İstanbul 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/180 K.2025/818

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili 16/03/2022 tarihli dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket nezdinde ... nolu Mapfre Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi ile sigortalı davalı şirketin maliki olduğu, dava dışı ...'ın istiap haddi aşımı ile sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın, 23.11.2019 tarihinde,

... ili ... ilçesi ... mahallesi istikametinden ... mahallesi istikametine doğru seyir halindeyken sigortalı aracın üzerinde bulunan ve yola 1.5 metre çıkıntı olarak yüklenen havaalanı çatı demirinin karşı yönden gelen dava dışı sürücü ...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın ön kısımları ile cam ve tavan kısımlarına çarpması ve ayrıca araç sürücüsünün de başına çarparak yaralanmasına sebebiyet vermesi neticesinde yaralanmalı, iki araçlı trafik kazası kazası meydana geldiğini,

davacı şirkete vaki hasar ihbarına müteakip tanzim edilen aktüerya raporuna istinaden kazada yaralanan dava dışı ...'a maluliyet tazminat miktarı olarak 07.09.2020 tarihinde 22.233,00-TL tazminat bedeli ödendiğini, işbu ödenen tazminat tutarı için davacı sigorta şirketinin, Karayolları Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları ve Karayolları Trafik Kanunu gereği doğan alacağa ve Türk Ticaret Kanunu 1481.

Madde uyarınca halefiyet hakkımız doğduğunu, davacı şirkete vaki hasar ihbarına müteakip yaptırılan ekspertiz raporu ve aktüerya raporlarına istinaden dava dışı ...'ın maluliyetine istinaden 22.233,00-TL maluliyet tazminat bedeli olarak 20.05.2020 tarihinde ilgilisine ödendiğini, davacı şirketin kaza nedeniyle oluşan maluliyet tazminat bedelini ödemesiyle K.T.K ve ZMMS Poliçe Genel Şartnamesi gereği ve TTK m.1481 hükmü gereği sigortalısına Rücu hakkı doğduğunu, açıklanan bu nedenlerle; ...

26. İcra Müdürlüğü’nün ... E. Sayılı dosyasına haksız olarak yapılan itirazın iptali ile takibin devamına, arabuluculuk vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili 13/04/2022 tarihli cevap dilekçesinde özetle; kazaya konu olan davalının malik olduğu ... plaklı çekici aracı davalının, dava dışı ...Şti adlı firmaya 24.04.2017 tarihinde başlamak üzere 1 yıl süreli olarak kiraladığını, kaza tarihi olan 23/11/2017 tarihi nazara alındığında araç fiilen dava dışı olan firmanın fiili hakimiyetindeyken kaza gerçekleştiğini, bu nedenle müvekkilinin herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını,

bu kapsamda dava dışı ... unvanlı firmanın araç üzerinde fiili hakim olduğu ve 1 senelik aracı uzun dönem olarak kiraladığı bu kapsamda aracı kendi nam ve hesabına çalıştırdığı aracı kendi çalışanının kullandığını da nazara aldığımızda malik sıfatına haiz olan müvekkilin sorumlu olması olanaksızdır. huzurdaki davada davalı firmaya husumet yöneltilmesi hukuka aykırıdır. bu sebeple iş bu davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, ayrıca kazaya sebebiyet verdiği iddia edilen ... plaklı çekici sürücüsü ... da davalı firma çalışanı olmayıp kaza tarihinde ilgili aracın işleteni olan ...

Ltd.

Şti adlı firma çalışanı olduğunu, bu kapsamda mahkemece SGK kayıtlarının sorgulanması ile de haklılığımız ortaya çıkmış olacağını, öncelikle davacının gabari dışı yük yüklenmesi sebebi ile kazanın meydana geldiğine ve kazada %100 kusurlu tarafın ... araç sürücüsünün olduğuna ilişkin iddiaları kabul etmediklerini, ayrıca kazanın meydana gelmesinde davacının kusuru bulunmadığı gibi müvekkilininde bir sorumluluğu da bulunmadığını, dava konusu kazaya karışan ... plakalı çekici beyan edildiği üzere uzun süreli araç kiralama sözleşmesi uyarınca kaza tarihinde ...

Ltd.

Şti firması tarafından işletildiğini, yine kaza tarihindeki ... çekicinin sürücüsü ... firması çalışanı olduğunu, açıklanan bu nedenlerle; öncelikle zamanaşımına yönelik itirazımızın kabulü ile davacının davasının esasına girilmeden reddine, dava konusu kaza sebebi ile müvekkile husumet yöneltilemeyeceğinden davanın pasif husumet yokluğu sebebi ile reddine, Mahkemenizde aksi kanaat hasıl olur ise davacı tarafın hukuki dayanaktan yoksun ve mesnetsiz davasının esastan reddine, davacı aleyhinde icra takibine konu asıl alacağın %20'sinden az olmamak kaydı ile kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, davanın ...Ltd.

Şti'ye ihbar edilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

... 1. ATM ... Esas sayılı dosyası, ... 6. ATM'nin...Esas sayılı dosyası, ... 46. Asliye Ceza Mahkemesi'nin...ceza sayılı dosyası, ... CBS'nin ...soruşturma sayılı dosyası, kiralama sözleşmesi, SGK yazı cevabı, araç tescil ve mülkiyet kayıtları, STK hasar dosyası, ... 26. İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyası, Arabuluculuk Anlaşamama Tutanağı, taraf beyanları ve tüm dosya kapsamı.

GEREKÇE

Dava, haksız eylemden kaynaklanan zarar nedeni ile başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali davasıdır.

Davanın, davacı sigorta şirketi tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi ile sigortalı davalı şirkete ait aracın dava dışı ...'ın istiap haddi aşımı ile sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın, 23.11.2019 tarihinde,

... ili ... ilçesi İhsaniye mahallesi istikametinden ... mahallesi istikametine doğru seyir halindeyken sigortalı aracın üzerinde bulunan ve yola 1.5 metre çıkıntı olarak yüklenen havaalanı çatı demirinin karşı yönden gelen dava dışı sürücü ...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın ön kısımları ile cam ve tavan kısımlarına çarpması ve ayrıca araç sürücüsünün de başına çarparak yaralanmasına sebebiyet vermesi neticesinde yaralanmalı, iki araçlı trafik kazası kazası meydana geldiği ve kazada yaralanan dava dışı ...'a maluliyet tazminat miktarı olarak 07.09.2020 tarihinde 22.233,00 TL tazminat bedeli ödendiği ve ödenen bedelin TTK 1481.

Madde uyarınca halefiyet hakkı kapsamında rücuen tazminin amacıyla başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali amacıyla açıldığı anlaşılmaktadır.

Davalı yanca yapılan savunmada, davalıya ait ... plakalı çekici aracının dava dışı ... Şti adlı firmaya 24.04.2017 tarihinde başlamak üzere 1 yıl süreli olarak kiralandığı, kazanın meydana geldiği 23/11/2017 tarihinde aracın fiili hakimetinin dava dışı firmada olduğu, davalının herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığı savunması yapılarak davanın reddi talep edilmiştir.

Dava konusu olaya yönelik ... 1.ATM... Esas sayılı dosyasında davalı aleyhinde dava dışı ... tarafından trafik kazası nedeniyle uğranılan gelir kaybının tahsili amacıyla başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali istemi amacıyla davanın açıldığı, yapılan yargılama sonunda Mahkemece; "Davaya konu kazaya karışan ... plaka sayılı aracın uzun süreli kira sözleşmesi ( 1 yıllık) ile davalı ... A.Ş tarafından kiralandığı anlaşılmaktadır. Buna göre, uzun süreli kiralama sözleşmesi ile zarar gören aracın işletenlik sıfatı davalı ... A.Ş.'ne geçtiği göz önüne alınarak davalı ...Ltd. Şti'n yönünden davanın pasif husumet yokluğundan reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

Mahkememiz önceki kararını kaldıran Sakarya BAM 3. HD nin ...esas ve ...karar sayılı ilamında belirtilen hususlar yönünden yapılan değerlendirmede; ... 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasının 06/02/2024 tarihinde kesinleşmiş olduğu anlaşılmıştır.

Sakarya BAM 3. HD nin ... esas ve... karar sayılı kaldırma kararında davacı taraf lehine usuli kazanılmış hak olduğu yönünde değerlendirme yapılması nedeniyle mahkememiz tarafından tahkikat işlemleri tamamlanmış olup, mahkememiz tarafından yukarıda da değinildiği üzere dava şartı olan pasif husumet olgusunun kamu düzenine ilişkin olması ve yargılamanın her aşamasında ( gerek ilk derece yargılamasında, gerekse istinaf ve temyiz aşamasında) re'sen gözetilmesi gereken hususlardan olup, dava şartlarının istinaf ve / veya temyize konu edilmemesi taraflar lehine usuli kazanılmış hak oluşturamayacağından davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle usulden reddine, (Bkz. Yargıtay 1. HD ... esas - ... karar sayılı ilamı)," karar verildiği, kararın istinaf edildiği anlaşılmıştır.

Dava konusu olaya yönelik ... 6.ATM ... Esas sayılı dosyasında davalının da aralarında bulunduğu bir kısım davalılar aleyhinde dava dışı Anadolu Anonim Türk Sigorta şirketi tarafından kasko sigorta poliçesi gereğince sigortalısına ödeme yapan davacının yaptığı ödemeyi zarara sebebiyet verdiği iddiasıyla davalılardan tahsili amacıyla davanın açıldığı yapılan yargılama sonunda Mahkemece.

"Davacı sigorta şirketine kasko sigorta poliçesi ile sigortalı bulunan ... plakalı araç ile davalı ... şirketine ait, diğer davalı ...

Şirketinin kiracı olduğu ... plakalı araç arasında 23.11.2019 tarihinde meydana gelen trafik kazasında davacı sigorta şirketine kasko sigortalı ... plakalı aracın hasarlandığı, dava konusu kaza tarihinde dava dışı ... plakalı araç sürücüsü ...'ın gerçekleşen trafik kazasında % 100 kusurlu olduğu, davacı şirketin ... plakalı araçta bakiye maddi zararının 84.280,97-TL olduğunun bilirkişi raporu ile tespit edildiği anlaşılmıştır.

2918 sayılı KTK'nın 85. maddesinde “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar” hükmünü içermektedir.

Trafik kazasından kaynaklı davalarda karine olarak araç maliki işletendir. Ancak yasanın 3., 85.maddelerinde açıklandığı üzere malik tarafından araç mülkiyeti muhafaza kaydıyla satılmış, uzun süreli rehin,ariyet,kiralama sözleşmesi ile başkasına teslim edilmiş ise teslim alan aracın fiilen hakimi ve ekonomik yararlanıcısı ise artık işleten bu durumda satın alan,kiracı,ariyet alan veya rehin alan olacaktır.(Yargıtay 17. HD’nin 31/01/2017 tarih ve ... sayılı içtihadı)

Davaya konu kazaya karışan ... plaka sayılı aracın uzun süreli kira sözleşmesi ( 1 yıllık) ile davalı ... Tic. A.Ş tarafından kiralandığı anlaşılmaktadır. Buna göre, uzun süreli kiralama sözleşmesi ile zarar gören aracın işletenlik sıfatı davalı ... Tic. A.Ş.'ne geçtiği göz önüne alınarak davalı... Ltd. Şti'n yönünden davanın pasif husumet yokluğundan reddine," karar verildiği, kararın istinaf kararı gereği kesinleştiği anlaşılmıştır.

Aynı olay nedeniyle açılan 2 farklı davada davalının işleten sıfatına haiz olmadığının tespit edildiği, bu hususta ... 6.ATM... Esas sayılı dosyasında verilen kararın istinaf incelemesi ile kesinleştiği, ... 1.ATM ... Esas sayılı dosyasında ise daha önce verilen hükmün Sakarya BAM 3. HD nin ...

Esas ve...Karar sayılı kaldırma sonrası yapılan yargılama ile davalı yönünden pasif husumet yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verildiği, kararın istinaf edilerek hali hazırda kesinleşmemiş olmasına rağmen, dosya mündericatı kapsamında davalının kaza tarihi itibariyle işleten sıfatının olmadığı ve dolayısıyla meydana gelen kaza nedeniyle davacı tarafından ZMMS hükümleri gereğince rücu hakkının olmaması nedeniyle davanın HMK madde 114/1-d ve 115/2 gereği pasif husumet yokluğu nedeniyle usulden reddine, karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip · ¸e-imzalıdır Hakim · ¸e-imzalıdır