İstanbul 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2017/745 K.2019/931

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA VE TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkili şirketin dava dışı sigortalısı “... Ticaret A.Ş’nin ... İlçesi, ... Mahallesi, ...

Sokak üzerinde bulunan... nolu servis kutusuna (Bölge Regülatörü’ne) 15/09/2015 tarihinde davalılardan sürücüsü ... olan, ... adına kayıtlı ... plakalı aracın çarpması neticesinde oluşan hasarın giderilmesi karşılığında harcanan 5.495,95 USD’nin davacı sigorta şirketi tarafından dava dışı sigortalısına ödendiğini, bu zararı davalıların karşılaması gerektiğini, davalılardan ... ve ...’den tahsil için yapılan rücu talebine olumsuz yanıt verildiğini,

müvekkilinin sigortalısının halefi olduğunu ileri sürerek fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydı ile ödeme tarihi olan 15/09/2015 tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte yargılama gideleri ve vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı ... Sigorta A.Ş vekili davaya cevap dilekçesinde özetle.

Kabul anlamına gelmemekle birlikte kazaya karıştığı iddia edilen ... plakalı aracın müvekkili şirket nezdinde ... numaralı Zorunlu MaliSorumluluk (Trafik) Sigorta Poliçesi ile teminat kapsamına alındığını, teminatlarının poliçenin ön yüzünde kayıtlı olup sorumluluklarının genel ve özel şatlar dahilinde poliçede yazılı limit ile sınırlı olduğunu, eldeki davaya konu zarar ile ilgili olarak davacı tarafça, müvekkili şirkete herhangi bir başvuru yapılmadığını, başvurunun yapılmamış olması sebebiyle 6704 sayılı kanun çerçevesinde davanın reddinin gerektiğini,

ayrıca eldeki davanın yabancı para birimine dayandırılmasının da hukuk ve yasaya aykırı olduğunu, davacı tarafın ödeme tarihinden itibaren faiz talep etmesinin de hukuki dayanağı bulunmadığını, sigorta şirketinin temerrüdünden bahsedebilmek için usulüne uygun olarak Karayolları Trafik Kanunu 99. maddesi çerçevesinde başvurunun yapılmış olması artı sekiz iş gününün geçmiş olmasının gerektiğini, müvekkili şirketin temerrüdünden bahsedilemeyeceğini, yine kabul anlamına gelmemekle birlikte talep edilen faiz türünün de dayanağının bulunmadığını, zira meydana gelen zararın ticari bir yönü olmadığı gibi,

kazaya karışan ve müvekkili şirketçe sigortalı aracın trafik sigorta poliçesi ile teminat kapsamına alındığını, ticari olmayan ve trafik sigorta poliçesine dayanak trafik kazalarında ticari faiz talep edilemeyeceğini, bu yönüyle de talebin dayanaksız olduğunu beyan ederek davanın usul ve esastan reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... A.Ş vekili davaya cevap dilekçesinde özetle. Görev, yetki ve zaman aşımı itirazlarının bulunduğunu, esasa ilişkin olarak ise, dava konusu olayda müvekkil şirketin kusur ve sorumluluğu bulunmadığını, kazaya ve zarara neden olduğu iddia edilen ... plakalı araç nedeniyle müvekkil şirkete husumet yöneltildiğinin anlaşıldığını, dava dilekçesi ekinde sunulmuş olan tespit tutanağında her ne kadar ... Plakalı ... (...

Kargo) şerhi yer almakta ise de müvekkili şirket kayıtları üzerinde yapılan incelemede ilgili aracın kaydına rastlanmadığını, müvekkili şirketin, aracın maliki veya işleteni olduğuna dair dosyada da hiçbir kayıt bulunmadığını, davanın müvekkili şirket yönünden husumet yokluğundan reddinin gerektiğini, kabul anlamına gelmemekle birlikte davacının tazminat talebinin değerlendirebilmesi için kazaya karışan tarafların kusur durumlarının, talep edilen zararın, kusur ile zarar arasındaki illiyet bağının ispat edilmesinin gerektiğini, giderlerinin davacının belgelerinden anlaşılmadığını ve ispatlanamadığını,

bununla birlikte davacının belirlemiş olduğu tutar ile Hasar Onarım Giderleri belgesindeki bedellerin hangi kıstaslar dahilinde belirlendiğinin anlaşılamadığını, iddia edilen zarara ilişkin tüm tamirata ilişkin bilgi, belge ve faturaların ibrazının gerekmekle birlikte iddia edilen zararın yine alanında uzman bilirkişilerce de tespitinin gerektiğini, zarar miktarı ile zararın doğumuna neden olan olay arasındaki illiyet bağını ispatlamadan dava ile ileri sürülen taleplerin hüküm altına alınmasının kabul edilemeyeceğini, mevcut belgelerin ... plakalı aracın, davacının sigortalısı olan ...’a ait vanaya zarar verdiğini ispat etmediğini,

davacının iddiasını ispatla mükellef olup aksi takdirde davanın reddinin gerektiğini, 6704 sayılı kanunun 5. Maddesi ile değişiklik 2918 sayılı kanunun 97. Maddesinde.

Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunmasının gerektiğinin belirtildiğini, ancak eldeki davada davacı tarafından diğer davalı sigorta şirketine yapılmış bir başvuru gözükmediğini, davacı tarafından yabancı para üzerinden talepte bulunulması ve yine ödeme tarihinden itibaren faiz işletilmesi yönündeki talebinin yersiz olduğunu, davacının iddia ve taleplerinin kabulü anlamına gelmemek üzere, faize hükmedilecekse bile yasal faiz üzerinden hüküm kurulması gerektiğini,

temerrüt tarihinin öğrenme tarihi olarak esas alınması gerektiğini, davacının yabancı para birimi üzerinden yapılmış tazmin talebine, faiz talebine, işletilmesini istediği faiz türüne ve başlangıç tarihine itirazlarının olduğunu beyan ederek davanın usul ve esas yönünden reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılar ... ve ... tarafından ortak imza ile dosyaya sunulan cevap dilekçesinde özetle; ... numaralı olan dosyaya, konu ile ilgili olarak araçlarının ilgili dönemde resmi evraklarının tam olduğunu, ... Sigorta'ya sigortalarını ve poliçelerini yaptırdıkları halde sigorta şirketinin üstlenmesi gereken tutarların taraflarına yüklenmek istenildiğini beyan ederek davanın reddini talep etmişlerdir.

DELİLLER

Siorta poliçesi, kaza tespit tutanağı, hasar tespit tutanağı fotokopisi, hasar onarım giderleri belgesi fotokopisi, sigorta poliçesi fotokopisi, ödeme belgesi, ... Valiliği İl Emniyet Müdürlüğü yazısı, ... Sigorta Genel Müdürlüğü yazısı, ibraname fotokopisi, bilirkişi incelemesi sonucu aldırılan rapor.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ KABUL VE GEREKÇE

Davacı tarafından açılan dava, rücuen tazminat davasıdır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacı sigorta şirketine sigortalı ...'a ait servis kutu ve borularının davalılar tarafından hasara uğratılıp uğratılmadığı, davacının ödediği hasar tazminatının rücuen davalılardan tazmininin gerekip gerekmediği, kusur oranları, davacı rücuen tazminata hak kazanıyor ise tazminat miktarı, zamanaşımı defiinin yerinde olup olmadığı, yetki itirazının yerinde olup olmadığı, dava konusu hasara ilişkin olarak davalı ... Sigorta AŞ'ye başvuru şartı itirazının yerinde olup olmadığı hususlarındadır.

Dava, zamanaşımı süresi içerisinde açıldığından TBK 72/1 maddesi gereğince zamanaşımı defiinin reddine, davalılardan ... Sigorta AŞ'nin yerleşim yeri adresine göre mahkememiz yetkili olup HMK 9.maddesi gereğince yetki itirazının reddine, davalı ... Sigorta AŞ'ye 05/10/2016 tarihinde başvuruda bulunulduğundan bu yöndeki itirazın da reddine karar verilmiştir.

18/09/2015 tarih, ... hasar nolu “Hasar Onarım Giderleri Belgesi” nden 15/09/2015 tarihinde ... İlçesi, ... Mahallesi, ... Sokakta bulunan ... nolu servis kutusuna (Bölge Regülatörü) ... plakalı aracın çarpması neticesinde oluşan hasarın giderilmesi için, malzeme giderleri karşılığı 124,94 TL, personel giderleri karşılığı 8.362,86 TL, araç giderleri karşılığı 4.717,93 TL ile acil kazı ve diğer giderler karşılığı 3.341,32 TL olmak üzere toplam olarak 16.817,05 TL harcama yapıldığı anlaşılmıştır.

Dava dışı ... Ticaret A.Ş’nin muhtelif rizikoları için 01/02/2015 ile 01/02/2016 tarihleri arasını kapsayan 365 gün süreli, ... acente, ... nolu, “Ticari Paket Sigorta Poliçesi” düzenlendiği anlaşılmıştır.

Davacı sigortalısı dava dışı ...Ticaret A.Ş. tarafından kaşe basılarak imza edilmiş olan, hasar tarihi 21/10/2015 olan, ... nolu poliçeye istinaden 26.607,86 USD tutarındaki hasar tazminat alacağını tamamen aldığını beyan eden ibraname düzenlendiği anlaşılmıştır.

Davacı Sigorta şirketi tarafından, dava dışı davacı sigortalısı ... A.Ş.’ye ait servis kutusu ve borularına davalılardan ... adına kayıtlı aracın çarpması neticesinde oluşan 5.495,95 USD tutarlı hasar bedelinin dava dışı sigortalı şirkete ödenmesi neticesinde Türk Ticaret Kanunu’nun 1301.maddesine göre sigortalısı’nın halefi olarak, 5.495,95 USD’nin 10 gün içerisinde ödenmesi, aksi halde aleyhe dava açılacağı hususunda davalılar ... ve ...’ye hitaben ve davalı ... Sigorta A.Ş.'ye hitaben 30/09/2016 tarihli yazılar yazıldığı anlaşılmıştır.

Deliller toplandıktan sonra dosya İnşaat Mühendisi ... ile Sigortacılık Uzmanı ...'a tevdi edilmiş ve mahkememizce tespit edilen uyuşmazlık konularında rapor düzenlemeleri istenmiştir. Bilirkişiler tarafından mahkememize sunulan raporda özetle.

İl Emniyet Müdürlüğü yazısından kaza yapan ... plakalı aracın davalılardan ... adına kayıtlı olduğu, ... yetkileri tarafından düzenlenen 15/09/2015 tarihli “Hasar Tespit Tutanağı”nda imzası bulunan davalılardan ...’nin kaza yaptığını ve ...’ın ... nolu servis kutusuna (Bölge Regülatörü’ne) zarar verdiğini kabul ettiği, bir itirazının (şerhin) bulunmadığı, ayrıca davalılardan ... ve ...’nin ortak imza ile sundukları 16/03/2018 tarihli dilekçe ile de kaza ve hasarı kabul ettikleri, dikkate alındığında ... plakalı araç sürücüsü olduğu anlaşılan ve kazaya sebep olan ...’nin %100 kusurlu olduğu,

davalılardan ...’ın ... plakalı aracın maliki olduğu, diğer davalının ... plakalı aracın trafik sigortacısı olduğu, davalı ...

Kargo’nun uzun dönem aracı kiralayan olduğuna dair bir delilin bulunmadığı, davalıların %100 kusur oranında müşetereken ve müteselsilen sorumlu tutulabileceği, ancak sigorta şirketinin azami (maddi hasarlar bakımından) 29.000,00-TL’sına sorumlu tutulabileceği, sigorta şirketi yönünden kendisine ihbar/dava tarihinden, diğer davalılar yönünden ise ödeme tarihinden itibaren temerrüdün gerçekleştiğinin kabul edilebileceği, ...

Bölge Müdürlüğü tarafından düzenlenen 18/09/2015 tarih, 888 hasar nolu “Hasar Onarım Giderleri Belgesi” nde matematiksel hesaplama hatalar bulunması sebebi ile toplam harcama tutarının; malzeme giderleri karşılığı 124,94 TL, personel giderleri karşılığı 3.96,57 TL, araç giderleri karşılığı 2.487,73 TL ile acil kazı ve diğer giderler karşılığı 3.341,32 TL olmak üzere toplam olarak 9.050,56 TL, davacının talep tarihi olan 15/09/2015 itibari ile Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası USD/TRY Efektif alış kuru karşılığında belirlenmiş olan 3,0414 katsayısı üzerinden 2.975,79 USD olacağı beyan edilmiştir.

Bilirkişi Raporu, dosya kapsamına uygun, ayrıntılı, açıklayıcı ve hüküm kurmaya elverişlidir. Sigortacının sigortalının yerine geçerek zarardan sorumlu olan kişilere rücu şartları:

1-Zararın Sigorta Teminatı Kapsamında Olması: Sigorta şirketinin rücu hakkının doğabilmesi için, öncelikle, tazminat ödediği kişi ile sigortacı arasında zarar konusunu kapsayan bir sigorta sözleşmesinin mevcut olması ve bu sözleşme kapsamında üçüncü kişiler tarafından zararın gerçekleştirilmiş olması gerekir.

Buna göre, zarar gören ile sigortacı arasında tazminat yükümlülüğünü doğuran bir sigorta sözleşmesi yoksa veya zarar konusu olay sigorta teminatı kapsamında değilse ya da zararı doğuran olay üçüncü kişilerce değil de sigortalı tarafından kasten gerçekleştirilmişse, sigortacının tazminat ödeme yükümlülüğü doğmayacağından rücu hakkı da olmayacaktır.

Buna rağmen, sigortacının zarar görenlere ödeme yapmış olması halinde, ödediği tazminat için zarar veren kişilere karşı rücu davası açması mümkün değildir. Davacı tarafından 01.02.2015-01.02.2016(365 gün) vadeli ve ... nolu Ticari Paket Sigorta Poliçesi tanzim edildiği, rizikonun 15.09.2015 tarihinde meydana geldiği anlaşılmış, somut olayda, geçerli bir sigorta poliçesi vardır ve riziko poliçe süresi içerisinde gerçekleşmiştir.

2- Zarar Görenin Dava Hakkının Mevcut Olması: Sigorta şirketinin rücu hakkının doğabilmesi için aranan ikinci şart, sigortalının zarar veren üçüncü kişiden tazminat isteme hakkının mevcut olmasıdır. Zira, sigortalı, sigorta konusu menfaate zarar veren kişiden tazminat isteme hakkına sahip değilse, sigorta şirketinin de üçüncü kişiden tazminat hakkı olmayacaktır.

2918 sayılı KTK 3.maddesindeki tanıma göre: “İşleten, araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehin gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir.

Ancak ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği veya araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır.” Bu hüküm çerçevesinde davalılardan ... A.Ş.'nin kazaya neden olan aracı uzun dönem için kiraladığına dair delil sunulmadığından davalı ...

A.Ş.'nin sorumlulu doğmayacaktır ancak ... plakalı araç sürücüsü ...’nin %100 kusurlu bulunması karşısında, dava dışı sigortalının zararını bu kusur oranına göre talep etme hakkı olduğundan somut olayda bu şart gerçekleşmiştir. Zira davalı ... Sigorta A.Ş. meydana gelen hasardan sigortalısının/sürücünün kusuru oranında ve poliçe limitleri dahilinde sorumlu olabilecektir.

KTK uyarınca 3. şahıslar nezdinde meydana gelecek zararlardan trafik sigortacısı, sigortalısı ile beraber müşterek ve müteselsilen sorumludur.

3-Sigorta Tazminatının Ödenmiş Olması: Rücu hakkı, sigorta şirketinin zarar görene ödediği tazminata bağlı olarak sigortacıya tanınan bir haktır. Bu hakkın doğabilmesi için de, sigortacının poliçe kapsamındaki zararı sigortalısına ödemiş olması gerekir. Dolayısıyla, sigorta şirketi, henüz ödeme yapmadan rücu hakkını kazanamaz. Dosyada bila tarihli ibraname mevcut olup, ibranamenin 21.10.2015 tarihli bir riziko için 26.607,86 USD bedel üzerinden düzenlendiği görülmüştür. İşbu dava ise 15.09.2015 tarihli rizikoya ilişkindir. Yapılan ödemenin işbu uyuşmazlık dosyası konusu hasarı kapsamadığı kabul edilmiştir.

Davacı sigorta şirketine sigortalı ...'a ait servis kutu ve borularının davalı ... adına kayıtlı, davalı ... yönetimindeki davalı ... Sigorta A.Ş. Tarafından sigortalanmış ... plakalı aracın davalı ...'nin %100 kusuru ile hasara uğratıldığı, davacı sigorta şirketinin ödediği hasar tazminatının rücuen davalılar davalılar ... Sigorta A.Ş, ... ve ...'dan tazmini gerektiği anlaşılmış, davalı ...

A.Ş.'nin uzun dönem kiracı olduğu kanıtlanamadığından sorumlu olmadığı kabul edilerek davalı ... A.Ş. hakkında açılan davanın reddine, diğer davalılar ... Sigorta A.Ş, ... ve ... hakkında açılan davanın kısmen kabulü kısmen reddi ile, 2.975,79 Usd'nin davalı ... Sigorta A.Ş yönünden dava tarihinden, diğer davalılar ... ve ... yönünden ödeme tarihi olan 15/09/2019 tarihinden itibaren 3095 Sayılı Yasanın 4/a maddesi gereğince işleyen faizi ile birlikte davalılar ..., ... ve ...

Sigorta A.Ş'den müştereken ve müteselsilen tahsil edilerek davacıya verilmesine karar vermek gerekmiştir.

Katip Hakim