İstanbul 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/790 K.2024/610

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili 01/12/2023 tarihli dava dilekçesinde özetle; davacı şirkete ZMS sigortalı davalı şirketin maliki olduğu ... plakalı aracın ehliyetsiz ve kusurlu sürücüsünün yönetimindeyken 08.09.2021 tarihinde kaza yaptığını, kaza sonucu ... plakalı araçta hasar oluşturduğunu, bu nedenle ZMSS poliçesi genel şartlarının B.4.A maddesine göre davacı şirketin 3. Şahsa yaptığı hasar ödemesini davalıya rücu hakkının doğduğunu, davacı şirketin 9.886,24 TL ödediğini, hasar dosyasının ekte sunulduğunu, belirtilen miktarın davalıdan tahsili için ...

5. İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyası ile takip başlatıldığını ancak davalının haksız itirazı üzerine takibin durduğunu, açıklanan bu nedenlerle; icra takibine yapılan itirazın iptaline ve takibin devamına, en az %20 icra inkar tazminatına karar verilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili 28/12/2023 tarihli cevap dilekçesinde özetle; davalı şirketin araç kiralama şirketi olduğunu, davalı şirketin ehliyetsiz bir sürücüye araç kiralamasının imkansız olduğunu, davacı şirketin genelde yabancı ülkelerde ikamet eden Türk vatandaşlarına araç kiraladığını, yurt dışından gelen vatandaşların 2 yıl süreyle araç kullanabildiklerini, yabancılar için bu sürenin 6 ay olduğunu, açıklanan bu nedenlerle; haksız ve mesnetsiz davanın öncelikle yetki yönünden reddini, ayrıca davadaki tüm taleplerin reddi ile haksız ve mesnetsiz davadan dolayı karşı taraf aleyhine %20 tazminata hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Bilirkişi Raporu, ... 5. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyası, Hasar Dosyası, Arabuluculuk Anlaşamama Tutanağı, taraf beyanları ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ

29/09/2024 Tarihli Bilirkişi Raporunda Özetle; "davacı şirkete ZMS sigortalı ve davalı şirkete ait ... plakalı aracın sürücüsü ...'ın olayda % 100 oranında asli ve tam kusurlu olduğu ve yeterli sürücü belgesine sahip olduğu; Bu olay nedeniyle davacı şirketin toplam maddi zararının 9.886,24 TL olduğu, davacı şirketin 3. Şahsa yaptığı hasar tazminatı ödemesini kendi sigortalısına rücu hakkının doğmadığı," sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.

GEREKÇE

Dava, dava dışı 3. kişilere ödeme yapan trafik sigortacısının ödediği bedelin, KTK'nun 95. maddesi ile ZMSS poliçesi ve ZMSS Genel Şartları gereği davalı sigortalıdan rücuen tahsili istemine ilişkindir.

Davalı şirket adına kayıtlı ve davacı sigorta şirketi tarafından ZMMS kapsamında sigortalı ve dava dışı sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın, dava dışı sürücünün sevk ve idaresindeki araç ile çarpışması neticesinde maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiği, davacı sigorta şirketi tarafından dava dışı kişilere yapılan ödemenin kendi sigortalasından rücu yoluyla tazminin için davanın açılmış olduğu anlaşılmaktadır.

... 5.İcra Müdürlüğünün... Esas sayılı dosyasında davacı sigorta şirketi tarafından davalı ve dava dışı ... aleyhine 9.886,24 TL asıl alacak ve 312,03 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 10.198,27 TL'nin tahsili istemiyle icra takibi başlatıldığı, borcun sebebinin davalı aracın davacı sigorta şirketine sigortalı araca çarpması nedeniyle meydana gelen maddi hasar için davacının sigortalasına ödediği tazminatın tahsili şeklinde belirtildiği, davalıların itirazı nedeniyle takibin durdurulmasına karar verildiği anlaşılmıştır.

Anlatılan kapsamda taraflar arasındaki uyuşmazlık; kazadaki kusur oranı, davacı sigorta şirketinin, sigortalı aracın sebep olduğu kazada 3.kişilerin araçlarının zarar görmesi nedeniyle ödenen tazminatın, araç sürücünün ehliyetsiz olması nedeniyle ödemenin teminat dışında kaldığından bahisle davalı sigortalıdan tahsilinin talep edilip edilmeyeceği ile talep edilebilecek ise hangi miktarda talep edileceği hususu olduğu anlaşılmıştır.

KTK'nun 95. maddesinde "Sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller zarar görene karşı ileri sürülemez. Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene başvurabilir" hükmüne yer verilmiştir.

Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları B.4.b maddesinde ise; tazminatı gerektiren olayın, aracın Karayolları Trafik Kanunu hükümlerine göre gereken ehliyetnameye sahip olmayan kimseler tarafından sevkedilmesi sonucunda meydana gelmesi halinde, sigortacının işletene kusur oranında rücu edebileceği belirtilmiştir.

Anılan bu düzenlemeler gereği; davacı trafik sigortacısı, açıkça ve sınırlı sayıda belirlenen sebeplerle sigortalısı olan davalıya rücu edebilecek olup, ehliyetsizlik nedenine dayanan rücuda ise, ancak davalı sigortalıya ait aracın ehliyetsiz sürücüsünün kazadaki kusuru oranında rücu hakkını kullanabilecektir. (Yargıtay 17.HD. 02/12/2019 tarih, ... E. ve ... K.)

Dava konusu olaya ilişkin Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağına göre; 08.09.2021 günü saat 21:30 sıralarında İstanbul mevkinde sürücü ... yönetimindeki ... plakalı aracıyla seyrederken sürücü ... yönetimindeki ... plakalı park halindeki araca çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği anlaşılmaktadır.

Dava konusu trafik kazasında araç sürücülerinin kusur durumunun tespiti ile aracın olay tarihindeki yaşı ve kilometresi, önceki kaza kayıtları, kaza nedeniyle araçta değişen parçalar ve işçilik göz önünde bulundurulmak suretiyle kaza nedeniyle sigorta şirketi tarafından ödenen bedelin uygun olup olmadığı ile varsa davalıya rücu edebileceği alacağın miktarın tespiti için dosya bilirkişiye tevdi edilmiştir.

29/09/2024 tarihli bilirkişi raporunda; "2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre:

Hızın gerekli şartlara uygunluğunu sağlamak:

Madde 52 – Sürücüler:

a) Kavşaklara yaklaşırken, dönemeçlere girerken, tepe üstlerine yaklaşırken, dönemeçli yollarda ilerlerken, yaya geçitlerine, hemzemin geçitlere, tünellere, dar köprü ve menfezlere yaklaşırken, yapım ve onarım alanlarına girerken, hızlarını azaltmak,

b) Hızlarını, kullandıkları aracın yük ve teknik özelliğine, görüş, yol, hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmak, zorundadır.

Yine:

Madde 56 – Sürücüler aşağıdaki kurallara ve yasaklara uymak zorundadırlar.

c) Araçlar arasındaki mesafe:

Sürücüler önlerinde giden araçları yönetmelikte belirtilen güvenli ve yeterli bir mesafeden izlemek zorundadırlar.

Davacı şirkete ZMS (Trafik) sigorta poliçesiyle sigortalı ve davalı şirkete ait ... plakalı aracın sürücüsü ... bu yasaklara ve kurallara uymamış, havadan, yoldan, trafikten ve araçtan kaynaklanan herhangi bir olumsuzluk yokken kuru yolda gündüz vakti görüşün açık olduğu şartlarda acemiliği ve dikkatsizliği sonucu dava dışı park halindeki araca çarpmıştır. Bu nedenle dava konusu kaza tamamen davalı şirkete ait aracın sürücüsü ... olayda % 100 oranında tamamen kusurludur.

Olayda hasar gören dava dışı ... plakalı ... marka ... tipi 2018 model ve kaza tarihinde 7416 Km'deki motosiklette oluşan hasara ilişkin olarak dosyaya sunulan ekspertiz raporunda, araçtaki hasar miktarı, değiştirilmesi gereken parçalar ve yapılması gereken işçilikler toplamı olarak 9.886,24 TL olarak belirlenmiştir.

Raporda belirtilen hasarlı parçalar, kazanın oluşuyla ve tutanakla uyumlu olup parça ve işçilik bedelleri piyasa rayiçlerine uygun bulunmuştur.

Anılan hasar miktarı dosyada bulunan 07.10.2022 tarihli banka dekontları karşılığında davacı şirketçe olayda hasar gören araç malikine toplam 9.886,24 TL olarak ödendiğinden davacı şirketin davalıdan talep edebileceği toplam maddi zararı 9.886,24 TL'dir.

ZMMS Genel Şartlar B.4. maddesi ile < Zarar Görenlerin Haklarının Saklı Tutulması ve Sigortacının Sigortalıya Rücu Hakkı > düzenlenmiştir. Bu hükme göre, sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran durumlar zarar görene karşı ileri sürülemez. Ödeme yapan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda kazaya sebebiyet veren sigortalıya rücu edebilir.

Bu durumlardan hiçbirisi gerçekleşmemişse, sigorta şirketi, rizikonun gerçekleşmesi sonucu meydana gelen zarara ve bundan doğan tazminata kendisi katlanmak zorunda kalacaktır.

Yine 2918 sayılı KTK Madde 95 de paralel bir düzenlemeyle– hükmü getirmiştir.

ZMMS Genel Şartlar B.4. maddesinde sayılan ve sigorta şirketine rücu imkânı veren ve maddeleri;

a) Tazminatı gerektiren olay, sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kasti bir hareketi veya ağır kusuru sonucunda meydana gelmiş ise,

b) (Değişik:RG-2/2/2016-29612) (1) Tazminatı gerektiren olay, aracın ilgili mevzuat hükümlerine göre gereken ehliyetnameye sahip olmayan veya geçerliliğini yitirmiş sürücü sertifikasına sahip ya da ehliyetine geçici/sürekli el konulmuş kimseler tarafından sevk edilmesi veya trafik kurallarının ağır kusur ile ihlali sonucunda meydana gelmiş ise, hükümlerine havidir.

B.4. maddesinin (b) bendinde 2 Şubat 2016 tarihinde değişiklik yapılmıştır. Buna göre, tazminatı gerektiren olay, aracın ilgili mevzuat hükümlerine göre gereken ehliyetnameye sahip olmayan veya geçerliliğini yitirmiş sürücü sertifikasına sahip ya da ehliyetine geçici/sürekli el konulmuş kimseler tarafından sevk edilmesi veya trafik kurallarının ağır kusur ile ihlali sonucunda meydana gelmiş ise sigortacının sigortalıya rücu edebileceği hüküm altına alınmıştır.

Bu düzenleme ile, sigortacının sigortalıya rücu edebileceği başlıca hallerin düzenlendiği cümlenin sonuna, ehliyetsiz araç kullananlardan sonra bir yenilik olarak “veya trafik kurallarının ağır kusur ile ihlali sonucunda meydana gelmiş ise” şeklinde bir ekleme yapılmıştır. Ancak yeni Genel Şartların anılan (b) bendine yapılan söz konusu ekin iptaline ...15. Dairesi, 27 Haziran 2018 tarihinde oybirliğiyle karar vermiştir.

Gerçekleşen kaza için maddenin değişiklik öncesi halinin uygulama alanı bulup bulmayacağı Sayın Mahkemenin takdirindedir.

Sigorta eksperince düzenlenen raporda davacı sigortacıya sigortalı ... plakalı aracın sürücüsü ...'ın' nun sürücü belgesinin yeterli olduğu kayıt altına alınmıştır.

Buna göre davacı şirketin 3. Şahsa yaptığı hasar tazminatı ödemesini kendi sigortalısı davalı şirkete rücu hakkının doğmadığı kanaatine varıldığı," rapor edilmiştir.

Davacı sigorta vekilinin bilirkişi raporuna yapmış olduğu itirazlar ile yeniden rapor alınması talebi ise gerek bilirkişi raporunda yapılan tespitler gerekse de dava dışı araç sürücüsü ...’ın (T.C.No: ...) kaza tarihi olan 08.09.2021 tarihinde geçerli ehliyetinin bulunduğu yönündeki müzekkere cevabın da dikkate alınarak davacı sigorta şirketinin rücu şartlarının oluşmadığı kanaati ile yeniden rapor alınmasını gerektirir husus bulunmadığından reddine, karar verilmiş ve bu kapsamda Mahkememizce bilirkişi raporunda yer alan tespitlere katılınarak hükme esas alınmış ve açılan davanın reddi gerekmiştir.

Davalı vekilinin kötü niyet tazminat talebinin şartları oluşmadığından ve ispatlanamadığından reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip · ¸e-imzalıdır Hakim · ¸e-imzalıdır