İstanbul 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/224 K.2026/205

... 10. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas ... Karar sayılı Kararı ile yetkisizlik kararı verilmesi üzerine dosya tevzi bürosu tarafından mahkememize tevzi edilmesi üzerine gönderilen ve mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde ve duruşmalarda özetle. Davacı vekili dilekçesinde özetle. Davalı ...

Sigorta A.Ş. tarafından ... poliçe numaralı Nakliyat Emtia Sigorta Poliçesi (...) ile sigortalanan müvekkiline ait taze kiraz cinsi emtia, ...’den ...’ya (...) CMR Belgesi'ne istinaden ... plakalı araç ile yapılan nakliyesi esnasında çürüyerek zayi olduğunu, Söz konusu emtiaya ilişkin zayi olayı 01.07.2021 tarihinde tespit edildikten sonra bununla ilgili olarak derhal davalı sigorta şirketine başvurulmuş ve şirket nezdinde ... no.lu hasar dosyası oluşturulduğunu, Dosya ile ilgili yapılan ekspertiz incelemesi sonucu 15.09.2021 tarihinde Eksper Raporu hazırlanmış olup söz konusu raporda hasarın teminat kapsamında olduğu tespit edilmiş;

ancak davalı tarafça sigorta tazminatı hesabı hatalı olarak yapıldığını, emtiaların taze kiraz meyvesi olduğu ve çürük emtiaların kısa bir süre içerisinde kolaylıkla emtianın tümüne sirayet ederek zayi olacağı dikkate alınmaksızın farazi bir fire oranı belirlenmiş ve hasar hesabı bu hatalı fire oranına göre yapıldığını, hal böyle olunca, müvekkili riziko sebebiyle uğramış olduğu gerçek zarar, tespit ve tazmin edilemediğini, Müvekkilinin gerçek zararı.

42.234,00 USD bedelli Fatura'ya konu emtianın, sovtajı da düşüldüğünde kalan 24.990,00 USD tutarında olduğunu, davalı sigorta şirketine 18.02.2022 tarihinde 24.990,00 USD bedel üzerinden başvuruda bulunulduğunu, Ancak davalı tarafından herhangi bir sigorta tazminatı ödemesi yapılmadığını, Akabinde arabulucuya başvurularak davalılara müracaatta bulunulmuş, ancak arabuluculuk görüşmeleri anlaşmazlıkla sonuçlandığını, Bu nedenle müvekkili şirketin uğradığı zararın davalıdan tazmini için huzurdaki davanın açılması zarureti hasıl olduğunu, Açıklanan nedenlerle,

fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile yukarıda anlatılan sebeplerle davanın kabulüne, müvekkilinin davalılardan olan 24.990,00 USD alacağının davalının temerrüt tarihi olan 18.02.2022 tarihinden itibaren işleyecek en yüksek kamu banka USD faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderlerinin davalıya yükletilmesine, 1136 sayılı Avukatlık Kanunu uyarınca karşı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde ve duruşmalarda özetle. Yetki itirazlarını tekrar ile Davacı vekilinin davanın ikamesinin hemen akabinde sunduğu talep dilekçesinde sehven davanın ... Asliye Ticaret Mahkemesinde açıldığı, dosyanın yetkili ... Asliye ticaret Mahkemesine gönderilmesi talebi de nazara alınarak dosyanın yetkili ve görevli İstanbul Asliye ticaret Mahkemesine gönderilmesini, Müvekkili şirket iş yeri adresi ... olup yetkili mahkeme ...

Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu, yetki itirazlarının kabulü ile dosyanın yetkili ve görevli ...

Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesini, dava konusu ...'den ...'ya kiraz ve nektarin taşıması şeklinde davalının ... klozu kapsamında sigorta teminatında taşındığını, taşımanın frigofirik araçla yapıldığını, kirazın 11.250 kg DAP 24.990 USD, nektarinin 10.450 kg DAP 17.244 USD kıymetinde sigorta teminatında yapıldığını, taşımanın yurtdışı firması ... tarafından ... plakalı taşıtla yapıldığını, varma yeri tesliminde kiraz emtiasının 03.07.2021 itibarı ile YUMUŞAMIŞ, KÜFLENMİŞ, BOZULMUŞ olduğunun belirlendiğini, Sıcaklı +2 derece olmak gerekirken +4,2 derece tespit edildiğini, yapılan kontrolde kirazın %35, 3.570 kg, bozuk,

%65 - 6.630 kg sağlam olduğunun belirlendiğini, nektarinin ise %100 sağlam olduğunun belirlendiğini, davacı taleplerinin fahiş ve dayanaksız olduğunu, davacının toplam kiraz bedelini tam zayi zararı olarak talep ettiğini, kalan kirazın ne derece sovtaj hesabı olduğunun davacı yanca delillerinin sunulmadığını, taraflar arasında sözleşme gereği de davalının belirlenen zararın %50'sinden sorumlu tutulabileceğini, 1.750 EURO'dan az olmamak üzere araç başı hasarda %5 tenzili muafiyet düzenlemesi de yer aldığını, somut olayda 2.111,70 USD tenzili muafiyet uygulaması gerektiğini,

sigorta ekspertiz raporunda belirtildiği gibi davalının sorumlu tutulabileceği tazminatın 3.317,40 USD hesaplandığı, aşan taleplerin haksız ve fahiş olduğunu, bu nedenlerle haksız ve mesnetsiz davanın herhalde fahiş tazminat talebinin reddine, yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

...10. Asliye Ticaret Mahkemesinin ...Esas ...Karar sayılı Kararı ile"1-Mahkememizin YETKİSİZLİĞİNE, davaya bakmaya yetkili İstanbul Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesinin yetkili olduğunun TESPİTİNE, 2-Yetkisizlik kararının kanun yoluna başvurulmadan kesinleşmesi halinde kararın kesinleştiği tarihten, kanun yoluna başvurulması halinde ise bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde tarafların mahkememize başvurusu halinde dosyanın yetkili ve görevli İstanbul Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine GÖNDERİLMESİNE," dair karar verilerek Mahkememize tevzi edilmiştir.

Mahkememizce tarafların bildirdiği deliller toplanmış, bilirkişi raporu ve ek raporları dosyamız arasına alınmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, emtianın zarar gördüğü iddiasına dayalı olarak sigorta poliçesinin tarafı davalı sigorta şirketine yöneltilen maddi tazminat istemine ilişkindir.

Somut olayda taraflar arasındaki uyuşmazlık, davalıya nakliyat emtia sigorta poliçesi ile sigortalanan ve zayi olduğu bildirilen malların sigorta teminatı kapsamında kalıp kalmadığı davacının davalı sigorta şirketinden tazminat talebinde bulunma şartlarının oluşup oluşmadığı öyle ise miktarı hususunda toplanmaktadır.

Mahkememizin 11/07/2023 tarihli ara kararı gereğince dosyamız rapor hazırlanmak üzere taşıma hukukçusu, sigorta hukukçusu ve gıda mühendisi bilirkişilere tevdi edilmiş, bilirkişiler tarafından ibraz edilen 05/02/2024 tarihli raporda özetle;

"a) Taşıma sürecinde yükün niteliğine uygun taşıma taahhüt edilmesine karşın, taahhüt edilen taşıma şartları sağlanmadığı için yükten kiraz emtiasının %35 zayi, %65 kısmı için ise hasar niteliğinde bozulmalar meydana geldiği,

b)Meydana gelen zayi zararı bakımından %35 ürün kıymeti, meydana gelen hasar zararı bakımından ise 9665 oranında emtianın %60 değer kaybı-hasar oranında kıymetinde düşme olduğu değerlendirmesi ile meydana gelen zararın 18.492,60 USD hesaplandığı,

c)Sigorta bedeline göre %5 tenzili muafiyet düşüldüğünde, davalının sorumlu tutulabileceği azami tazminatın 16.380,90 USD hesaplandığı,

d)İddia edildiği gibi yabancı plakalı araçla taşımaya has sigorta değeri üzerinden %50 indirim yönünde poliçe şartının tespit edilemediği,

e)Davacının malı ... teslim ve mal mukabili sattığı gözetildiğinde, ticari defter kayıt ve belgelerinden mali müşavir incelemesi ile ihracat bedelinin ne kadar bir kısmını tahsil edemediğinin belirlenmesi gerektiği, buna göre tahsil edemediği mal bedelinden daha yüksek tazminat talep edemeyeceğinin değerlendirildiği,

f) Zira hasarlı veya zayi iddia edilen emtianın imha, satışa konu edilememe veya sair şekilde zararının tam ve somut olarak tespit edilemediği için, davacının ihracat bedelini tahsil edip edemediğinin de denetlenmesi ve zararının ortaya konulması gerektiğinin değerlendirildiği,

g)Davalının sigorta teminatı sorumluluk teminatı olmadığı ve geniş teminatla emtia nakliyat riskleri için güvence verdiği gözetilerek, malda bozulma sebebinin davalının teminatında olduğu, taşıyıcı veya sorumluluk sigortacısına rücu haklarının işbu dava konusu olmadığı,..." sonuç ve kanaatine varılmaktadır.

Mahkememizin 11/02/2025 tarihli ara kararı gereğince dosyamız ek rapor hazırlanmak üzere Mali Müşavir, taşıma hukukçusu, sigorta hukukçusu ve gıda mühendisi bilirkişilere tevdi edilmiş, bilirkişiler tarafından ibraz edilen 02/07/2025 tarihli ek raporda özetle, kök rapordaki tespit ve değerlendirmeler yinelenmiştir.

Mahkememizin 25/11/2025 tarihli ara kararı gereğince dosyamız yeniden ek rapor hazırlanmak üzere Mali Müşavir, taşıma hukukçusu, sigorta hukukçusu ve gıda mühendisi bilirkişilere tevdi edilmiş, bilirkişiler tarafından ibraz edilen 03/02/2026 tarihli 2. ek raporda özetle;

"...dosya kapsamı iddia ve savunmalar ile deliller üzerinden yapılan inceleme ve değerlendirmeler neticesinde; kök raporda yer alan kanaati tekrarla.

1. ... firması denetim raporuna göre, yapılan muayene sırasında iki tip kiraz tespit edildiği, birinci tip kirazın pembe-kırmızı renkte, yoğun, diri, kuru, tek uzun saplı olduğu, ikinci tip kirazın koyu renkli, yumuşak yapıda, aşırı olgun, kısa çift veya üçlü saplı olduğu, örnekleme yoluyla toplam ağırlığı 100 kg olan 20 kutu kirazın incelenmek üzere seçildiği, 20 kutudan 13 tanesinin birinci tip dedikleri pembe-kırmızı renkteki diri ve kuru yapıdaki kirazlardan seçildiği, bu kirazlarda kusur oranının yaklaşık %1 olduğu, 20 kutudan geri kalan 7 tanesinin ise ikinci tip kirazlardan seçildiği ve bu tip kirazın %100'ünün kusurlu olduğu belirtildiği,

2. Nakliyat Hasar Ekspertiz Raporunda Kiraz emtiasının %35'inin (3.570 kg) çürümüş ve küflenmiş olduğu; %65'inin (6.630 kg) ise sağlam olduğunun belirtildiği, kök raporda da belirtildiği üzere sağlam olduğu belirtilen %65'lik kısmın ... gibi su içeriği yüksek olan yaş meyve sebzeler için yerinde bir tespit olarak görülmemesi gerektiği, %35 oranında çürümüş, küflenmiş, bozulmuş kirazlardan geride kalan %65'in sağlamlığını koruması ve fiyat olarak da aynı değerde kalması beklenemediği için kök rapordaki sonuca varıldığı, hasardan kaynaklı olan kıymet düşmesi miktarının en az %50-70 oranlarında değer kaybına sebep olacağı, hasarsız emtianın %40 gibi bir kıymette olabileceği sonucuna varılarak hesaplama yapıldığı,

3. Davacı tarafın dava dosyasına 07 Temmuz 2021 tarihli “Malların Silinmesi (İmhası) Hakkında Tutanak” isimli yeminli tercüman tarafından Türkçeye çevrilen tutanak sunduğu, tutanakta 16.06.2021 tarihli, ... nolu koşimentolu net 10.200 kg kiraz emtiasının 06.07.2021 tarihinde geldiği, yüksek ısı derecesi sebebiyle meydana gelen hasarlanma ve çürümeden dolayı 07.07.2021 tarihinde imha edildiğinin belirtildiği,

4. Meydana gelen zayi zararı bakımından %35 ürün kıymeti, meydana gelen hasar zararı bakımından ise %65 oranında emtianın %60 değer kaybı-hasar oranında kıymetinde düşme olduğu değerlendirmesi ile meydana gelen zararın 18.492,60 USD hesaplandığı,

5.Sigorta bedeline göre %5 tenzili muafiyet düşüldüğünde, davalının sorumlu tutulabileceği azami tazminatın 16.380,90 USD hesaplandığı,

6. Davacının malı ... teslim ve mal mukabili sattığı gözetildiğinde, ticari defter kayıt ve belgelerinden mali müşavir incelemesi neticesinde emtia bedelinin mal teslimi ile ödeneceğinin belirlendiği,

7. Ticari defterlere göre ; 42.234 USD'lik faturanın 13.603,34 USD'lik kısmı dava dışı firma tarafından ödeneceği, 24.630,66 USD “lik kısmının ise dava dışı ...firmasından tahsil edilemeyeceği, bu miktarın davacı zararı olarak değerlendirildiği,

8. Sigorta poliçesinde, yabancı araçla taşıma yapılamaz, yapılırsa sigorta değeri hesaplanan zarar bakımından %50 tenzili muafiyet uygulanır gibi bir hüküm sabit olmamakla, davacı lehine hesaplanan 16.380,90 USD zararın tazmini gerektiği,

9. Davalının sigorta teminatı sorumluluk teminatı olmadığı ve geniş teminatla emtia nakliyat riskleri için güvence verdiği gözetilerek, malda bozulma sebebinin davalının teminatında olduğu,..." mütalaa edilmiştir.

Somut olayda, davalı taraf emtia nakliyat sigortacısı olup davacı tarafça ihracatçısı olduğu kiraz ve nektarin emtiasından oluşan ülkeler arası taşıma sırasında %100 zarara uğradığı iddiası ile huzurdaki dava açılmıştır.

Dosya kapsamında yer alan bilgi ve belgeler kapsamında bilirkişilerce yapılan tespitlere göre meydana gelen zayi zararı bakımından %35 ürün kıymeti, meydana gelen hasar zararı bakımından ise %65 oranında emtianın %60 değer kaybı-hasar oranında kıymetinde düşme olduğu değerlendirmesi ile meydana gelen zararın 18.492,60 USD hesaplandığı, sigorta bedeline göre %5 tenzili muafiyet düşüldüğünde davalının sorumlu tutulabileceği azami tazminatın 16.380,90 USD hesaplandığı,

davalının sigorta teminatının sorumluluk teminatı olmadığı ve geniş teminatla emtia nakliyat riskleri için güvence verdiği gözetilerek malda bozulma sebebinin davalının teminatında olduğu anlaşıldığından hükme esas alınan bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kısmen kabulü ile 16.380,60 USD alacağın 18/02/2022 tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi gereğince işletilecek faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip Hakim · ¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır