İstanbul 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/16 K.2022/787

İstanbul 25 Asliye Hukuk Mahkemesinin 2019/215 esas 2019/282 karar numaralı kararı ile görevsizlik kararı verilmesi üzerine dosya tevzi bürosu tarafından mahkememize tevzi edilmesi üzerine Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde ve duruşmalarda özetle; davacı hakkında ... 30 İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı dosyası ile takip başlatıldığını, davacının bir borcu olmadığını ve çek üzerindeki imzanın da davacıya ait olmadığını, davacının işyerinde 19/11/2016 tarihinde duvarın delinmesi ile hırsızlık meydana geldiğini, bu hırsızlık neticesinde davacının boş çek yapraklarının çalışdığını, bu durum ile ilgili olarak ...

Cumhuriyet Başsavcılığının... soruşturma numarası ile soruşturma başlatıldığını belirterek davacı aleyhine başlatılan icra takibinde İİK 170 maddesi gereğince belgelendirilen itirazları neticesinde telafisi mümkün olmayan zararların meydana gelmemesi için öncelikle tedbir kararı verilmesini talep ettiklerini, ilgili takibin haksız ve hukuksuz olduğundan iptali gerektiğini, fazlaya ilişkin haklarının saklı kalması kaydı ile;

teminatsız olarak icra takibinin tedbiren durdurulmasını, davacının borçlu olmadığının tespiti ile icra takibinin iptaline, %20'den aşağı olmamak kaydı ile kötü niyet tazminatına, yargılama masrafları ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde ve duruşmalarda özetle.

Davacı tarafça açılan haksız ve mesnetsiz davanın usulden reddine karar verilmesini, takibe konu senetler üzerinde herhangi bir bedel kaydı bulunmağından, bu senetlerin kayıtsız, şartsız borç ikrarı (mücerretlik prensibi) niteliğinde senetler olduğunu, senetler üzerinde böyle bir bedel kaydı bulunmadığından işbu iddialarının aksini (karinenin aksini) davacı tarafın ispatlamak zorunda olduğunu, çekin bağımsız borç ikrarını içeren bir senet olduğunu, bu nedenle bir illiyete bağlı olması gerekmediğini ve kural olarak ispat yükünün senedin bedelsiz olduğunu sağlayan tarafa ait olduğunu,

müvekkili bankanın alacağının kambiyo hukukundan kaynaklanan ve senede dayalı kayıtsız, şartsız borç ikrarı neticesinde mücerret bir alacak olduğunu, bu sebeple müvekkili bankanın herhangi bir alt ilişkiyi ispatlamak mecburiyetinin de olmadığını, müvekkili bankanın, bir alacak ilişkisi sebebi ile davacı şirketten 30.10.2018 keşide tarihli 20.000.000 TL tutarlı çek aldığını, ancak davaya konu çekin müvekkili banka tarafından ibraz edildiğinde, işbu çek üzerindeki imza ile davacı tarafın imzasının uyuşmadığından çek işlem görmemiştir diye şerh düşüldüğünü, bu durum sonucunda müvekkilinin,

alacağını tahsil edemediğini ve mağdur duruma düştüğünü, müvekkili banka aleyhine açılan bu davanın reddine, davacı şirket aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere tazminat hükmedilmesine, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

... 25 Asliye Hukuk Mahkemesinin ... esas ...karar numaralı kararı ile; "Tarafların tacir olması, davanın çekten kaynaklanan alacakla ilgili menfi tespit davası olarak açılması sebebiyle; TTK 4. ve 5. maddeleri uyarınca; Asliye Ticaret Mahkemesi görevli olduğundan HMK 114/1-c, 115/2 maddeleri kapsamında davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine, "dair karar verildiği, dosyanın dosyanın görevsizlikle geldiği anlaşılarak tevzi bürosuna gönderildiği ve tevzi bürosu tarafından mahkememize tevzi edilmesi üzerine mahkememiz esasına kayıt edilerek yargılamaya devam olunmuştur.

Mahkememizce tarafların bildirdiği deliller toplanmış, ... 10. İcra Hukuk Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasının UYAP kayıtları, ... CBS'nin... soruşturma sayılı dosyasının UYAP kayıtları, evrak asılları, icra dosyası, ticaret sicil kayıtları, bilirkişi raporu dosyamız arasına alınmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, takibe konu çek nedeniyle borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkindir.

Somut olayda taraflar arasındaki uyuşmazlık, ... 30 İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı icra dosyasına konu 10/04/2017 keşide tarihli 20.000 TL bedelli çek üzerindeki imzanın davacı şirket yetkilisine ait olup olmadığı, bu takip dosyası kapsanında davacının davalıya karşı borçlu olup olmadığı hususunda toplanmaktadır.

Davaya konu ... 30 İcra Müdürlüğü'nün... Esas sayılı icra dosyası dosyamız arasına alınıp incelendiğinde; davalı tarafından dava dışı ...Tic. Ltd. Şti., ...Tic. Ltd. Şti, ...Tic. Ltd. Şti. Ve davacı ... Ltd. Şti. Aleyhine 20.000,00-TL asıl alacak (30.10.2018 keşide tarihli 20.000-TL tutarlı ... Çeki) için ilamsız takipte bulunduğu görülmüştür.

Davacı tarafça imza itirazında bulunulduğundan davacı şirket yetkilisinin çekin düzenlenme tarihinden öncesine ait ıslak imzalarının bulunduğu belge asılları, mahkememizce alınan imza örnekleri, takibe konu çek aslı dosyamız arasına alınmıştır.

Eksikliklerin tamamlanmasının ardından takip konusu 10/04/2017 tarihli çek üzerindeki keşideci imzasının davacı şirket yetkilisine ait olup olmadığı hususunda rapor düzenlenmesi için dosyamız grafolog bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından ibraz edilen 07/06/2022 tarihli raporda özetle;

"Yazı ve imza incelemelerinde geçerli tüm grafolojik tanı yöntemleri dikkate alınarak; lup, stereomikroskop, S525 document dedector ve bilgisayar/scan kullanılarak yapılan incelemelerde;

İnceleme konusu; .... A.Ş. ... Şubesi'nin ... çek nolu, keşide yeri ..., ...Tic. Ltd. Şti. emrine düzenlenmiş, keşide tarihi 10.04.2017, miktarı 20.000-TL olan çekindeki ... Ltd. Şti.'ne atfen atılmış keşideci imzasının, ... ile ...'a ait karşılaştırma imzalarına ayrı ayrı kıyasla, ... ve ...'ın eli ürünü OLMADIĞI kanaatine varılmıştır" şeklinde tespitlerde bulunulmuştur.

Kural olarak menfi tespit davasında ispat yükü davalı alacaklıya düşmekte ise de kambiyo senedindeki imzanın sahte olduğu hususunda ispat yükü davacı borçlu üzerinde bulunmaktadır.

Mahkememizce alınan grafolog bilirkişi raporunda, dava ve icra takibine konu çek üzerindeki imzanın davacı şirket yetkilinin eli ürünü olmadığı tespit edildiğine göre davacının imzasını içermeyen dava konusu senetten dolayı borçlu sıfatıyla sorumlu tutulamayacağı, mutlak def'i niteliğindeki bu iddianın alacaklı hamil konumunda bulunan davalı dahil herkese karşı ileri sürülebileceği sonuç ve kanaatine varılarak davanın kabulü ile davacının 10/04/2017 keşide tarihli 20.000,00 TL bedelli çek nedeniyle davalıya borçlu olmadığının tespitine karar vermek gerekmiştir.

Bununla birlikte senedin ciro yoluyla hamili olan davalının bu senedi doğrudan davacıdan almadığı, bu nedenle imzanın davacıya ait olup olmadığını bilebilecek konumda olmadığı anlaşıldığından davacının kötü niyet tazminatı talebinin yasal şartları oluşmadığından reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip · ✍e-imzalı Hakim · ✍e-imzalı