İstanbul 4. Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi E.2022/174 K.2024/200

Mahkememizde görülmekte bulunan Patent (Patent Hakkına Tecavüzden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle;Müvekkilleri şirketin sektöründe lider bir firma olarak filtre teknolojileri ürettiğini, enerji üretiminde kullanılan sabit gaz türbinleri ve diğer yönlendirme ekipmanları, petrokimya endüstrisinde petrol ve gaz üretimi ve transmisyonu için yeni teknolojiler ve filtrasyon sistemleri ürettiğini, davalının, sistematik olarak müvekkilleri şirketin patent korumasına konu olan ürünlerinin birebir aynısını üretip internet sitesi ve bayileri aracılığı ile satışa arz ettiğini,

müvekkilleri şirketin yapmış olduğu araştırmalar neticesinde müvekkilleri şirketin patent haklarını ihlal eden ürünlerin davalı tarafından üretildiğinin tespit edildiğini, müvekkilleri şirket tarafından ... 1. FSHHM'nin ...

D.İş sayılı bir delil tespiti talebinde bulunulduğunu, Söz konusu delil tespiti talebinde, davalının yetkili distribütörü olan ...'nin....daki mağaza ve deposunda ve davalının İskenderun'daki üretim tesislerinde bilirkişiler eşliğinde eş zamanlı tespitler gerçekleştirildiğini, gerçekleştirilen tespit neticesinde dosya kapsamında 3 adet bilirkişi raporu sunulduğunu, 07.12.2019 tarihli bilirkişi raporunda, davalının ..., ... ve ... kodlu ürünlerinin üzerinde müvekkilleri şirketin '...” markası yer alacak şekilde satışa arz edildiği,

söz konusu ürünlerin davalı tarafından üretildiği ve bu ürünlerin bayilere satış fiyatı tespit edildiğini, 03.02.2020 tarihli bilirkişi raporunda, davalının yetkili distribütörü olan ...'nin mağazasında yapılan tespitte davalının ..., ... ve ... kodlu ürünleri tespit edildiğini ve bu ürünlerin numune olarak fatura karşılığında satın alındığını, 23.03.2020 tarihli bilirkişi raporunda, davalının yetkili distribütörü olan ...'nin deposundan satın alınan ... kodlu numune ile patent isteminin karşılaştırması yapılarak ... kodlu ürünün müvekkilleri şirketin ...nolu patentin koruma kapsamında olduğunun tespit edildiğini, ...

3. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi nezdinde...

E. sayılı ihtiyati tedbir talepli patent ihlali davasının ikame edildiğini, tedbir kararı verildiğini, ihtiyati tedbir kararı uygulatılmak üzere 26.05.2022 tarihinde davalının işyeri adresi icra memurları ile ziyaret edildiğinde, davalı şirket yetkilileri tarafından ... kodlu ürünün kodunun değiştirildiği ve ürünün yeni kod numarasının ... olduğunun beyan edildiğini, davalının sistematik bir şekilde müvekkilleri şirketin patentleri kapsamına düşen ürünler üreterek patent ihlali ve haksız rekabet fiillerini gerçekleştirdiğini, bunun yanı sıra, davalı,

üretimine sürekli olarak devam etmekte ve müvekkilleri şirketin önüne geçilemez zararlara uğramasına sebebiyet vermekte olduğunu beyan ve gerekçelerle HMK'nın 403/1. maddesinde tebligata ilişkin düzenleme göz önünde bulundurularak, davalıya herhangi bir tebligat yapılmaksızın; davaya konu ürünleri satışa arz eden davalı distribütörlerinden dava dışı ... SAN. VE TİC. LTD.

ŞTİ.'nin "...” adresindeki mağazasına ve “...” adresindeki deposuna bil ili ve birisi makine mühendisi olmak üzere 2 bilirkişi ile gidilerek bilirkişiler marifetiyle; müvekkili şirketin ...numara ile tescilli ve “Hava filtresi kartuşu ve hava temizleyici düzenlemesi.” başlıklı patent kapsamında kalan ... kodu ve ... ile satışa arz edilen “hava filtresi kartuşunun” (piyasadaki ismi ... hava filtesi kartuşu) dava dışı şirketin işyerinde mevcut olup olmadığının tespiti, mevcut ise işyerinde toplam kaç adet bulunduğunun tespiti, ... ve ... kodlu ürünlerden bedeli karşılığında alınmasına,

tespit edilen ürün ve numunelerin fotoğraf ve videolarının çekilmesine (bu Fotoğraf ve video görüntülerinin CD'ye aktarılarak), ... ve ... kodlu ürünlerin iş yeri tabelasında, ürünler üzerinde, ürün adet numune ambalajları, poşet, poster, katalog, fiyat listeleri, hizmet araçları, kartvizit, tanıtım materyalleri ve fatura ve irsaliye de dahil her çeşit iş evrakı, üzerinde kullanılıp kullanılmadığı ile kullanılması halinde kullanım şekil ve alanlarının, adetleri ile birlikte tespitine ve fotoğraflarının çekilmesine,

davalı tarafından satılan başta ... ve ... kodlu hava kartuşu ürünleri olmak üzere müvekkili şirketin ... numara ile tescilli ve “Hava filtresi kartuşu ve hava temizleyici düzenlemesi.” başlıklı patenti kapsamındaki tüm ürünlerin gerek davalının, gerekse üçüncü kişilerin adreslerindeki üretim, dağıtım, tanıtım, ithalat, ihracat ve satışının tedbiren durdurulmasına, ithalat ve ihracat işlemlerinin tedbiren durdurulması amacıyla Gümrük ve Ticaret Bakanlığı'na yazı yazılmasına, bu ürünlere ve bu ürünlerin üretimine yarayan makine, araç, kalıp, ambalaj, etiket, kutu, iş evrakı, katalog ve her türlü tanıtım ve promosyon araçlarına el konulmasına,

davalının satmış olduğu bu ürünleri geri çağırmasına dair ihtiyati tedbir kararı verilmesine, davalı tarafından üretilen başta ... ve ... kodlu ürünler olmak üzere müvekkili şirketin ... numara ile tescilli ve “Hava filtresi kartuşu ve hava temizleyici düzenlemesi.” başlıklı patentinin kapsamında kalan tüm ürünlerin davacının patent hakkına tecavüz oluşturduğunun tespitine, patent hakkına tecavüzün durdurulmasına ve önlenmesine,

davalı tarafından satılan başta ... ve ... kodlu hava kartuşu ürünleri olmak üzere müvekkili şirketin ... numara ile tescilli ve “Hava filtresi kartuşu ve hava temizleyici düzenlemesi.” başlıklı patenti kapsamındaki tüm ürünlerin üretim, satış ve dağıtımının ve ticaretinin müvekkili şirkete karşı haksız rekabet oluşturduğunun tespiti ve bu haksız rekabetin durdurulması ve önlenmesine,

dava kesinleştiğinde davalı tarafından satılan başta ... ve ... kodlu hava kartuşu ürünleri olmak üzere müvekkili şirketin ... numara “Hava filtresi kartuşu ve hava temizleyici düzenlemesi.” başlıklı patenti kapsamındaki tüm ürünlerin toplatılarak imhasına, tescilli ve masrafı davalı yana ait olmak üzere hüküm özetinin, davacının liste halinde bildireceği şirket, kurum ve kuruluşlara tebliğine veya bunun mümkün olmaması halinde tüm Türkiye'de yayınlanan ve en yüksek tiraja sahip ilk 3 gazeteden birisinde bir kez ilanına, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle;Davacı tarafından müvekkilleri firmaya aynı ürüne ilişkin patent ihlali sebebiyle İskenderun 3. Fikri ve Sınai Haklar Mahkemesinde ...E. Dosyası ile ... numaralı patent ile ilgili dava açtığını, Bu dava devam ederken söz konusu bu davada ise ...sayılı patentin ihlal edildiğine dair yeni bir dava açtığını, İki davanın da aynı ürüne ilişkin olduğunu, davaya konu ... sayılı patent ile ...

3. FSHM de görülen davada ihlal olduğu öne sürülen patentler incelendiğinde ...sayılı patent ... sayılı patentin hukuki korumasının genişletilmiş hali olduğunu, ... sayılı patent davacı tarafından 24/03/2004 tarihinde ABD de alındığını, 23/03/2005 tarihine kadar rüçhanlı olarak koruma kapsamında kalmış ve daha sonra EPO başvurusu ile 23/03/2005 tarihinde Türkiye'de başvurusu yapıldığını, Ancak ilk evrak tarihi 08/11/2021 olup tescili ise 21/11/2021 tarihi olduğunu, davacı 24/03/2004 tarihinden itibaren hiçbir işlem yapmadığını, Türkpatent'e herhangi bir ödemede bulunmadığını, söz konusu ürünün Türkiye de koruması bulunmadığını,

21/11/2021 tarihine kadar söz konusu ürünün Türkiye' de geçerli bir koruması bulunmadığını, Müvekkilleri firma marka, patent, teknoloji, tasarım, bilişim ağı, fikri ve sınai mülkiyet alanlarında kurulduğundan beri ar-ge çalışmalarına yatırım yaparak Türkiye'nin en büyük firması haline geldiğini, iddia edildiği gibi patent ihlali veya haksız rekabet fiiller içine girmediğini, buna hiçbir zaman ihtiyacı olmadığını,

dava dilekçesine konu edilen bilirkişi raporlarında Mevzuat kapsamında herhangi bir değerlendirmeye yer verilmemiş olmasına rağmen dava dilekçesinde patent haklarının ihlal edildiği ve haksız rekabete yol açıldığı algısı yaratılmaya çalışıldığını, davacının bu davayı açmakta hukuki yararı olmadığını, dava konusu patent'in daha önce kullanılmış veya tescil edilmiş bir patent olduğunu, müvekkilleri şirketin, 1966 yılında İskenderun'da kurulduğunu, Türkiye'nin en büyük filtre fabrikası olma özelliğine sahip olduğunu beyan ve gerekçelerle 6769 sayılı SMK'nın 83'üncü maddesinde.

"Tekniğin bilinen durumu, başvuru tarihinden önce dünyanın herhangi bir yerinde, yazılı veya sözlü tanıtım yoluyla ortaya konulmuş veya kullanım ya da başka herhangi bir biçimde açıklanmış olan toplumca erişilebilir her şeyi kapsar." hükmüne yer verilmiştir.

Bu anlamda delillerimizde sunacağımız üzere dava konusu patent daha önce başka firmalar tarafından da kullanılmış olup bu anlamda davacının korunmaya değer hukuki yararı olmadığından, bu husus dava şartı ve kamu düzenine ilişkin olmasından dolayı mahkemece resen dikate alınmasına,

davacı şirketin taleplerinin tamamı soyut iddialar olup yapılacak yargılama ile bu durum ortaya çıkacağından, ayrıca asıl önemli olan da davacı şirketin patentleri yenilik vasfını kaybetmiş olup yukarıda da ayrıntılı açıklamış olduğumuz üzere müvekkili şirketçe yapılan çalışmalar neticesinde patentler aşılmış olduğundan, bu bağlamda dava konusu ürünler ile müvekkili şirket tarafından üretilen ürünlerin karşılaştırılmalı analizleri yapıldığında davacının taleplerinin haksızlığı ispat edileceğinden, usule, kanuna ve hukuka aykırı olarak açılan davanın reddine,

yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Bilirkişiler Patent Vekili ... ile Makine Mühendisi ... tarafından sunulan 16/11/2022 tarihli raporda; "Davacı tarafın “Hava filtresi kartuşu ve hava temizleyici düzenlemesi ”Başlıklı ... tescil numaralı patentin sahibi olduğu, yıllık ücretleri ödenen patentin halen geçerli olduğu, ...tescil numaralı patentin uygulandığı hava filtesi kodlarına sahip ... kodu ürünün ... adresinde yer aldığı, 31.10.2022 tarihinde heyet halinde dava dışı ... San. Ve Tic. Ltd. Şti'ne ait “...” adresindeki mağaza ve “...” adresindeki depoda inceleme yapıldığı, her iki adreste de davacı şirket adına tescilli ... tescil numaralı patentin uygulandığı belirtilen ...ve ... kod numaralı hava filtesi ürününe rastlanmadığı" şeklinde görüş ve kanaatlerini bildirmişlerdir.

Mahkememiz 09/01/2023 tarihli ara kararı gereğince tarafların talepleri doğrultusunda alınan ek raporda: "Ölçü ve görünüş bakımından: a. Numune 1: Numune-1 ürünün yapılan incelemeye göre ... firmasının internet sitesinde yayınladığı ... (Eski kod No:...) ürünü (...), ...firmasının yukarıda gösterilen Şekil 9 ve 9A da görüntülenen ürünü ile tasarımsal olarak benzer yapıda ve görüntüde olduğu, Numune 2: CNH Made in U.K.

Mal 10. Numune 2, gerek ölçü olarak gerekse plastik ızgarasının olmaması açısından tasarımsal olarak 1 numaralı numuneden farklı olduğu, plastik ızgaranın sökülmüş olabileceği,... numaralı patentin 1 numaralı bağımsız İsteminde yer alan unsurların pek çoğunun birebir olarak her iki numunede yer almakta olduğu, numuneler kesilip içi açılmadığından 1 numaralı bağımsız istemde yer alan bazı unsurların incelenemediği, numunelerin tahribine yol açacak incelemenin muhterem mahkemenin takdirinde olduğu,

10 numaralı bağımsız istem bakımından yapılan değerlendirmede her iki numunenin 10 numaralı bağımsız istem kapsamında kalmadığı" şeklinde görüş ve kanaatlerini bildirmişlerdir.

Bilirkişiler Bilişim uzmanı ..., Marka vekili ..., Makine Mühendisi ... tarafından sunulan 29/07/2024 tarihli raporda; Mahkeme kaleminde Teknik incelemesi yapılmış olan filtre kartuşunun,... nolu “Hava filtresi kartuşu ve hava temizleyici düzenlemesi” buluş başlıklı patent belgesinin 1 nolu isteminin koruma kapsamında kaldığı bu nedenle söz konusu filtre kartuşunun ... nolu patent belgesinin koruma kapsamında kaldığı" şeklinde görüş ve kanaatlerini bildirmişlerdir.

KANAAT VE GEREKÇE

Patent Hakkının Kapsamı SMK'nın 89. maddesi şu şekildedir: Korumanın kapsamı MADDE 89-

(1) Patent başvurusu veya patentin sağladığı korumanın kapsamı istemlerle belirlenir. Bununla birlikte istemlerin yorumlanmasında tarifname ve resimler kullanılır.

(2) İstemler, kullanılan kelimelerin verdiği anlamla sınırlı olarak yorumlanamaz. Ancak istemler, koruma kapsamının tespitinde, buluşu yapan tarafından düşünülen fakat istemlerde talep edilmeyen, buna karşılık ilgili teknik alanda uzman bir kişi tarafından tarifname ve resimlerin yorumlanması ile ortaya çıkacak özellikleri kapsayacak şekilde genişletilemez.

(3) İstemler, başvuru veya patent sahibine hakkı olan korumayı sağlayacak ve üçüncü kişilere de korumanın kapsamı açısından makul bir düzeyde kesinlik ifade edecek şekilde yorumlanır.

(4) Patent başvurusunun sağladığı korumanın kapsamı, patentin verilmesine kadar geçen süre için başvurunun yayımlanmış olan istemleri ile belirlenir. Ancak patentin verildiği hâli veya itiraz veya hükümsüzlük işlemleri sonucunda değiştirilmiş hâli, koruma alanının genişletilmemiş olması şartıyla başvurunun sağladığı korumayı geçmişe dönük olarak belirler.

(5) Patent başvurusunun veya patentin sağladığı koruma kapsamının belirlenmesinde, tecavüzün varlığının ileri sürüldüğü tarihte istemlerde belirtilmiş unsurlara eşdeğer nitelikte olan unsurlar da dikkate alınır. Bir unsur, esas itibarıyla istemlerde talep edilen unsur ile aynı işlevi görüyor, bu işlevi aynı şekilde gerçekleştiriyor ve aynı sonucu ortaya çıkarıyorsa, genel olarak istemlerde talep edilen unsurun eşdeğeri olarak kabul edilir.

(6) İstemlerin kapsamını belirlemek için patentin verilmesi ile ilgili işlemler sırasında veya patentin geçerliliği süresince, koruma kapsamının belirlenmesinde patent başvurusu veya patent sahibinin beyanları dikkate alınır.

(7) Patent, buluşla ilgili örnekler içeriyorsa istemler bu örneklerle sınırlı olarak yorumlanamaz. Özellikle ürün veya usulün sahip olduğu ilave özelliklerin patentte açıklanan örneklerde bulunmaması, bu örneklerde bulunan özellikleri kapsamaması veya bu örneklerde belirtilen her amaç veya özelliği gerçekleştirememesi hâllerinde, ürün veya usul istemlerle sağlanan koruma kapsamının dışında tutulmaz.

Patent veya faydalı model hakkına tecavüz sayılan fiiller

MADDE 141- 1) Aşağıdaki fiiller, patent veya faydalı model hakkına tecavüz sayılır:

a) Patent veya faydalı model sahibinin izni olmaksızın buluş konusu ürünü kısmen veya tamamen üretme sonucu taklit etmek.

b) Kısmen veya tamamen taklit suretiyle meydana getirildiğini bildiği ya da bilmesi gerektiği hâlde tecavüz yoluyla üretilen buluş konusu ürünleri satmak, dağıtmak veya başka bir şekilde ticaret alanına çıkarmak ya da bu amaçlar için ithal etmek, ticari amaçla elde bulundurmak, uygulamaya koymak suretiyle kullanmak veya bu ürünle ilgili sözleşme yapmak için öneride bulunmak.

c) Patent sahibinin izni olmaksızın buluş konusu usulü kullanmak veya bu usulün izinsiz olarak kullanıldığını bildiği ya da bilmesi gerektiği hâlde buluş konusu usulle doğrudan doğruya elde edilen ürünleri satmak, dağıtmak veya başka bir şekilde ticaret alanına çıkarmak ya da bu amaçlar için ithal etmek, ticari amaçla elde bulundurmak, uygulamaya koymak suretiyle kullanmak veya bu ürünlerle ilgili sözleşme yapmak için öneride bulunmak.

ç) Patent veya faydalı model hakkını gasp etmek.

d) Patent veya faydalı model sahibi tarafından sözleşmeye dayalı lisans veya zorunlu lisans yoluyla verilmiş hakları izinsiz genişletmek veya bu hakları üçüncü kişilere devretmek.

(2) Patent konusunun, bir ürün veya maddenin elde edilmesine ilişkin bir usul olması hâlinde mahkeme, aynı ürün veya maddeyi elde etme usulünün patent konusu usulden farklı olduğunu ispat etmesini davalıdan isteyebilir. Patent konusu usulle elde edilen ürün veya maddenin yeni olması hâlinde, patent sahibinin izni olmadan üretilen aynı her ürün veya maddenin, patent konusu usulle elde edilmiş olduğu kabul edilir. Aksini iddia eden kişi bunu ispat etmekle yükümlüdür. Bu durumda, davalının üretim ve işletme sırlarının korunmasındaki haklı menfaati göz önünde tutulur.

(3) Patent başvurusunun veya faydalı model başvurusunun 97 nci maddeye göre yayımlandığı tarihten itibaren, patent başvurusu veya faydalı model başvurusu sahibi, buluşa vaki tecavüzlerden dolayı dava açmaya yetkilidir. Tecavüz eden, başvurudan veya kapsamından haberdar edilmiş ise başvurunun yayımlanmış olmasına bakılmaz. Tecavüz edenin kötüniyetli olduğuna mahkeme tarafından hükmolunursa, yayımdan önce de tecavüzün varlığı kabul edilir.

(4) Mahkeme, 99 uncu maddenin üçüncü veya yedinci fıkrası ile 143 üncü maddenin onuncu veya onikinci fıkrası uyarınca yapılan yayımdan önce, öne sürülen iddiaların geçerliliğine ilişkin olarak karar veremez.

Haksız rekabete ilişkin olarak 6102 sayılı TTK'nun 55/4 maddesinde "Başkasının malları, iş ürünleri, faaliyetleri veya işleri ile karıştırılmaya yol açan önlemler almak” belirtilmiştir.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde davacı adına tescilli ... numaralı patent yönünden davalının tecavüz oluşturan kullanımlarının bulunduğunun beyan edilerek bu davanın açıldığı, TPMK'dan gelen kayıtlar incelendiğinde davaya konu... numaralı hava filtresi kartuşu ve hava temizleyici düzenlemesi buluş başlıklı patentin davacı adına tescilli olduğu, davalının iddia edilen tecavüz oluşturan kullanımlarının tespiti için davacı tarafça delil tespiti talebinde bulunulduğu, davacının delil tespiti talebi kabul edilerek bilirkişi heyetinden kök ve ek rapor alındığı,

yine tahkikat aşamasında bilirkişi raporuna teknik yönden yapılan itirazların değerlendirilebilmesi için farklı bir bilirkişi heyetinden rapor alındığı, iki farklı bilirkişi heyetinden alınan raporlar arasında çelişki bulunmadığı raporların uyumlu olduğu, bilirkişi heyetlerince rapor düzenlenirken tecavüz oluşturduğu iddia edilen davalı tarafından üretilip satışı yapılan davaya konu hava filtresi kartuşunun bilirkişilerce incelenebilmesi için ...

3. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin ....

Esas sayılı dosyasında bulunduğu anlaşıldığından bu dosyada bulunan ürün numunesinin dosyamız içerisine alındığı, bilirkişiler tarafından raporlarında davalı tarafından üretilip satılan davaya konu hava filtesi kartuşu ile davacı adına tescilli patentin kapsamlı bir şekilde karşılaştırmasının yapıldığı, raporlarda davalıya ait incelemesi yapılan filtre kartuşunun, ... nolu “Hava filtresi kartuşu ve hava temizleyici düzenlemesi” buluş başlıklı patent belgesinin 1 nolu isteminin koruma kapsamında kaldığının bu nedenle söz konusu filtre kartuşunun...nolu patent belgesinin koruma kapsamında kaldığının belirtildiği,

alınan raporların teknik yönden denetime elverişli ve uygun bulunduğu, davalı vekilince ... 3. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin ...

Esas sayılı dosyasının bekletici mesele yapılması talep edilmiş ve davacısı dosyamız davacısı, davalısı dosyamız davalısı ise de davacı tarafından bu davaya dayanak yapılan tescilli patentlerin davaya konu patent dışında başka tescilli patentler olduğu anlaşıldığından davalı vekilinin bu talebinin reddine karar verildiği, alınan raporlar doğrultusunda tespit edilen davalı kullanımlarının davacının tescilli patent hakkına tecavüz oluşturduğu,

davacının patent hakkına tecavüz oluşturan davalının bu kullanımlarının yine yukarıda belirtilen 6102 sayılı TTK'nun 55/1-a-4 maddesi uyarınca haksız rekabet de oluşturacağı, anlaşıldığından davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

KATİP

¸E-İMZALIDIR

HAKİM

¸E-İMZALIDIR