olduğunu, davalı aleyhine başlatılan davaya konu icra takibinde,

sözleşmede belirtilen şartlara göre düzenlenen 17/08/2017 tarihli ... No'lu 6.524,74 TL bedelli fatura alacağından kaynaklı davalıdan toplam 6.524,74 TL asıl alacaklarının bulunmakta olduğunu, Asıl alacağa ek olarak, sözleşmenin “Mali Şartlar” başlıklı 7. maddesinin 6. Bendi uyarınca.

“Ödemelerin gecikmesi halinde lisans alan, Türk Lirası için aylık 962 gecikme faizini Meslek Birlikleri'ne ödeyeceğini açıkça beyan, kabul ve taahhüt eder.” Şeklindeki düzenleme sebebiyle aylık 902 oranında 6.663,93- TL gecikme faizi işletilmiş olduğunu, İtirazın iptali ile takibin devamına, müvekkili lehine 9620'den az olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama ve vekalet ücretlerinin davalıya yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı meslek birliğinin de taraf olduğu davalı şirket ile akdedilen meslek birlikleri lisans sözleşmesinden doğan lisans bedellerinin davacı Meslek Birliğine ödenmesi gerektiğine dair iddia edilen beyan ve talepler, taraflar arasında akdedilen sözleşmenin 7.2. madde hükmüne aykırılık teşkil etmekte olduğunu, Davacı her ne kadar "Meslek Birlikleri Lisans Sözleşmesi" ve faturalardan kaynaklanan alacağının bulunduğundan bahisle ...

26. İcra Müdürlüğü'nün ...

E. Sayılı dosyası ile davalı aleyhine cebri icra yoluna başvursa da, birden fazla meslek grubunun ve ...'in de taraf olduğu Lisans sözleşmesi ile Meslek Birliklerine ödenecek Lisans bedellerinin meslek birlikleri adına sözleşmenin bir diğer tarafı olan ...'ın ilgili hesabına yapılacağına dair mevcut 7.2. madde hükmü sebebiyle davacının işbu davayı ikame etmesinde hukuki ve sözleşmesel herhangi bir dayanağı bulunmamakta olduğunu, söz konusu iddialar, gerçek dışı ve mesnetsiz iddialar olup,

davacı tarafından ispat edilmeyen işbu iddialar karşılığından davalı şirketten mükerrer bir ödeme talep edilmesi açıkça kötü niyetli olarak menfaat sağlamaya yönelik olduğunu, Davalı şirketin turizm sektöründe faaliyet göstermesi sebebiyle, turizm alanında faaliyet gösteren yatırım ve işletmeleri temsil eden derneklerce oluşturulmuş bir organizasyon olan ... (...) üyesi dernekler aracılığıyla ... tarafından sağlanan tüm hizmetlerden yararlanmakta olduğunu, Bu doğrultuda, ... ile MESLEK BİRLİKLERİ (..., ..., ..., ...) arasında düzenlenen 2008 Dönemi Lisans Sözleşmesi Esaslarına İlişkin Taahhütname uyarınca,

5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Yasası kapsamında MESLEK BİRLİKLERİNİN yetki belgesi ile haklarının idaresini sağladığı repertuarlarının, ... üyeleri tarafından kullanılarak umuma açık mahallerde müzik yayını yapabilmeleri amacıyla, 2008 dönemi lisans sözleşmesinin esaslarına ilişkin karşılıklı taahhütler çerçeve sözleşme olarak belirlenmiş olduğunu, Davacı taraf (...) ile diğer Meslek Birlikleri ..., ..., ... ve ...'in taraf olduğu 01.08.2008 tarihli "Meslek Birlikleri Lisans Sözleşmesi" ile 5846 sayılı FSEK.

41 madde hükmünde yer alan düzenlemeler ve 2008 Dönemi Lisans Sözleşmesi Esaslarına İlişkin Taahhütname çerçevesinde, fikir ve sanat eserler retli veya ücretsiz umuma açık mahallerde kullanılabilmesi bakımından hak sahipleri veya üyesi olunan meslek birlikleri ile sözleşme yapmak yoluyla izin alınıp, mali hak ödemelerinin yapılması amaçlanmış olduğunu, İşbu dava konusu icra takibine konu asıl alacak bedeli olan 6.524,74-TL, davalı ...A.Ş. İştiraki olan ...A.Ş.

Tarafından davalı şirket nam ve adına, 03.01.2018 tarihinde "..." açıklaması adı altında, ...'ın hesabına ödenmiş olduğunu, davalı şirket tarafından lisans sözleşmesi uyarınca dava konusu lisans bedelinin, Meslek Birlikleri adına ödeme almaya yetkili olan ...'ın hesabına ödenmiş olması sebebiyle, davacı tarafın icra takibine konu ettiği 6.663,93-TL işlemiş faizin kabulü taraflarınca mümkün olmadığını, davalı şirket takip müddeabihi lisans bedelini zamanında ve tam olarak ...'ın hesabına ödediğinden,

temerrüte düşmemiş olduğunu, Bu düzenlemeler karşısında davanın ihbarının yazılı yapılması gerektiği ile bunun dışında başkaca bir sınırlama bulunmaması sebebiyle, davaya cevapları kapsamında işbu davanın 3. Kişi konumunda bulunan "..." a ihbar edilmesini talep etme zorunluluğu doğmakta olduğunu, Nitekim, davaya cevaplarımız doğrultusunda tafsilatlı olarak açıklandığı üzere; sözleşme konusu 6.524,74-TL lisans bedeli, davalı ... A.Ş.

İştiraki ...A.Ş. tarafından 03.01.2018 tarihinde, "..." açıklaması adı altında davalı şirket nam ve adına ...'ın hesabına ödenmesinin ihbar sebebi olarak kabulü ile davanın "3. Kişi" konumunda bulunan MESAM'a ihbarına karar verilmesini, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla.

Yukarıda arz ve ettikleri ve Yüksek Yargıtay'ın çeşitli kararları ile de destekledikleri cevapları ve beyanları çerçevesinde ve re'sen göz önüne alınacak olan nedenlerle, başkaca itiraz ve delil sunma hakları saklı kalmak kaydı ile.

Davanın 3. kişi konumunda bulunan ...'a (...) ihbarına, husumet itirazlarının değerlendirilmesi ile davacının aktif husumet ehliyetine sahip olmaması sebebiyle öncelikle davanın husumet yönünden reddine, Haksız, mesnetsiz ve usule aykırı olarak açılmış davanın tüm talepler yönünden reddine, 6- HMK 329.

Madde hükmü uyarınca, kötü niyetli davacının, davalı ile anlaşmış oldukları vekâlet ücretine hükmedilmesine, Davacının HMK 329/2. maddesi gereğince en yüksek bedelli disiplin para cezasına hükmedilmesine, Yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davacı vekilinin üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

CEVABA CEVAP

Davacı vekili cevaba cevap dilekçesinde özetle; davalı tarafça dilekçesinde konu edilen 03/01/2018 tarihli ödeme görüleceği üzere ...(...)'ne yapılmış olup söz konusu ödemenin müvekkil meslek birliği ... ile bir ilgisi bulunmadığını, ... ile ...' nin aynı alanda faaliyet gösteren birbirinden ayrı meslek birlikleri olup birlikte imzalanan 01/08/2008 tarihli sözleşme için her iki meslek birliğinin sözleşmeden kaynaklı lisans bedeli alacakları da ayrı, bu sebeple davalının ...'a yapmış olabileceği herhangi bir ödemenin müvekkil meslek birliği ile alakası olmadığı gibi davalının müvekkile olan borcunu da sonlandırmayacağını,

davalı yanın ...'a yapmış olduğu ödeme yalnızca o meslek birliğini ilgilendirdiğini, yapıldığı iddia olunan bu ödemenin huzurdaki davaya konu alacak ile herhangi bir ilişkisi bulunmadığını, kaldı ki davalı şirketçe müvekkil meslek birliğine önceki yıllarda telif hakkı bedeline ilişkin ödemeler yapılmış olup davalının bu yönüyle de öne sürmüş olduğu iddialarında samimi olmadığı ve kötü niyetli olduğu ortada olduğıunu, davalı yan müvekkilince usulüne uygun düzenlenmiş ancak ödenmemiş olan 2017 yılı faturasına dayanak oluşturmak amacı ile kötü niyetli olarak ...'a yapmış olduğu ödemeyi ileri sürmekle davayı uzatmaya çalıştığını,

davalı önceki yıllar müvekkil meslek birliğine ödeme yapmakla lisans bedellerini her bir meslek birliğine ayrı olarak ödeyeceğini bilmektedir. Sayılan sebeplerle aksi yöndeki iddialar kabul edilemez olduğunu, itirazın iptali ile takibin devamına, müvekkili lehine icra inkar tazminatına hükmedilmesine, dava masrafları ve ücreti vekaletin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini beyan etmiştir.

İKİNCİ CEVAP

Davalı vekili ikinci cevap dilekçesinde özetle.

HMK'nın 119. maddesinde belirtilen unsurları taşımadığından usule ilişkin itirazları dikkate alınarak davanın usulden reddine karar verilmesini, davanın 3. kişi konumunda bulunan ...'a (...) ihbarına, husumet itirazının değerlendirilmesi ile davacının aktif husumet ehliyetine sahip olmaması sebebiyle öncelikle davanın husumet yönünden reddine, haksız, mesnetsiz ve usule aykırı olarak açılmış davanın tüm talepler yönünden reddine, HMK 329. madde hükmü uyarınca, kötü niyetli davacının, müvekkilimiz ile anlaşmış olduğumuz vekâlet ücretine hükmedilmesine,

davacının HMK 329/2. maddesi gereğince en yüksek bedelli disiplin para cezasına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini beyan etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava; ... 26. İcra Dairesinin ...E. sayılı takip dosyası kapsamında davacı tarafça davalı aleyhine başlatılan ilamsız icra takibine, davalı tarafça yapılan itirazın iptali ve icra inkar tazminatı istemlerine ilişkindir. ... 26. İcra Dairesine müzekkere yazılarak; ... E. sayılı takip dosyasının kayıtları celp ve tetkik edilmiştir. Davacı tarafça delil olarak 01/08/2008 tarihli lisans sözleşmesi, 17/08/2017 tarihli, ... No’lu, 6.524,74 TL bedelli fatura ile ticari defterlere dayanıldığı görülmüştür. Davalı tarafça ödeme dekontu, taraflara ait ticari defterlere ilişkin delillere dayanıldığı görülmüştür.

Mahkememizce görevlendirilen mali bilirkişi ...ve FSEK Uzmanı ... tarafından düzenlenen 14/05/2024 tarihli bilirkişi raporunun sonuç kısmında özetle; davacının 2017 ve 2018 yılları ticari defterlerinin usulüne uygun tutulmuş olduğunu, envanter defterleri inceleme için sunulmadığından davalı 2017 ve 2018 yıllarına ait ticari defterlerinin usulüne uygun tutulmuş olup olmadığı tespit edilememiş olduğunu, davacı yanın incelenen ticari defterlerinde, icra takip tarihi olan 17.12.2021 tarihi itibariyle, davacının davalıdan 6.524,74 TL alacaklı olduklarını, davalı yanın incelenen ticari defterlerinde,

03.01.2018 tarihi ve dolayısıyla icra takip tarihi olan 17.12.2021 tarihi itibariyle, davalının davacı yana bir borcunun veya davacı yandan bir alacağı olmadığını, her iki taraf ticari defterlerine göre de 2016 yılından devir gelen davacı alacağının 11.932,64 TL olduğu, davalı tarafından 06.10.2017 tarihinde bu tutarın ödenmiş olduğu, davacı tarafından davalı yana 06.10.2017 tarihinde düzenlenmiş ...

Numaralı, açıklaması “01.01.2017-31.12.2017 ...” olan 6.524,74 TL'lik fatura düzenlenmiş olduğu, bu faturanın her iki taraf ticari defterlerinde de kayıtlı olduğunu, davacı ticari defterlerine göre, davacının bu fatura bedeli olan 6.524,74 TL alacaklı olduklarını, davalı ticari defterlerine göre bu fatura bedelinin 03.01.2018 tarihinde ödeme olarak kayıtlara alınmış olduğu ve davacı yana olan borcun sıfırlanmış olduğunu, taraflar arasında yapılmış Lisans sözleşmesinin 7.2.Maddesine göre,

Lisans alan MESLEK BİRLİKLERİ'ne ödemeyi kabul ettiği mali hak bedelini MESLEK BİRLİKLERİ ile ... arasında imzalanan TAAHHÜTNAME'ye uygun olarak yarısı 15.07.2008 tarihinde yarısı da 31.08.2008 tarihinde olmak üzere iki eşit taksit halinde ödeneceği ve tarafların ödemelerini ...'ın ...Şubesi hesabına yapılacağının kararlaştırılmış olduğu, davalı yan tarafından dava konusu 17.08.2017 tarihli ... Nolu 6.524,74 TL fatura ödemesinin 03/01/2018 tarihinde...

Banka hesabına yapılmış olduğu dosyaya sunulu banka dekontundan görülmekte olduğu, takdirin sayın mahkemenize ait olduğunu, davalı yan ticari defterlerinde ... cari hesap ekstresi incelendiğinde ... tarafından da küsurat farkları dışında yaklaşık aynı tutarda 29.12.2017 tarihinde davalı yana ...

No.lu 6.529,53-TL'lık fatura düzenlenmiş olduğu ve bu tutarın davalı yan tarafından ...'a ödeme kaydının 14.12.2018 tarihinde olduğunun görülmekte olduğu, ancak belgelerin görülmemiş olduğunu, davacı yan lehine karar alınması durumunda, davacı alacağı olan 6.524,74 TL için sözleşmenin 7.6.maddesinde kararlaştırılmış aylık faiz oranı üzerinden hesaplanmış işlemiş faiz tutarının 6.667,03 TL olarak hesaplanmış olduğu, icra takibinde 6.663,93 TL işlemiş faiz talep edilmiş olduğunu tespit ettikleri görülmüştür.

Huzurdaki dava kapsamında dilekçelerin teatisi aşamasında delil olarak lisans sözleşmesi, fatura ve ticari defterlere delil olarak dayanıldığı görülmekle, anılı belge ve deliller üzerinde bilirkişi incelemesi icra edilmiş olup dosya kapsamındaki deliller ile uyumlu olduğu görülmekle taleple bağlılık ilkesi ışığında talep edilen miktar geçilmemek sureti ile hükme esas alınmaya elverişli olduğu kanaatine varılmıştır.

Davacı ile davalı arasında 01/08/2008 tarihli Müzik Eserleri Yayın İzin sözleşmesinin akdedildiği, anılı sözleşmenin 4.maddesi uyarınca, lisans alan tarafından meslek birliklerine ödenmesi gereken mali hak bedeli toplamının KDV hariç 9.922,50-TL olarak belirlendiği, mali şartlar başlıklı 7.maddesinde ödeme tarihleri ve şeklinin tespit edildiği, anılı 7. maddesinin 3. bendine göre "01/01/2009 tarihinden itibaren sözleşmenin otomatik olarak yenilendiği her bir takvim yılı için ödenecek mali hak bedeli, bir önceki yılın mali hak bedeli esas alınarak,

TUİK tarafından bir önceki yıl için belirlenen ÜFE+TÜFE/2 oranında artış uygulanmak suretiyle MESLEK BİRLİKLERİ ile ... arasında imzalanan TAAHHÜTNAME'ye uygun olarak nakden MESLEK BİRLİKLERİ'nin yukarıda belirtilen hesaplarına ödenecektir.” hükmünün geçerli olduğu, sözleşmenin 8. maddesinde; ''Sözleşmenin bir yıllık olduğu, sürenin devamı boyunca her yılın sonuna en az 1 ay öncesine kadar sözleşmenin feshedildiğinin karşı tarafa noter aracılığıyla bildirilmemesi halinde sözleşmenin kendiliğinden birer yıllık dönemler halinde uzayacağı" hususunun düzenlendiği,

takip konusu döneme ilişkin fesih bildirimi yapıldığına dâir dosyaya bir delilin sunulmaması nedeniyle sözleşmenin takibe konu edilen dönemlerde devam ettiğinin kabulünün gerektiği anlaşılmıştır.

Davacının ilamsız icra takibine konu talebinin, sözleşmenin mali şartlar düzenlemesi uyarınca ödenmeyen lisans/telif bedellerinin tahsiline ilişkin olup somut uyuşmazlıkta davacı meslek birliği, 17/08/2017 tarihli, 400017 No’lu, 6.524,74 TL bedelli fatura alacağından kaynaklı 6.524,74 TL asıl alacak ile asıl alacağa ek olarak, sözleşmenin 7. maddesinin 6. bendi uyarınca.

“Ödemelerin gecikmesi halinde LİSANS ALAN, Türk Lirası için aylık %2 gecikme faizini Meslek Birlikleri'ne ödeyeceğini açıkça beyan, kabul ve taahhüt eder.” şeklindeki düzenleme sebebiyle aylık %2 oranında gecikme faizi talep etmiş ve davalı şirket tarafından iştiraki olan ...A.Ş. tarafından davalı şirket nam ve adına, 03/01/2018 tarihinde "..." açıklaması adı altında ...'ın hesabına ödenmesi sureti ile borcun sona erdiği savunulmuş ve davanın Mesam'a ihbar edilmesi talep edilmiştir.

Tahkikat aşamasında dava Mesam'a ihbar edilmiş olup sözleşmenin ekinde uzamaya esas bedel olarak 4 Meslek Birliğinin toplamının 9.450,00-TL+KDV olarak belirlendiği, sözleşmenin 7.maddesinde, her bir yıl için ödenecek mali hak bedeli bir önceki yılın mali hak bedeline yıllık (ÜFE+TÜFE)/2 oranında artış yapılarak belirleneceğinin düzenlendiği, sözleşmeye göre artış oranları ve her Meslek Birliğinin payının hesaplandığı,

dava dosyasına konu sözleşmede her ne kadar ödemelerin ...’a yapılacağı düzenlenmişse de 2010 ve 2011 yılında gönderilen yazılarla her meslek birliğinin kendi hesabına ödemelerin yapılması gerektiğinin lisans alana bildirildiği, ilgili yazıda meslek birliklerinin banka hesap bilgilerine ayrıca yer verildiği, lisans alana gönderilen 04/06/2010 ve 25/04/2011 tarihli yazıların ibraz edildiği, ... tarafından ... Şirketi’ne ... 4. İcra Müdürlüğü ...

E. sayısıyla 14.901,16-TL’nin tahsili için icra takibi başlatıldığı, Kervansaray tarafından ...’a 06/10/2017 tarihinde 11.941,21-TL ödeme yapıldığı, bu ödeme sonrasında icra dosyasının bakiye borç yönünden devam ettiği, sonrasında Kervansaray tarafından 03/01/2018 tarihinde yapılan 6.542,74-TL’lik ödemenin ...’a yapıldığı belirtilmiştir.

Dolayısıyla davacı meslek birliği yönünden tahakkuk eden 6.524,74 TL alacağın ödenmediği, diğer meslek birliğine yapılan ödeme ile davacı alacağının son bulmayacağı, taraflar arasındaki sözleşme ilişkisinin takibe konu dönem alacağı yönünden devam ettiği ve sözleşmenin davalı şirket yönünden bağlayıcı olduğu, mübrez bilirkişi raporunun denetime elverişli olduğu, faturanın davalı ticari defterlerinde de kayıtlı olduğu, sözleşmede kesin vadeye yer verilmiş olması nedeniyle yapılan faiz hesabının yerinde olduğu anlaşılmakla;

davacı yanın kesinleşen fatura içerikleri kapsamında icra takip tarihi itibari ile 6.524,74 TL asıl alacak ve 6.663,93 TL faiz olmak üzere toplam 13.188,67-TL alacağının mevcut olduğu saptanmıştır.

Kabul edilen hukuksal olgu neticesinde; davacı tarafın davalı taraftan takip tarihi itibariyle toplam 13.188,67-TL alacaklı olup bu tutar yönünden başlatılan icra takibine davalı/ takip borçlusunun vâki itirazının haksız olduğu, alacağın faturaya dayalı olup likit olduğu görülmekle; davanın kabulüne, davacı yararına %20 icra inkar tazminatına dâir aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.

Katip · ¸e-imzalıdır Hakim · ¸e-imzalıdır