İstanbul 3. Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi E.2024/86 K.2024/212

Mahkememizin 2014/130 E. 2014/151 K. ve 17/06/2014 tarihli kararı, Yargıtay 11. H.D. 'nin ... E. ... K. ve 21/02/2024 tarihli ilamı ile BOZULMAKLA, Mahkememizde görülmekte bulunan Faydalı Model Belgesinin Hükümsüzlüğü davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

ASIL DAVADA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Müvekkilinin uzun yıllardan bu yana koltuk, kanepe, sandık mekanizması, imalatı ve pazarlaması ile iştigal ettiğini, davalı ile müvekkili arasında 01/01/1997 tarihinde yapılan tek satıcılık sözleşmesi ile,

bu ürünlerin üretilerek pazarlanması konusunda anlaşma yapıldığını ve davalının bu modellerin kendine aidiyetinden ne yazılı, ne de sözlü olarak ifade etmediğini, hal böyle iken, büyük japon olarak bilinen ve iki yöne hareketli kanepe mekanizmasının ... sayılı faydalı model belgesi ile ve küçük japon olarak bilinen iki yöne hareketli kanepe mekanizmasının ... sayılı faydalı model belgesi ile davalı adına tescil edildiğini, ancak davalının TPE'ne başvuru tarihinden çok önceki dönemlerden bu güne kadar, söz konusu mekanizmaların kullanıldığını ve davalıya ait faydalı model belgesine konu ürünlerin yeni olmadığını, açıkladıkları nedenlerle;

davalı adına tescilli ...ve ...sayılı faydalı model belgelerinin hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: Davacının üç aylık hak düşürücü süre zarfında itirazda bulunmadığını, bu nedenle hükümsüzlük talebinde bulunamayacağını, müvekkiline ait faydalı model belgelerinin yasanın aradığı tüm şartlara haiz olduğunu, tamamen usul ve yasaya uygun olarak da tescil ettirildiğini, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

BİRLEŞEN ... 1. FSHHM'NİN... E. SAYILI DAVADA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Davalının, müvekkili adına tescilli ürünleri taklit ettiğini

ve bu ürünleri kendi adına tescil ettirdiğini, davalı aleyhine açılmış başka hükümsüzlük davalarının da bulunduğunu, davalının; müvekkili adına tescilli ...sayılı faydalı model belgesine konu ürünün taklidini yaparak yeniden TPE'ne başvuruda bulunduğunu ve ... sayı ile söz konusu ürünü kendi adına tescil ettirdiğini, davalı adına tescilli ... sayılı faydalı model belgesinin hükümsüzlüğünü talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: Hükümsüzlük talebine gerekçe gösterilen ... sayılı faydalı model belgesinin hükümsüzlüğü ve iptali talepli dava olduğunu, derdest olan bu davanın bekletici mesele yapılması gerektiğini beyan etmiştir.

İstanbul (kapatılan) 3.FSHHM'NİN ...E. ... K. ve 31/01/2012 tarihli kararı ile: "...1-Asıl dava yönünden davanın kısmen kabulü ile, davalı adına tescilli ...sayılı faydalı model belgesinin hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine, yine... sayılı faydalı model belgesinin 2 ve 3 nolu istemlerinin hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine, diğer istemler yönünden hükümsüzlük talebinin reddine,... Birleşen dava yönünden davanın kısmen kabulü ile, davalı adına tescilli ...sayılı faydalı model belgesinin ...nolu istemlerinin hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine, ... nolu istemler yönünden hükümsüzlük talebinin reddine..." şeklinde karar verilmiştir.

Anılan karara karşı, taraf vekilleri temyiz yoluna başvurmuştur.

Yargıtay 11.H.D.'nin ... E. ... K. ve 15/05/2013 tarihli ilamı ile:"...1-Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı-birleşen davanın davacısı vekilinin asıl davaya yönelik tüm temyiz itirazları yerinde değildir.

2–Davacı-birleşen davanın davalısı vekilinin birleşen davaya yönelik temyiz itirazlarının incelenmesine gelince; hükümsüzlük davasına konu ... ve ... sayılı faydalı model belgelerinin yargılama sırasında on yıllık koruma süresinin dolduğu anlaşılmaktadır. 551 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin 165inci maddesi uyarınca, faydalı model belgesinin hükümsüzlüğü koruma süresince ileri sürülebilir. Yargılama sırasında koruma süresi sona erdiğine göre, işbu hükümsüzlük davasının esası hakkında hüküm kurulması doğru görülmemiş kararın bozulması gerekmiştir..." gerekçesi ile karar bozulmuştur.

Davalı - birleşen davada davacı vekili, karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

Yargıtay 11.H.D.'nin ... E. ... K. ve 21/01/2014 tarihli ilamı ile karar düzeltme isteğinin reddine karar verilmiştir.

İstanbul (kapatılan) 3.FSHHM'NİN ...E. ...K. ve 17/06/2014 tarihli kararı ile:"...Mahkememizin 31/01/2012 tarihli kararında DİRENİLMESİNE, Asıl dava yönünden davanın kısmen kabulü ile, davalı adına tescilli... sayılı faydalı model belgesinin hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine, yine ... sayılı faydalı model belgesinin 2 ve 3 nolu istemlerinin hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine, diğer istemler yönünden hükümsüzlük talebinin reddine,... Birleşen dava yönünden davanın kısmen kabulü ile, davalı adına tescilli ... sayılı faydalı model belgesinin .. nolu istemlerinin hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine,...nolu istemler yönünden hükümsüzlük talebinin reddine,..." şeklinde karar verilmiştir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun ... E. ...K. ve 27/09/2018 tarihli ilamı ile:"...Özel Dairece birleşen davanın davacısı vekilinin asıl davaya yönelik tüm temyiz itirazlarının yerinde olmadığı belirtilmek suretiyle, davacı-birleşen davanın davalısı vekilinin birleşen davaya yönelik temyiz itirazları bakımından hükümsüzlük davasına konu ...ve .... sayılı faydalı model belgelerinin yargılama sırasında on yıllık koruma süresinin dolduğu, 551 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 165'inci maddesi uyarınca, faydalı model belgesinin hükümsüzlüğünün koruma süresince ileri sürülebileceği gerekçesiyle bozma yapılmıştır.

Özel Dairece verilen bozma ilamının 1'inci bendinde, davalı-birleşen davanın davacı vekilinin asıl davaya yönelik tüm temyiz itirazlarının reddine karar verilmesine rağmen, 2'nci bentte “Davacı-birleşen davanın davalı vekilinin birleşen davaya yönelik temyiz itirazlarının incelenmesine gelince...” şeklinde belirtilip davalı-birleşen davanın davacısı lehine bozma kararı verildiği gibi, yine 2'inci bentte birleşen dava bakımından bozma hükmü kurulduğu belirtilmesine rağmen bu bendin içeriğindeki belge numaralarına göre bozmanın asıl davaya ilişkin olduğu anlaşılmakla, Özel Daire bozma kararının kendi içinde çelişkili değerlendirmeler içerdiği, bu çelişkilerden anlaşıldığı üzere bozma ilamının açık bir hataya dayalı olduğu anlaşılmaktadır.

Ortada yöntemince 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK)'nun 297 vd. Maddelerine uygun olarak tesis edilmiş bir bozma kararı bulunmadığından, ilk karara karşı dile getirilen temyiz itirazları karşılanmadığı gibi, Özel Daire kararındaki gerekçelere direnilerek verilen ısrar kararı da hüküm ifade etmeyecektir.

Hâl böyle olunca, yerel mahkemenin ilk kararına yönelik temyiz incelemesinin usulüne uygun olarak tamamlanabilmesi için Özel Daire bozma ve yerel mahkeme direnme kararlarının kaldırılmasına ve dosyanın Özel Dairesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ

Yukarıda açıklanan nedenlerle maddi hataya dayalı Özel Daire bozma kararı ile bu karara dayalı olarak verilen direnme kararının KALDIRILMASINA dosyanın temyiz itirazlarının yöntemince incelenebilmesi için 11. HUKUK DAİRESİNE GÖNDERİLMESİNE..." karar verilmiştir.

Yargıtay 11.H.D.'nin... E.... K. ve 21/02/2024 tarihli ilamı ile:"... 1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı/birleşen davada davacı ... Tic. Ltd. Şti. vekilinin birleşen davaya yönelik tüm temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Davalı/birleşen davada davacı ... Ltd. Şti.vekilinin asıl davaya yönelik temyiz itrazlarının incelenmesine gelince; dava konusu faydalı modellerin koruma süresi yargılama devam ederken 22.06.2008 tarihinde sona ermiştir.

551 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin 165 inci maddesi uyarınca, faydalı model belgesinin hükümsüzlüğü koruma süresince ileri sürülebilir. Yargılama sırasında koruma süresi sona erdiğine göre hükümsüzlük talebi konusuz kalmıştır.

Bu durumda konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilerek 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 331 inci maddesi hükmü uyarınca davanın konusuz kalması sebebiyle davanın esası hakkında bir karar verilmesine gerek bulunmayan hâllerde, hâkimin, davanın açıldığı tarihteki tarafların haklılık durumuna göre yargılama giderlerini takdir ve hükmedeceği hükmü gözetilerek mahkemece dava tarihi itibari ile tarafların haklılık durumunun belirlenip buna göre yargılama giderlerine hükmedilmemiş olması bozmayı gerektirmiştir.

3. Davacı/birleşen davada davalı ... Şti. vekilinin asıl davaya yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde; davacı vekilinin temyiz dilekçesinde belirttiği... numaralı faydalı modelin de koruma süresi yargılama sırasında sona ermiştir. Buna göre temyiz konusu edilen söz konusu faydalı model hakkındaki talep de konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilerek, az yukarıda belirtildiği şekilde 6100 sayılı Kanun'un 331 inci maddesi gereğince davanın açıldığı tarihteki tarafların haklılık durumu dikkate alınarak yargılama giderlerine hükmedilmemiş olması doğru görülmemiş kararın bozulması gerekmiştir.

V. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Davalı/birleşen davada davacı ... Tic. Ltd. Şti. vekilinin birleşen davaya yönelik tüm temyiz itirazlarının REDDİNE, 2. Mahkeme kararının BOZULMASINA..." karar verilmiştir. Usul ve yasaya uygun Yargıtay 11.H.D.'nin ... E. ...K. ve 21/02/2024 tarihli bozma ilamına uyulmuştur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Asıl Dava: TPMK nezdinde davalı ... ŞİRKETİ (Eski Ünvan: ... ŞİRKETİ) adına tescilli, ... ve ... sayılı faydalı model belgelerinin hükümsüzlüğü ve sicilden terkinine ilişkindir.

Birleşen Dava: TPMK nezdinde davalı ... ŞİRKETİ adına tescilli, ... sayılı faydalı model belgesinin hükümsüzlüğü ve sicilden terkinine ilişkindir.

Asıl Davada: Hükümsüzlüğü talep edilen ... ve ... sayılı faydalı model belgelerinin, yargılama devam ederken koruma süreleri sona erdiğinden konusuz kalan davada karar verilmesine yer olmadığına, birleşen davada: Hükümsüzlüğü talep edilen ... sayılı faydalı model belgesinin, 2014 yılında geçersizliğine karar verildiğinden konusuz kalan davada karar verilmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.

ASIL DAVADA

Hükümsüzlüğü talep edilen ... ve ...sayılı faydalı model belgelerinin; yargılama devam ederken koruma süreleri sona erdiğinden KONUSUZ KALAN DAVADA KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,

1-427,60 TL ilam harcından peşin harcın mahsubu ile eksik 419,72 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,

2-Davanın açıldığı tarihte tarafların haklılık durumu dikkate alınarak, (... ve ... sayılı faydalı modellerin, yargılama devam ederken koruma süreleri sona ermemiş olsaydı; ... sayılı faydalı model belgesinin hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine, ... sayılı faydalı model belgesinin 2 ve 3 nolu istemlerinin hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine, diğer istemler yönünden hükümsüzlük talebinin reddine, yani davanın kısmen kabulüne karar verileceğinden);

a)Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 40.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

b)Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 40.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

3-Davanın açıldığı tarihte tarafların haklılık durumu dikkate alınarak, davacı tarafından yapılan bozma öncesi 1.505,20 TL, bozma sonrası 210 TL olmak üzere toplam 1.715,20 TL yargılama giderinden; davanın kısmen kabul/red oranına göre takdiren 1.372,16 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

4-Davanın açıldığı tarihte tarafların haklılık durumu dikkate alınarak, davalı tarafından yapılan bozma öncesi 766,50 TL, bozma sonrası 100 TL olmak üzere toplam 866,50 TL yargılama giderinden davanın kısmen kabul/red oranına göre takdiren 693,20 TL'nin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

5-Davacı tarafından fazla yatırılan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde iadesine,

BİRLEŞEN DAVADA

Hükümsüzlüğü talep edilen ... numaralı faydalı model belgesinin; 2014 yılında geçersizliğine karar verildiğinden KONUSUZ KALAN DAVADA KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,

1-427,60 TL ilam harcından peşin harcın mahsubu ile eksik 416,40 TL harcın davalıdan tahsiline,

2-Davanın açıldığı tarihte tarafların haklılık durumu dikkate alınarak (... numaralı faydalı model belgesinin dava açıldıktan sonra 2014 yılında geçersizliğine karar verilmemiş olsaydı; ... sayılı faydalı model belgesinin ... numaralı istemlerinin hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine, 5 ve 6 numaralı istemler yönünden hükümsüzlük talebinin reddine, yani davanın kısmen kabulüne karar verileceğinden);

a)Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 40.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

b)Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 40.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

3-Davanın açıldığı tarihte tarafların haklılık durumu dikkate alınarak, davacı tarafından yapılan bozma öncesi 31,40 TL, bozma sonrası 100 TL olmak üzere toplam 131,40 TL yargılama giderinden; davanın kısmen kabul/red oranına göre taktiren 105,12 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde YARGITAY YOLU AÇIK olmak üzere verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı. 28/11/2024

Katip · ¸e-imzalıdır Hakim · ¸e-imzalıdır