İstanbul 3. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi E.2022/235 K.2026/15

Mahkememizde görülmekte bulunan Fikir Ve Sanat Eseri (Maddi Tazminat İstemli) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

I.DİLEKÇELER AŞAMASI

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Müvekkili ..., sosyal paylaşım platformu ... üzerinde "..." isimli kanalın sahibi olduğunu, Videolarında genel olarak gündem konuları ve toplumsal konularla ilgili sokak röportajları yaptığını, çekimleri kurgu ve montajdan geçirip kanalında paylaşmakta olduğunu, davalı ...

A.Ş.'ye ait ... kanalının 03.10.2022 tarihinde, ... ile Sebep Sonuç isimli programda müvekkiline ait 15 dakika 45 saniyelik videosunu, 1.59-2.07 dakikalari arasında 8 dakika, 2.10-2.12 dakikaları arasında 2 dakika olmak üzere toplamda 10 dakika boyunca müvekkilinin kanalına ait amblem gösterilmeyerek ve müvekkilinden izni alınmadan yayınlandığını, İşbu yayının, halen kanalın sitesinde mevcut olup ... linkinden ulaşmanın mümkün olduğunu, davalı şirketin haksız eylemi sonucu müvekkilinin uğramış olduğu zararın, davalı şirketçe tazmin edilmesi gerektiğinden huzurdaki davanın açılmasının zaruriyetinin hasıl olduğunu,

davalı şirket tarafından müvekkilinden izin alınmaksızın yayınlanan videonun, fsek m.5 kapsamında eser niteliğinde olduğunu, davalı şirketin haksız eylemi sonucu oluşan zararın tazmin edilmesi gerektiğini, mahkemenin müvekkiline ait videonun fsek m.5 kapsamında eser olarak değerlendirilmemesi halinde, fsek m. 84 uyarınca haksız rekabete ilişkin hükümler gereği müvekkilinin uğramış olduğu zararın tazmin edilmesi gerektiğini beyan ettiğini, müvekkiline ait videonun davalı şirket tarafından müvekkilinin izni ve bilgisi dışında kullanıldığının tespitini, müvekkiline ait videonun davalı tarafından kullanımının durdurulmasını,

müvekkilinin temsil ve umuma yayma haklarının ihlal edilmesi nedeniyle FSEK madde 68 kapsamında sonradan arttırılmak üzere şimdilik 100 TL, FSEK m. 70 kapsamında 20.000,00 TL; eğer Mahkeme müvekkiline ait videonun FSEK kapsamında korunması gerektiğine katılmazsa FSEK m.84'ün yollamasıyla TTK m. 58 uyarınca sonradan artırılmak üzere şimdilik davalının elde ettiği kazanca karşılık 100 TL ve manevi zararına karşılık 20.000,00 TL'nin haksız eylemin vuku bulduğu 03.10.2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan alınıp müvekkiline verilmesini,

yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: usul yönünden davacının dava dilekçesinde belirtmiş olduğu dilekçe eklerinin taraflarına tebliğ edilmemiş olduğunu, dava dilekçesinin kendi içinde çelişkiler içerdiğini beyan ederek itiraz ettiğini, esas yönünden ise; davaya konu videonun fsek kapsamında eser vasfına haiz olmadığını, bu nedenle telif ihlalinin bulunmadığını, söz konusu yayının haber amaçlı yayınlandığından,

kabul anlamına gelmemek kaydıyla görüntülerin kullanılmasında hukuka aykırılık zaten bulunmadığını, bu kapsamda haksız rekabet iddiasının da abesle iştigal olduğunu, davacı tarafın iddia ettiğinin aksine toplam 23 saniye yayın yapılmış olduğunu, davacının logosu da yayında açık şekilde görülmekte olduğunu, yayında kaynak olarak gösterilmiş olduğunu, maddi ve manevi tazminat şartlarının oluşmadığını, müvekkilinin reklam gelirlerine atıfla tazminat talep edilemeyeceğini beyan ettiğini, Mahkemece re'sen tespit edilecek nedenlerle;

huzurdaki haksız ve hukuka aykırı davanın reddine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekili cevaba cevap dilekçesi sunmamıştır.

II.DELİLLER

Bilirkişi Raporları

25/06/2024 tarihli bilirkişi kurulu raporunda özetle: Davaya konu video içeriği incelendiğinde içeriğin herhangi bir kurgu içermediği, yapılan çekimin herhangi bir hususiyet arz etmeyen herhangi bir sistematik içerik ve sinopsise dayalı anlatım içermeyen görüntüler dizisi olmakla sinema eseri vasfını haiz olmadığı,

dava konusu videonun FSEK m.84 anlamında haksız rekabet hükümleri çerçevesinde korunması mümkün olabileceği, davacının çekimi FSEK 84 atfı nedeniyle TTK 55 çerçevesinde korunabileceğinden kendisinden izin alınmaksızın video içeriğindeki bazı kısımların kullanılmasının TTK 55/1-c.3 bendinde düzenlenen iş ürünlerinden yetkisiz yararlanma şeklindeki haksız rekabet fiilinin ihlali sayılacağı, davaya konu kullanımın süresi, şekli, amacı dikkate alındığında talep edilecek maddi tazminatın sektörel değerlendirme de dikkate alındığında 20.000TL olabileceği,

somut uyuşmazlıkta davacılardan izin alınmayarak "izinsiz “iş ürünleri”nin kullanılması nedeniyle manevi tazminata hükmedilip hükmedilmeyeceği hususundaki Takdiri Mahkemeye ait olacağı bildirilmiştir.

29/05/2025 tarihli bilirkişi kurulu ek raporunda özetle: Davaya konu video içeriği incelendiğinde içeriğin herhangi bir kurgu içermediği, yapılan çekimin herhangi bir hususiyet arz etmeyen herhangi bir sistematik içerik ve sinopsise dayalı anlatım içermeyen görüntüler dizisi olmakla sinema eseri vasfını haiz olmadığı,

dava konusu videonun FSEK m.84 anlamında haksız rekabet hükümleri çerçevesinde korunması mümkün olabileceği, davacının çekimi FSEK 84 atfı nedeniyle TTK 55 çerçevesinde korunabileceğinden kendisinden izin alınmaksızın video içeriğindeki bazı kısımların kullanılmasının TTK 55/1-c.3 bendinde düzenlenen iş ürünlerinden yetkisiz yararlanma şeklindeki haksız rekabet fiilinin ihlali sayılacağı, davaya konu kullanımın yeri, kullanılan görüntünün süresi, şekli, amacı dikkate alındığında, rapor içeriğinde izah edilen gerekçelerle, sadece 25 saniye baz alınırsa talep edilecek maddi tazminatın yaklaşık 1.000-TL,

loop tekniğiyle görüntülerin peş peşe birleştirilmesi sonucu yaklaşık 10 dakika baz alınırsa talep edilecek maddi tazminatın yaklaşık 24.000-TL olabileceği, somut uyuşmazlıkta davacılardan izin alınmayarak “izinsiz “iş ürünlerinin kullanılması nedeniyle manevi tazminata hükmedilip hükmedilmeyeceği hususundaki Takdiri Mahkemeye ait olacağı bildirilmiştir.

III.DAVA VE UYUŞMAZLIK

Davada uyuşmazlığın.

Davacının hak sahibi olduğunu iddia ettiği videonun eser niteliğini haiz olup olmadığı, anılı videonun davalı tarafından haksız / izinsiz olarak kullanılıp kullanılmadığı, haksız kullanımın tespiti ve videonun davalı tarafından kullanımının durdurulmasına yönelik istemlere cevaz verilmesinin mümkün olup olmadığı, video eser niteliğinde ise FSEK 68. maddesine dayalı 100-TL maddi tazminat ve 70. maddesine dayalı 20.000TL manevi tazminat isteminin yasal koşullarının oluşup oluşmadığı,

oluşmakta ise miktarının tespiti, video eser niteliğinde görülmez ise FSEK m.84'ün atfı ile TTK'nın 58. maddesi uyarınca şimdilik davalının elde ettiği kazanca karşılık 100-TL maddi tazminat ve manevi zararına karşılık 20.000,00 TL'nin 03.10.2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte tazmini istemi yönünden yasal koşulların oluşup oluşmadığı noktasında toplandığı anlaşılmıştır.

IV.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Davacı taraf ...'ın sosyal paylaşım platformu ... üzerinde "..." isimli kanalın sahibi olduğu, videolarında genel olarak gündem konuları ve toplumsal konularla ilgili sokak röportajları yaptığını, çekimleri kurgu ve montajdan geçirip kanalında paylaştığı, davalı ... A.Ş.'ye ait ...kanalının 03.10.2022 tarihinde, ... ile Sebep Sonuç isimli programda davacıya ait 15 dakika 45 saniyelik videoyu, 1.59-2.07 dakikalari arasında 8 dakika, 2.10-2.12 dakikaları arasında 2 dakika olmak üzere toplamda 10 dakika boyunca davacının kanalına ait amblem gösterilmemek suretiyle davacının izni alınmadan yayınlandığı iddiasına konu yargılamada, tespit edilmesi gereken ilk hususun davacıya ait videonun eser vasfına haiz olup olmadığı hususudur.

Fikri ürünün eser niteliği taşıyıp taşımadığı re'sen araştırılmalıdır. FSEK 1/B maddesinde öngörülen tanım dikkate alındığında bir fikir ve sanat ürününün eser olarak nitelendirilebilmesi için sahibinin hususiyetini taşıması ve kanunda sayılan eser kategorilerinden birine dahil olması gerekmektedir.

"Sinema eserleri, her nevi bedii, ilmi, öğretici veya teknik mahiyette olan veya günlük olayları tespit eden filmler veya sinema filmleri gibi, tespit edildiği materyale bakılmaksızın, elektronik veya mekanik veya benzeri araçlarla gösterilebilen, sesli veya sessiz, birbiriyle ilişkili hareketli görüntüler dizisidir." şeklindeki FSEK madde 5 hükmü uyarınca dava konusu videonun eser vasfı; tespit edilmiş olma, birbiri ile ilintili görüntüler dizisi olma, hususiyet taşıma, senaryo ve yönetim unsuru yönünden irdelenmesi gerekmektedir.

Davaya konu video içeriği incelendiğinde içeriğin herhangi bir kurgu içermediği, yapılan çekimin herhangi bir hususiyet arz etmeyen herhangi bir sistematik içerik ve sinopsise dayalı anlatım sokaktan geçen rasgele geçen insanlara mikrofon uzatıp ülke gündemiyle ilgili soruların sorulduğu ve bu sorulara verilen cevaplardan oluşan video içeriğinin eser olarak tanımlanamayacağı, dava konusu kayıtların sinema eseri vasfını haiz olmadığı sonucu ile davacının dava dilekçesindeki ilk talebi olan FSEK 68. Maddesine dayalı 3 kat bedele hükmedilmesi talebinin reddine dair hüküm kurulmuştur.

Bu kapsamda davalı tarafın ilgili videoya dair kullanımın FSEK 37 çerçevesinde hukuka uygun olduğu yönündeki savunması, dava konusu çekimin FSEK kapsamında eser vasfı taşımadığının tespit edilmesinden cihetle konusuz kalmış, hükme tesir etmemiştir.

Bu tespitten hareketle dava konusu video kaydının FSEK madde 84 hükmü kapsamında haksız rekabet atfı ile korunup korunmayacağı incelenmelidir. Madde 84 işaretler, resimler ve seslerin ticari amaçlarla çoğaltılması veya yayılması durumunda doğabilecek haksız rekabeti düzenler. Bu madde, özellikle eser niteliği taşımayan görsel ve işitsel materyaller için de koruma sağlar. Hüküm açık bir şekilde ihlali yapan kişi nezdinde tacir olma vasfı aramamakla birlikte ticari faaliyet şartı koymamaktadır. Kişinin bir işareti, resmi veya sesi kayıt eden, ticari amaçla çoğaltan veya yayan kişi olması halinde bu materyallerin üçüncü kişilerce çoğaltılması ve yayınlaması men etme hakkı mevcuttur.

İstanbul BAM 44. Hukuk Dairesi'nin ...E., ...K.

Sayılı "...Anılan yasal düzenleme gereğince, eser niteliği taşımasa bile resmin sahibi davacıya FSEK kapsamında koruma sağlayacağı, davacının davalılar tarafından web sitesi ekran resimlerinin izinsiz kullanılmasına yayınlanmasına FSEK'in 84. maddesi delaleti ile haksız rekabet hükümlerine dayalı olarak karşı koyabileceği ve tazminat talebinde bulunabileceği ancak eser niteliği bulunmayan fotoğraf nedeni ile FSEK 68.maddeye dayalı telif tazminatı talebinde bulunulamayacağı anlaşılmaktadır.

Bu nedenle 5846 sayılı FSEK'in 84. Maddesinin ve haksız rekabet hükümlerinin uygulanması gerektiğine yönelik gerekçede bir isabetsizlik söz konusu değildir....", İstanbul BAM 16. Hukuk Dairesi'nin...E., ...K.

Sayılı "...Davacı tarafa ait katalog FSEK kapsamında eser olmasa bile FSEK 84 ve devamı madde gereği ve haksız rekabet gereği korunması gerekli olup..." şeklindeki ilamlar ile de sabit olduğu üzere dava konusu videonun eser vasfına haiz olmaması korunmayacağı anlamına gelmemekle birlikte eser vasfına haiz olmayan bir çalışmanın haksız rekabet hükümlerine göre korunmasının pek tabi mümkün olduğu anlaşılmaktadır.

... ile Sebep Sonuç isimli programın, önce “...” başlığıyla başlayıp sonra "..." başlıklı yaklaşık 23 dakikalık bölümde, davacıya ait olan ve bilirkişi raporunda ekran görüntüsü sunulan siyah kazaklı gencin yaklaşık olarak 10 dakikalık görüntüsünün kullanıldığı, söz konusu görüntünün ekrana tam olarak getirilmediği, ekrandaki küçük pencerede yer verildiği,

görüntüde davacıya ait sol üst köşede bulunan “...” logosu ve röportajı yapan sunucunun kendi görüntüsüne ekranda yer verilmeyerek sadece sunucunun elindeki mikrofon ve konuşan genç çocuğun gözüktüğü, ekrana getirilen görüntüler üzerinde stüdyoda bulunan konuşmacılar, konuşan genç çocuğu eleştirip, yurt dışına gitmek isteyen gençler, beyaz yakalılar, yurt dışındaki yaşamla ilgili konuşmaların geçtiği, programda davacı tarafın adı ve davacı tarafın "..." isimli çekimi ile logoya dair bilgi yer almadığı tespit edilmiştir.

Yukarıda yer verilen dosya konusuna dair somutlaştırma ile haksız rekabete ilişkin açıklamalar kül halinde değerlendirildiğinde; davacının çekimi FSEK 84 atfı nedeniyle TTK 55 çerçevesinde korunacağı, kendisinden izin alınmaksızın video içeriğindeki bazı kısımların başka videoda birleştirmesi TTK 55/1-c.3 bendinde "Kendisinin uygun bir katkısı olmaksızın başkasına ait pazarlanmaya hazır çalışma ürünlerini teknik çoğaltma yöntemleriyle devralıp onlardan yararlanmak haksız rekabet sayılır" şeklinde düzenlenen iş ürünlerinden yetkisiz yararlanma şeklindeki haksız rekabet fiilinin ihlali sayılacağı, söz konusu ihlalin sübutuna ilişkin.

"Başkasına ait çalışma ürünlerinden yararlanan kişinin, bu ürünler üzerinde uygun bir katkısının olmaması", "Çalışmanın başkaca bir katkı sağlanmadan kullanılmaya ve pazarlanmaya hazır olması" ve "Çalışma ürünlerinin teknik çoğaltma yöntemleriyle devralınıp onlardan yararlanılmış olma hali" (Haksız Rekabet Hukukunda Başkalarının İş Ürünlerinden Yetkisiz Yararlanma, Ankara Barosu Dergisi, 2014/2, Sadık Çapa) şeklindeki şartların somut olayda sağlandığı tespit edilmesi ile davalının haksız rekabet hükümlerine göre korunması gerektiği kanaati mahkememizde hasıl olmuştur.

Davacının talep edebileceği maddi tazminat TTK m.56 hükmü çerçevesinde olacaktır. Bu hüküm çerçevesinde maddi tazminat talep edebilmek için, haksız rekabet fiilinin yanında ayrıca rekabet fiilini gerçekleştirenin kusurlu olması ve bir zararın gerçekleşmiş olması ve zarar ile fiil arasında illiyet bağının bulunması gerektiği, kusurun derecesinin öneminin olmadığı,

haksız fiil çeşidi olan haksız rekabet anlamında zarar, bir kimsenin müşterileri, kredisi, mesleki itibarı yahut diğer herhangi bir iktisadi çıkarı bakımından mal varlığının mevcut durumuyla, haksız rekabet fiili olmasaydı arz edeceği durum arasındaki farkı ifade ettiği, davaya konu kullanımın yeri, kullanılan görüntünün süresi, şekli, amacı dikkate alındığında, rapor içeriğinde izah edilen gerekçelerle, sadece 25 saniye baz alınırsa talep edilecek maddi tazminatın yaklaşık 1.000-TL,

loop tekniğiyle görüntülerin peş peşe birleştirilmesi sonucu yaklaşık 10 dakika baz alınırsa talep edilecek maddi tazminatın belirlenmesi için incelenen bilirkişi raporlarındaki kayıtlar TBK 50 ve 51. Maddeleri gereğince değerlendirilmesi ile davacının 20.000TL tutarındaki maddi tazminat talebinin hakkaniyete uygun olduğu ile tam kabul edildiği,

ayrıca incelenen ve birbiri ile örtüşen kayıtlar gereğince davacı nezdinde manevi tazminatın da yasal koşullarının oluştuğu, bu kapsamda ilgili kanun hükümleri kapsamında gerçekleştirilen değerlendirme ile de 20.000TL manevi tazminata hak kazandığına kanaat getirilerek aşağıdaki şekilde hüküm tahsis edilmiştir.

DAVANIN KISMEN KABULÜNE

1-Davacının dava dilekçesinde taleplerini terditli olarak sıraladığı,

Davacının ilk talebi olan FSEK 68. Maddesine dayalı 3 kat bedele hükmedilmesi talebinin REDDİNE,

2-Davacının terditli talebi; davacıya ait videonin davalı yanca izinsiz ve kaynak gösterilmeksizin kullanılmasından kaynaklı eylemlerin haksız rekabet kapsamında olduğu ve işbu eylemlerin davacının haklarına tecavüz teşkil ettiğinin TESPİTİNE,

-Davacının maddi tazminat isteminin tam kabulü ile; 20.000,00 TL maddi tazminatın 100,00 TL'sine olay tarihi olan 03.10.2022, bakiye kalan 19.900,00TL'lik kısmına ise ıslah tarihi olan 16.10.2025 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile Davalı taraftan tahsili ile Davacıya ödenmesine,

-Davacının manevi tazminat isteminin tam kabulü ile; 20.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihi olan 03.10.2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile Davalı taraftan tahsili ile davacıya ödenmesine,

3-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 1.366,20.-TL harcın peşin alınan 343,26.-TL ile ıslah harcı ile alınan 339,84.-TL olmak üzere toplam 683,10.-TL harçtan mahsubu ile bakiye kalan 683,10.-TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,

4-Davacı tarafından yatırılan 343,26.-TL peşin harç ile ıslah harcı ile alınan 339,84.-TL olmak üzere toplam 683,10.-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

5-Avukatlık Ücret Tarifesi gereğince kabul edilen maddi tazminat yönünden hesaplanan 20.000,00.-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

6-Avukatlık Ücret Tarifesi gereğince kabul edilen manevi tazminat yönünden hesaplanan 20.000,00.-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

7-Avukatlık Ücret Tarifesi gereğince ret edilen dava yönünden maddi tazminat yönünden hesaplanan 20.000,00.-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

8-Davacı tarafından yapılan 758,00.-TL posta ve tebligat gideri, 15.000,00.-TL 3 bilirkişi ücreti, 80,70.-TL başvuru harcı, 11,50.-TL vekalet harcı olmak üzere toplam 15.850,20.-TL yargılama giderinden haklı çıktığı oran itibari ile hesaplanan 7.925,10.-TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

9-Davalı tarafından yapılan 3 bilirkişi ücreti 6.000,00.-TL yargılama giderinden haklı çıktığı oran itibare ile hesaplanan 3.000,00.-TL 'sinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

10-Karar kesinleştiğinde yatırılan kullanılmayan gider avansının yatıranlara iadesine,

Dair karar Davalı vekilinin yüzüne karşı davacı vekilinin yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde İSTİNAF YASA YOLU AÇIK olmak üzere verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı. 21/01/2026

Katip · ¸e-imzalıdır Hakim · ¸e-imzalıdır