İstanbul 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/276 K.2024/204

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı şirket arasında ...Projesine ait inşaat işlerinin yapılmasına ilişkin olarak inşaat işleri sözleşmesi imzalandığını, sözleşme kapsamında müvekkili şirket ilgili projedeki yükümlülüklerini ve kendisine işin yapılışı sırasında verilen ekstra işleri eksiksiz olarak yerine getirdiğini, bu proje çerçevesinde müvekkili şirket tarafından yapılan işlere ilişkin hak ediş bedelleri ise davalı şirket tarafından tamamen ödendiğini, müvekkili şirketin davalı şirketten takip tarihi itibari ile 638.864,52 TL alacağının bulunduğunu, alacağın ödenmediğini,

söz konusu alacağın tahsili amacıyla davalı şirket aleyhine ... 25. İcra Müdürlüğünün ...esas numaralı dosyası ile icra takibine başlandığını, davalı şirket tarafından takibe itiraz edildiğini, açıklanan nedenlerle davalı şirketin...

25. İcra Müdürlüğünün ...esas numaralı icra takibine yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin devamına, davalı şirket aleyhine toplam takip tutarının %20'sinde az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı şirkete tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının imzalanan sözleşme gereğince yükümlülüklerini yerine getirmediğini, sözleşmenin davacı tarafından gereği gibi ifa edilmemesi nedeni ile müvekkili şirketin davacının yüklemini altında projenin süresinde tamamlanamaması sebebi ile zarara uğradığını, müvekkili şirketin davacı ile imzalanan sözleşmeye göre üzerini düşen ödeme yükümlülüğünü yerine getirdiğini,

davacının sözleşmeye aykırı davranması nedeni ile ve sözleşme gereğince projeyi zamanında bitirmemiş olması sebebiyle müvekkili şirket tarafından sözleşmenin onuncu maddesi uyarınca gecikme cezası uygulanarak davacının işbu davaya konu alacağından mahsup edildiğini, bu doğrultuda davacının alacağının bulunmadığını, müvekkili şirkete borcunun dahi bulunduğunu, izah edilen nedenlerle mahkemenin huzurdaki davayı görmeye yetkili olmaması nedeni ile davanın usulden reddine, müvekkili şirketin davacıya herhangi bir borcunun bulunmaması nedeni ile davanın esastan reddine,

davacı aleyhine alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Bilirkişi raporu, taraflar arasında imzalanan taşeron sözleşmesi, müzekkere cevapları, ... 25. İcra Müdürlüğünün ...esas sayılı dosyası, taraf beyanları ve tüm dosya kapsamı.

Davacı tanığı ... beyanında " Ben ... taşeronluk yapıyordum, beton kalıp demir işlerini yaptım 2012 yılında ... da daha sonra 2016 yılında ... ilçesinde ... projesinde birlikte çalıştık, çalıştığımız bölge heyelanlı bir bölge idi bizim beton dökmemiz için öncelikle ... firmasının kazı yapması gerekiyordu, bu firma kazıyı zamanında yapamadığı için bizde betonu geç dökmek zorunda kalıyorduk,

kış döneminde projede çalıştık 1 metre kar yağardı buraya proje dışında santralin durmaması için iletim hattının bulunduğu suyun içinden aktığı borular heyelan nedeni ile tahrip oldu işveren firma bu tahrip gören bölgeyi de bize betonarme kanal yapmak suretiyle ylaptırdı, bu kanalı ek iş olarak yaptık, buda işin uzamasına sebep oldu bu kanalın yapımı 1 ay sürdü, kar yağdığında ve yağmur yağdığında zor şartlarda çalışırdık heyelan zaman zaman yapmış olduğumuz imalatları da yıkardı bunun yerine yenisini yapmak zorunda kalıyorduk işin tam olarak ne kadar geç teslim edildiğini bilmiyorum,

... kazı işini ... firmasına vermişti ... inşaatta kazı yaptıramadığı için proje uzamıştır , davacı vekilinin talebi üzerine soruldu: işe başlayacağımız zaman bize sunulması gereken projeler ana firma tarafından geç sunuldu, hatırladığım kadarı ile projeler 20 , 25 gün kadar geç teslim edildi, sözleşme dışında az önce bahsettiğim kanallar dışında ayrıca stabilize olan yolları beton ile kapladık, buda 15 gün kadar sürdü, davalı vekilinin talebi üzerine soruldu;

ben taşeron olarak kendim belirttiğim işleri yaptım herhangi bir firma adı altında çalışma yapmadım, ben işi yaklaşık 25, 30 kişilik bir ekip ile yaptım, demirci, kalıpçı ekibim vardı, herhangi bir teknik personel eksikliği yaşamadım, bilgi ve görgüm bundan ibarettir, tanıklık ücreti istemiyorum"

Davacı tanığı ...beyanında " Ben ... formen olarak çalışıyordum , 2016 yılında çalıştığımı hatırlıyorum ...çalıştığım dönemde ana firmaydı , projeye ilk ben gittim projenin bize sunulması 1 ay kadar gecikti, ben 1 ay kadar projeyi bekledim, ... beton kalıp ve forekazık işini yapıyordu, kazı işini ise ... inşaat yapıyordu, ... inşaat neredeyse hergün kazıda gecikmeler yaşıyordu, ...

İnşaat kazı yapmadan biz beton dökemiyorduk, ...inşaatın gecikmesi nedeni ile toplamda işin ne kadar uzamasına sebep oldu bilemem, yine sözleşme dışında santral üretimi yapan borularda meydana gelen kırılmaları ana firma davacı ... yaptırdı bunun yapımı tahminim, 20 gün veya daha fazla da olabilir ben süreyi tam hatırlamıyorum büyük bir sel olmuştur, hatta bir köy yolunuda yapmıştık, bunun dışında biz dağda çalışıyorduk 1 metre kar yağdı bu nedenle buraya beton , demir, çıkarılamıyordu, insan dahi zor çıkardı, Soruldu;

şantiyenin girişinde 15 , 20 gün kadar süren betonarme bir yol yaptık bu yolun sözleşme kapsamında kalıp kalmadığını bilmiyorum, bazen heyelan olurdu bu nedenle de iş yapılamıyordu, bir defasında heyelan bizim vinci dahi kapatmıştı, işin bitirip teslim ettik, ne kadarlık bir gecikme yaşandı bilmiyorum, işin bir kısmını taşerona yaptırdık, taşeron şahıstı, herhangi bir personel sıkıntısı yaşamadık, personel ihtiyacı ve sayısı zaman zaman değişiyordu, Davalı vekilinin talebi üzerine soruldu, ben ... da SGK lı olarak çılıyordum, bilgi ve görgüm bundan ibarettir, tanıklık ücreti istemiyorum"

Şeklinde beyanda bulunmuştur.

20.07.2023 tarihli bilirkişi raporunda;

"Taraflar arasında “...” projesi kapsamında ... kazık imalatlarının yapımı ile ilgili Taşeron Sözleşmesi imzalandığı, İşin Sözleşme Bedelinin 4.198.705,73 TL olduğu, İşin süresinin 90 iş günü olduğu,

İşin devamında yapılan imalat tutarının 8.757.524,45 TL ye yükseldiği, İşin 30.06.2017 itibarı ile Geçici Kabulünün yapılmış olduğu,Taraflar arasında ana çekişme konusunun gecikme olup olmadığı olduğu,

... kazısında yaşanan gecikmeler, bölgede yaşanan heyelanlar, imalat artışı gibi konuların göz önüne alınmasında gecikmede davacı Taşeronun bir sorumluluğu olmadığı, bunun sonucu olarak davalı İşveren tarafından uygulanan gecikme cezalarının davacı Taşerona iade edilmesi gerektiği,Sonuçta Davacı Taşeronun kesintilerden stopaj, akaryakıt ve beton santrali kirası ile ilgili kesintilerden sonra toplamda (KDV dahil) sonra 9.525.277,74 TL hakedişi olduğu,Dosyaya sunulan çek ödemeleri ile davacı Taşerona 8.921.956,41 TL ödeme yapıldığı,Davalı İşveren tarafından, SGK ya davacı adına 9.609,28 TL ödeme yapıldığı,

Sonuçta davacının davalıdan 593.711,99 TL alacaklı olduğu,"05.01.2024 tarihli bilirkişi ek raporunda raporunda;

"... kazısında yaşanan gecikmeler, bölgede yaşanan heyelanlar, imalat artışı gibi konuların göz önüne alınmasında gecikmede davacı Taşeronun bir sorumluluğu olmadığı, bunun sonucu olarak davalı İşveren tarafından uygulanan gecikme cezalarının davacı taşerona iade edilmesi gerektiği,Sonuçta Davacı Taşeronun kesintilerden stopaj, akaryakıt ve beton santrali kirası ile ilgili kesintilerden sonra toplamda (KDV dahil) sonra 9.534.988,06 TL hakedişi olduğu, Dosyaya sunulan çek ödemeleri ile davacı Taşerona 8.921.956,41 TL ödeme yapıldığı, Davalı İşveren tarafından, SGK ya davacı adına 9.609,28 TL ödeme yapıldığı,

Sonuçta davacının davalıdan 9.534.988,06 TL - 8.921.956,41 TL - 9.609,28 TL = 603.422,37 TL alacaklı olduğu, "Tespitlerine yer verilmiştir.

GEREKÇE

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

... 13. Asliye Ticaret Mahkemesi .... Esas,... Karar sayılı dosyasında verilen yetkisizlik kararı sonrası dosya mahkememize tevzi edilmiştir.

Davacı dava dilekçesi ile işi sözleşme ve eklerine uygun olarak tamamlandığını, davalı işveren tarafından verilen ilave işlerin de yapıldığını, ancak davalı işverenin hakediş ödemelerini yerine getirmediğini, iddia ederek alacağın tahsili için başaltılan icra takibine itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili savunmasında, davacının işi verilen sürede tamamlayamadığını, sözleşmenin davacı tarafından gereği gibi ifa edilmemesi nedeni ile davalı şirketin zarara uğradığını, yapılan işlerin ödemelerinin yapıldığını, işin teslimindeki gecikme nedeni ile sözleşmenin onuncu maddesi uyarınca gecikme cezası uygulanarak davacının işbu davaya konu alacağından mahsup edildiğini, bu doğrultuda davacının alacağının bulunmadığını, davacının kendisine borçlu olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Taraflar arasında 2016 Eylül ayında, davalının yükleniminde olan ...Projesinde, taşkın savağı ve ... projesinde dayanma ve yapılarının inşaatı ile ilgili olarak Taşeron Sözleşmesi (Sözleşme) imzalanmıştır. Sözleşmede işin bedeli 4.198.705,73 TL + KDV ve süresi de yer tesliminden itibaren 90 iş günü olarak belirlenmiştir.

Uyuşmazlık; tarafların sözleşemsel yükümlülüklerini yerine getirip getirmediği, davacının işi süresinde ve eksiksiz teslim edip etmediği, geç teslim var ise davacının bunda kusuru bulunup bulunmadığı, iklim şartları itibariyle çalışılamayacak günlerin teslim süresinde dikkate alınıp alınmayacağı ve bu kapsamda davacının davalıdan icra takibine konu alacağı bulunup bulunmadığına ilişkindir.

Sözleşmeye konu iş yeri 26.09.2016 tarihinde davacı yükleniciye (Taşeron) teslim edilmiştir. Taraflarca imza altına alınan 01.10.2016 tarihli tutanağa göre (Tutanak altında ekip ve ekipman listesine yer verilmiştir) davacının işe başlamak için ekip ve ekipman olarak eksikliklerin giderildiği inşaata başlamak için her hangi bir eksikliği bulunmadığı anlaşılmıştır.

Davacı ... tarafından, davalı ... A. Ş. ye yazılan 06.10.2016 tarihli yazıda 30 Eylül itibariyle işe başlamak üzere şantiye kurulumunun tamamlandığını, işe başlamak için hazır olunduğu ancak projedeki eksiklik ve tutarsızlıklar ile kazının uygun yapılmaması nedeni ile bazı kısımlarda çalışma yapılamadığı belirtilerek çalışılmayan günler için sözleşmenin ilgili maddesi uyarınca işlem yapılması talep edilmiştir.

17.01.2017 tarihli Toplantı Tutanağında, ... kazı işlerinde ilerlemenin %73 olduğu, kazı işlerinin dava dışı Hakgül İnşaatın sorumluluğunda olduğu görülmüştür. Yapılan işin geçici kabulü bir kısım eksiklikler ile birlikte 30.06.2017 tarihi itibarı ile yapılmıştır.

Davacı ...12.04.2017 tarihli yazısı ile davalı işveren tarafından uygulanan gecikme cezalarına itirazda bulunarak sözleşmeye göre forekazık ve taşkın savak imalatında 805 ton demir kullanılacak iken fiilen 1274 ton demir kullanılması nedeni ile fazladan kullanılan 469 ton demir imalatı nedeni ile fiyat farkı talebinde bulunmuştur.

Taraflar arasında işin devamı sırasında toplam 8 adet ara hakediş hazırlanmıştır. Davacı, gecikme cezası uygulanan 5, 6, 7 ve 8. hakkedişleri itiraz kaydı ile imzalamıştır. 7 numaralı hak edişte, her hangi bir açıklama yapılmadan imalat miktarının üzeri çizilerek 550.000 TL yazılmıştır.

İşin geç teslim edilmesinde davacının kusurunun bulunup bulunmadığı;

Taraflar arasında öncelikle çözüme kavuşturulması gereken husus, uyuşmazlık konusu işin süresinde bitirilmemesinde hangi tarafın kusurlu bulunduğudur. Davacı elinde olmayan nedenlerden dolayı iş süresinin uzadığını, bu konuda kendisinin bir kusuru olmadığını öne sürerken, davalı taraf sözleşmede işin süresinin 90 iş günü olarak belirlendiğini, sözleşmeye göre herhangi bir süre uzatımı verilmeyeceğini, 90 günden sonra sözleşme bedelinin %0,02 si oranında günlük ceza işletildiğini ifade etmektedir.

Taraf yetkililerinin de imzaları bulunan 17.01.2017 tarihli toplantı tutanağında ... kazısının %73 seviyesinde olduğu, kazıdan dava dışı ... İnşaatın sorumlu olduğu belirtilmiştir. Dosyaya sunulan ve celp edilen belgelerden bu tarihten sonra da bölgede heyelan v.s. olumsuzluklar yaşandığı anlaşılmaktadır.

Kazı çalışmalarındaki gecikmelerin işin uzamasına sebebiyet verip vermediği;

Davacının yüklendiği işi yapabilmesi ve sözleşmesel yükümlülüklerini yerine getirebilmesi için öncelikle kazı işini yüklenen dava dışı Hakgül İnşaatın kazı işini yapması gerekmektedir. Dava dışı firma kazı işini yaptıktan sonra davacı sözleşmeye konu işi yapabilecektir. Dava dışı firma işlerini tamamlayıp iş sahasından çekilmeden fiilen yer tesliminin yapıldığı kabul edilemezdir. Dolayısıyla 90 iş günü hesaplanmasında iş sahasının fiilen teslim edilip edilmediği önem arz etmektedir. Yapılan bilirkişi incelemesi ve dosyadaki tutanaklara göre dava dışı firmanın kazı işlerini zamanında yapmayarak gecikmeye sebebiyet verdiği anlaşılmaktadır.

İlave işlerin işin uzamasına sebebiyet verip vermediği;

Dosyadaki bilgi ve belgelere göre davacı şirket işi bitirmesinin yanı sıra davalı işveren tarafından verilen ilave işleri de yapmıştır.

Mahkememizce yapılan bilirkişi incelemesine göre 8 numaralı hakediş ile yapılan imalat tutarı 8.757.524,43 TL dir. Buna göre ilave iş tutarı 8.757.524,43 TL - 4.198.705,73 TL = 4.558.818,70 TL olup bu miktar ilave iş için verilmesi gereken ilave süre 4.558.818,70/(4.198.705,73/90) = 97,72 iş günü yani 98 iş günüdür.

Sözleşmenin 8. Maddesinde işin süresi ile ilgili hükümlerde, davacı taşeronun sözleşmenin imzalanmasından itibaren 7 gün içinde iş programını hazırlayarak tasdik edilmek üzere İşveren’e vereceği, davacının işlere yer teslimini takiben başlayacağı ve yer tesliminden itibaren 90 iş günü sonrasına kadar işi eksiksiz olarak bitireceği, iş programı ve süresi bölgenin iklim şartları, çevre koşulları, resmi tatil günleri v.s. çalışılamayacak günler dikkate alınarak tespit edilmiş olduğundan taşerona ayrıca süre uzatımı verilmeyeceği kararlaştırılmıştır. Burada 1. Ve 3. Paragraflara göre işin bitim süresi;

İşin süresi sözleşmede 90 iş günü olarak göz önüne alınmıştır. 8. Hakedişte yapılan hesaplamada süre iş günü olarak değil takvim günü olarak dikkate alınmıştır. Yer teslimi 26.09.2016 tarihinde yapılmıştır. Yüklenici 06.10.2016 tarihli yazısında 30.09.2016 günü bütün hazırlıkların tamamlanmasına rağmen iş yerinde meydana gelen olumsuzluklardan dolayı işe başlanamadığı davalıya bildirmiştir.

Yukarıda açıklandığı üzere ilave işler nedeni ile davacıya 98 ilave iş günü verilmesi gerekmektedir. 98 ilave iş günü dışında ayrıca dava dışı Hakgül firması kazı işlerini zamanında yapmayarak davacının işi süresinde teslim etmesine engel olduğundan, kazı nedeni ile yaşanılan gecikmeler de işin uzamasına sebebiyet verdiğinden, işin süresinden sonra tesliminde davacıya atfedilebilecek her hangi bir kusur bulunmamaktadır.

Dava dışı firma tarafından öncelikle yapılması gereken, kazılarda gecikme yaşanması, iş miktarındaki artış nedeni ile 98 gün ek süre verilmesi gerektiğine ilişkin bilirkişi tespiti ve tanık beyanları birlikte değerlendirildiğinde, işin gecikmesinde davacının kusurunun bulunmadığı anlaşılmıştır. İşin gecikmesinde davacının kusuru bulunmadığından davalı tarafın mahsup edilecek cezai şart alacağı da bulunmamaktadır.

Davacı ... Şti.’nin sunmuş olduğu ticari defterlerinden alacak miktarı tam olarak tespit edilememiş, davalı ... A.Ş. Kanuni defterini 6102 sayılı TTK. Madde 64 ve 66 uyarınca ilgili kanun maddeleri hükümlerine göre yasal süresi içinde usulüne uygun olarak açılış ve kapanış tasdikini yaptırmış olduğundan, H.M.K 222 maddesi uyarınca, ticari defter kayıtları lehine/aleyhine delil olarak kabul edilebilecektir. Davalı ...A.Ş. kanuni defter kayıtlarında davalı 9.609,29 TL alacaklı olduğu görünmektedir.

Tarafların iddia ve savunmaları, dosyaya sunulan belgeler ve sözleşmeye göre yapılan teknik bilirkişi incelemesi ile davalı tarafından davacıya ödenmesi gereken toplam bedel ek rapor 5. sayfasında yer alan tablodaki hesaplamaya göre 9.534.988,06 TL olup, bu bedelden davacıya çek ile yapılan ödemeler toplamı olan 8.921.956,47 TL ve davacı adına ödenen sgk primleri 9.609,28 TL düşüldüğünde davacının davalıdan 603.422,37 TL alacağı bulunduğu tespit edilmiş ve taleple bağlı kalınarak 547.965,97 TL asıl alacak (08.02.2021 uyap kayıt tarihli dilekçe ile) üzerinden hüküm kurulmuştur.

... 25. İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı icra takip dosyasının incelenmesinde süresinde yapılan itirazla takibin durmuş olduğu, toplam takip miktarının 607.796,53 TL asıl alacak ile 100.823,46 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 708.619,99 TL olduğu anlaşılmıştır. Davacı vekili dava dilekçesinde takip tarihi itibariyle davalıdan 638.864,52 TL alacaklı olduğunu belirtilmiş ve dava değeri olarak 638.864,52 TL gösterilmiştir.

Yetkisizlik kararı veren ... 13. Asliye Ticaret Mahkemesinin davacı vekiline talebini açıklaması için verdiği süre içerisinde davacı vekili 08.02.2021 uyap kayıt tarihli dilekçesi ile talebini; asıl alacak miktarı 547.965,97 tl, işlemiş faiz miktarı, 90.898,55 tl olmak üzere toplam dava değerini 638.864,52 TL olarak açıklamıştır.

Faiz hesabı için bilirkişiden alınan 27.02.2024 tarihli ek raporda bilirkişi 603.422,37 TL asıl alacak üzerinden faiz hesaplamıştır. Bilirkişi raporunda faiz hesabına esas asıl alacak dışındaki diğer veriler dosya kapsamına uygundur.

Talep edilen asıl alacak miktarı 547.965,97 TL olduğundan mahkememizce bu miktar üzerinden bilirkişi raporunda yer alan verilere göre 20.12.2017-28.06.2018 tarihleri arasında 547.965,97*190*9,75/36.0000=28.197,41 TL ve 29.06.2018-31.01.2019 tarihleri arsında 547.965,97*216*19,50/36.0000= 64.112,01 TL olmak üzere toplam 92.309,42 TL takip tarihi itibarı ile işlemiş faiz alacağı bulunduğu hesaplanmıştır.

Davacı vekili 08.02.2021 uyap kayıt tarihli dilekçesi ile işlemiş faiz talebini 90.898,55 TL olarak açıkladığından taleple bağlı kalınarak talep edilen miktar üzerinden takibin devamına karar verilmiştir.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ; Ayrıntısı gerekçeli kararda açıklanacağı üzere;

1-... 25. İcra Dairesi'nin ... E. Sayılı dosyasına yapılan itirazın 547.965,97 TL asıl alacak ile 90.898,55 TL işlemiş faiz yönünden İPTALİNE; takibin belirtilen miktarlar üzerinden takip talebinde yazılı şartlarla kaldığı yerden DEVAMINA,

2-Alacağın % 20 oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,

3-Alınması gereken 43.640,83 TL peşin harçtan peşin yatırılan 7.367,11 TL harcın mahsubu ile eksik kalan 36.273,72 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,

4-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13,14. Maddeleri ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26.maddesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,

5-Davacı vekili lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince hesaplanan 95.441,00 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,

6-Davacı tarafından yapılan 7.367,11 TL peşin harç, 54,40 TL başvuru harcı, 7,80 TL vekalet harcı, 15.000,00 TL bilirkişi ücreti ve 1.106,25 TL posta masrafı olmak üzere toplam 23.535,56 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,

7-Kullanılmayan ve artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilgili tarafa iadesine,

Başkan · E-İmza · Üye · E-İmza · Üye · E-İmza · Katip · E-İmza