İstanbul 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/717 K.2023/1025

.... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin (Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) 2021/... Esas 2022/... Karar sayılı kararı ile Mahkememizin 2022/... Esası ile birleştirilen Banka Teminat Mektubunun Hükümsüzlüğünün Tespiti davasının Mahkememizden verilen 11/01/2023 tarih 2023/... Esas 2023/... Karar sayılı kararı ... Mahkemesi ... Hukuk Dairesi'nin 05/10/2023 tarih ve 2023/... Esas 2023/... Karar sayılı ilamıyla KALDIRILMAKLA, Mahkememizin yukarıdaki esasına kaydı yapılan dosyanın yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekilinin 08.10.2020 tarihli dava dilekçesinde özetle; alacaklısı davacı müvekkili olan .... İcra müdürlüğünün 2019/... E. (Eski No:1998/...) Sayılı dosyasından, dosya borçlusuna ait olan, ...

Mh. ... ada, 71 parsel de 4 nolu dükkan vasıflı taşınmaz, alacağın tahsili amacı ile talimat icra müdürlüğü dosyasından cebri icra yolu ile satıldığını, yapılan ihalenin kesinleştiğini, satış bedelinin esas dosyaya gönderildiğini, satılan taşınmaz üzerinde birden fazla haciz olduğundan, satış bedelinin paylaştırılması amacı ile icra müdürlüğü tarafından 25.10.2013 tarihli sıra cetveli düzenlendiğini, yapılan sıra cetveline karşı diğer ilgililer (haciz alacaklıları) tarafından ....

İcra Hukuk Mahkemesinin 2013/... E. Sayılı dosyası ile itiraz edildiğini, sıra cetveli kesinleşmediğinden müvekkiline ödenmesine karar verilen satış bedelinin icra müdürlüğü tarafından dava konusu teminat mektubunun icra dosyasına sunulması karşılığında müvekkiline ödendiğini, .... İcra Hukuk Mahkemesinin 2013/... E. 2014/...

K. Sayılı sıra cetveline itiraz davasının mahkeme tarafından reddedildiğini, kararın Yargıtay denetiminden geçerek 19.03.2019 tarihinde kesinleştiğini, dolayısıyla kullanılması olanağı kalmadığından, davalı bankaya teslim edilmek üzere dava konusu teminat mektubunun iadesinin icra müdürlüğünden talep edildiğini, talep üzerine icra müdürünün teminat mektubunu davacı müvekkiline iade ettiğini, ancak sözkonusu teminat mektubunun bankaya teslim edilemeden zayi olduğunu, zayi olması nedeni ile iade edilemeyen teminat mektubundan dolayı, davacı müvekkilinin davalı bankaya her yıl komisyon ve BSMV ödemek zorunda kaldığını,

bu nedenlerden dolayı davalı tarafından düzenlenen 17.03.2014 tarihli ... seri nolu ve ... Mektup nolu 183.550,00 TL. bedelli kesin ve süresiz teminat mektubunun iptali ile hükümsüzlüğünün tespiti ve söz konusu mektuptan dolayı dava tarihinden itibaren davacının davalıya komisyon ve BSMV ödememesine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı banka vekilinin 18.11.2020 tarihli cevap dilekçesinde özetle; dava konusu teminat mektubunun muhatabının .... İcra Müdürlüğü olduğunu, ilgisinin ise, anılan İcra Müdürlüğü’nün 1998/... sayılı dosyası olduğunu, mektup lehdarının ... A.Ş.

Olduğunu, şirket birleşmesiyle anılan şirketin yeni ünvanının davacı ...A.Ş. olduğunun beyan edildiğini, teminat mektubunun müvekkili banka ile davacı arasındaki Genel Kredi Sözleşmesi’ne dayanılarak verildiğini, müvekkili bankanın teminat mektubunun kaybedilmesinde herhangi bir ilgi ya da kusuru olmadığını, zira müvekkili bankanın teminat mektubunu davacı tarafa teslim ettiğini, sonra ne olduğu konusunda bilgisi olmadığını, teminat mektubunu tanzim edenin müvekkili banka olduğunu, mektubun muhatabının ise ....

İcra Müdürlüğü olduğunu, bu nedenlerle; öncelikle, zorunlu arabuluculuğa başvurmadan açılan davanın dava şartı yokluğu nedeniyle reddine, mahkeme bunu kabul etmediği taktirde davanın müvekkili banka açısından husumet yönünden ve esastan reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

BİRLEŞEN DAVADA

Davacı vekili 17.12.2021 tarihli dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin, Bankacılık Kanunu'nun 143. maddesi hükmü kapsamında kurulmuş bir Varlık Yönetim Şirketi olduğunu, şirketin %100 hissesinin Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu'na ait olduğunu. Müvekkili şirketin 06.03.2017 tarihinde bütün aktif ve pasifleri ile aynen devir almak suretiyle %100 TMSF iştiraki ... ...

Şirketi ile birleştiğini, 5411 Sayılı Bankacılık Kanunu'nun 132/8 maddesi "Bu Kanunun 107 nci maddesi uyarınca bir bankanın alacaklarının devralınması halinde bu alacaklar, devir tarihi itibariyle Fon alacağı haline gelir ve bu alacaklarla ilgili olarak borçlu aleyhine 2004 sayılı İcra Ve İflas Kanunu hükümlerine göre başlatılmış bulunan takipler ile alacağın tahsiline yönelik davalara kaldığı yerden devam edilir" denildiğini, müvekkili Şirketin alacaklı olduğu ....

İcra Müdürlüğü'nün 2019/... E. Sayılı dosyasında, dosya borçlusuna ait, "..., ...

Mah. ... ada, 71 parsel de 4 nolu dükkan vasıflı taşınmaz", alacağın tahsili amacıyla talimat icra müdürlüğü dosyasından cebri icra yolu ile satıldığını, Yapılan ihalenin kesinleştiğini, satış bedelinin esas dosyaya gönderildiğini, Satılan taşınmaz üzerinden birden fazla haciz olduğundan, satış bedelinin paylaştırılması amacı ile davalı icra müdürlüğü tarafından 25.10.2013 tarihli sıra cetveli düzenlendiğini, yapılan sıra cetveline karşı diğer ilgililer tarafından ....

İcra Hukuk Mahkemesinin 2013/... esas sayılı dosyası ile itiraz edildiğini, Sıra cetveli kesinleşmediğinden Müvekkiline ödenmesine karar verilen satış bedelinin davalı icra müdürlüğü tarafından dava konusu teminat mektubunun icra dosyasına sunulması karşılığında müvekkiline ödendiğini, ....İcra Hukuk Mahkemesinin 2013/... esas 2014/... karar sayılı sıra cetveline itiraz davasının mahkeme tarafından reddedildiğini, kararın Yargıtay denetiminden geçerek 19.03.2019 tarihinde kesinleştiğini, Dolayısıyla kullanılması olanağı kalmadığından,

başka bir deyişle teminat mektubuna konu riskin gerçekleşmesi ihtimali ortadan kalktığından, muhatap bankaya teslim edilmek üzere dava konusu teminat mektubunun iadesi davalı icra müdürlüğünden talep edildiğini, talep üzerine icra müdürlüğü teminat mektubunu müvekkili Şirkete iade ettiğini, ancak söz konusu teminat mektubunu muhatap bankaya teslim edilemeden zayi olduğunu.

Zayi olması nedeni ile iade edilemeyen teminat mektubundan dolayı, davacı müvekkilin muhatap bankaya her yıl komisyon ve BSMV ödemek zorunda kaldığını, Davalı İcra Müdürlüğü'ne mevcut durumun müvekkili Şirketin mağduriyeti izah edildiğini, Ancak, Davalı ... İcra Dairesi'nin 2019/... E. Sayılı dosyasından verilen 31/08/2020 tarihli tensip kararı ile;"Alacaklı Vekilinin Müvekkilin bundan sonra bankaya komisyon bedeli ödememesi için ...

Bankası ... şubesine verilmek üzere, sıra cetveli kararının kesinleşmiş olması nedeni ile ilgili teminat mektubunun müdürlüğünüz tarafından kullanılmayacağı, bu nedenle mektubun dosya alacaklısı ...Yönetim A.Ş. (eski ... ...

A.Ş.)’ye teslim edildiği, teminat mektubunun veriliş amacının ortadan kalktığı ve söz konusu mektubun müdürlüğünüz dosyası bakımından bir hükmünün kalmadığına dair tarafımıza yazı verilmesi talebinin 2004 sayılı İcra İflas Kanunun, tüzük ve yönetmelik gereği böyle bir uygulama bulunmadığından reddine, müdürlüğümüze başvurulması halinde teminat mektubunun teslim edilmesi talebinin bir örneği ve teslim tutanağının ilgilisine verilmesine karar verildi." şeklinde karar verildiğini, dava konusu teminat mektubunun paraya çevrilmesi riskinin 25.10.2013 tarihli sıra cetveli kararının kesinleşmesi ile ortadan kalktığını,

İşbu sebeplerle davacı Müvekkili tarafından, T.C. ... Bankası Anonim Şirketine ait 17.03.2014 tarih ... seri nolu ve ... Mektup nolu 183.550,00TL bedelli kesin teminat mektubunun iptali ile hükümsüzlüğünün tespiti talebiyle muhatap banka aleyhine .... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2020/... esas sayılı dosyası ile dava ikame edildiğini, Sayın Mahkemenin 08.12.2021 tarihli 5 nolu celsesinin 1 nolu ara kararı gereğince taraflarına ....

İcra Müdürlüğü aleyhine dava ikame etmek suretiyle süre verildiğinden işbu davayı açma zarureti hasıl olduğunu, Tüm bu nedenlerle. Huzurda açılan dava ile .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2020/... E. Sayılı dava dosyası arasında bağlantı bulunduğundan usul ekonomisi gereği, birleştirme kararı verilmesini talep ve dava etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Bilirkişi raporları, .... Asliye Hukuk Mahkemesinin 2021/... esas sayılı dosya aslı, gazete örnekleri, davacının harçtan muafiyetine dair mahkeme kararı örnekleri, .... İcra Müdürlüğünün dosyasından düzenlenen sıra cetveli, teminat mektubu örneği, .... İcra Hukuk Mahkemesi dosyasından verilen gerekçeli karar örneği dosya arasında delil olarak mevcuttur.

Dosyaya sunulan bilirkişi raporu ile; teminat mektubunu tanzim edenin davalı banka olup, mektubun muhatabının ise ....

İcra Müdürlüğü olduğu, başka bir ifadeyle bu taraflar arasında bağımsız bir ilişki medyada gelmiş olmakla bu ilişkinin edimi taahhüt edilen kişinin tek taraflı beyanı ile sona erdirilmesinin mümkün görünmediği, yargı kararlarının da bu kapsamda olduğunun mütalaa olunduğu, ayrıca bir an için davacının iddia etmiş olduğu üzere takip prosedürü içinde riskin gerçekleşme ihtimali ortadan kalmış olsa bile davaya konu teminat mektubunun kesin ve süresiz olduğundan ilk yazışlı talepte derhal ödenmesinin bankanın yükümlülüğünde olduğu,

dolayısıyla kendisine yazılı talepte bulunulmaması halinde davalı bankanın riskin meydana gelip gelmediğini ya da müracaat anında riskin ortadan kalkmış olup olmadığını sorgulama imkanı olmadığına göre muhataba karşı bankanın sorumluluğunun hukuken devam ettiği sonucuna varıldığı görülmüştür.

Dosyaya sunulun bilirkişi ek raporu ile; teminat mektubunu tanzim edenin davalı banka olup, mektubun muhatabının ise ....

İcra Müdürlüğü olduğu, başka bir ifadeyle bu taraflar arasında bağımsız bir ilişki medyada gelmiş olmakla bu ilişkinin edimi taahhüt edilen kişinin tek taraflı beyanı ile sona erdirilmesinin mümkün görünmediği, yargı kararlarının da bu kapsamda olduğunun mütalaa olunduğu, ayrıca bir an için davacının iddia etmiş olduğu üzere takip prosedürü içinde riskin gerçekleşme ihtimali ortadan kalmış olsa bile davaya konu teminat mektubunun kesin ve süresiz olduğundan ilk yazışlı talepte derhal ödenmesinin bankanın yükümlülüğünde olduğu,

dolayısıyla kendisine yazılı talepte bulunulmaması halinde davalı bankanın riskin meydana gelip gelmediğini ya da müracaat anında riskin ortadan kalkmış olup olmadığını sorgulama imkanı olmadığına göre muhataba karşı bankanın sorumluluğunun hukuken devam ettiği, yani kök raporda değişikliği gidilmesini gerektirecek bir durumun olmadığı sonucuna varıldığı görülmüştür.

GEREKÇE

Dava, teminat mektubunun iptali ile hükümsüzlüğünün tespiti ve dava konusu teminat mektubu nedeniyle ödenen komisyon ve BSMV'nin tahsili amacıyla açılmıştır.

Davacı taraf, 17.03.2014 tarih, ... seri nolu ve ... Mektup nolu ve 183.550,00 TL bedelli teminat mektubunun muhatap ... Bankası A.Ş'den alındıktan sonra bankaya teslim sırasında kaybolduğunu ileri sürerek teminat mektubunun hükümsüzlüğünün tespitini talep etmekte, davalı taraf ise muhatap ... Bankası A.Ş tarafından, davalı bankanın teminat mektubunun kaybedilmesinde herhangi bir ilgi ya da kusuru olmadığını ileri sürerek davanın reddini talep etmektedir.

Dosyada mevcut bilgi ve belgelere göre dava konusu teminat mektubunun muhataptan teslim alındıktan sonraki aşamada kaybedildiği, ancak bu hususta muhatap bankaya dava öncesinde başvurusu ya da ihtarının olmadığı anlaşılmaktadır.

İstinaf kararına göre davacının teminat mektubunun hükümsüzlüğünün tespiti davasını teminat mektubu nedeniyle herhangi bir hak ve alacağı kalmayan muhataba yöneltmesinde hukuki bir yararı bulunmaktadır. Teminat mektubunun lehtarı olan davacı, iade edilmeyen teminat mektubu nedeniyle teminat mektubunu düzenleyen bankaya karşı sorumlu olduğundan davacının teminat mektubunun hükümsüzlüğüne ilişkin davayı teminat mektubunu düzenleyen bankaya yöneltmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamaktadır.

Mahkememizce, davacının muhatap tarafından ibra edilen teminat mektubunu kaybeden ve bu nedenle teminat mektubunu davalı bankaya iade etme imkanı bulunmayan davacının teminat mektubundan kaynaklanan sorumluluğunu sona erdirmek için teminat mektubunun geçersizliğini talep etmekte hukuki yararı bulunduğu anlaşılmaktadır.

Niteliği gereği teminat mektubu hangi somut olaya ilişkin ve neyin teminatı olarak verilmiş ise ancak o sebepten kaynaklanan riskin gerçekleşmesi halinde paraya çevrilebilecektir. Dava konusu teminat mektubuna yönelik nihai süreç sona ermiş olduğundan ve risk kalmadığından teminat mektubunun hükümsüzlüğünün tespiti gerekmiştir.

Risk kalmadığından hükümsüzlüğün tespiti istemi teminat mektubunun değeri kadar, nispi karar ve ilam harcı alınmasını gerektiği de anlaşılmakla aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır