İstanbul 4. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/633 K.2025/430

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA VE TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

15.02.2022 vadeli 130.000 TL bedelli ... lehine müvekkili tarafından verilmiş olan senetin, bir ortaklık anlaşması nedeniyle birden fazla kişinin borcuna ve ortaklık payına istinaden verildiğini, fakat davalının bu durumu kötüniyetli olarak müvekkili aleyhine kullanmak istediğini, geçen süreçte tüm senet bedelini müvekkilinden tahsil edeceğini söylemekte olduğunu, bu hususun yapılan anlaşmaya tamamen aykırı olduğunu, ayrıca senedi kötü niyetli olarak cirolatıp 3.kişi ... adına işleme koyacağını belirttiğini, zira müvekkilinin defaten ... vekili tarafından arandığını ve senedi icraya koyacaklarını belirttiklerini,

bu durumda senetin icra takibine konu edilmeden senede karşı menfi tespit davası açmak zaruretinin doğduğunu, yapılan anlaşmaya aykırı davranılması nedeniyle senedin bir kısmının hükümsüz olduğunu, ayrıca senedin senet vasfını taşımadığını ileri sürerek davaya konu edilmiş senet bakımından borçlu olmadıklarının tespitine, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı ... davaya cevap dilekçesinde özetle; Davacı şahsın kendisine borçlu olduğunu, kendisinin de ...'a borçlu olduğunu, senedi ...'a verdiğini, davacının bugüne kadar hiç borcunu inkar etmediğini, fakat şu an hukukun boşluklarını kullanarak kendisini de diğer şahsı da mağdur etmekte olduğunu, Davacı ...'nın kendi vermiş olduğu senet olup borç ilişkisine dayanan senet imzaladığını, davacının kendisine borcunun bulunduğunu beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... vekili cevap dilekçesi sunmamış sözlü ve yazılı beyanlarında özetle; Davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Davaya konu senet fotokopisi, tanık beyanları, taraf beyanları ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ KABUL VE GEREKÇE

Davacı tarafından açılan dava, kambiyo senedinden kaynaklanan menfi tespit davasıdır.

Taraflar arasındaki ihtilaf, davacının 15.02.2022 vadeli 130.000 TL bedelli senetten dolayı davalılara borçlu olup olmadığı hususlarındadır.

Davacı tanığı ... beyanında: ..., ..., ... ve ben olmak üzere birlikte gürcistanda tombala salonu açtık, ...'nın bir arkadaşı daha ortaktı, ancak daha sonra o ayrılmak istedi, kendisi 130.000 TL katkıda bulunmuştu, ayrılmak isteyince bu parayı ona iade etmek için diğer ortaklar olarak 4 ay müsaade istedik, ayrılan kişinin adını hatırlamıyorum, bu kişi bir kişi ile muhatap olmak istediği için senet ... tarafından düzenlendi, ancak düzenlenen senet sadece ...'un borcu değildir, ben, ..., ... ve ...'nın ortak bocumuzdur, bu kişi ...'nın arkadaşı olduğu için senet ...'nın lehine düzenlendi bu kişi ... ile muhatap olacaktı, hepimiz kendimize düşen payı ödeyip totali bu kişiye vermiş olacaktık, davalı ... alacaklı değil bizim gibi borçludur, demiştir.

Davacı tanığı ... beyanında: Biz ..., ..., ... ve ben olmak üzere 4 ortak idik, ihtiyaçtan dolayı bir ortak daha almaya karar verdik, tombala işi ile ilgili bir ortaklık kurduk, sonradan aldığımız ortaktan bana gelen 70.000 TL para oldu, o zamanlar 10.000 dolar karşılığı 93.000 TL idi, bu hesapla bana 70.000 TL para geldi, sonradan gelen kişi ...'nın arkadaşıydı, ismini şuan hatırlamıyorum, ...'nın arkadaşı ayrılmak istemiş, parasını kendi aramızda toplayıp vermeye karar verdik, fakat dolar yükselince para 140.000 TL'ye yükseldi ve sonra da 130.000 TL'de netleşildi,

bu paranın 50.000 TL'sini ...'nın kalan kısmının diğer ortakların ödemesi aramızda kararlaştırıldı, ... arkadaşının parasına istinaden senet istedi, ben ayrı ayrı senet düzenlemeyi önerdim, ancak kabul edilmedi, ... tarafından 130.000 TL bedelli senet düzenlendi, sonra Mikail beylerle uzlaşmaya gittik, bu parayı sadece ...'nın ödemeyeceği ortak ödeyeceğimiz konusunda görüştük ancak kabul edilmedi, olay mahkemeye taşındı, demiştir.

Mahkememizin ...E - ... K. sayılı dosyasından verilen 12/07/2023 tarihli kararın İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesinin ...E -...K. sayılı 10/10/2024 tarihli kararı ile kaldırıldığı görülmüştür.

Tüm dosya kapsamı değerlendirilmekle; Menfi tespit davası İİK 72. maddesinde düzenlenmiştir. Borçlu icra takibine süresinde itiraz etmediği ve takibin kesinleşmesi halinde borcunun bulunmadığını bu dava türü ile ileri sürebilir. Menfi tespit davasında ispat yükü kural olarak davalı alacaklıya düşer. Ancak kambiyo senedi niteliğinde bulunan bonolardan kaynaklanan alacaklarda ispat yükü borçlu bulunmadığını iddia eden davacı borçluya düşer. Bono ödeme vaadinde bir kambiyo senedi olup, bağımsız borç ikrarını içerir, sebepten mücerrettir.

Somut olayda da ispat yükü uyuşmazlığın kambiyo senedinden kaynaklanması nedeniyle davacı üzerindedir ve senedin miktarı göz önüne alındığında bononun bedelsiz olduğunu ileri süren davacının bu iddiasını yazılı delil ile ispatlaması gerekir. Davacının senede karşı senetle ispat koşulunu yerine getirmediği, bono kambiyo senedi olduğundan sebepten mücerret borç ikrarını içerdiği, bononun ticari defterlerde kayıtlı olmamasının onu hükümden düşürmeyeceği gibi mücerretlik niteliğini de etkilemeyeceği anlaşıldığından yazılı delille ispatlanamayan davanın reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır