İstanbul 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/714 K.2023/1143

Mahkememizde görülmekte olan Ticaret Sicil Müdürlüğü kararına itiraz davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin Olağanüstü Genel Kurul toplantısı, ... tarihinde yapıldığını ve genel kurul toplantı tutanağı ... 23. Noterliğinin ... tarih ve ... yevmiye numarasıyla tasdik edildiğini, müvekkili şirket tarafından 20.06.2023 tarihinde yapılan 2023 yılına ait Olağanüstü Genel Kurul Toplantısı’na ait toplantı tutanağı ve ilgili tüm evraklar ile 19.09.2023 tarihinde ...

Ticaret Sicil Müdürlüğü’ne tescil talebinde bulunulduğunu, müvekkili şirketin ... tarihli olağanüstü genel kurulunun tescil başvuru dosyası ... Ticaret Sicil Müdürlüğü’nce ilk olarak 20.09.2023 tarihinde iade edildiğini, iade üzerine müvekkili şirket tarafından ...

Ticaret Sicil Müdürlüğü’ne... tarihinde başvuru yapıldığını, genel kurulun tescili aksi halde tescilin gecikmesi durumunda müvekkili şirketin maruz kalacağı telafisi zor zararlardan ve ticari faaliyetlerini sürdürmesinin gerekliliğinden bahsedilerek olağanüstü genel kurulun geçici tescili, reddi halinde gerekçeli ret kararının ve sunulan tüm belgelerin asıllarının iadesinin talep edildiği, tescil başvurusunun ilk ret gerekçesi olarak “genel kurulda, ibb’yi temsil etmeye ilişkin meclis kararı ibraz edilmesi gerektiği” gösterildiğini, ...

Ticaret Sicil Müdürlüğü tarafından ret kararının dayanağını oluşturan düzenleyici işlemin hukuka aykırı olduğunu, açıklanan nedenlerle müvekkili şirketin 20.06.2023 tarihli olağanüstü genel kurul kararının, mahkemenin vereceği nihai kararın kesinleşmesine kadar ihtiyari tedbir talebinin kabulü ile geçici olarak tescil ve ilanına karar verilmesini, ...

Ticaret Sicil Müdürlüğü’nün tescil talebinin reddi işleminin iptaline, 20.06.2023 tarihli müvekkili şirket olağanüstü genel kurul kararının ticaret siciline tesciline ve tescilin ticaret sicil gazetesinde ilanına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu olayda müvekkili Sicil Müdürlüğü, Mevzuata uygun bir biçimde ve dayanak idari işleme uygun hareket ettiğini, hukuka aykırı olduğu iddia edilen dayanak idari işlemin her idari işlem gibi idarenin işlemlerinin hukukiliği karinesinden yararlandığını, müvekkili Sicil Müdürlüğü ticaret siciline tescil konusundaki talepleri ilgili kanun ve ikincil düzenlemelerin kendisine verdiği yetki ve görev alanı içinde değerlendirip sonuca bağlamak zorunda olduğunu, mevzuata da uygun olan ikincil düzenlemeye uygun olarak işlem tesis ettiğini, açıklanan nedenlerle davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin diğer tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Ticaret Sicil Müdürlüğü yazı cevabı, genel kurul kararı, taraflarca sunulan deliller ve tüm dosya kapsamı.

GEREKÇE

Dava; TTK'nın 34. maddesine dayalı olarak açılmış olup, davacı şirketin 20.06.2023 tarihli olağanüstü genel kurul toplantısında alınan kararların tescil ve ilanına ilişkin talebinin reddine dair ... Ticaret Sicil Müdürlüğü kararına itiraz davasıdır.

Davacı anonim şirket ...'nın şirket paylarının %99,9488'inin sahibi olduğu, dava konusu olağanüstü genel kurulda... Büyükşehir Belediyesi'nin düzenlenen temsilcilik belgesi ile vekaleten temsil edildiği, sermayenin 0,000633 payına sahip ... Belediyesi dışındaki diğer payların genel kurulda temsil edildiği ve genel kurulda oybirliği ile alınan kararın sermaye arttırıma ilişkin olduğu tespit edilmiştir.

Belediye tüzel kişiliğini genel kurul toplantısında temsil edecek kişinin belediyenin karar organı olan belediye meclisi tarafından belirlenmesi gerektiğine ilişkin red gerekçesi yönünden;

Davalı kurum, davacı şirketin 20.06.2023 tarihli olağanüstü genel kurul toplantısında alınan kararların tescil ve ilanı talebini, T.C. Ticaret Bakanlığının ... tarih ve ... sayılı yazısı ekinde sunulan T.C. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğünün görüş yazısına dayanarak reddetmiştir. Red kararına dayanak Bakanlık görüş yazısında, davacı şirket ortağı olan Belediye tüzel kişiliğini genel kurul toplantısında temsil edecek kişinin belediyenin karar organı olan belediye meclisi tarafından belirlenmesi gerektiğinin, belediye başkanının bu konuda karar alma yetkisinin bulunmadığının değerlendirildiği bildirilmektedir.

Bakanlığın anılan görüş yazısının; sadece kanuni düzenlemenin yorumlanmasından ibaret olduğu, davalı kurumu işlem yapmaya zorlayan idari bir işlem niteliğinde olmadığı anlaşılmaktadır. TTK'nın 32. maddesi uyarınca sicil müdürü, tescil için aranan kanuni şartların var olup olmadığını kendisi incelemekle yükümlüdür. Sicil müdürlüğünce, tescil talebinin, ilgili kanun ve yönetmelik hükümlerine göre değerlendirilip sonuçlandırılması gerekir.

5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 18. maddesinde belediye meclisinin yetkileri sayılmış olup, bu görevler arasında, belediyenin ortağı olduğu şirketlerde belediye tüzel kişiliğinin temsilcisini seçme/atama yetkisi bulunmamaktadır. Maddenin (i) bendinde, belediye meclisine verilen "Bütçe içi işletme ile 6762 sayılı Türk Ticaret Kanununa tâbi ortaklıklar kurulmasına veya bu ortaklıklardan ayrılmaya, sermaye artışına ve gayrimenkul yatırım ortaklığı kurulmasına karar vermek." yetkisinin, belediyenin ortağı olduğu şirketlerde belediye tüzel kişiliğinin temsilcisini seçme/ atama yetkisini kapsamadığı açıktır.

Aynı Kanun'un 37. maddesindeki düzenlemeye göre belediye başkanı, belediye idaresinin başı ve belediye tüzel kişiliğinin temsilcisidir. Aynı Kanun'un 38. maddesinde belediye başkanının görev ve yetkileri düzenlenmiştir. Bu maddenin (a) bendi uyarınca belediye teşkilâtının en üst amiri olarak belediye teşkilâtını sevk ve idare etmek, belediyenin hak ve menfaatlerini korumak, maddenin (p) bendi uyarınca kanunlarla belediyeye verilen ve belediye meclisi veya belediye encümeni kararını gerektirmeyen görevleri yapmak ve yetkileri kullanmak belediye başkanın görev ve yetkileri arasında düzenlenmiştir.

Yukarıda anılan düzenlemeler birlikte değerlendirildiğinde, Kanunda belediye meclisinin görev ve yetkilerini sınırlı olarak sayıldığı, belediye meclisine karar alma yetkisi verilmeyen her türlü konudaki görev ve yetkinin belediye başkanına ait olduğu anlaşılmaktadır. Bu durumda, belediye tüzel kişiliğinin ortağı olduğu şirketlerde, belediye tüzel kişiliğini temsile yetkili kişiyi belirleme yetkisinin belediye başkanına ait olduğunun kabulü gerekir.

6102 Sayılı TTK md. 456/3 uyarınca 3 aylık süre içerisinde tescil işlemi yapılmadığına dair red gerekçesi yönünden;

Davalı tescil ve ilan işlemlerinin 3 aylık süre içerisinde tamamlanması gerektiğini, tescil işleminin 3 aylık süre içerisinde tamamlanmadığından TTK md 456/3 uyarınca alınan sermaye artımı kararının geçersiz olduğunu belirtmiştir.

6102 sayılı TTK'nın 456 ncı maddesinin üçüncü fıkrası hükmü "Artırım, genel kurul veya yönetim kurulu kararı tarihinden itibaren üç ay içinde tescil edilemediği takdirde, genel kurul veya yönetim kurulu kararı ve alınmışsa izin geçersiz hâle gelir ve 345 inci maddenin ikinci fıkrası uygulanır." şeklinde olup buna göre sermaye artırımı kararı üç ay içerisinde tescil ve ilan edilmedikçi geçersiz hâle gelecektir.

Somut olayda 20.06.2023 tarihli olağanüstü genel kurul toplantısında alınan kararların tescil ve ilanı 19.09.2023 tarihinde talep edilmiştir. Görüldüğü üzere davacı 3 aylık süre içerisinde sermaye artırımı kararının tescil ve ilanı için Sicil Müdürlüğüne başvurarak tescil vecibesini yerine getirmiştir.

Bundan sonra Sicil Müdürlüğünün süresi içerisinde işlemleri sonuçlandırması gerekmektedir. Davalı aynı gün içerisinde işlemleri sonuçlandırmanın mümkün olmadığını savunmuş ise de, başvuru günü ile birlikte 2 gün içerisinde işlemlerin tamamlanmasının neden mümkün olmadığı somut olarak ortaya konulmadığı gibi, Sicil Müdürlüğü'nün yasal engel bulunmadığı sürece süresi içerisinde işlem yapamamasının sonuçlarına davacının katlanması beklenemez. Bu nedenle 3 aylık süre içerisinde yapılan başvuru ile davacının TTK md. 456/3 de düzenlenen şartı yerine getirdiği kabul edilmiştir.

... Belediyesinin taahhüt altına sokulduğuna ilişkin red gerekçesi yönünden;

4046 Sayılı Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanun' un 26/son maddesi uyarınca Belediyeler ve diğer mahalli idareler ile bunların kurdukları birlikler tarafından ticari amaçla faaliyette bulunmak üzere ticari kuruluşlar kurulması, mevcut veya kurulacak şirketlere sermaye katılımında bulunması, Cumhurbaşkanının iznine tabidir. Somut olayda ise kurulmuş ve hali hazırda ortak olunan şirkette iç kaynaklardan sermaye artırımı yapılmış olması nedeni ile 20.06.2023 tarihli olağanüstü genel kurul toplantısında alınan sermaye artımı kararının Cumhurbaşkanının iznine tabi olmadığı kanaatine varılmıştır.

Yukarıda açıklanan nedenlerle davanın kabulü ile ... Ticaret Sicil Müdürlüğünün, ... tarih ve...sayılı tescil talebinin reddine dair işlemin iptaline, davacı şirketin 26.10.2023 tarihli olağanüstü genel kurul kararının tesciline ve bu tescilin ticaret sicil gazetesinde ilanına, karar verilmiştir.

Başkan · e-imzalıdır · Üye · e-imzalıdır · Üye · e-imzalıdır · Katip · e-imzalıdır