İstanbul 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/197 K.2025/446

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili 28/03/2024 tarihli dava dilekçesinde özetle; davacı şirket ait ... plakalı ... marka aracın motorundaki arıza nedeni ile 21/02/2022 tarihinde davalı firmanın ... adresinde bulunan yetkili servise çekici ile teslim edildiğini, davalı tarafından araçtaki arıza ve sorunların tespit edilerek davacı şirkete yapılması gereken işlemler hakkında bilgi verileceğinin belirtildiğini, bu kapsamda araçta komple motor değişikliği yapılması gerektiğine ilişkin davalı şirket yetkilisi tarafından davacı şirkete iletilen 24/02/2023 tarihli mail ile bilgi verildiğini,

akabinde davacı şirketin onayı ile davalı tarafından sıfır motorun yurt dışından getirtilerek araca takıldığını, düzenlenen faturalara istinaden ödemeler yapıldığını, 18/05/2023 tarihinde ikinci taksitin ödenmesiyle birlikte aynı gün aracın teslim alındığını ve kullanılmaya başlandığını, aracın teslim alınmasından 1 ay sonra tekrar motorun tekrar gürültülü çalıştığının tespiti ile aracın derhal davalı firmaya bırakıldığını, sorunun partikül sisteminden kaynaklandığı,

partikül filtresinin tamamen kullanılamaz hale gelmesi nedeni ile motorun sürekli olarak jenerasyon işlemine devam ettiği, bu nedenle sürekli yüksek ısıya maruz kalan motorun kullanılamaz hale hale geldiğini, yeni motor alınması gerektiği yönünden davacı şirkete bilgi verildiğini, davalının hatanın kendilerinden kaynaklanmadığı ve bu nedenle herhangi bir ödeme ya da iade gerçekleştirmeyeceğine ilişkin bilgilendirmesi üzerine taraflarında ...

1. ATM'nin ...D.İş sayılı dosaysı üzerinden delil tespiti talep ediliğini, bu dosyadan alınan rapor ile ...'dan özel olarak getirtilen motorun sıfır değil ikinci el ve çıkma bir motor olduğunun tespit edildiğini, açıklanan bu nedenlerle; davanın kabulüne, fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla şimdilik, kısmi dava niteliğinde 100,00 tl'nin, ihtarnamenin tebliğ tarihinden itibaren işleyecek olan ticari işlere uygulanacak temerrüt faizi ile birlikte davalı'dan alınarak müvekkil'e verilmesine,

fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla ve sonradan artırılmak üzere belirsiz alacak davası niteliğinde ayıplı ifaya dayalı araç mahrumiyet bedeli olarak şimdilik 100,00 tl'nin davalı'dan alınarak müvekkil'e ödenmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafın üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili 30/04/2024 tarihli cevap dilekçesinde özetle; işbu davanın her ne kadar müvekkili olduğu şirkete karşı açılmış ise de davaya konu aracın markası olan volkwagen marka araçların Türkiye2de distribütörlüğünü yapan firmanın ...olduğunu, iş bu davanın ilgili firmaya ihbarının gerektiğini, ihbar külfetinin davacı tarafından süresi içerisinde yerine getirilemediğini, davacının açık bir şekilde ayıp ihbarını süresinde yapmadığını kabul ettiğini, davacının tacir olduğu ve yapılan işleminde dikkate alındığında ayıp ihbarının süresinde yapılmadığından davanın reddine karar verilmesi gerektiğini,

araca takılan motorun orijinal ve sıfır motor olduğunu, bu hususta davacının iddialarının maddi gerçeğe aykırı olduğunu, değişik iş dosyasında alınan raporlara süresi içinde itiraz edildiğini, söz konu raporların kesinleştiğinden söz edilemeyeceğini, yetkili servis olan davalı firmanın herhangi bir kusurunun bulunmadığını, dava konusu aracın 24/02/2017 tarihinde trafiğe çıkmış olduğunu, aracın ruhsat sahibi olan davacı şirketin servis kayıtlarına göre aracın 3. Sahibi olduğunu, dava konusu aracın davalı şirket yetkili servisine gelmeden önce en son 28/02/2019 tarihinde 95.800 km'de Mez yetkili servisinde 95.000 km'de girişi bulunduğunu,

bundan sonra aracın 22/02/2023 tarihinde davalı şirket yetkili servisine 295.861 km'de geldiğini, aracın motorunun komple sökülmüş, dağılmış ve krank sökülü bir şekilde geldiğini, bu şekilde gelen araçlarda tekrar revizyona gidilemediği için kullanıcı talebi doğrultusunda komple motor değişimi yapıldığını, turbo ve filtre testine gönderildiğini, turbo onarım yapıldığını, partikül filtresine temizlik işlemi uygulandığını, aracın davacı şirkete 16/05/2023 tarihinde test ve kontrolleri yapılarak teslim edildiğini, hasarlı aracın motorunun orijinal 0 km motor ile değişimi yapıldıktan sonra 29 km yol testi yapıldığını,

sürüş esnasında herhangi bir uyarı ikazı görülmediğini, açıklanan bu nedenlerle; davacıya talebini açıklatmak üzere süre verilmesine, davanın ... Şirketine ihbar edilmesine, davanın müvekkil yönünden tamamen reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Bilirkişi Kök ve Ek Raporu, ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin...D.İş sayılı dosyası, SBGM yazı cevabı, Islah Dilekçesi, Arabuluculuk Anlaşamama Tutanağı, taraf beyanları ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ

06/10/2024 Tarihli Bilirkişi Raporunda Özetle.

"Dava konusu aracın partikül filtresinin 3625km’de tıkanmasından kaynaklı 2.silindirde erime meydana gelmiş olmasının olağan kullanım ile mümkün olmadığı dava konusu aracın 2. Silindirinde aşırı ısınmadan kaynaklı erime görüldüğü ve motorun kullanılmaz hale geldiği, Dava konusu aracın Rektifiye olan/Yeni sıfır olarak takılan motorunun silindir kafalarının aşırı yakıt püskürtülmesi sebebi ile eridiği ve motorun kullanılamaz hale geldiği, araç 295861 km’de iken motorundaki arıza sebebiyle 21.02.2022 tarihinde Davalı ... firmasına yetkili servisine teslim edilmiş ve tamir edilerek 18.05.2023 tarihinde davacıya teslim edilmiştir.

Bu tarihten tam 1 ay sonra ve sadece 3625km yol yapıldıktan sonra motor yine kullanılamaz hale gelmiştir. Söz konusu arıza motor kontrol ünitesi veya partikül filtresi kaynaklı olabileceğ, ancak her halükarda davalı servis aracın motorunu rektifiye ettikten/Sfır sandık kırma motor taktıktan sonra ,tüm filtreleri,motor kontrol ünitesini kontrol etmekle/Değiştirmekle yükümlüdür. Söz konusu servis Ayıplı Servis’tir. Davalı ... A.Ş.

18.05.2023 tarihinde dava konusu aracı ilk teslim etmeden tüm filtrelerin, motor kontrol ünitesinin bakım ,yenileme ve kontrolünden sorumludur.Partikül filtresi 100000km‘de bir değiştirilmelerine rağmen sadece 3625km sonra rektifiye edilmiş /Sandık kırma motor konulmuş aracın silindir kafasının erimesinden tamamiyle sorumlu olduğu, araç mahrumiyet tazminatı, Aracın 90 gün serviste kaldığı göz önüne alınarak 90 gün x 1000TL/gün= 90000TL.dir.

Ancak şimdilik 100TL.lik tazminatın neye ilişkin olduğu anlaşılamadığı, eğer yukarıdaki teknik incelemede belirtildiği gibi ayıplı ifanın olduğu ve bu yönde davacı tarafından TBK m. 474 hükmüne göre ayıbı bildirme (ihbar etme) külfetini zamanında yerine getirdiği kabul edilir ise bu halde TBK m. 475/II ("İşsahibinin genel hükümlere göre tazminat isteme hakkı saklıdır.") hükmü gereğince davacının tazminat talebinde bulunabileceği," sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.

08/10/2024 Tarihli Bilirkişi Ek Raporunda Özetle; "Kök rapordaki beyanlarda değişiklik olmadığı, Davacı tarafından "... numaralı fatura" ile 251.866,48TL.nin ödendiği kabul edilir ise bu halde ayıptan doğan sorumluluk kapsamında seçimlik haklardan biri olarak TBK m. 227/I,b.1 hükmünde kabul edilen "sözleşmeden dönme" hakkının kullanılması dolayısıyla TBK m. 229/I, b. 1 hükmü gereğince alıcı tarafından satıcıya ödenmiş satış bedelinin geri verilmesinin talep edilebileceği," sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.

ISLAH

Davacı vekili 25/03/2025 Tarihli dilekçesi ile dava dilekçelerinin netice ve talep kısmının ii. nolu bendinde, sözleşmeden dönme kapsamında, ödenen ücretin iadesi için kısmi olarak talep edilen 100,00 TL'lik taleplerinin 251.766,48 TL artırarak 251.866,48 TL'ye çıkardıklarını ve ıslah harcını ikmal ettikleri görüldü.

GEREKÇE

Dava, araçtaki gizli ayıptan kaynaklı zararın tazmini ve araç mahrumiyet bedelinin tazmini davasıdır. Davanın, davalı şirket tarafından motor değişikliği ile tamir edilen davacı aracında oluşan gizli ayıp nedeniyle zararın ve araç mahrumiyet bedelinin tazmini amacıyla işbu davanın açıldığı anlaşılmıştır.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 16/11/2016 tarih,...esas ve ... karar sayılı ilamında. "6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 219. maddesine göre; bir maldaki ayıp, satıcının zikir ve vaat ettiği vasıflarda veya niteliği gereği malda bulunması gereken lüzumlu vasıflarda eksiklik olmak üzere iki türde ortaya çıkabilecektir. Bunlardan ikinci tür olan yani lüzumlu vasıflarda eksiklik şeklinde ortaya çıkan ayıptan bunun varlığını bilmese dahi satıcı sorumludur.

Ayıp, maddi, hukuki ya da ekonomik eksiklik şeklinde ortaya çıkabilir... Borçlar Kanununda tanımını bulan ayıba karşı tekeffül, satılan şeyin satıcının zikrettiği vasıfları taşımamasından veya bu şeyin değerini sözleşme gereğince ondan beklenen yararları azaltan veya kaldıran eksiklikler bulunmasından satıcının sorumlu olmasıdır (TANDOĞAN, H.: Özel Borç İlişkileri, C. I/1, Ankara 1988, s. 163. YAVUZ, C.: Türk Borçlar Hukuku, Özel Hükümler, İstanbul 2007, 7. Baskı, s. 97).

Ayıba karşı tekeffül borcu, satıcının mülkiyeti geçirme borcunun tamamlayıcısıdır. Aynı zamanda satıcının bu borcu kanuni bir borç mahiyetindedir (YAVUZ, N.: Ayıplı İfa, Ankara 2010, 2. Baskı, s. 91- 92)." şeklinde belirtmektedir. Bu kapsamda davacının ayıbı önceden bildiği yahut bilebileceği veya onarımın tam ve eksiksiz yapıldığı hususunda ispat yükünün davalı yanda olduğu da bilinmektedir.

Yerleşik Yargıtay uygulamalarında da belirtildiği üzere, gizli ayıbın varlığı halinde TBK'nın 223. maddesi uygulama alanı bulacaktır. Şu durumda davacının ayıbı öğrendiği tarihte durumu derhal satıcıya bildirmesi şartı aranmaktadır. Davaya konu olayda, davacı tarafından araçtaki onarımdan ve değişiklikten kaynaklanan ayıbı, elektronik yazışmalar ve ihtarname yoluyla davalıya ilettiği, davalı yanca gerekli hizmetin verildiği belirtilerek ayıp kabul edilmemiştir.

Dava dosyası ... 1.Asliye Ticaret Mahkemesinin ...D.İş sayılı delil tespiti dosyası da dikkate alınarak (bilirkişi heyetince gerekli görülmesi halinde araç üzerinde fiziki inceleme de yapılarak), araçta açık veya gizli ayıp olup olmadığı, açık veya gizli ayıbın süresinde bildirilip bildirilmediği, gizli ve açık ayıptan hangi tarafın sorumlu olduğu ile davacının taleplerinin yerinde olup olmadığı ve varsa alacak talebinin belirlenmesi üzere ...

Otomotiv Kürsüsünde görevli akademisyen bilirkişi heyetine tevdii edilmesine karar verilmiştir. Akademisyen bilirkişi heyeti tarafından hazırlanan 06/10/2024 tarihli raporda, "Davacı Şirket'e ait ... plakalı ... marka araç. 295861 km’de iken motorundaki arıza sebebiyle 21.02.2022 tarihinde Davalı ...firmasına yetkili servisine çekici ile teslim edilmiştir. Serviste yapılan kontroller sonucunda davacıya araçta komple motor değişikliği yapılması gerektiği ifade olunmuştur.

Ayrıca yeni motor için ileriye yönelik risk oluşturmaması açısından ... ve ... filtresinin de kontrol edileceği, buna ek olarak motorun özel olarak Almanya'dan getirtileceği taahhüt edilmiştir.18.05.2023 tarihinde, ikinci taksidin ödenmesiyle birlikte aynı gün araç teslim alınmış ve kullanılmaya başlanmıştır.

Aracın teslim alınmasından itibaren tam 1 ay sonra ve sadece 3625km yol yapıldıktan sonra motorun tekrar gürültülü çalıştığının tespiti ile birlikte derhal ... şirket yetkililerine bilgi verilmiş, bunun üzerine aynı gün 18.06.2023 tarihinde araç ikinci kez ...'ya teslim edilmiştir.

2-Dava konusu aracın partikül filtresinin 3625km’de tıkanmasından kaynaklı 2.silindirde erime meydana gelmiş olmasının olağan kullanım ile mümkün olmadığı dava konusu aracın 2. Silindirinde aşırı ısınmadan kaynaklı erime görüldüğü ve motorun kullanılmaz hale geldiği anlaşılmıştır.Dava konusu aracın Rektifiye olan/Yeni sıfır olarak takılan motorunun silindir kafalarının aşırı yakıt püskürtülmesi sebebi ile eridiği ve motorun kullanılamaz hale geldiği anlaşılmıştır.

3- "araçta açık veya gizli ayıp olup olmadığı, açık veya gizli ayıbın süresinde bildirilip bildirilmediği, gizli ve açık ayıptan hangi tarafın sorumlu olduğu" hususunda teknik inceleme neticesinde: Davacı Şirket'e ait ... plakalı Volkswagen ... marka araç. 295861 km’de iken motorundaki arıza sebebiyle 21.02.2022 tarihinde Davalı...firmasına yetkili servisine teslim edilmiş ve tamir edilerek 18.05.2023 tarihinde davacıya teslim edilmiştir.

Bu tarihten tam 1 ay sonra ve sadece 3625km yol yapıldıktan sonra motor yine kullanılamaz hale gelmiştir. Söz konusu arıza motor kontrol ünitesi veya partikül filtresi kaynaklı olabilir. Ancak her halükarda davalı servis aracın motorunu rektifiye ettikten/Sfır sandık kırma motor taktıktan sonra ,tüm filtreleri,motor kontrol ünitesini kontrol etmekle/Değiştirmekle yükümlüdür. Söz konusu servis Ayıplı Servis’tir.D avalı ... A.Ş.

18.05.2023 tarihinde dava konusu aracı ilk teslim etmeden tüm filtrelerin, motor kontrol ünitesinin bakım ,yenileme ve kontrolünden sorumludur.Partikül filtresi 100000km‘de bir değiştirilmelerine rağmen sadece 3625km sonra rektifiye edilmiş /Sandık kırma motor konulmuş aracın silindir kafasının erimesinden tamamiyle sorumludur. Motorun sandık kırma konulması veya rektifiye edilmiş olması sonucu etkilememektedir.

Zira her halde servis Ayıplı yapılmış ve araç 3625km sonra yine motor değişimine neden olacak ciddi bir arıza ile servise geri dönmüştür. Davalı... A.’nin vermiş olduğu servis Sonuç olarak tamirden sonra silindir kafasının aşırı sıcaklıktan erimesi motor kontrol ünite kaynaklı veya partikül filtre kaynaklı olsun tüm bu elemanları kontrol etmeyen/Değiştirmeyen ve aracı teslim ettikten sadece 3625km sonra ortaya çıkan büyük arızadan sadece davalı servis sorumludur.

Servis Gizli Ayıplı olup davalı, tüm arızadan tamamen sorumludur.

4- Davacı tarafından şimdilik 100TL.nin ihtarnamenin tebliğ tarihinden itibaren işleyecek ticari işlere uygulanacak temerrüt faizi ile ödenmesinin, ayıplı ifaya dayalı olarak araç mahrumiyet bedeli olarak şimdilik 100TL.nin ödenmesinin talep edilmiş olup talep edilen iki ayrı zarar kalemi bakımından teknik değerlendirme yapıldığında araç mahrumiyet tazminatı, Aracın 90 gün serviste kaldığı göz önüne alınarak 90 gün x 1000TL/gün= 90000TL.dir.

Ancak şimdilik 100TL.lik tazminatın neye ilişkin olduğu anlaşılamamıştır.

5- "davacının taleplerinin yerinde olup olmadığı" hususunda borçlar mevzuatına yönelik inceleme neticesinde: Taraflar arasında TBK m. 470 hükmü gereğince eser sözleşmesinin kurulduğu; zira bir eserin imali (onarım) hususunda anlaşmaya varıldığı; buna göre davacının işsahibi, davalının ise yüklenici sıfatını haiz olduğu; davacı tarafından şimdilik 100TL.nin ihtarnamenin tebliğ tarihinden itibaren işleyecek ticari işlere uygulanacak temerrüt faizi ile ödenmesinin,- ayıplı ifaya dayalı olarak araç mahrumiyet bedeli olarak şimdilik 100TL.nin ödenmesinin talep edildiği;

eğer yukarıdaki teknik incelemede belirtildiği gibi ayıplı ifanın olduğu ve bu yönde davacı tarafından TBK m. 474 hükmüne göre ayıbı bildirme (ihbar etme) külfetini zamanında yerine getirdiği kabul edilir ise bu halde TBK m. 475/II ("İşsahibinin genel hükümlere göre tazminat isteme hakkı saklıdır.") hükmü gereğince davacının tazminat talebinde bulunabileceği kanaatine varılmakla birlikte HMK m. 194(1) ve TMK m. 6 hükmü gereğince dayanılan vakıaların iddia eden tarafından somutlaştırılıp somutlaştırılmadığının takdirinin Mahkeme'ye ait olduğu," belirtilmiştir.

Taraflarca rapora itiraz edilmiş ve itiraz üzerine hazırlanan 08/102024 tarihli ek bilirkişi raporunda; "Kök rapordaki beyanlarda değişiklik olmadığı, davacı tarafından "... numaralı fatura" ile 251.866,48TL.nin ödendiği kabul edilir ise bu halde ayıptan doğan sorumluluk kapsamında seçimlik haklardan biri olarak TBK m. 227/I,b.1 hükmünde kabul edilen "sözleşmeden dönme" hakkının kullanılması dolayısıyla TBK m. 229/I, b. 1 hükmü gereğince alıcı tarafından satıcıya ödenmiş satış bedelinin geri verilmesinin talep edilebileceği," bildirilmiştir.

TBK madde 225 uyarınca ve bilirkişi raporunda da açıkça belirtildiği üzere ağır kusurlu davranmış olan davalı, yasal süresi içinde ayıp ihbarında bulunulmadığını ve teknik inceleme ile ortaya konulan hususları yalnızca inkar ile sorumluluktan kurtulamayacaktır.

Bilirkişi raporunda da açıkça belirtildiği üzere dava konusu araç üzerinde yapılan gözlem ve incelemeler neticesinde, söz konusu aracın motorunun ayıplı olduğu ve bu ayıbın imalat kaynaklı "gizli ayıp" olduğu; ayıbın sorumlusunun bu anlamda davalı olduğu anlaşılmaktadır.

TTK m. 23(c) maddesinin "Malın ayıplı olduğu teslim sırasında açıkça belli ise alıcı iki gün içinde durumu satıcıya ihbar etmelidir. Açıkça belli değilse alıcı malı teslim aldıktan sonra sekiz gün içinde incelemek veya incelettirmekle ve bu inceleme sonucunda malın ayıplı olduğu ortaya çıkarsa, haklarını korumak için durumu bu süre içinde satıcıya ihbarla yükümlüdür. Diğer durumlarda, Türk Borçlar Kanununun 223 üncü maddesinin ikinci fıkrası uygulanır." şeklinde olduğu; bu hükme göre gizli ayıp bakımından uygulanacak TBK m. 223/II, son cümle ("Bu tür bir ayıbın bulunduğu sonradan anlaşılırsa, hemen satıcıya bildirilmelidir; ...") uyarınca ayıbı bildirme (ihbar etme) külfetinin hemen yapıldığı göülmektedir.

Dava konusu aracın; gizli ayıp olacak şekilde onarıldığı, yapılan onarımlara yönelik davacı yanca gerekli bildirimler yapılmış ve kayıtlar sunulmuş ise de davalı yanca araçların gereği gibi onarıldığı yönünde somut delil sunulamamıştır. Bu kapsamda raporların bilimsel veriler, emsal ve piyasa araştırması yapılarak hazırlandığı anlaşılmakla Mahkememizce bilirkişi kök ve ek raporuna itibar edilerek, davanın kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip · ¸e-imzalıdır Hakim · ¸e-imzalıdır